I GSK 769/24

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-09-25

Skład orzekający: Piotr Piszczek, Bogdan Fischer, Marek Sachajko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, oparty na przedawnieniu, może być skutecznie podniesiony w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez ZUS, jeśli bieg terminu przedawnienia został zawieszony w związku z wcześniejszym postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez komornika sądowego?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut przedawnienia należności składkowych nie mógł być skutecznie podniesiony, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na czas trwania postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika sądowego. Ponadto, NSA stwierdził, że przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące umorzenia egzekucji z mocy prawa z powodu bierności wierzyciela nie miały zastosowania, gdyż postępowanie było prowadzone przez ZUS, a nie komornika, i dotyczyło należności powstałych po zmianie przepisów.
Stan faktyczny
Spółka H. Sp. z o.o. nie opłaciła składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za okres od marca 2022 r. do maja 2022 r. ZUS wystawił tytuły wykonawcze i zajął wierzytelności spółki z tytułu zwrotu podatku. Spółka podniosła zarzut nieistnienia obowiązku z powodu przedawnienia. Po odmowie uznania zarzutu przez ZUS i utrzymaniu w mocy postanowienia przez Prezesa ZUS, spółka wniosła skargę do WSA, która została oddalona. Następnie spółka wniosła skargę kasacyjną do NSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym przedawnienie należności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną H. Sp. z o.o. w G. Zasądzono od H. Sp. z o.o. w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Piszczek Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Marek Sachajko Protokolant asystent sędziego Paweł Cholewski po rozpoznaniu w dniu 25 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 706/23 w sprawie ze skargi H. Sp. z o.o. w G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od H. Sp. z o.o. w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 706/23 oddalił skargę H. Sp. z o.o. w G. (dalej jako "skarżąca", "spółka") na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Skarżąca jako płatnik składek, nie wykonała ustawowego obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2022 r. do maja 2022 r., do których wymierzania i poboru został wyznaczony Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ ten będąc wierzycielem wystawił w dniu 11 lipca 2022 r. tytuły wykonawcze nr [...] i [...]. Na ich podstawie Dyrektor Oddziału ZUS w Nowym Sączu, działając jako organ egzekucyjny, zajął - w oparciu o zawiadomienia nr [...] z dnia 11 lipca 2022 r. - wierzytelności z tytułu zwrotu lub nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w G. . Następnie skarżąca podniosła zarzut nieistnienia obowiązku objętego wskazanymi tytułami wykonawczymi, gdyż w jej ocenie terminowo reguluje bieżące zobowiązania z tytułu składek. Rozpoznając go postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu, działając jako wierzyciel, oddalił zarzut zobowiązanego. ZUS stwierdził, że należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 11 lipca 2022 r. istniały w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem ZUS należności składkowe za okres od marca 2022 r. do maja 2022 r., nie zostały uregulowane przez Spółkę w terminie ich płatności i na podstawie art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji Zakład wezwał ją do ich uregulowania. Wpłaty Spółki, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zaksięgowane zostały bowiem na najstarsze zaległości, które nie uległy przedawnieniu. Tym samym ZUS odmówił uznania zarzutu określonego w art. 33 § 2 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. nieistnienia obowiązku objętego tytułami wskazanymi wykonawczymi. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] września 2022 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska stwierdził, że ustalenia dokonane przez Oddział ZUS w Nowym Sączu były prawidłowe, gdyż należności objęte tytułami wykonawczymi z dnia 11 lipca 2022 r. istniały w momencie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył treść art. 49 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 12 ust. 1-5 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wyjaśniając, że od 1 stycznia 2018 r. zmieniły się zasady opłacania składek i wszystkie wpłaty dokonane po tej dacie są rozliczane w pierwszej kolejności na najstarsze zaległości. W związku z tym wpłaty Spółki na NRS Zakład dzielił w pierwszej kolejności na najstarsze, nieprzedawnione zaległości. Ponadto wskazał przedstawił zmiany jakie na przestrzeni lat zachodziły w przepisach ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych regulujących kwestię przedawnienia należności z tytułu składek (art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Po rozpoznaniu skargi, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1237/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2022 r. nr [...]. W ocenie Sądu, nadesłane przez organ akta sprawy uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie oceny prawidłowości dokonanych przez ten organ ustaleń. Swoich twierdzeń organ II instancji nie poparł bowiem stosownymi dowodami w postaci tytułów wykonawczych dotyczących składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. Sąd nakazał by przy ponowny rozpoznaniu sprawy organ udokumentował wszystkie okoliczności, na które będzie się powoływał w związku z instytucją zawieszenia biegu terminu przedawnienia należności składkowych, a ocena tego materiału dowodowego winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanego postanowienia. Ponownie rozpoznając sprawę, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...]. Prezes ZUS stwierdził, że termin dochodzenia należności z tytułu składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. nie uległ przedawnieniu ze względu na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia, poprzez jego zawieszenie spowodowane przez toczące się postępowanie egzekucyjne, które prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] (sygnatura akt komorniczych [...]). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. sygn. akt [...] [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. umorzył postępowanie egzekucyjne. Wraz ze wskazanym postanowieniem sądowy organ egzekucyjny zwrócił do Zakładu oryginały tytułów wykonawczych obejmujących zaległości składkowe za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r., których brak w aktach sprawy został wskazany przez Sąd jako naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Podkreślił, że ustalenia poczynione przez wierzyciela były prawidłowe, obowiązek objęty wymienionymi tytułami wykonawczymi był wymagalny w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wpłaty dokonywane przez Spółkę, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa księgowane były na najstarsze nieprzedawnione zaległości z tytułu nieopłaconych składek. Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 706/23 ją oddalił. Sąd I instancji podkreślił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 stycznia 2023 r. sygn. akt I SA/Kr 1237/22 postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2022 r. nr [...]. Podkreślił, że organ II instancji zastosował się do wytycznych zawartych w tym wyroku. Sąd I instancji zgodził się z ustaleniami organu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. ze względu na zawieszenie biegu terminu przedawnienia w wyniku toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ponieważ bieg terminu przedawnienia dla wszystkich tych należności rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r., to w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, korzystniejszy 5-letni termin przedawnienia liczony jest na nowo od 1 stycznia 2012 r. Przy czym wyjaśnić należy, że dla wszystkich tytułów wykonawczych doręczonych przed 1 stycznia 2012 r. początkową datą zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest 1 stycznia 2012 r., a dla tytułów wykonawczych doręczonych w późniejszym terminie datą początku zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest faktyczna data doręczenia tytułu wykonawczego. W przypadku należności w całości uregulowanych zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwało aż do całkowitej realizacji dochodzonego obowiązku, natomiast dla pozostałych niespłaconych należności możliwe jest określenie przewidywanego terminu przedawnienia, z tym zastrzeżeniem, że pominięta jest kwestia zabezpieczeń hipotecznych na majątku nieruchomym spółki. Następnie skarżąca, na mocy przepisu art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 września“2023?T sygn. akt I SA/Kr 706/23 Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), dalej "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez wadliwe wykonanie kontroli zaskarżonego postanowienia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2023 r. [...] pod względem jego zgodności z prawem i uznanie, że postanowienie to nie uchybia art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 poz. 479), dalej "u.p.e.a.", co doprowadziło do oddalenia skargi, podczas gdy WSA winien był uchylić postanowienie, bowiem skarga była zasadna - obowiązek z uwagi na przedawnienie nie istnieje. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. 2) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 24 ust. 4 i ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez nieuchylenie postanowienia, sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł, iż należności z tytułu składek uległy przedawnieniu i ewentualnie mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. 3) naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 773 § 5 kodeksu postępowania cywilnego (dalej: kpc) w zw. z art. 823 kpc w brzmieniu do 2016 w zw. z 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nieuwzględnienie iż egzekucja winna zostać umorzona z mocy prawa z uwagi na bierność wierzyciela (Zakład Ubezpieczeń Społecznych). Z uwagi na zbieg egzekucji i prowadzenie jej przez komornika sądowego miały zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego, które do roku 2016 (art. 823 kpc) nakazywały umorzenie egzekucji z mocy prawa w przypadku bierności wierzyciela przez okres 1 roku (nie podejmowania żadnych nowych czynności w sprawie). W tym czasie nie były podejmowane żadne czynności, zatem skoro organ nie podejmował żadnych czynności w tym postępowaniu to z mocy prawa doszło do umorzenia tej egzekucji już po upływie roku od jej wszczęcia, co za tym idzie doszło do przedawnienia należności z tytułu składek. Nie zbadanie tego wątku miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2023 r. 4) naruszenie przepisów postępowania a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 k.p.a. polegające na nie uchyleniu postanowienia organu, podczas gdy organ nie wyjaśnił należycie kwestii biegu przedawnienia w stosunku do poszczególnych należności objętych postępowaniem, nie udokumentował ich w pełni i szczegółowo, nie zbadał braku podejmowania czynności przez komornika, nie przedstawił dokumentacji jakie czynności były podejmowane. To naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem gdyby kontrola została przeprowadzona prawidłowo i Wojewódzki Sąd Administracyjny dostrzegłby uchybienia, to uchyliłby zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2023r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie 2) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał fakultatywne uprawnienie do przedstawienia, zależnie od własnej oceny, wyłącznie motywów zawężonych do aspektów prawnych świadczących o braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej albo o zgodnym z prawem wyrokowaniu przez sąd pierwszej instancji mimo nieprawidłowego uzasadnienia. Skargę kasacyjną zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. Wprawdzie orzecznictwo NSA złagodziło niektóre wymagania formalne tej skargi (zob. uchwała z 26 października 2009 r., I OPS 10/09; jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), jednak nie zniosło ich, a to oznacza, że merytoryczne rozpoznanie zarzutów kasacyjnych jest uzależnione od formalnego ich ujęcia. Wskazane podstawy kasacyjne determinują więc kierunek i zakres kontroli Sądu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do jakiegokolwiek korygowania czy uzupełniania zarzutów kasacyjnych. Z własnej inicjatywy nie może zatem podjąć żadnych badań w celu ustalenia innych uchybień niż podniesione w skardze kasacyjnej. Do autora skargi kasacyjnej należy zatem wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało ich niewłaściwe zastosowanie lub błędna interpretacja, w odniesieniu do prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez Sąd I instancji. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że - jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 p.p.s.a.) - zob. wyrok NSA z 15.11.2023 r I OSK 4/22. Pierwszy zarzut wskazany w skardze kasacyjnej dotyczą naruszenia przepisów postępowania art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jak wskazał NSA w powołanym powyżej wyroku, zestawienie w skardze kasacyjnej równocześnie tych zarzutów jest wadliwe. Nie można bowiem powoływać sprzecznych ze sobą przepisów, z których jeden stanowi o wyniku rozstrzygnięcia w postaci oddalenia skargi, drugi zaś uchylenia decyzji. Ponadto przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe i regulują sposób rozstrzygnięcia sprawy. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzut naruszenia wskazanych norm odniesienia jest nietrafny (wyrok NSA z 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2383/14). W orzecznictwie NSA wielokrotnie zwracano uwagę, że przepis art. 145 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Zawiera on wskazanie, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku uwzględnienia skargi ze względu na stwierdzone inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie art. 151 p.p.s.a. wskazuje, jakie rozstrzygnięcie podejmuje sąd administracyjny w przypadku, gdy skarga nie jest uwzględniona. Unormowania te są przepisami kompetencyjnymi - dającymi sądowi administracyjnemu kompetencje do podejmowania przewidzianych prawem rozstrzygnięć oraz "wynikowymi" - mówiącymi o tym, jaki może być wynik sprawy. Ich naruszenie jest zawsze następstwem uchybienia innym normom prawnym, a zatem wymienione we wskazanych zarzutach przepisy nie mogą być samoistną podstawą skargi kasacyjnej (por. np. wyroki NSA z 11 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2674/16, z [...] września 2018 r. sygn. akt II OSK 104/18, z 12 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 970/15; z 4 marca 2014 r. sygn. akt II OSK 2387/12; z 9 czerwca 2016 r. sygn. akt I OSK 2054/14). Przepisy te można naruszyć jedynie w powiązaniu z wyraźnie wskazanymi przepisami postępowania lub prawa materialnego. Dopiero bowiem naruszenie konkretnych przepisów postępowania lub prawa materialnego może doprowadzić do konieczności uwzględnienia skargi. Za takie wskazanie nie można uznać wymienienia art. 33 § 2 pkt. 1 u.p.e.a. który także jest przepisem wynikowym. Skarżący nie wskazał w żaden sposób w wyniku zastosowania jakich norm prawnych w ustalonym stanie faktycznym dopatruje się braku istnienia egzekwowanego obowiązku, poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że doszło do jego przedawnienia. Tym samym zarzut ten okazał się bezskuteczny. Także pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, oparte na twierdzeniu o przedawnieniu obowiązku są bezzasadne. Jak trafnie wskazał Sąd I instancji, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Zobowiązany zaś, podnosząc zarzut "nieistnienia obowiązku" (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa takich jak przedawnienie lub wydania aktu o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku (zob. wyroki: NSA z 14 stycznia 201 Or., II FSK 1378/08, WSA z 8 stycznia 2013r. I SA/GI 451/12) Skarżąca Spółka natomiast, powołując się na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie wskazała, że było to następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego. Należności z tytułu składek za okres od czerwca 2010 r. do lipca 2012 r. zostały zabezpieczone przez ZUS na nieruchomościach Spółki, co wyjaśnił organ i zaakceptował Sąd I instancji. Ponadto jak zasadnie wskazał organ termin na dochodzenie należności za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. nie uległ przedawnieniu ze względu na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia należności poprzez jego zawieszenie z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne, które prowadził Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. C. B. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] (sygnatura akt komorniczych [...]). Bieg terminu przedawnienia zawieszał się odpowiednio poprzez dokonywane czynności wskazane w postanowieniu (k.4-6 postanowienia). Nie ma przy tym znaczenia jakie czynności wykowane były w toku postępowania egzekucyjnego. Art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesza bowiem bieg terminu przedawnienia na czas do zakończenia postępowania egzekucyjnego i nie wiąże tego z częstotliwością i rodzajem podejmowanych czynności egzekucyjnych. Ponadto, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2023 r. sygn. akt [...] [...] Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. umorzył postępowanie egzekucyjne i akta wraz z tytułami wykonawczymi przekazał do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Dlatego też w dalszej kolejności podjęte przez ten organ czynności były prowadzone w oparciu o przepisy u.s.u.s. i nie mogły mieć zatem zastosowania wskazane przez autora skargi kasacyjnej przepisy kodeksu postępowania cywilnego, w szczególności art. 823. Dlatego też zarzut ten, w ocenie NSA jest spóźniony, bowiem powinien być podnoszony na etapie umorzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. postępowania egzekucyjnego, a nie na etapie prowadzonego przez organy ZUS postępowania. Zwłaszcza, że jak słusznie zwrócił uwagę autor skargi kasacyjnej, przepis art. 823 kpc obowiązywał do 2016 r., a poddane kontroli postanowienie było wydane po okresie obowiązywania tego przepisu. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło