IV SA/Po 519/23
WyrokWSA w Poznaniu2023-11-16
Skład orzekający: Monika Świerczak, Józef Maleszewski, Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące prowadzenie ewidencji odpadów, wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów oraz wyznaczenie i oznaczenie miejsc magazynowania odpadów, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska było legalne. Ustalenia faktyczne poczynione w toku kontroli, dotyczące nieprawidłowości w ewidencji odpadów, braku wizyjnego systemu kontroli oraz niewłaściwego oznakowania miejsc magazynowania odpadów, znalazły potwierdzenie w materiale dowodowym. Sąd uznał, że skarżący błędnie interpretował przepisy dotyczące ewidencji odpadów, prowadząc ją w sposób generujący ujemne bilanse, a także naruszył obowiązki związane z monitoringiem wizyjnym i oznakowaniem miejsc magazynowania odpadów.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wydał zarządzenie pokontrolne wobec H. S. prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie sortowni odpadów. Zarządzenie nakazywało prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym, prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów oraz wyznaczenie i oznaczenie tych miejsc. Skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne organu, twierdząc, że prowadzi ewidencję zgodnie z interpretacją Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz że nie naruszył przepisów dotyczących monitoringu i oznakowania. Sąd rozpoznał skargę na zarządzenie pokontrolne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Iwona Maciak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2023 r. sprawy ze skargi H. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą H. na zarządzenie pokontrolne Inspektor Ochrony Środowiska z dnia 23 czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wyeliminowania naruszeń oddala skargę w całości.
W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach od 3.11.2022r do 6.03.2023r., która obejmowała działalność gospodarczą prowadzoną przez H. S. pod nazwą H. na terenie zakładu w miejscowości J. (udokumentowane protokołem nr [...]), wydał zarządzenie pokontrolne z dnia 23 czerwca 2023 roku (nr [...]), którym nakazał, aby:
1. Prowadzić ewidencję odpadów zgodnie ze stanem rzeczywistym w zakresie określonym w obowiązujących przepisach ochrony środowiska oraz dokumentach ewidencji odpadów. W terminie od dnia otrzymania zarządzenia pokontrolnego.
2. Prowadzić wizyjny system kontroli miejsc magazynowania odpadów zgodnie z wymogami prawa w tym zakresie. W terminie od dnia otrzymania zarządzenia pokontrolnego.
3. Wyznaczyć i oznaczyć miejsca magazynowania odpadów zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów. W terminie od dnia otrzymania zarządzenia pokontrolnego.
Organ zobowiązał adresata do przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń w terminie do 31 lipca 2023 roku.
W odniesieniu do punktu pierwszego zarządzenia organ wyjaśnił, że odpady komunalne przyjmowane za pomocą kart przekazania odpadów komunalnych (KPOK) były ewidencjonowane na KEOK (karta ewidencyjna odpadów komunalnych), jednak po przekazaniu ich za pomocą kart przekazania odpadów (KPO) dalsza ich ewidencja było prowadzona na KEO (karta ewidencyjna odpadów), a nie na KEOK (karta ewidencyjna odpadów komunalnych). Taki sposób prowadzenia ewidencji odpadów prowadzi do sytuacji, że w jednej zakładce wpisy wskazują, że odpady są na stanie, a w drugiej zakładce wychodzi bilans ujemny. W 2021 roku stwierdzono bilans ujemny dla odpadów o kodach 15 01 10*(-21,17 Mg), 17 03 80 (-2,500 Mg), 20 01 28 (-0,910 Mg). Natomiast w 2022 roku stwierdzono bilans ujemny dla odpadów o kodach 15 01 01 (-416,934 Mg), 15 01 01* (-3,930 Mg), 20 01 32 (-1,110 Mg). Ponadto organ stwierdził, że na 2021 rok nie utworzono KEO (karty ewidencji odpadów) i nie wpisano w niej stanu magazynowego na dzień 1 stycznia 2021 roku dla odpadu o kodzie "16 0 17" (powinno być 16 01 17), pomimo że w 2020 roku ten rodzaj odpadu został przyjęty i nie przekazano go innemu podmiotowi. W KEO (karcie ewidencji odpadów) dla odpadu 19 12 12 założonej w 2022 roku wpisano stan magazynowy 17,098 Mg, zamiast 17,1024 Mg. Powyższe organ rozpoznał jako naruszenie art. 66 ustawy o odpadach.
W odniesieniu do punktu drugiego zarządzenia organ wyjaśnił, że podczas oględzin w dniach 17.11.2022r. oraz 07.12.2022r. przy boksach magazynowych od strony wschodniej działki stwierdzono magazynowanie odpadów, tj. kontener, w którym znajdowały się między innymi dywan, folie, worki typu big-bag, czarne worki, rura z tworzywa sztucznego oraz resztki roślin. Przedstawione w trakcie kontroli nagrania z kamer monitoringu oraz widok z kamer udostępniony WIOŚ nie obejmował tego miejsca magazynowania. W zastrzeżeniach do protokołu kontrolowany wyjaśnił, że odpady zgromadzone w kontenerze zostały przyjęte jako odpad pod kodem 20 03 07 - odpady wielkogabarytowe w ramach działalności sortowni. Organ rozpoznał opisane zdarzenie jako naruszenie art. 25 ust. 6a-6f ustawy o odpadach oraz przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 roku w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. 2019, poz.1755).
W odniesieniu do punktu trzeciego zarządzenia organ wyjaśnił, że opisany powyżej kontener podczas oględzin w dniu 7.11.2022r. nie był oznakowany kodem odpadu. W czasie drugich oględzin (07.12.2022r.) stwierdzono oznakowanie kontenera kodem 20 03 99. Brak oznakowania kontenera kodem odpadu organ rozpoznał jako naruszenie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach oraz przepisów rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. 2020, poz. 1742).
H. S., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Skarżący zażądał uchylenia w całości zarządzenia pokontrolnego, rozpoznania sprawy na rozprawie, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentu przywołanego w skardze i do niej załączonego, tj. pisma Ministerstwa Klimatu i Środowiska z dnia 14 stycznia 2021 roku.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że jest ona konieczna dla zwalczenia przede wszystkim ustaleń faktycznych poczynionych w toku przeprowadzonej kontroli, a zawartych w protokole kontroli [...] i dalej w zaskarżonym zarządzeniu. W ocenie strony złożenie niniejszej skargi to jedyny tryb, w którym skarżący może skutecznie sprzeciwić się niekorzystnym dla niego ustaleniom faktycznym.
Potrzebę kwestionowania ustaleń faktycznych stwierdzonych protokołem skarżący wiąże z możliwością podjęcia przez organ działań zmierzających do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za prowadzenie wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania odpadów niezgodnie z przepisami prawa.
Skarżący zaznaczył, że jedynie z ostrożności wykonał zawarty w zarządzeniu obowiązek przekazania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań. Działanie to nie stanowi potwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości stwierdzonych przez organ.
Strona uznaje, że prowadzi ewidencję odpadów zgodnie z interpretacją Ministerstwa Klimatu i Środowiska Departament Gospodarki Odpadami.
Wskazując na pismo załączone do skargi strona podniosła, że "Zgodnie z art. 71a ust. 1 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów komunalnych (KPOK) tworzy jedynie podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości przed rozpoczęciem odbierania tych odpadów, odrębnie dla każdego ładunku transportowanych odpadów komunalnych danego rodzaju przekazywanych do następnego posiadacza odpadów albo do prowadzonych przez siebie stacji przeładunkowej, miejsc zbierania lub przetwarzania odpadów komunalnych". Dalsze przekazywanie odpadów komunalnych, ale pochodzących już z punktu selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK), ewidencjonuje się z wykorzystaniem karty przekazania odpadów (KPO).
Skarżący przypomniał, że system BDO od sierpnia 2021 roku umożliwia na karcie ewidencji odpadów komunalnych (KEOK) przyjętych na podstawie KPO, a następnie przekazanie ich kolejnemu podmiotowi za pomocą KPO. Podmioty mogą przyjęte odpady komunalne przekazywać kolejnemu posiadaczowi za pomocą KPO i jednocześnie prowadzić ich ewidencję na KEOK przy uwzględnieniu pochodzenia odpadów z danej gminy. Nowe funkcjonalności pozwalają na ewidencjonowanie na karcie ewidencji odpadów (KEO) odpadów przyjętych za pomocą KPOK i przekazywanie ich za pomocą KPO.
Skarżący nie kwestionuje stanowiska, że w 2021 roku nie utworzył KEO (karty ewidencji odpadów) o kodzie 16 01 17 - Metale żelazne, chociaż w 2020 roku ten rodzaj odpadów został przyjęty, a nie przekazano go innemu podmiotowi. Strona stoi jednak na stanowisku, że ewidencję odpadów prowadzi się dla wszelkich zdarzeń, które wskazane są w ustawie o odpadach w dziale V rozdział 1 Ewidencji odpadów. W 2021 roku odpady o kodzie 16 01 17 nie były przyjmowane, ani przekazywane. W konsekwencji skarżący uznaje, że nie miał obowiązku zakładania karty ewidencji odpadów dla kodu 16 01 17, gdyż wpisy stanów magazynowych w elektronicznej bazie BDO w żadnym stopniu nie odnoszą się do zapisów umieszczonych w kartach ewidencyjnych odpadów. Należy ją traktować jako dodatkową funkcjonalność systemu BDO nigdzie nie opisywaną w ustawie o odpadach. Uwzględnianie zapisów stanów magazynowych jest przydatne w celu opracowywania rocznych sprawozdań przekazywanych do Marszałka Województwa.
Skarżący nie zgadza się z zarzutem, że w KEO prowadzonej dla odpadu o kodzie 19 12 12 założonej w 2022 roku wpisany został stan magazynowy 17,098 Mg zamiast 17,1024 Mg. Jednocześnie stwierdza, że różnica wynosi 4kg oraz wyjaśnił że w 2021 roku masa przekazanych odpadów widniejąca na karcie ewidencji odpadów wynosiła 1054,236 natomiast odpadów wytworzonych 1071,3384. WWIOŚ przy obliczeniach uwzględnił różnicę odpadów przekazanych i wytworzonych, która wynosiła 17,1024 Mg. Natomiast skarżący przeliczając całościowy bilans odpadów na podstawie faktycznych danych, które w ówczesnym czasie były mu dostępne uwzględnił masę 17,0984 Mg.
Skarżący nie zgadza się z zarzutem prowadzenia monitoringu wizyjnego z naruszeniem art. 25 ust. 6 ustawy o odpadach. W tym zakresie wyjaśnił, że wytwórca odpadów poza instalacjami nie jest obowiązany do prowadzenia monitoringu miejsc magazynowania tychże odpadów. Odpady w kontenerze zostały wytworzone "poza instalacją".
Skarżący nie zgadza się także z oceną, że magazynował odpady z naruszeniem obowiązku właściwego oznaczenia miejsca ich magazynowania, tj. braku oznaczenia kodem odpadów kontenera, w którym znajdowały się między innymi dywan, folie, worki typu big-bag, czarne worki, rura z tworzywa sztucznego oraz resztki roślin.
W. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko prezentowane w odpowiedzi na zastrzeżenia do protokołu kontroli oraz w uzasadnieniu zaskarżonego Zarządzenia pokontrolnego.
Na rozprawie pełnomocnicy stron podtrzymali żądania zawarte w pismach procesowych, a także prezentowaną w nich argumentację powołaną na uzasadnienie zgłoszonych żądań.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023, poz. 1634; dalej w skrócie "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W świetle art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na inne niż decyzje administracyjne i postanowienia akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takim wypadku, zgodnie z art. 146 § 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje poprzez uchylenie aktu lub stwierdzenie bezskuteczności czynności w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 roku o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 824) wojewódzki inspektor ochrony środowiska, na podstawie ustaleń kontroli, może wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej. Kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub kontrolowana osoba fizyczna, w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym, mają obowiązek poinformowania wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń (art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).
Wyjaśnić należy, że zarządzenie pokontrolne jest szczególną prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydawane jest ono w oparciu o wyniki kontroli i stwierdza istnienie po stronie kontrolowanego określonego obowiązku w ten sposób, że zawiera ocenę braku wykonania lub niewłaściwego wykonywania obowiązków prawnych. Celem zarządzenia pokontrolnego jest oficjalne stwierdzenie, jakie naruszenia obowiązków prawnych wykryto w toku kontroli, i zwrócenie - w sposób urzędowy - właściwej osobie uwagi na konieczność podjęcia działań w celu wyeliminowania tych naruszeń (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20.06.2018 r., II SA/Go 207/18, LEX nr 2516953).
Władczy charakter zarządzenia przejawia się w obowiązku informacyjnym jego adresata wynikającym z powołanego powyżej przepisu, którego zaniechanie lub nieprawidłowe wykonanie stanowi wykroczenie z art. 31a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska (wyrok NSA z 20.07.2023 r., III OSK 544/22, LEX nr 3589856 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo).
Zarządzenia pokontrolne nie nakładają na ich adresata obowiązków, które mogłyby być przedmiotem egzekucji administracyjnej. Obowiązek taki może na nich ciążyć na podstawie odrębnych przepisów i decyzji, ale jego samoistnym źródłem nie jest zarządzenie pokontrolne. Zarządzenie pokontrolne jest aktem, który można określić jako akt o charakterze sygnalizacyjnym, określający ramowe kierunki postępowania względem osoby zarządzającej podmiotem korzystającym ze środowiska albo innej osoby fizycznej (wyrok NSA z 20.07.2023 r., III OSK 544/22, LEX nr 3589856 oraz powołana tam literatura i orzecznictwo).
Stan faktyczny sprawy, załatwianej zarządzeniem pokontrolnym, zostaje ustalony na podstawie wyników kontroli oraz protokołu kontroli, który ma odzwierciedlać przebieg kontroli na miejscu. Zarządzenie pokontrolne powinno zawierać ustalony stan faktyczny sprawy, tj. wskazanie ustalonych naruszeń i sposób ich usunięcia. Sąd administracyjny nie bada legalności ustaleń faktycznych ujętych w protokole kontroli, gdyż wówczas przedmiotem kontroli nie byłoby zarządzenie pokontrolne, ale dokument w postaci protokołu kontroli (wyrok NSA z dnia 23 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1239/21).
Zakresem powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.) objęte jest zarządzenie pokontrolne, a nie protokół kontroli. Skarżący zachowuje prawo do kwestionowania ustaleń faktycznych, które zostaną poczynione na potrzeby wydania innych aktów administracyjnych w oparciu o zreferowane w protokole kontroli wyniki czynności podejmowanych w toku kontroli.
Kontrola sądu rozpoznającego skargę na zarządzenie pokontrolne ma na celu zbadanie, czy kontrola została przeprowadzona przez powołany do tego organ, czy treść nakazów skierowanych do kontrolowanego odpowiada ustaleniom poczynionym w trakcie kontroli i utrwalonym w protokole kontroli oraz czy treść zarządzenia pokontrolnego znajduje oparcie w przepisach prawa (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2022 r. sygn. akt III OSK 1727/21).
Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania legalności czynności kontrolnych podjętych wobce działalności gospodarczej skarżącego na terenie sortowni odpadów w miejscowości J. .
Działanie skarżonego organu znajduje podstawę prawną w przepisach art. 9 ust. 1-1c ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska.
Kontrola pozaplanowa została podjęta w związku z informacjami o porzuceniu odpadów, w których stwierdzono plastikowe worki opisane nazwą Z. Sp. z o.o. Wskazany podmiot realizował odbieranie odpadów komunalnych z nieruchomości na terenie Gminy S. . Jednym z podmiotów, do którego przekazywane były odpady była firma H. S. H., Oddział w J..
Treść dokumentów włączonych akt administracyjnych jednoznacznie wskazuje, że ustalenia faktyczne powołane w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego znajdują pełne potwierdzenie w treści dokumentacji z czynności kontrolnych (wydruki z bazy BDO, protokoły, dokumentacja fotograficzna, nagrania z monitoringu wizyjnego).
Nie ma żadnych podstaw do kwestionowania ustalenia, że skarżący rejestruje zdarzenia z zakresu gospodarki odpadami w taki sposób, iż w jednej zakładce wpisy wykazują odpady na stanie (kart ewidencji odpadów komunalnych), a w drugiej zakładce rejestrowany jest bilans ujemny odpadów (kart ewidencji odpadów). W 2021 roku zarejestrowano bilans ujemny dla odpadów o kodach 15 01 10*(-21,17 Mg), 17 03 80 (-2,500 Mg), 20 01 28 (-0,910 Mg). Natomiast w 2022 roku stwierdzono bilans ujemny dla odpadów o kodach 15 01 01 (-416,934 Mg), 15 01 01* (-3,930 Mg), 20 01 32 (-1,110 Mg).
Na dzień 1 stycznia 2021 roku skarżący nie otworzył KEO (karty ewidencji odpadów) i nie wpisał w niej stanu magazynowego dla odpadu o kodzie 16 01 17, pomimo że na koniec 2020 roku ten rodzaj odpadu pozostawał na stanie magazynowany.
W karcie ewidencji odpadów dla odpadu 19 12 12 założonej w 2022 roku wpisano stan magazynowy 17,098 Mg, zamiast 17,1024 Mg.
Kontener zlokalizowany od strony wschodniej działki, a zawierający między innymi dywan, folie, worki typu big-bag, czarne worki, rura z tworzywa sztucznego oraz resztki roślin nie był objęty monitoringiem wizyjnym. W czasie oględzin w dniu 17 listopada 2022 roku wskazany kontener nie był oznakowany kodem odpadu.
Powyższe okoliczności pozostają bezsporne pomiędzy stronami, a Sąd przyjmuje je jako własne ustalenia w sprawie.
Analiza stanowiska strony skarżącej, które zaprezentowała ona w zastrzeżeniach do protokołu, a następnie w treści skargi do sądu administracyjnego, nie pozostawia wątpliwości, że kwestia sporna nie dotyczy stanu faktycznego ujawnionego w toku czynności kontrolnych, a następnie przyjętego jako podstawa faktyczna na potrzeby wydanego zarządzenia pokontrolnego, lecz kwalifikacji prawnej ujawnionych okoliczności jako naruszeń obowiązków prawnych ciążących na skarżącym w związku z prowadzeniem sortowni odpadów.
W ocenie Sądu organ przyjął prawidłowe wzorce materialnoprawne (dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego) oraz w sposób uzasadniony stwierdził nieprawidłowości w działalności sortowni.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.) posiadacz odpadów jest obowiązany do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji zgodnie z katalogiem odpadów określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4 ust. 3, zwanej dalej "ewidencją odpadów". Dokumenty ewidencji odpadów sporządza się za pośrednictwem indywidualnego konta w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (art. 67 ust. 6 ustawy o odpadach). Karta ewidencji odpadów zawiera dodatkowo informacje o masie odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych (art. 67 ust. 3b pkt 2 ustawy o odpadach).
Dane zarejestrowane w karcie ewidencji odpadów powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, stan istniejący u danego posiadacza odpadów.
Niezgodny z takim wymogiem, bo niedopuszczalny na gruncie ustawowo określonego obowiązku bieżącego ewidencjonowania ilości i jakości odpadów, pozostaje taki sposób rejestracji/ewidencji zdarzeń z zakresu gospodarki odpadami, który prowadzi do wykazywania w karatach ewidencji odpadów stanów ujemnych, tj. niedoborów w zakresie odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych.
WWIOŚ trafnie uznaje, że skarżący w sposób całkowicie błędny interpretuje zasadę opublikowaną przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w dniu 14 stycznia 2021 roku, a także informacje publikowane przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w zakładce "Pytania i odpowiedzi w bazie danych o odpadach".
W ocenie Sądu przywołane dokumenty w sposób jednoznaczny wskazują, iż odpady komunalne można przekazywać kolejnemu posiadaczowi za pomocą KPO (karty przekazania odpadów) i jednocześnie prowadzić ich ewidencję w KEOK (karcie ewidencji odpadów komunalnych) przy uwzględnieniu pochodzenia odpadów z danej gminy.
WWIOŚ trafnie uznaje, że wykazywany w ewidencji ujemny bilans odpadów wynika z praktykowanego przez skarżącego niewłaściwego sposobu prowadzenia ewidencji odpadów.
Skarżący przyjmuje odpady komunalne na podstawie KPOK (karty przyjęcia odpadów komunalnych), a ich ilość i jakość ewidencjonuje/rejestruje w KEOK (karcie ewidencji odpadów komunalnych). Tak przyjęte i zaewidencjonowane odpady skarżący przekazuje dalej za pomocą KPO (karty przekazania odpadów,) co jak organ słusznie wskazuje jest zgodne z opinią Ministerstwa Klimatu i Środowiska Departamentu Gospodarki Odpadami. Jednak dalszą ewidencję, rejestrowanie tak przekazanych odpadów komunalnych, skarżący prowadził/odnotowywał w KEO (karcie ewidencji odpadów), a nie w KEOK (karcie ewidencji odpadów komunalnych), czyli w karcie, w której zaewidencjonował wcześniej przyjęcie odpadów komunalnych.
W konsekwencji powyższego w jednej karcie na koniec roku ujawniany był niedobór, stan ujemny w odpadów.
Całkowicie niezrozumiałe jest to, dlaczego skarżący utrzymuje, że opisany powyżej sposób prowadzenia ewidencji odpadów komunalnych (wykazywanie stanów ujemnych, niedoborów odpadów) jest zgodny z opinią Ministerstwa Klimatu i Środowiska dostępna w BDO w zakładce "Ewidencja odpadów komunalnych - nowe funkcjonalności w systemie BDO".
Zgodnie z treścią powołanej informacji "System BDO od sierpnia 2021 roku umożliwia na karcie ewidencji odpadów komunalnych (KEOK) zaewidencjonowanie odpadów przyjętych na podstawie KPOK, a następnie przekazanych kolejnemu posiadaczowi za pomocą KPO. Podmioty mogą przyjęte odpady komunalne przekazywać kolejnemu posiadaczowi za pomocą KPO i jednocześnie prowadzić ich ewidencję na KEOK przy uwzględnieniu pochodzenia odpadów z danej gminy. Nowe funkcjonalności pozwalają na ewidencjonowanie na karcie ewidencji odpadów (KEO) odpadów przyjętych za pomocą KPOK i przekazywanie ich za pomocą KPO".
Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie treść przywołanej informacji jednoznacznie wskazuje, że celem wprowadzonych nowych funkcjonalności w systemie BDO jest otwarcie szerszych możliwości ewidencjonowania przyjmowania odpadów na podstawie KPOK (karty przyjęcia odpadów komunalnych), ale zawsze zachowaniem wymogu, aby karta ewidencji odpadów, czy też karta ewidencji odpadów komunalnych, wykazywała ilości i jakości zaewidencjonowanych odpadów, która, co trafnie podnosi skarżony organ, nie może być wartością ujemną, tj. wykazywać deficyt/stratę w zakresie odpadów wytworzonych, odebranych, przyjętych, zagospodarowanych we własnym zakresie lub przekazanych.
Całkowicie chybiony jest zarzut skargi wskazujący na błędne rozpoznanie przez organ naruszenia obowiązków w zakresie ewidencji stanów magazynowych odpadów o kodzie 16 01 17 za 2021 oraz kodzie 19 12 12 za 2022 rok.
Wadliwości stanowiska organu nie dowodzi argumentacja skargi, iż różnica mas przekazanych odpadów widniejąca na karcie ewidencji odpadów wynosiła zaledwie 4kg. Z nieprawidłowym prowadzeniem ewidencji mamy do czynienia nawet wówczas, gdy uchybienia ewidencyjne występują w ilościach minimalnych (porównaj wyrok NSA z 20.07.2023 r., III OSK 544/22, LEX nr 3589856).
Skarżący trafnie dostrzega, że "ewidencję odpadów prowadzi się dla wszelkich zdarzeń opisanych w ustawie o odpadach". Jednak całkowicie błędne jest stanowisko, że takim zdarzeniem nie jest stan magazynowy odpadów o kodzie 16 01 17 na koniec 2020 roku.
Zaleganie na terenie zakładu w J. odpadów o kodzie 16 01 17 na koniec 2020 roku, stan magazynowy na dzień 31 grudnia 2020 roku, aktualizował obowiązek otwarcia karty ewidencji odpadów dla kodu 16 01 17 z dniem 1 stycznia 2021 roku oraz wypełnienie tej karty w zakresie rubryki "stan magazynowy".
Argumentacja skargi, że "stany magazynowe w elektronicznej bazie odpadów BDO nie odnoszą się w żadnym stopniu do zapisów umieszczonych w karatach ewidencji odpadów" jest w oczywisty sposób nieprawidłowa, a do tego pozostaje w ewidentnej sprzeczności z argumentacją skargi opisującą działania skarżącego co do ewidencjonowania z początkiem 2022 roku stanów magazynowych z końca 2021 roku co do odpadów o kodzie 19 12 12.
Źródłem spornego obowiązku ewidencyjnego jest stan zalegania odpadów na terenie prowadzonej przez skarżącego sortowni odpadów, a nie dokumenty ewidencyjne, zapisy ewidencyjne w bazie BDO. Sąd odrzucił płynącą z argumentacji skarżącego ewentualność, że zapisy w bazie BDO co do stanów magazynowych odpadów o kodzie 16 01 17 na koniec 2020 roku były fałszywe.
Stan magazynowania odpadów jest nie tylko zdarzeniem aktualizującym obowiązki ewidencyjne w BDO, ale jest także zdarzeniem aktualizującym obowiązek objęcia monitoringiem wizyjnym (art. 25 ust 2 ustawy o odpadach).
Sąd nie dopatrzył się żadnych wadliwości wykładni prawa, czy błędnego zastosowania przepisów prawa, w zakresie stwierdzenia naruszenia obowiązków prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów.
W okolicznościach kontrolowanej sprawy poza sporem pozostaje, że skarżący obowiązany jest do prowadzenia wizyjnego systemu kontroli miejsc magazynowania lub składowania odpadów w rozumieniu art. 25 ust. 6a ustawy o odpadach.
Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 sierpnia 2019 roku w sprawie wizyjnego systemu kontroli miejsca magazynowania lub składowania odpadów (Dz. U. 2019, poz. 1755) system kontroli zapewnia rejestrację obrazu obejmującą całą powierzchnię magazynowanych lub składowanych odpadów.
Oczekiwanie uwzględnienia skargi w oparciu o zarzut, że "kontener zawierał odpady wytworzone poza instalacją" jest całkowicie niezrozumiałe, gdyż argumentacja skargi w sposób oczywisty dowodzi fałszywości tezy o wytworzeniu spornych odpadów "poza instalacją".
Skarżący prowadzi sortownię odpadów. W ramach prowadzonej działalności przed dniem 17 listopada 2022 roku przyjął kontener z odpadami o pojemności 36mł. Już po zważeniu, przy wysypywaniu odpadów, okazało się, że deklaracja zawarta w karcie przekazania odpadu, czyli odpad o kodzie 20 03 07 nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Przedsiębiorca nie zgodził się na zapłacenie wyższej stawki za przyjęcie odpadów o kodzie 20 03 99. Odpady zostały zabrane przez przedsiębiorcę.
Skoro skarżący przyjął odpady do przetworzenia oraz magazynował/składował je do czasu "zabrania" przez przedsiębiorcę dostarczającego te odpady, to miał obowiązek objąć je monitoringiem wizyjnym.
Oczywiście nieuzasadnione jest oczekiwanie uwzględnienia skargi co do stwierdzenia naruszenia obowiązku oznakowania miejsc magazynowania odpadów.
Zasady oznakowania miejsc magazynowania odpadów, zgodnie z delegacją ustawową określoną w art. 25 ust. 7 ustawy o odpadach, zostały określone przepisami rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 września 2020 roku w sprawie szczegółowych wymagań dla magazynowania odpadów (Dz. U. poz. 1742).
W świetle przepisów powołanego rozporządzenia lokalizacja poszczególnych rodzajów odpadów w miejscu magazynowania odpadów jest oznakowana (§ 5 ust. 3 powołanego rozporządzenia). Oznakowanie zawiera co najmniej wskazanie kodów magazynowanych odpadów, które nanosi się cyframi koloru czarnego o wysokości minimum 20mm i szerokości linii minimum 3mm (§ 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia). Oznakowanie umieszcza się w widocznym miejscu, w sposób umożliwiający w każdym czasie odczytanie kodów odpadów znajdujących się w danej lokalizacji (§ 5 ust. 5 powołanego rozporządzenia). Oznakowanie powinno być czytelne i trwałe, w szczególności odporne na warunki atmosferyczne. (§ 5 ust. 6 powołanego rozporządzenia)
Z akt sprawy, a także wyjaśnień skarżącego, wynika bezspornie, że kontener, w którym znajdowały się między innymi dywan, folie, worki typu big-bag, czarne worki, rura z tworzywa sztucznego oraz resztki roślin, podczas oględzin w dniu 17.11.2022r. nie był oznakowany z poszanowaniem powołanych powyżej reguł. Okoliczność, że w czasie drugich oględzin (07.12.2022r.) stwierdzono oznakowanie kontenera kodem 20 03 99 nie stanowi o zasadności żądań skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło