II FSK 30/22

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-10-01

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Jan Grzęda, Krzysztof Kandut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, prawidłowo zastosował art. 153 PPSA, wiążąc się oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował art. 153 PPSA, wiążąc się oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku NSA. Związanie to oznacza, że sąd nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniejszym poglądem, lecz musi się mu podporządkować. W sytuacji, gdy poprzedni wyrok NSA rozstrzygnął kwestie dotyczące cen transferowych, zaniżenia przychodów i zawyżenia kosztów uzyskania przychodów, sąd I instancji był zobowiązany do zastosowania się do tej oceny, co skutkowało oddaleniem skargi.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 rok. Spółka zaniżyła przychody i zawyżyła koszty uzyskania przychodów w transakcjach z podmiotami powiązanymi. Po uchyleniu przez NSA poprzedniego wyroku WSA i decyzji organu odwoławczego, organ ponownie rozpoznał sprawę, uwzględniając część stanowiska spółki. WSA oddalił skargę spółki na decyzję organu odwoławczego, powołując się na związanie poprzednim wyrokiem NSA. NSA rozpoznał skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od Syndyka masy upadłości A sp. z o.o. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej kwotę 4050 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia del. WSA Krzysztof Kandut (sprawozdawca), Protokolant Mateusz Rumniak, po rozpoznaniu w dniu 1 października 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości A sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w B od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt I SA/Bk 331/21 w sprawie ze skargi Syndyka masy upadłości A sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 25 maja 2021 r., nr 2001-IOD.4100.3.2021 w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Syndyka masy upadłości A sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w B na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku kwotę 4050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym kasacyjnie wyrokiem z 27 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 331/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę Syndyka Masy Upadłości A spółka z o.o. w upadłości w B (dalej zwana: strona, spółka, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 25 maja 2021 r. nr 2001-IOD.4100.3.2021 uchylającą w całości decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w [...] z 31 października 2017 r. i określającą spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 rok oraz odsetki za zwłokę z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na ten podatek za miesiące od stycznia do listopada 2014 r. Z ustaleń objętych ww. wyrokiem wynika, że spółka jest podmiotem powiązanym z C Sp. z o.o. w L. w upadłości oraz D. Sp.j. w B. W wyniku tych powiązań spółka zaniżyła przychód o: - 163.200 zł wskutek korzystania z zaniżonych stawek czynszu najmu nieruchomości w L.. W efekcie uzyskała przychód z częściowo nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm. - dalej zwana: u.p.d.o.p.); - 54.816,37 zł z tytułu udzielonych nieodpłatnych pożyczek podmiotom powiązanym; - 488.633,30 zł z tytułu nienaliczonych odsetek podmiotom powiązanym za nieuregulowane zobowiązania. Ponadto spółka zawyżyła koszty uzyskania przychodów o: - 365.737,58 zł wskutek stosowania zawyżonych stawek czynszu najmu nieruchomości położonych w P.i B; - 40.993,66 zł wskutek wadliwego ujęcia w księgach faktur korygujących; - 375.864,59 zł wskutek niedokonania korekty faktur, z których należność nie została uregulowana w terminie określonym w art. 15b ust. 2 u.p.d.o.p. Niezależnie od tego spółka zaniżyła koszty uzyskania przychodów za maj (14.800 zł) i sierpień 2014 r. (14.800 zł) poprzez nieujęcie faktur wystawionych przez C w L. Sp. z o.o. w upadłości z tytułu czynszu dzierżawnego. Ustalenia w ww. zakresie organ I instancji zawarł w decyzji z 31 października 2017 r. W następstwie odwołania Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku decyzją z 6 lutego 2018 r. uchylił w całości decyzję organu I instancji i określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2014 r. oraz odsetki za zwłokę z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na ten podatek w wysokości mniejszej niż organ I instancji. Organ odwoławczy uwzględnił bowiem stanowisko spółki co do pozostawienia w kosztach uzyskania przychodów kwoty 375.864,59 zł z tytułu korekty faktur. W pozostałym zakresie Dyrektor Izby podzielił ustalenia organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 20 czerwca 2018r. sygn. akt I SA/Bk 201/18 oddalił skargę spółki na wydaną w tej sprawie decyzję. Od ww. wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił i wyrokiem z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2871/18 uchylił w całości wyrok Sądu I instancji oraz decyzję organu odwoławczego. Sąd kasacyjny wypowiedział się co do poszczególnych ustaleń objętych wyrokiem Sądu I instancji. I tak: podzielił stanowisko tego Sądu co do korzystania przez spółkę z zaniżonych stawek czynszu najmu nieruchomości w L. i przez to zaniżenie przychodów z częściowo nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Zgodził się także z zaniżeniem przez spółkę przychodów z tytułu odsetek nienaliczonych podmiotom powiązanym za nieuregulowane zobowiązania. W kwestii kosztów uzyskania przychodów za bezzasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej kwestionujące stanowisko Sądu I instancji co do zawyżenia stawek czynszu dzierżawy nieruchomości w B i P. oraz księgowania faktur korygujących. Natomiast za uzasadnione uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzuty kasatora dotyczące zaniżenia przychodów spółki o 54.816,37 zł z tytułu udzielonych nieodpłatnych pożyczek podmiotom powiązanym w postaci zaliczek (przedpłat) na wykonanie [...] (art. 11 ust. 4 i 5 u.p.d.o.p.). Dyrektor Izby Administracji Skarbowej załatwiając sprawę ponownie uwzględnił stanowisko zawarte w ww. wyroku i uchylił w całości decyzję organu I instancji oraz określił zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy 2014 i odsetki za zwłokę z tytułu niewpłaconych w terminie zaliczek na ten podatek pomijając w przychodach spółki kwotę 54.816,37 zł z tytułu udzielonych nieodpłatnych pożyczek podmiotom powiązanym. Pozostawił także w kosztach uzyskania przychodów kwotę 375.864,59 zł z faktur dotyczących korekty nieuregulowanych należności. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji. Na wydaną w tej sprawie decyzję Syndyk Masy Upadłości Spółki złożył skargę, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zaskarżonym wyrokiem oddalił. Sąd I instancji przypomniał, że w sprawie orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 3 lutego 2021 r. sygn. II FSK 2871/18) i wyrok ten wiąże na zasadzie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021r. poz. 2325 ze zm. – dalej zwana: p.p.s.a.). Mianowicie zarówno organ administracji, jak i sąd rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w wyroku. Związanie samego sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stosując się do zaleceń zawartych w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo w rozliczeniu podatkowym nie uwzględnił przychodu w kwocie 54.816,37 zł z tytułu zaliczek (przedpłat) na wykonanie [...]. W zakresie pozostałych ustaleń Sądu I instancji odwołał się do stanowiska wypowiedzianego przez NSA w wyroku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2871/18, aprobującego stwierdzone w spółce nieprawidłowości dotyczące zaniżenia przychodów z uwagi na korzystanie z zaniżonych stawek czynszu najmu nieruchomości w L. oraz nienaliczanie odsetek podmiotom powiązanym za nieuregulowane zobowiązania, a nadto dotyczące nieprawidłowości w ustalaniu i kosztowym rozliczaniu czynszu najmu nieruchomości (kwestia pozostawienia w kosztach kwoty 375.864,59 zł nie była w sprawie sporna). W skardze kasacyjnej pełnomocnik spółki, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., zarzuca naruszenie: 1) art. 3 p.p.s.a. poprzez brak kontroli rozstrzygnięcia przez organ II instancji, 2) art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez brak kontroli decyzji w zakresie przestrzegania przez organ odwoławczy, a uprzednio przez organ I instancji, art. 120, art. 121, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: O.p.) poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów, wybiórczo i dowolnie wybierając materiał dowodowy, 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 120, art. 121 O.p. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, w której organ II instancji zaakceptował wadliwie przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe, 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. w zw. z art. 180, art. 187 § 1 oraz 191 O.p. poprzez nieuwzględnienie skargi i nieuchylenie decyzji, w której organy podatkowe dokonały sprzecznej z zasadą prawdy obiektywnej oceny zebranego materiału dowodowego selektywnie oceniając materiał dowodowy, co przerodziło się w ocenę dowolną, oraz poprzez brak wnikliwej oceny materiału dowodowego, 5) art. 11 ust. 1, ust. 2, ust. 4. ust. 5, art. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 6 pkt 4 i ust. 6a u.p.d.o.p. poprzez błędną wykładnię, a wskutek tego także niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżąca stosowała w transakcjach z podmiotami powiązanymi wynagrodzenie odbiegające od warunków rynkowych, a także nie uzyskała przychodu podatkowego w związku z brakiem żądania odsetek z tytułu udzielenia "kredytu kupieckiego", 6) § 6 - § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z 10 września 2009 r. w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1186 ze zm. – dalej zwane: rozporządzenie MF) poprzez ich niezastosowanie. W konsekwencji autor skargi kasacyjnej, zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Rozpoznając wniesioną skargę kasacyjną przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres sądowej kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Kontrola ta musi uwzględnić jednak i to, że w rozpoznawanej sprawie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2871/18. Ta ostatnia okoliczność ma to znaczenie, że na podstawie art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Natomiast stosownie do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Ujmując rzecz najprościej, związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 i art. 170 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę (zob. wyrok NSA z 22 lutego 2024 r. sygn. I OSK 2202/20). Zatem rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika (zob. wyrok NSA z 9 lutego 2023 r. sygn. II OSK 351/20). Odnosi się to do sentencji orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to odnosi się również do motywów orzeczenia. Sąd rozpoznający spór między tymi samymi stronami musi więc przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest bowiem z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy, a jej oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie w danej sprawie. Innymi słowy, jeżeli w konkretnym postępowaniu uczestniczą te same podmioty i znajdują w niej zastosowanie te same przepisy prawa co w sprawie wcześniej zakończonej prawomocnym wyrokiem, to obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie związania wynikającego z treści tego wyroku. Związanie to dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może dotyczyć zarówno stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego. W realiach obecnie rozpoznawanej przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej skarżąca podniosła zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych, o których mowa w art. 174 p.p.s.a., podobnie jak w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem NSA z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2871/18. Pierwsza z kwestii podnoszonych obecnie, a rozstrzygniętych już tym wyrokiem, dotyczyła stosowania tzw. cen transferowych z podmiotami powiązanymi, skutkiem czego spółka z jednej strony uzyskała przychód z tytułu świadczeń częściowo nieodpłatnych w kwocie 163.200 zł z uwagi na stosowanie zaniżonych stawek czynszu wynajmu nieruchomości w L., a z drugiej strony zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 365.737,58 zł z uwagi na stosowanie wobec niej zawyżonych stawek czynszu najmu nieruchomości położonych w B i P. Podstawę prawną rozstrzygnięcia w ww. zakresie stanowiły m.in. przepisy art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. Przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w tymże prawomocnym wyroku za prawidłowe uznał ustalenia organów zaakceptowane następnie przez Sąd I instancji, według których nie można było uznać za rynkowe stawek czynszu nieruchomości wynikających z dokumentacji transakcji spółki z podmiotami powiązanymi na poziome 0,94 – 1,80 euro i zastosowania dodatkowo upustu w wysokości 47,78 %. Organy trafnie ustaliły i przedstawiły miarodajną ofertę porównywalnych obiektów z której wynikało, że proponowane tam ceny mieściły się w przedziale od 9 do 30 zł/ 1 m², a najczęściej od 11 do 15 zł/ 1 m². W tej sytuacji ustalenie przez organ rynkowej stawki czynszu w wysokości 8 zł/ 1 m² było uzasadnione i nie naruszało zarzucanych przepisów rozporządzenia MF szczególnie, że strona nie podała na czym miało polegać naruszenie przepisów § 6 - § 11 rozporządzenia MF. Powiązana z poprzednią druga kwestia dotyczyła zawyżenia kosztów uzyskania przychodów wskutek zastosowania zawyżonych stawek czynszu dzierżawy nieruchomości położonej w B.(14,47 zł/ 1 m²). Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tym zakresie stanowił art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1, a dodatkowo § 12 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia MF. Tu Naczelny Sąd Administracyjny w ww. prawomocnym wyroku, za organami podatkowymi, przyjął, że spółka bez uzasadnienia zastosowała wzrost stawki czynszu o blisko 250%, możliwy wyłącznie z uwagi na istniejące powiązania między podmiotami. W ustalonych okolicznościach faktycznych stawka czynszu powinna pozostać na poziomie 6 zł/ 1 m², gdyż spółka nie wskazała na jakiekolwiek przesłanki uzasadniające jej znaczy wzrost. Działanie organu w ww. zakresie nie narusza art. 11 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p., jak i § 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia MF. Co do zawyżenia kosztów spółki wskutek zastosowania nierynkowych (zawyżonych) stawek czynszu dzierżawy nieruchomości w P. Sąd kasacyjny zwrócił uwagę na słuszność stanowiska, według którego zastosowana metoda porównania cen na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia MF, jest trafna. Wyliczenie stawki czynszu dzierżawnego w kwocie 7 zł/ 1 m², tj. takiej samej jak stawka z podmiotem niepowiązanym zlokalizowanym w porównywalnej miejscowości, jest całkowicie słuszne. Następną kwestią były przychody odsetkowe, a mianowicie zaniżenie przychodu spółki o kwotę nienaliczonych odsetek podmiotom powiązanym za nieuregulowane zobowiązania, pomimo przekroczenia terminów płatności. Tu Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że podstawę prawną w tym zakresie powinny stanowić przepisy art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.p. oraz § 12 rozporządzenia MF, co wynikało z występowania powiązań z podmiotami od których nie domagano się zapłaty i nie naliczano odsetek za zwłokę. Szczególnie, że sama spółka była obciążana odsetkami za przeterminowane płatności i była zobowiązana do ich uiszczania. Kolejna kwestia, rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. prawomocnym wyroku na korzyść skarżącej, dotyczyła uznania przekazanych na rzecz C w L. sp. z o.o. zaliczek (przedpłat) na wykonanie [...], za nieoprocentowane pożyczki udzielone temu podmiotowi powiązanemu w rozumieniu art. 11 ust. 4 i 5 u.p.d.o.p. Sąd kasacyjny stwierdził, że z materiału dowodowego nie wynika, aby w okresie przekazywania zaliczek (lata 2011-2012) mogła być już spółce znana trudna sytuacja finansowa ww. kontrahenta, która wymagałby wspierania pożyczkami. Do jej pogorszenia doszło w 2013 r., a zatem po przekazaniu zaliczek. Nie można więc przyjąć, że przekazując w latach 2011-2012 zaliczki skarżąca mogła przypuszczać, a wręcz miała świadomość, że umowa na wytworzenie i zakup [...] nie zostanie zrealizowana. Z samego faktu występowania powiązań, w tym także o charakterze rodzinnym, nie można wywodzić, że spółka już w chwili przekazywania zaliczek na wytworzenie [...] miała na celu udzielenie pożyczki. Przeczą temu wyjaśnienia i dokumenty, które uzyskano w toku postępowania, jak również obiektywna ocena działań podejmowanych przez spółkę. Poddając analizie rozstrzygnięcie i uzasadnienie zawarte w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II FSK 2871/18 w celu zestawienia ich z treścią zaskarżonego wyroku oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 25 maja 2021 r., w kontekście zarzutów skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że wyrok Sądu I instancji w pełni respektuje stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w ww. prawomocnym orzeczeniu, co wyżej zostało wykazane. Wyrok ten, jak to już Sąd orzekający wyjaśnił, wiąże, zaś gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Jedyna kwestia, która mogła pozostać sporna między stronami, tj. dotycząca przekazanych na rzecz C w L. sp. z o.o. zaliczek (przedpłat) na wykonanie [...], rozstrzygnięta została przez Sąd I instancji w zgodzie z w ww. prawomocnym wyrokiem NSA, na korzyść skarżącej. W tym zakresie kasator nie sformułował zarzutów. W tej sytuacji nie mogły odnieść zamierzonego skutku po raz kolejny powtórzone zarzuty naruszenia art. 1 § 1 i art. 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 p.p.s.a., które to przepisy określają podstawową funkcję sądów administracyjnych i toczącego się przed nimi postępowania, strukturę sądów administracyjnych oraz zakres ich właściwości. Jak to już wskazał Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok NSA z 3 lutego 2021 r. sygn. II FSK 2871/18), uregulowania te przede wszystkim wskazują na istotę sądowej kontroli administracji. Normy w nich wyrażone mają głównie charakter ustrojowy i sąd administracyjny może je naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej (zob. wyrok NSA z 2 grudnia 2014 r. sygn. II FSK 2684/14). Natomiast art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. nakazuje sądom administracyjnym stosowanie środków określonych w ustawie określając zakres sprawowanej kontroli. Nie można zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku, aby jako Sąd rzeczowo właściwy nie dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji bądź by nie zastosował środka przewidzianego prawem, gdyż - jak wynika z rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia - jako podstawę wydania orzeczenia przyjęto art. 151 p.p.s.a. Wbrew zarzutom kasatora brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy zaistnieją podstawy do uwzględnienia skargi ze względu naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w tej sprawie przeprowadzone przez organ podatkowy postępowanie dowodowe dostarczyło wystarczających podstaw do wydania opisanej na wstępie decyzji ostatecznej, co potwierdził już Naczelny Sąd Administracyjny w prawomocnym wyroku z 3 lutego 2021 r. sygn. II FSK 2871/18 i stanowisko to wiąże w sprawie. Podmioty wymienione w art. 170 p.p.s.a. są faktem i treścią ww. orzeczenia związane, a to skutkuje koniecznością uwzględnienia prawomocnego wyroku w wydanym rozstrzygnięciu, gwarantując przez to zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych. Nie mogła więc w postępowaniu zapaść inna decyzja niż respektująca prawomocny wyrok sądu administracyjnego, co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku trafnie dostrzegł, zasadnie oddalając skargę spółki. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania sądowego orzeczono jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 200, art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z § 2 pkt 6 w zw. z § 14 pkt 2 lit.a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło