II SA/Kr 723/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-18
Skład orzekający: Piotr Fronc, Jacek Bursa, Paweł Darmoń
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu założenia i przeprowadzenia sieci gazowej może zostać orzeczone na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli inwestycja nie stanowi inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku inwestycji celu publicznego. W niniejszej sprawie, mimo że inwestycja dotyczyła przebudowy sieci gazowej, zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne stwierdzenie, że będzie ona służyć społeczności lokalnej lub ponadlokalnej, a jedynie dwóm prywatnym działkom. Ponadto, plan miejscowy musi w sposób skonkretyzowany wskazywać lokalizację inwestycji celu publicznego na danej nieruchomości, a nie tylko ogólnie dopuszczać uzbrojenie terenu.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Starosty B., która ograniczała sposób korzystania z nieruchomości skarżących (B. K. i P. K.) poprzez zezwolenie Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. na założenie i przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wykazania, że inwestycja stanowi cel publiczny oraz niezgodność z planem miejscowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego w punkcie I oraz w tym zakresie poprzedzającą ją decyzję Starosty B. Zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r. sprawy ze skargi B. K. i P. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 8 marca 2024 r. znak: WS-VI.7536.1.106.2023.PB w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie I oraz w tym zakresie poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody Małopolskiego solidarnie na rzecz skarżących B. K. i P. K. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 10 października 2023 r. znak: GN.6853.11.2023 Starosta B. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,0698 ha, położonej w obrębie N. W., jednostka ewidencyjna N. W.-miasto, powiat b. , objętej księgą wieczystą nr [...] i stanowiącej współwłasność ustawową majątkową małżeńską P. K. i B. K. - poprzez zezwolenia Polskiej Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą: ul. [...], [...] T. , na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości sieci gazowej średniego ciśnienia wraz z przyłączami służącej do zapewnienia ciągłości dostaw paliwa gazowego do odbiorców w celu posadowienia na nieruchomości gazociągu średniego ciśnienia Dz 63 mm oraz przyłącza gazu o średnicy dz 25 mm w związku z planowaną realizacją zadania inwestycyjnego pn. "Przebudowa sieci gazowej średniego ciśnienia z przyłączami w miejscowości N. W. - od stacji l Stopnia przez ul. B. M., R., K. do ul. L. ". Powierzchnia trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na ww. działce będzie wynosić łącznie 33,5 m2, (dla gazociągu 22,0 m2, dla przyłącza gazowego 11,5 m2), szerokość strefy kontrolowanej wynosi 1,0 m tj. po 0,5 m po obu stronach licząc od osi gazociągu. Powierzchnia terenu zajętego na czas budowy, pod tymczasowy pas montażowy będzie wynosić łącznie 98,0 m2 (75,5 m2 dla gazociągu oraz 22,5 m2 dla przyłącza gazowego). W uzasadnieniu organ l instancji uznał, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki do zastosowania regulacji art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami ("u.g.n.").
Odwołanie złożyli B. K. i P. K., zarzucając;
I. naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz wybiórczą analizę będących w posiadaniu Organu pierwszej instancji dokumentów i:
- błędne ustalenie, że realizacja na działce nr [...] położonej w N. W. projektowanej sieci gazowej zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w N. W. nr IX/53/2007 z dnia 31 sierpnia 2007 r.; - błędne ustalenie, że budowa przyłącza gazu stanowi inwestycję, której realizacja ma służyć wypełnieniu celu publicznego z uwagi na swoje przeznaczenie, definiowanego w art. 6 pkt. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.) o znaczeniu lokalnym, w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, istotnego dla prawidłowego funkcjonowania sieci gazowej oraz niezbędnego dla utrzymania bezpieczeństwa energetycznego regionu i stanowić będzie źródło dystrybucji gazu w miejscowości N. W.;
- błędne ustalenie, że właściciele działki nr [...] położonej w N. W. nie wyrazili zgody na zaproponowany przebieg przyłącza gazu do budynku stanowiącego ich własność; - brak należytego wyważenia interesu indywidualnego i interesu społecznego w odniesieniu do wnioskowanego ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości związanego z planowaną inwestycją;
- naruszenie art. 10 § 4 k.p.a., art. 40 § 4 k.p.a. i art. 61 § 4 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
- naruszenie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] położonej w N. W. poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości sieci gazowej średniego ciśnienia wraz z przyłączami: 1) podczas gdy ograniczenie to nie jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w N. W. nr IX/53/2007 z dnia 31 sierpnia 2007 r.; 2) podczas gdy ograniczenie to dotyczy lokalizacji na ww. nieruchomości przyłącza gazu, a realizacja przyłączy nie stanowi celu publicznego, o jakim mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami; 3) poprzez ograniczenie korzystania z ww. nieruchomości w obszarze strefy kontrolowanej, podczas gdy nie ma podstaw do przyjęcia, że celem ustawodawcy było również objęcie działaniami przepisu art. 124 u.g.n. pasa strefy kontrolowanej w sąsiedztwie urządzeń gazowych;
4) poprzez wyrażenie zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] pół. w N. W. przez zezwolenie na zlokalizowanie sieci gazowej w sposób uciążliwy dla jej właścicieli.
Wojewoda Małopolski decyzją z 8 marca 2024 r nr WS-VI.7536.1.106.2023.PB
na podstawie art. 9a w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa:
I. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w obrębie N. W., jednostka ewidencyjna N. W.-miasto stanowiącej zgodnie z księgą wieczystą nr [...] współwłasność ustawową majątkową małżeńską P. K. i B. K. - poprzez zezwolenia [...] Spółce Gazownictwa Sp. z o.o. z siedzibą: ul. [...], [...], na założenie i przeprowadzenie na ww. nieruchomości gazociągu średniego ciśnienia Dz 63 mm o długości 22,0 m wraz z powierzchnią trwałego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na ww. działce wynoszącą 22,0 m2, szerokością strefy kontrolowanej 1,0 m tj. po 0,5 m po obu stronach licząc od osi gazociągu oraz powierzchnią terenu zajętego na czas budowy gazociągu, pod tymczasowy pas montażowy wynoszącą 75,5 m2.
II. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wskazanej w pkt. l, dotyczącej przebudowy przyłącza gazu o średnicy dz 25 mm i umorzył w tej części postępowanie przed organem l instancji.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w piśmie z 17 lipca 2023 r. (data wpływu do organu l instancji), uzupełnionego pismem z 2 sierpnia 2023 r. [...] Spółka Gazownictwa Sp. z o.o. w T., reprezentowana przez pełnomocnika Pana Ł. K. (firma [...]), wskazując na brak zgody współwłaścicieli przedmiotowej nieruchomości na przeprowadzenie inwestycji na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. N. W., polegającej na posadowieniu nowego odcinka gazociągu Dz 63PE (wzdłuż istniejącego na ww. nieruchomości odcinka gazociągu przewidzianego do wyłączenia). Dodatkowo w piśmie z 2 sierpnia 2023 r. pełnomocnik spółki wyjaśnił, że inwestor pozyskał zgodę właścicieli ww. nieruchomości na wejście w teren celem przebudowania przyłącza gazu dla budynku znajdującego się na działce nr [...] obr. N. W.. Niemniej nie uzyskano zgody właścicieli przedmiotowej nieruchomości na posadowienie wzdłuż starego gazociągu na działce nr [...] obr. N. W., nowego odcinka gazociągu w związku z inwestycją pn.: "Przebudowa sieci gazowej średniego ciśnienia z przyłączami w miejscowości N. W. - od stacji l Stopnia przez ul. B., M., R., K. do ul. L. ". Do wniosku załączono pisma inwestora z 20 marca 2023 r., 20 kwietnia 2023 r. i 14 czerwca 2023 r. (k. a. organu l instancji nr [...] - 35; nr [...] - 48) skierowane do radcy prawnego S. S.-M., tj. pełnomocnika B. K. i Pana P. K. -właścicieli działki nr [...] obr. N. W., w których spółka P. Sp. z o.o. wystąpiła o zgodę na przeprowadzenie na ww. nieruchomości inwestycji polegającej na posadowieniu projektowanego odcinka gazociągu średniego ciśnienia PE100 Dz63 mm w związku z inwestycją pn. "Przebudowa sieci gazowej średniego ciśnienia z przyłączami w miejscowości N. W. - od Stacji l Stopnia przez ul. B., M., R., K. do ul. L. ". Do powyższej korespondencji załączono załączniki graficzne określające przebieg inwestycji na działce nr [...] oraz propozycję umowy zobowiązującej do ustanowienia służebności przesyłu za jednorazowym wynagrodzeniem określonym w wysokości [...] zł. Ponadto do wniosku [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. załączono pismo pełnomocnika właścicieli przedmiotowej nieruchomości z 8 września 2021 r. i 6 czerwca 2022 r. w który przesłano pełnomocnictwo dla radcy prawnego S. S.-M. oraz zgodę na przebudowę przyłącza gazowego do budynku na działce nr [...] obr. N. W. - k. a. organu l instancji nr 16 -17.
Dodatkowo do ww. wniosku załączono wydruki korespondencji elektronicznej prowadzonej pomiędzy inwestorem i pełnomocnikiem (k.a. organu l instancji 18 - 19; nr 36 - 38). Powyższa dokumentacja potwierdza rozpoczęcie i prowadzenie rokowań pomiędzy [...] Spółką Gazownictw Sp. z o.o. a właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Niemniej rokowania obejmowały jedynie przeprowadzenie przez działkę nr [...] obr. N. W., odcinka gazociągu średniego ciśnienia PE100 Dz63mm o długości 22,0 m wzdłuż istniejącego na ww. nieruchomości gazociągu (przewidzianego do wyłączenia) posadowionego wzdłuż granicy z działką nr [...], co inwestor wyraźnie wskazywał w pismach: z 20 kwietnia 2023 r. i 14 czerwca 2023 r. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję należało uchylić w zakresie ograniczającym sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] o pow. 0,0698 ha, położonej w obrębie N. W., jednostka ewidencyjna N. W.-miasto, powiat b. , obejmującym przebudowę przyłącza gazowego do budynku właścicieli przedmiotowej działki, na którą to przebudowę właściciele działki nr [...] obr. N. W. wyrazili zgodę. Do istotnych elementów podlegających negocjacji poprzedzających złożenie wniosku o wydanie zezwolenia uregulowanego w art. 124 ust. 1 u.g.n., należy kwestia rzetelnej informacji o planowanej inwestycji, jej rozmiarach i powierzchni trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z przedmiotowej nieruchomości. Załączona do wniosku dokumentacja potwierdza prowadzenie rokowań z współwłaścicielami działki nr [...], obr. N. W., o pozyskanie dobrowolnej zgody na przeprowadzenie planowanej na przedmiotowej nieruchomości jedynie przebudowy odcinka gazociągu średniego ciśnienia poprzez posadowienie nowego odcinka gazociągu PE100 Dz63mm o długości 22,0 m wzdłuż istniejącego na ww. nieruchomości gazociągu (przewidzianego do wyłączenia), posadowionego wzdłuż granicy z działką nr [...]. W konsekwencji powyższego w przedmiotowej sprawie została spełniona podstawowa przesłanka ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, określona w art. 124 ust. 3 u.g.n., ale tylko co do tej części inwestycji, która obejmuje przebudowę gazociągu średniego ciśnienia o długości 22,0 m, już przecież znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości i zlokalizowanego przy południowej granicy działki nr [...]. Tym samym zarzut, iż "zezwolono na zlokalizowanie sieci gazowej w sposób uciążliwy dla jej właścicieli nie znajduje uzasadnienia. Z kolei celem stwierdzenia realizacji drugiej ze wskazanych na wstępie przesłanek, tj. zgodności ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości z planem miejscowym lub - w przypadku jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, należy zgodzić się z ustaleniami organu l instancji, iż inwestycja zamierzona na działce nr [...] obr. N. W., polegająca na przebudowie odcinka sieci gazowej średniego ciśnienia poprzez budowę nowego odcinka gazociągu PE100 Dz63mm o długości 22,0 m i powierzchni strefy kontrolowanej 22 m2, jest zgodna z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "Ś. " N. W. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w N. W. nr IX/53/2007 z dnia 31 sierpnia 2007 r. Zgodnie z ww. planem przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie oznaczonym symbolem 3MNU - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej. Zapisy powyższego planu zawarte w § 31 ustalające generalne zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej, określają w ust. 2 pkt. 4), iż w granicach całego terenu objętego planem dopuszcza się lokalizowanie nie wyznaczonych na Rysunku planu urządzeń i sieci radiowych, a także podziemnych urządzeń i sieci infrastruktury technicznej - tym samym zarzuty strony odwołującej się dotyczące braku zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego również nie znajdują uzasadnienia.
§ 31 ust. 2 pkt. 3 określa, iż szczegółowy przebieg planowanych sieci infrastruktury technicznej zostanie określony w projekcie budowlanym, a ustalony w decyzji pozwolenia na budowę dla poszczególnych inwestycji. Z kolei § 31 ust. 5 pkt. 9) dopuszcza z uzasadnionych powodów technicznych i ekonomicznych inne trasy gazociągów, co zachodzi w niniejszym przypadku bowiem inwestycja dotyczy przebudowy już istniejącego na działce nr [...] gazociągu średniego ciśnienia. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego treść art. 143 ust. 2 u.g.n. nie pozostawia wątpliwości, iż przeprowadzenie fragmentu sieci gazowej mieści się w pojęciu "urządzenia infrastruktury technicznej związane z obsługą i zagospodarowaniem terenu". Ponadto zarzut odwołania, że ww. "inwestycja nie stanowi celu publicznego o którym mowa w art. 6 pkt. 2 u.g.n." nie może być uwzględniony. Planowana na przedmiotowej nieruchomości inwestycja, polegać ma na przebudowie istniejącego odcinka gazociągu średniego ciśnienia stanowiącego fragment sieci dystrybucyjnej dostarczającej paliwo gazowe lokalnej społeczności, tym samym stanowi cel publiczny. Powyższe wynika bezpośrednio z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pn. "Ś. " N. W., który w § 31 ust. 5 pkt. 3 określa, iż źródłem zaopatrzenia w gaz jest sieć średniego ciśnienia, zasilana ze stacji redukcyjno-pomiarowej l° w N. W. - zatem przedmiotowa inwestycja mieści się w zakresie celów art. 6 pkt 2 u.g.n. Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionym w wyroku z 23 listopada 2021 r., sygn. akt l OSK 754/21: "(...) spełnienie przesłanki zgodności inwestycji z planem miejscowym należy badać w kontekście ogółu jego zapisów regulujących zasady lokalizowania obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej". W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego należy przyjąć, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z regulacji prawnych zawartych w art. 124 ust. 1 oraz ust. 3 u.g.n., uzależniające udzielenie przez starostę zezwolenia danemu podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie stanowiące cel publiczny, poprzez ograniczenie sposobu korzystania niezbędnej do tego nieruchomości. Ponadto właścicielowi przedmiotowej nieruchomości przysługiwać będzie roszczenie o odszkodowanie za ewentualne straty oraz zmniejszenie się wartości nieruchomości z tytułu jej faktycznego zajęcia. Jednakże ustalenie w tego typu sprawach, jak rozpatrywana obecnie, wysokości i warunków przyznania rekompensaty z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, a także powoływania rzeczoznawcy majątkowego celem oszacowania szkody majątkowej, staje się aktualne dopiero w następstwie wykonania inwestycji objętej zezwoleniem - w razie, gdy przywrócenie nieruchomości do stanu sprzed wykonania inwestycji jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty - i tym samym pozostaje również poza zakresem postępowania w niniejszej sprawie (por. wyrok WSA w Krakowie z 30 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 1644/14). Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 3 u.g.n.: "Na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4". Niemniej kwestie odszkodowawcze, jak wynika z treści powołanych regulacji, mogą być rozpatrywane dopiero po zrealizowaniu inwestycji, w stosunku do której wydawane jest zezwolenie w omawianym trybie. Niemniej z uwagi opisane wcześnie błędne wyrzeczenie organu l instancji w zaskarżonej decyzji dotyczące ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. N. W., jedn. ewid. N. W.-miasto, obejmującym przebudowę przyłącza gazowego do budynku właścicieli przedmiotowej działki, należało częściowo orzec zgodnie z art. 138 ust. 1 pkt. 2 k.p.a.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnieśli B. K. i P. K., zaskarżając w/w decyzję w części tj. odnośnie jej punktu I, zarzucając naruszenie:
- art. 138 § 1 pkt 1) w zw. z art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz wybiórczą analizę dokumentów, oraz:
- błędne ustalenie, że realizacja na działce nr [...] położonej w N. W. projektowanego gazociągu zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w N. W. nr IX/53/2007 z dnia 31 sierpnia 2007r.,
- błędne ustalenie, że sporna inwestycja, która ma być zlokalizowana na działce stanowiącej własność Skarżących stanowi inwestycję celu publicznego, podczas gdy z map przedstawianych Skarżącym w trakcie rokowań wynika, że jest to odcinek przyłącza służący wyłącznie dwóm nieruchomościom prywatnym,
- błędne uznanie, że nieuzasadnione jest twierdzenie Skarżących, iż zlokalizowanie gazociągu na dz. działce nr [...] położonej w N. W., będzie dla nich uciążliwe,
- niedokonanie pełnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, wobec nieodniesienia się organu drugiej instancji do wszystkich zarzutów Skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, tj. zarzutu: naruszenia art. 10 §4 k.p.a., art. 40 §4 k.p.a. i art. 61 §4 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nie umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 124 u.g.n. poprzez ograniczenie korzystania z ww. nieruchomości w obszarze strefy kontrolowanej, podczas gdy nie ma podstaw do przyjęcia, że celem ustawodawcy było również objęcie działaniem przepisu art. 124 u.g.n. pasa strefy kontrolowanej w sąsiedztwie urządzeń gazowych, co skutkowało wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowa ocena całego materiału dowodowego oraz pełne uwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w niniejszej sprawie powinny skutkować wydaniem decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji w całości oraz wydaniem decyzji negatywnej dla wnioskodawcy;
- art. 8 i art. 11 w zw. z art 107 §3 k.p.a. polegające na nieodniesieniu się w uzasadnieniu zaskarżonej Decyzji przez organ drugiej instancji do wszystkich zarzutów i argumentów Skarżących zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji;
- art. 124 ust 1 w zw. z art. 112 ust 1 w zw. z art 6 u.g.n. w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo że sporna inwestycja w części zlokalizowanej na nieruchomości stanowiącej własność Skarżących nie stanowi inwestycji celu publicznego oraz mimo, że plan miejscowy nie wskazuje w sposób konkretny działki należącej do Skarżących jako działki, na której ma być realizowany cel publiczny;
- art. 124 ust 1 u.g.n. w zw. z § 31 ust. 5 pkt 4 uchwały Nr IX/53/2007 Rady Miejskiej w N. W. z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ś. " N. W. ("MPZP") poprzez uznanie, że sporna inwestycja zgodna jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy projektowany gazociąg ma inny przebieg niż obecnie funkcjonujący gazociąg, a zgodnie z zapisami MPZP "utrzymany zostanie przebieg istniejących gazociągów średniego ciśnienia";
- art. 124 ust 1 u.g.n. poprzez ograniczenie korzystania działki nr [...] położonej w N. W. w obszarze strefy kontrolowanej o powierzchni 75,5 m
, podczas gdy w art. 124 ust. 1 u.g.n. mowa jest jedynie o zakładaniu urządzeń szczegółowo tam wyliczonych, a więc nie ma podstaw do przyjęcia, że celem ustawodawcy było również objęcie działaniem tego przepisu pasa technologicznego w sąsiedztwie urządzeń.
Skarżący wnieśli o uchylenie w zaskarżonej części decyzji obu instancji i zasądzenie kosztów.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 27, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie daje podstaw do wyrażenia poglądu, aby przedmiotowa inwestycja mogła zostać uznana za inwestycję celu publicznego. Natomiast zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej:"ugn"), tylko do takich inwestycji, znajduje zastosowanie przyjęty przez organ tryb ograniczenia w prawie własności nieruchomości, o jakim stanowi w art. 124 ugn.
Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia kwestii, kto będzie beneficjentem w/w zamierzenia inwestycyjnego.
Zgodnie z dyspozycją art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przez "inwestycję celu publicznego" należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przytoczona wyżej definicja "inwestycji celu publicznego" wskazuje na dwie cechy tego pojęcia.
Pierwszą cechą charakteryzującą inwestycję celu publicznego jest jej zakres tj. określenie czy dane przedsięwzięcie można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym, czy krajowym. Drugą cechą charakterystyczną tego pojęcia jest cel danego zamierzenia tj. czy stanowi on realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Tylko łączne spełnienie tych dwóch przesłanek może przesądzać, iż dane przedsięwzięcie spełnia wymogi by można je zaliczyć do inwestycji celu publicznego.
Jak słusznie zauważa Z Niewiadomski w "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne" Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r. - inwestycja ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne gdy ma realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa lub jego część. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierunkowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości przynajmniej na poziomie lokalnym.
Dla objęcia inwestycji zakresem stosowania przepisów dotyczących inwestycji celu publicznego, należy udowodnić, że inwestycja ta spełnia wskazane wyżej przesłanki tj. że jest przedsięwzięciem, które można zaliczyć do działań o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym czy krajowym (ma na celu urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości), oraz że stanowi realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Niespełnienie którejkolwiek z dwóch wyżej wskazanych przesłanek skutkować musi przyjęciem, iż nie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że o ile inwestycja o której mowa, stanowi realizację celu określonego w art. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, o tyle w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy, nie można uznać, aby przedmiotowe zamierzenie miało służyć (i to nawet hipotetycznie i w przyszłości) jakiejkolwiek społeczności.
Podkreślić bowiem należy, że jak wynika z dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przede wszystkim ze znajdujących się w aktach map, w rejonie terenu inwestycji sieć gazowa już istnieje. Zamierzana w ramach planowanej inwestycji jej przebudowa, służyć ma wyłącznie działkom o nr [...] i nr [...]. Skoro zatem uzbrojenie terenu w sieć gazową znajduje się już w tym rejonie, a beneficjentem planowanej przebudowy mają być jedynie dwie działki, na których sieć gazowa już się zresztą znajduje, to brak podstaw aby taką inwestycję uznać za inwestycję celu publicznego.
Podkreślenia przy tym wymaga, że przy dokonaniu tej oceny nie bez znaczenia jest podnoszona przez skarżących okoliczność, której organ nie wyjaśnił, że zamierzana przebudowa ma mieć związek z posadowieniem na działce nr [...] budynku gospodarczego niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie.
Dlatego w ponownym postępowaniu organ uzupełni materiał dowodowy i dokona oceny, czy przedmiotowa sieć będzie mogła służyć jakiejkolwiek społeczności lokalnej, czy też tylko właścicielom działek o nr [...] i nr [...], a zatem czy w ogóle można ją uznać za inwestycję celu publicznego. Dokonując tej oceny, organ uwzględni przedstawione powyżej poglądy prawne oraz wskazania, co do ustalenia jakie są przyczyny planowanej przebudowy.
Dalej należy podkreślić, że zgodnie z art. 112 ust.1 ugn w zw. z art. 124 ugn, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W przedmiotowym wypadku dla terenu inwestycji obowiązuje plan miejscowy, a organ uznał, że planowana inwestycja jest z nim zgodna. Z tym tylko, że powołał się na przepisy planu miejscowego, dotyczące nie tyle inwestycji celu publicznego, lecz przepisy ogólne, dopuszczające uzbrojenie terenu w trybie zwykłym, tzn. w takie uzbrojenie, które nie może zostać zakwalifikowane jako inwestycja celu publicznego.
W doktrynie i w orzecznictwie dominujący, choć nie jednolity jest natomiast pogląd, że nie wystarczy ogólna zgodność realizacji celu publicznego z uregulowaniami planu. Koniecznym jest, aby konkretny przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazywał, że na konkretnej nieruchomości ma być lub może być realizowany konkretny cel publiczny. Plan miejscowy, aby stwarzać podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n. musi zatem nie tylko dopuszczać realizację celu publicznego, ale też w sposób skonkretyzowany określać lokalizację takiej inwestycji, poprzez wskazanie nieruchomości, przez które ma ona przebiegać oraz granic terenu, jaki może być pod nią zajęty. Zgoda na zajęcie nieruchomości może być odnoszona do inwestycji, której realizacja jest przewidziana w planie miejscowym, tzn. w tym planie został ustalony jej przebieg (tak m.in.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 19 listopada 2019 r. II SA/Lu 579/18; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2019 r. I OSK 2588/17; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 16 kwietnia 2019 r. II SA/Ol 128/19; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2017 r. I OSK 1704/15 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych oraz Bończak-Kucharczyk Ewa, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany do art. 124).
Taki jak powyżej pogląd w zakresie oceny czy inwestycja celu publicznego jest z planem miejscowym zgodna, prezentuje też Sąd rozpoznający sprawę. Dlatego z powyższych przyczyn, w ponownym postępowaniu – przy założeniu, że z ustaleń organu wynikać będzie, iż planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego - organ dokona jej zgodności z planem miejscowym, stosując się do wyżej przytoczonych poglądów prawnych i stosownie do dokonanej oceny, rozstrzygnie sprawę.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżących zwrot wpisu 200 zł, wynagrodzenia pełnomocnika w stawce podstawowej 480 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa 17 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło