I SA/Rz 452/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Sędzia WSA Grzegorz Panek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2024 r. sprawy ze skargi E. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 7 maja 2024 r. nr SKO.4140/201/2024 w przedmiocie stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. Przedmiotem skargi wniesionej przez E. K. (strona, skarżąca, podatniczka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (Kolegium, SKO) z 7 maja 2024 r. sygn. akt SKO.4140/201/2024, w którym stwierdziło uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...]. z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. FN.3120.12.163.350.2024 w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2024 r. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy i stanowiska wyrażonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wynika, że w decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z 30 stycznia 2024 r. został ustalony podatniczce wymiar podatku od nieruchomości na 2024 r. Odwołanie od przedmiotowej decyzji wniosła podatniczka. W odwołaniu podniosła zarzut dotyczący wadliwego ustalenia przedmiotu opodatkowania w związku z nieuwzględnieniem powierzchni budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...]. Wraz z odwołaniem wniesiono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium, postanowieniem wyżej wskazanym, stwierdziło uchybienie przez stronę terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia 30 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu stwierdziło, że zgodnie z art. 223 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.) - dalej: "O.p.", odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji podatkowej. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, skarżona decyzja została doręczona podatnikowi w dniu 19 lutego 2024 r. Termin na złożenie odwołania od decyzji upłynął zatem 4 marca 2023 r. Natomiast odwołanie od decyzji zostało przez stronę złożone w dniu 19 marca 2020 r. (data prezentaty urzędu). Wobec braku koperty, nawet przyjmując, że pismo zostało złożone na poczcie w dniu jego sporządzenia tj. 14 marca 2024 r., nastąpiło uchybienie terminowi - czego strona nie kwestionuje. Ze względu na uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jego merytoryczne rozpoznanie jest niedopuszczalne. Na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., organ odwoławczy jest zobligowany do stwierdzenia w formie postanowienia, że nastąpiło uchybienie terminowi. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie podatniczka podniosła okoliczności złego stanu zdrowia o charakterze trwałym, które uniemożliwiły dochowanie ustawowego terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego postanowienia oraz postępowania, w którym je wydano, nie ujawniła naruszenia przez organ odwoławczy prawa, które mogłoby stanowić podstawę do zastosowania przez Sąd środków prawnych określonych w przepisach art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi, którego skutkiem może być uchylenie zaskarżonego aktu, może nastąpić tylko w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto Sąd stwierdza nieważność postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (w tym Ordynacji podatkowej). Może też stwierdzić, że postanowienie wydano z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach szczególnych. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z 30 stycznia 2024 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na 2024 r. Istota sprawy sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy złożone przez skarżącą odwołanie spełniało wymogi terminowości, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p., a zatem również ocena, czy doręczenie decyzji było doręczeniem skutecznym. Prawidłowość doręczenia decyzji ma zatem w wypadku oceny terminowości czynności procesowej, polegającej na wniesieniu odwołania, znaczenie kluczowe i pierwszorzędne. Materialnoprawną podstawą postanowienia będącego przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest art. 228 § 1 pkt 2 O.p., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Przepis ten odnosi się do wstępnego stadium postępowania odwoławczego, które toczy się już przed organem odwoławczym, po przekazaniu mu odwołania wraz z aktami sprawy przez organ pierwszej instancji. W stadium wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy złożone przez stronę odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie oraz czy spełnia wymagania określone w art. 222 O.p. W orzecznictwie wskazuje się, że organ właściwy do rozpatrzenia odwołania bada z urzędu zachowanie terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia. Stwierdzenie dopuszczalności odwołania oraz wniesienie go w terminie jest koniecznym warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji organu I instancji. W razie ustalenia, że odwołanie zostało wniesione po terminie, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do jego wniesienia. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Co istotne, w orzecznictwie wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Tym samym każde, nawet nieznaczne przekroczenie terminu, stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2010 r., sygn. akt II FSK 372/09; z 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 854/08). Sposób i termin wniesienia odwołania unormowany jest w art. 223 O.p., zgodnie z którym odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję (art. 223 § 1 O.p.). Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p.). Termin określony w tym przepisie jest terminem zawitym, co oznacza, że jego przekroczenie, niezależnie od przyczyn, które to spowodowały, powoduje konieczność stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Ponadto jest to termin ustawowy, wiąże więc wszystkie osoby i organy występujące w postępowaniu administracyjnym. Warunkiem wydania zatem rozważanego postanowienia jest w pierwszej kolejności bezsporne ustalenie daty, w której organ skutecznie doręczył stronie decyzję wydaną w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, jak i ustalenie daty, w której podatnik złożył odwołanie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno być więc poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 223 § 2 O.p. w przeciwnym razie postanowienie takie narusza art. 122 i art. 187 O.p. Naruszenie tych przepisów prowadzi do uchylenia postanowienia. Natomiast zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. W rozpoznawanej sprawie organ I instancji wydaną decyzja z 30 stycznia 2024 r. doręczono skarżącej w dniu 19 lutego 2024 r., czego żadna ze stron nie kwestionuje. Odwołanie wpłynęło do organu I instancji 19 marca 2024 r. Wprawdzie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że nie dysponował kopertą, w której nadano odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu, ale przyjęto z korzyścią dla strony, że nawet gdyby nastąpiło to w dniu sporządzenia pism, tj. 14 marca 2024 r., to i tak czynności tej dokonano by z uchybieniem terminu. W takich okolicznościach, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem 14 dniowego terminu na jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, że skarżąca uchybiła, określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 O.p., 14 - dniowemu terminowi do wniesienia odwołania, co czyniło jej odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Kolegium było niedopuszczalne, natomiast wniosek o przywrócenia terminu do wniesienia odwołania został rozpoznany odrębnym postanowieniem. W powyższej sytuacji Kolegium zobligowane było, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., do wydania postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Jak wyżej zaakcentowano, uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i organ ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy, w zgodzie z prawem, wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie SKO stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem kwestionowanej przez skarżącą decyzji organu I instancji. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.