II SAB/Bk 81/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. D. o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Bk 23/23 ze skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałk w przedmiocie wydania dowodu osobistego oddala skargę. I. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: 1. D. D. w dniu 10 listopada 2022 r. złożyła w Urzędzie Miejskim w Suwałkach wniosek o wydanie dowodu osobistego wraz z oświadczeniem o treści: "Nie decyduję się na pobranie odcisków palców, ponieważ nie korzystam z prawa do swobodnego przemieszczania się i ryzyka pokrzywdzenia ze strony półświatka". Pismem z dnia 16 listopada 2022 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku. W odpowiedzi na powyższe strona stanęła na stanowisku, że złożony wniosek nie posiada braków formalnych. W wyniku złożonego przez skarżącą ponaglenia z dnia 19 grudnia 2022 r. Wojewoda Podlaski postanowieniem z dnia 30 grudnia 2022 r. uznał je za nieuzasadnione. 2. Pismem z dnia 12 lutego 2023 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność organu w sprawie wniosku o wydanie dowodu osobistego. W skardze wniosła o zobowiązanie organu do wydania decyzji, będącej odpowiedzią na jej wniosek oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazała, że brak zgody na przetwarzanie danych biometrycznych jest uzupełnieniem braków formalnych wniosku o wydanie dowodu osobistego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SAB/Bk 23/23, oddalił skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Suwałk w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego. 4. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 listopada 2023 r. oddalił skargę kasacyjną. 5. W dniu 2 sierpnia 2024 r. skarżąca złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie II SAB/Bk 23/22 wskazując, że w składzie sędziowskim rozpatrującym sprawę uczestniczył sędzia nominowany na stanowisko na podstawie nowelizacji ustawy o KRS z dnia 8 grudnia 2017 r. W ocenie skarżącej, wobec powyższego w sprawie naruszono art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483), art. 6 ust. 1 Konwencji O Ochronie Praw Człowieka I Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U.1993.61.284), art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/30) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1) i w związku z powyższymi naruszeniami prawa wniosła o: uchylenie wyroku w WSA o sygnaturze akt II SAB/Bk 23/23; wznowienie postępowania w sprawie sygn. akt II SAB/Bk 23/23 i rozpoznanie sprawy w trybie niejawnym oraz zwolnienie jej z kosztów sądowych (Postanowienie WSA z dnia 24 marca 2023 r. sygn. akt SPP/Bk 33/23). 6. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: 1. Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie zasługiwała na uwzględnienie. 2. Zgodnie z art. 270 p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, gdyż może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Nadzwyczajny charakter instytucji wznowienia postępowania nakazuje interpretować przyczyny wznowienia postępowania w sposób ścisły. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego Skarżąca wskazała art. 270 § 1 k.p.a. oraz przepisy art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U.1997.78.483), art. 6 ust. 1 Konwencji O Ochronie Praw Człowieka I Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U.1993.61.284), art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/30) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.2007.303.1),art. 271 pkt 1 p.p.s.a., z którego treści wynika, że można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności postępowania, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. Z uwagi na treść zarzutu i jego uzasadnienia oraz brak w k.p.a. wskazanego przepisu, skarżącej chodziło z pewności o art. 270 p.p.s.a., zgodnie z którym w przypadkach przewidzianych w dziale VII można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skarżąca wskazała, że w składzie brała udział osoba nieuprawniona – Marcin Kojło. W jej ocenie Sędzia Marcin Kojło nie posiadała legitymacji formalnej do orzekania na stanowisku sędziego WSA wobec nieprawidłowego trybu powołania na urząd sędziego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Białymstoku na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). Skarżąca wobec tego stwierdzili, że Sędzia Marcin Kojło jest osobą nieuprawnioną w rozumieniu art. 271 pkt 1 p.p.s.a. 3. Zgodnie z treścią art. 271 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności: jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia. W zawiadomieniu o rozprawie w sprawie II SAB/Bk 23/23, z dnia 24 marca 2023 r., które zostało doręczone Stronie w dniu 28 marca 2023 r. (z akt wynika, że strona odebrała je osobiście) poinformowano, że w składzie rozpoznającym sprawę będzie uczestniczył sędzia WSA Marcin Kojło. A zatem Skarżąca miała możliwość wnieść wniosek o wyłączenie sędziego przed wydaniem wyroku. Z uprawnienia powyższego nie skorzystała. Nie zachodzi zatem podstawa do stwierdzenia nieważności. 4. Poza tym, mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, a więc ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167; dalej jako: "p.u.s.a.") lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym. Uprawnienia do orzekania w składach danego sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią, czyli jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego – osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (vide postanowienie NSA z 19 października 2007 r., I OSK 1543/07). Zgodnie bowiem art. 179 Konstytucji RP sędziowie są powoływani przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, na czas nieoznaczony. Tę normę konstytucyjną w sądownictwie administracyjnym realizuje art. 5 ust. 1 p.u.s.a., z którego wynika, że sędziów sądów administracyjnych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim powołuje Prezydent, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Akt powołania sędziego stanowi konstytucyjną i ustawową kompetencję Prezydenta, która nie wymaga kontrasygnaty Prezesa Rady Ministrów (art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji RP). W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że Prezydent ma prawo odmowy uwzględnienia wysuniętych przez KRS wniosków, gdy sprzeciwiałyby się one wartościom, na straży których postawiła go Konstytucja (wyrok TK z 5 czerwca 2012 r., sygn. akt K 18/09, publ. OTK-A 2012 Nr 6, poz. 63; postanowienie NSA z 7 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 857/17 i postanowienie NSA z 26 października 2019 r., sygn. akt I OZ 550/19). Z powyższego wynika, że w procedurze nominacyjnej sędziów Prezydent nie pełni jedynie roli zatwierdzającej, ale może sprzeciwić się każdej kandydaturze, w sytuacji kiedy uzna, że nominacja danej osoby na stanowisko sędziego stałaby w sprzeczności z wartościami konstytucyjnymi, do których ochrony został powołany. Uprawnienia w zakresie powoływania sędziów są osobistymi uprawnieniami Prezydenta, a Konstytucja RP nie zna prawa podmiotowego dostępu do służby sędziowskiej. To przesądza o niemożności sprawowania kontroli przez sądy administracyjne w zakresie aktów związanych z taką procedurą (postanowienie NSA z 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GZ 62/19). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej postanowieniem z dnia 26 lipca 2022 r. (M.P. z 2022 r., poz. 1015) powołał na podstawie art. 179 Konstytucji RP Marcina Kojło do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skoro Prezydent RP nie znalazł podstaw do odmowy powołania na stanowisko sędziego, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu o wznowienie postępowania nie może dokonywać oceny prawidłowości powołania tego sędziego. Skarga o wznowienie postępowania nie służy bowiem kontroli działań Prezydenta podejmowanych w ramach jego konstytucyjnych kompetencji, w tej konkretnej sprawie określonych w art. 179 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że autorka skargi o wznowienie postępowania skupiła się w przeważającej mierze na wadliwości procesu powoływania sędziego (związanej z działaniem w tym procesie Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw) oraz orzeczeniach sądów europejskich poruszających przedmiotową tematykę. Tymczasem polskie sądy administracyjne jednolicie orzekają o niedopuszczalności powyższych zarzutów. W wyroku NSA z 4 listopada 2021 r., sygn. akt III FSK 4104/21, sąd stwierdził, że "Sędzia sądu administracyjnego, bądź asesor sądowy w wojewódzkim sądzie administracyjnym, powołany do sprawowania urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, jest sędzią Rzeczypospolitej Polskiej i sędzią europejskim w rozumieniu art. 2 i art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30 ze zm.) oraz art. 6 ust. 1(3) TUE w związku z art. 47 Karty Praw Podstawowych (Dz.Urz. UE C 303 z 14 grudnia 2007 r., s. 1), a także art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), także wówczas, gdy procedura poprzedzająca jego powołanie mogła być dotknięta wadami." Podobnie rozstrzygnął NSA w wyroku z dnia 25 maja 2023 r., III FSK 1591/22 (powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na internetowej stronie bazy orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe orzeczenia i argumentację w nich zawartą skład orzekający podziela i przyjmuje za własną. 5. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., oddalił skargę o wznowienie postępowania.