I SA/Lu 557/24
WyrokWSA w Lublinie2024-11-06
Skład orzekający: Marcin Małek, Grzegorz Wałejko, Jakub Polanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia pozostałej części zaległości podatkowej, mimo częściowego jej umorzenia i uwzględnienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił umorzenia pozostałej części zaległości podatkowej, ponieważ współwłaściciel uregulował całość należności. Umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją uznaniową, a sąd administracyjny kontroluje jedynie zgodność z prawem proceduralnym i prawidłowość zebranego materiału dowodowego, nie wkraczając w merytoryczną zasadność decyzji uznaniowej.Stan faktyczny
Skarżący H. D. wnioskował o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości, powołując się na trudną sytuację finansową. Organ pierwszej instancji (Burmistrz) umorzył część zaległości i odsetek, ale odmówił umorzenia pozostałej kwoty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając krzywdzące rozstrzygnięcie i kwestionując sposób prowadzenia postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając postępowanie organów za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Małek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Asesor sądowy Jakub Polanowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 4 sierpnia 2023 r., znak: SKO.PO/40/115/2022, w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z 4 sierpnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej: Kolegium, organ odwoławczy, organ), po rozpatrzeniu odwołania H. D. (dalej: skarżący, podatnik, strona), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza S. (dalej: Burmistrz, organ pierwszej instancji, organ podatkowy) z 18 listopada 2022 r., nr RPd.3121.2.16.2020, w sprawie umorzenia zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym na kwotę 945,00 zł, umorzenia odsetek od powstałej zaległości na kwotę 113,00 zł oraz odmowy umorzenia pozostałych zaległości.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wnioskiem z 31 grudnia 2020 r. zwrócił się do Burmistrza o umorzenie zaległości podatkowej z tytułu podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za okres 2020 roku oraz zaległości podatkowej za wcześniejsze lata obejmujące łącznie 3,5 lat, powołując się na trudną sytuacją finansową i wskazując, że organ podatkowy ma wiedzę odnośnie jego sytuacji finansowej, gdyż podatnik wielokrotnie ubiegał się o umorzenie zaległości podatkowych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ podatkowy pierwszej instancji spowodowanym uchyleniem przez Kolegium wcześniejszej decyzji Burmistrza z 28 września 2021 r., nr RPD.3121.2.16.2020, organ podatkowy w toku przeprowadzonego postępowania podatkowego ustalił następujący stan faktyczny. Skarżący jest właścicielem gruntów o powierzchni 2,1715 ha fizycznych, co stanowi 2,1238 ha przeliczeniowych oraz współwłaścicielem gruntów w następujących udziałach: 1/4 części z 0,7766 ha fizycznych, a 0,6111 ha przeliczeniowych; 3/8 części z 0,7766 ha fizycznych (0,6111 ha przeliczeniowych); 5/8 części z 3,21 ha fizycznych (3,8976 przeliczeniowych); 3/16 części z 3,21 ha fizycznych (3,8976 ha przeliczeniowych); 1/4 części z 568 m2; 3/8 części z 568 m2; 5/8 części lasu z 0,2680 ha; 3/16 części lasu z 0,2680 ha. Źródłem dochodu podatnika jest świadczenie emerytalne z KRUS. Z tytułu pobieranego świadczenia podatnik osiągnął dochód w: 2020 roku – 5362,64 zł brutto (4955,64 netto); 2021 roku – 5594,14 zł brutto, (5149,14 zł netto); 2022 roku za okres od 1 stycznia do 31 października – 12519 zł brutto (11449,54 zł netto). Podatnik w latach 2020-2022 ubiegał się o przyznanie dopłat do powierzchni gruntów zadeklarowanych we wnioskach i za lata 2020-2022 zostały mu przyznane: płatności bezpośrednie w kwotach za rok: 2020 – 5421,59 zł i 2021 – 5362,95 zł oraz płatności zalesieniowe w kwotach za rok: 2020 – 297,50 zł i 2021 – 297,50 zł. Według informacji z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) za rok 2022 płatności jeszcze nie zostały przyznane. Podatnik złożył wniosek do ARiMR zgłaszając uprawy o powierzchni 5,78 ha oraz grunty zalesione o powierzchni 0,25 ha. W postępowaniu podatnik oświadczył, że jego mieszkanie wymaga kapitalnego remontu, ale nie przedstawił żadnych dowodów, że poniósł koszty z tego tytułu. Nie przedstawił także żadnych dokumentów potwierdzających wysokość kosztów utrzymania. W oparciu o zebrane w postępowaniu podatkowym dowody Burmistrz umorzył podatnikowi zaległości podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 945,00 zł, z tego za rok: 2017 w kwocie 147,00 zł; 2018 w kwocie 260,00 zł; 2019 w kwocie 255,00 zł; 2020 w kwocie 283,00 zł. Ponadto organ pierwszej instancji umorzył podatnikowi od powyższej zaległości odsetki w wysokości 113,00 zł. Natomiast organ podatkowy odmówił umorzenia pozostałej zaległości podatkowej.
W odwołaniu od tej decyzji podatnik stwierdził, że decyzja ta jest dla niego krzywdząca, gdyż udostępnił Gminie nieodpłatnie na ścieżkę rowerowo-pieszą części działek gruntu nr ewid. 283 i 284, stanowiące jego własność.
Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza, Kolegium wskazało, że przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. daje możliwość umorzenia ciążących na podatniku zaległości podatkowych oraz odsetek za zwłokę, jeśli jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym. Wynikająca z niego norma prawna nie wyznacza w sposób kategoryczny prawnych konsekwencji dla określonego rodzaju stanów faktycznych, pozostawiając to uznaniu organu podatkowego. Ustawodawca zastrzegł, że w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego organ podatkowy może na wniosek podatnika umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Powyższe nie oznacza, że swoboda w przyznawaniu tego rodzaju ulg jest niczym nieograniczona. Wykładnia art. 67a § 1 O.p. daje podstawę do stwierdzenia, że do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi po ustaleniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Jeśli żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, organ podatkowy nie ma w tym zakresie możliwości wyboru konsekwencji prawnych i nie może przyznać wnioskowanej ulgi w spłacie podatku. Natomiast wykazanie istnienia którejś z wymienionych przesłanek, choć pozwala organowi podatkowemu na zastosowanie ulgi, to jednak do tego nie zobowiązuje. W tym przypadku organ podatkowy powinien najpierw wyważyć interes jednostki i interes majątkowy gminy. Zasadą konstytucyjną jest bowiem obowiązek każdego obywatela do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie w jaki sposób ujmuje się w doktrynie istotę uznania administracyjnego i stwierdził, że nie wyraża się ona w swobodzie oceny istnienia w stanie faktycznym przesłanek umorzenia zaległości podatkowych, lecz w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji ich istnienia.
Organ odwoławczy podkreślił, że w toku postępowania Burmistrz podjął czynności celem ustalenia, czy podnoszona przez podatnika kwestia pogorszenia jego sytuacji finansowej implikuje zmaterializowanie się przesłanek "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", umożliwiających zastosowanie wnioskowanej ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych. Organ stwierdził przy tym, że umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, co oznacza, że nie wolno czynić z niej środka prowadzącego generalnie do zwolnienia z zapłaty podatku w każdej sytuacji, gdy podatnik znajdzie się w złej kondycji finansowej. Umorzenie stanowi rezygnację organów podatkowych z przysługujących budżetowi należności podatkowych, tym samym zastosowanie tej instytucji powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach oczywistych i uzasadnionych interesem społecznym. Zdaniem Kolegium, w postępowaniu podatkowym został zgromadzony niezbędny materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej podatnika. Organ podatkowy – w oparciu o zebrane dowody – podjął decyzję o częściowym umorzeniu zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w łącznej wysokości 945,00 zł oraz odsetek naliczonych od powstałej zaległości w wysokości 113,00 zł. Podatnik nie przedłożył żadnych dokumentów o ponoszonych kosztach utrzymania, wydatkach na remont budynku mieszkalnego, o którym wspomniał w swojej korespondencji. Dlatego też organ podatkowy w oparciu o uzyskane z własnej inicjatywy dokumenty podjął uznaniową decyzję o częściowym umorzeniu zaległości podatkowych. W ocenie Kolegium, rozstrzygnięcie to – w okolicznościach, jakie zostały ustalone w sprawie – zostało podjęte w sposób racjonalny i przekonywujący.
Wnosząc do Sądu skargę strona podkreśliła, że skarga ta dotyczy zapłaty czynszu dzierżawy przez Burmistrza za dzierżawę na podstawie zawartej ze skarżącym pisemnej umowy dotyczącej jego działek gruntu nr ewid. 282, 283 i 284. Skarżący opisał okoliczności zawarcia i wykonywania tej umowy oraz stwierdził: "obecnie Burmistrz walczy o bezpłatne użytkowanie ww. działek, którego bezprawne czyny w całości zaskarżam". Podkreślił, że zastosowanie "ważnego interesu podatnika" oraz "przekroczenie zawitego terminu do wniesienia skargi w tej sprawie" jest – w jego ocenie – "poplecznictwem SKO w Zamościu" oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Dowodem tego jest treść postanowienia Sądu z 3 [...] r., I. , wydanego po to, "aby obronić SKO i Burmistrza, który na swoją obronę stosuje swoje znajomości i matactwo".
Zdaniem strony, z inicjatywy Sądu "nastąpiło ingerowanie w postępowanie sądowoadministracyjne, które wykracza poza ustawowe kompetencje poświadczające nieprawdę", na co wskazuje powołane postanowienie Sądu. Skarżący wskazał, że "ten fałsz należy rozpatrzeć", aby "wykazać jak WSA [w Lublinie] bezczelnie i bezprawnie traktuje skarżącego w obronie sprawców tych wydarzeń". Następnie skarżący przedstawił przebieg postępowania sądowego w sprawie I SA/Lu 379/23, a także swoje krytyczne stanowisko co do wydanego w tej ostatniej sprawie postanowienia Sądu oraz co do decyzji organów obu instancji podjętych w rozpoznawanej obecnie sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi oraz o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Kolegium wniosło o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym w odpowiedzi na skargę, zaś skarżący w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o tym wniosku nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do art. 67a § 1 pkt 3 O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć ciążące na podatniku zaległości podatkowych oraz odsetki za zwłokę.
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że udzielenie wnioskowanej ulgi przez skarżącego nie jest w żadnej mierze obowiązkiem organu podatkowego, a jedynie jednym z możliwych do podjęcia rozstrzygnięć. Wynika to wprost z konstrukcji przepisu art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Przepis ten określa dwie przesłanki, przy zaistnieniu których organ podatkowy może w drodze decyzji zastosować ulgę podatkową, to jest "ważny interes podatnika" i "interes publiczny". Do zastosowania ulgi wystarczy spełnienie tylko jednej z nich. Jednak decyzje w przedmiocie ulg w spłacie zaległości, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji uznaniowej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi, a nadto ocenie, czy organ prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie rozłożenia na raty zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA z 16 lipca 2013 r., II FSK 2148/11).
Wskazać należy, że postępowanie dotyczące udzielenia opisanej ulgi podatkowej przebiega w dwóch fazach. W pierwszej z nich organ powinien ocenić, czy w danej sprawie zaszła choćby jedna z dwóch wskazanych przesłanek przyznania tej ulgi. W razie stwierdzenia, że żadna z nich nie zaszła, powinien odmówić umorzenia zaległości podatkowych. W tym zakresie, to jest co do ustalenia materialnoprawnej przesłanki zastosowania ulgi, decyzja ma charakter związany. Postępowanie wchodzi w drugi etap dopiero wtedy, gdy organ uzna istnienie choćby jednej z opisanych przesłanek. Stwierdzenie tego nie oznacza jednak, że organ jest zobowiązany do rozłożenia na raty zaległości. W takim przypadku organ "może", lecz "nie musi" orzec o zastosowaniu tej ulgi (zob. A. Gomułowicz, Ważny interes podatnika – jako przesłanka ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (art. 67a § 1 O.p.), [w:] A. Choduń, A. Gomułowicz, A. Skoczylas, Klauzule generalne i zwroty niedookreślone w prawie podatkowym i administracyjnym. Wybrane zagadnienia teoretyczne i orzecznicze, Warszawa 2013, s. 102).
W przepisach ustawy Ordynacja podatkowa brak jest ustawowych definicji wyżej wymienionych przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się jednak, że ziszczenie się pierwszej z tych przesłanek wymaga wykazania konkretnych, wyjątkowych okoliczności, które są niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika, a zarazem uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. O istnieniu tej przesłanki nie rozstrzygają subiektywne przekonania podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane, odczytywane zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, w której wysoką rangę mają zdrowie i życie, a także możliwości zarobkowe w celu zdobycia środków utrzymania dla siebie i rodziny. Ważny interes podatnika należy rozumieć jako względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Trudna sytuacja majątkowa może być uznana za ważny interes podatnika, jednakże nie oznacza to, że niejako automatycznie każda trudna sytuacja materialna strony obliguje organ do stwierdzenia istnienia tej przesłanki. Ważny interes podatnika musi cechować się nieprzewidywalnością i niezależnością od sposobu postępowania podatnika (zob. wyrok NSA z 7 października 2010 r., II GSK 1000/09).
Z kolei przesłanka "interesu publicznego" nie może być uzależniona jedynie od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej ani też nie można ją przeciwstawiać przesłance ważnego interesu podatnika. Nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" zobowiązuje organ do podjęcia decyzji respektującej wartości wspólne dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa. Rozstrzygnięcie, czy w określonym stanie faktycznym zachodzi ta przesłanka, wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach. Jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, a drugą wyjątek od tej zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Wobec tego organ podatkowy, rozpoznając sprawę jest obowiązany ustalić co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego – dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi. Czasami już sam rachunek ekonomiczny wskazuje na potrzebę zastosowania ulgi podatkowej, zwłaszcza gdy nie ma realnej możliwości wyegzekwowania od podatnika podatku w pełnej wysokości, a jego sytuacja ekonomiczna wyklucza – w sposób niebudzący wątpliwości – szansę na wyraźną poprawę kondycji finansowej w dającym się przewidzieć okresie. Z tych względów rozważając która z obu tych wartości winna zadecydować o kierunku podjętego w sprawie rozstrzygnięcia, organ uwzględnić powinien również inne dyrektywy wspólne dla całego społeczeństwa, w tym sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa. Pojęcia interesu publicznego nie można ograniczać do konieczności respektowania zasad równości i powszechności opodatkowania (zob. wyroki NSA z: 27 lutego 2013 r., II FSK 1351/11 i 5 marca 2024 r., III FSK 4885/21).
Pamiętać też trzeba, że ulga podatkowa wymieniona w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. nie stanowi przywileju samego w sobie. Natomiast jest formą pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób od niego zależnych. Celem udzielenia opisanej ulgi jest więc to, aby uniknąć sytuacji, w której wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.
Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie zgromadzony został niezbędny materiał dowodowy, umożliwiający ustalenie aktualnej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego. Na podstawie zebranych dowodów organ podatkowy podjął decyzję o częściowym umorzeniu zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w łącznej wysokości 945,00 zł oraz odsetek naliczonych od powstałej zaległości w wysokości 113,00 zł. W ocenie Sądu, nie sposób uznać tej decyzji, jak to czyni skarżący, za wysoce krzywdzącą, jeśli wziąć pod uwagę pasywną postawę skarżącego w toku postępowania w niniejszej sprawie. Pomimo kierowanych do niego w trakcie postępowania wezwań skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających ponoszone przez niego koszty utrzymania, a jedynie przedstawił swoje twierdzenia w tym zakresie, których nie wykazał stosownymi dokumentami, choć mógł to uczynić. Nie przedstawił skarżący również dowodów (faktur, rachunków, umów, a nawet paragonów) na okoliczność udokumentowania kosztów poniesionych (wedle jego twierdzeń) na remont jego budynku mieszkalnego. Chociaż zatem skarżący nie podjął aktywnie działań w tym zakresie pozwalających organowi na niebudzące wątpliwości odtworzenie obecnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, to organ pierwszej instancji w oparciu o uzyskane z własnej inicjatywy dokumenty podjął uznaniową decyzję o częściowym umorzeniu zaległości podatkowych.
Z akt sprawy wynika, że pomimo wspomnianej biernej postawy skarżącego, organ podatkowy z urzędu zwrócił się do szeregu podmiotów w celu ustalenia faktycznej sytuacji materialnej. Wystąpił najpierw w dniu 10 października 2022 r. do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z wnioskiem (znak: [...]) o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych. Odpowiadając Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej poinformował, że skarżący w latach 2020, 2021, 2022 nie korzystał ze wsparcia organu pomocy społecznej (pismo z 11 października 2022 r., znak: [...]). Następnie organ podatkowy skierował do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniosek z 10 października 2022 r., znak: [...], o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych. Pismem z 18 października 2022 r., znak: [...], Kierownik Placówki Terenowej KRUS B. poinformował, że skarżący pobiera emeryturę rolniczą oraz wskazał, że z tytułu pobieranego świadczenia osiągnął dochód: w 2020 r. 5362,64 zł brutto, 4955,64 zł netto, w 2021 r. 5594,14 zł brutto, 5149,14 zł netto, zaś od stycznia 2022 r. do października 2022 r. 12519 zł brutto, 11449,54 zł netto. Ponadto organ pierwszej instancji zwrócił się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnioskiem z 10 października 2022 r. (znak: [...]) o udostępnienie danych dotyczących dopłat przyznanych podatnikowi. W odpowiedzi Szef Biura Powiatowego ARiMR B. pismem z 19 października 2022 r., znak: [...], poinformował, że w latach 2020-2022 skarżący ubiegał się o przyznanie dopłat do powierzchni zadeklarowanych we wnioskach. Producentowi zostały przyznane płatności za lata 2020-2021 w następującej wysokości: płatności bezpośrednie: - płatności za rok 2020: 5421,59 zł; - płatności za rok 2021: 5362,95 zł; płatność zalesieniowa: - płatność za rok 2020: 297,50 zł; - płatność za rok 2021: 297,50 zł. Wyjaśniono również, że według stanu na dzień 14 października 2022 r. płatności za rok 2022 nie zostały jeszcze przyznane. Jednocześnie – w oparciu o przesłane uprzednio pismo ARiMR z 25 sierpnia 2021 r., znak: [...], organ z urzędu ustalił, że powierzchnia zgłoszonych przez skarżącego upraw wynosiła: 5,78 ha oraz grunty zalesione: 0,25 ha.
Niezależnie od tego organ pismem z 7 października 2022 r., znak: [...], wystosował do skarżącego wezwanie w celu przedłożenia wymaganej dokumentacji potwierdzającej obniżoną zdolność płatniczą, bądź mającą istotny wpływ na brak regulowania zobowiązania pieniężnego. Podatnik złożył oświadczenie (wpłynęło do organu 17 października 2022 r.), w którym wskazując, że jego mieszkanie wymaga kapitalnego remontu, nie przedstawił jakichkolwiek dokumentów potwierdzających koszty utrzymania bądź poniesione wydatki.
W oparciu o znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy dowody, organ pierwszej instancji ustalił, że podatnik jest właścicielem gruntów o powierzchni 2,1715 ha fizycznych (2,1238 ha przeliczeniowych) oraz współwłaścicielem gruntów w następujących udziałach: 1/4 części z 0,7766 ha fizycznych, a 0,6111 ha przeliczeniowych; 3/8 części z 0,7766 ha fizycznych (0,6111 ha przeliczeniowych); 5/8 części z 3,21 ha fizycznych (3,8976 przeliczeniowych); 3/16 części z 3,21 ha fizycznych (3,8976 ha przeliczeniowych); 1/4 części z 568 m2; 3/8 części z 568 m2; 5/8 części lasu z 0,2680 ha; 3/16 części lasu z 0,2680 ha. Organ podatkowy stwierdził prawidłowo, że zasadnicze źródło dochodu skarżącego stanowi świadczenie emerytalne z KRUS. Z tego tytułu skarżący osiągnął dochód w: 2020 roku – 5362,64 zł brutto (4955,64 netto); 2021 roku – 5594,14 zł brutto, (5149,14 zł netto); 2022 roku za okres od 1 stycznia do 31 października – 12519 zł brutto (11449,54 zł netto). Ponadto organ trafnie wziął pod uwagę, że podatnik w latach 2020-2022 ubiegał się o przyznanie dopłat do powierzchni gruntów zadeklarowanych we wnioskach i za lata 2020-2022 zostały mu przyznane: płatności bezpośrednie w kwotach za rok: 2020 – 5421,59 zł i 2021 – 5362,95 zł oraz płatności zalesieniowe w kwotach za rok: 2020 – 297,50 zł i 2021 – 297,50 zł. Opierając się na informacjach uzyskanych od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa organ przyjął, że skarżący złożył wniosek do ARiMR zgłaszając uprawy o powierzchni 5,78 ha oraz grunty zalesione o powierzchni 0,25 ha. Słusznie wskazał także organ podatkowy, że chociaż w trakcie postępowania skarżący oznajmił, że stanowiące jego własność mieszkanie wymaga kapitalnego remontu, to nie przedłożył organowi – pomimo wezwania w tym zakresie – dowodów poniesienia takich wydatków. Niezależnie od tego nie złożył również organowi podatkowemu dokumentów potwierdzających wysokość ponoszonych kosztów utrzymania.
Mając na uwadze tak ustalony stan faktyczny sprawy, organ pierwszej instancji orzekł o umorzeniu stronie zaległości podatkowe w łącznym zobowiązaniu pieniężnym w kwocie 945,00 zł, z tego za rok: 2017 w kwocie 147,00 zł; 2018 w kwocie 260,00 zł; 2019 w kwocie 255,00 zł; 2020 w kwocie 283,00 zł, a także o umorzeniu podatnikowi od powyższej zaległości odsetek w wysokości 113,00 zł.
Istotne znaczenie ma przy tym fakt, że choć organ podatkowy odmówił skarżącemu umorzenia pozostałej zaległości, to wobec niekwestionowanej w sprawie okoliczności, jaką było to, że współwłaściciel nieruchomości – zgodnie z zasadą solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli co do płatności zobowiązań podatkowych będących współwłasnością – uregulował całość należnej kwoty z tytułu zobowiązań podatkowych. Wobec tego jest jasne, że z tego powodu nie było jakichkolwiek podstaw, aby Burmistrz orzekł o uwzględnieniu wniosku skarżącego w pozostałym zakresie, to jest o przyznaniu skarżącemu ulgi w postaci umorzenia nieistniejącej zaległości podatkowej.
Organ trafnie również zidentyfikował dodatkowe okoliczności wskazujące na spełnienie w niniejszej sprawie wyżej wymienionych przesłanek "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", co pozwoliło mu na podjęcie – w ramach uznania administracyjnego – rozstrzygnięcia o umorzeniu zaległości skarżącego. Zasadnie bowiem odnotował, że stwierdził ziszczenie się obu tych przesłanek, mając na uwadze odstąpienie przez skarżącego swoich gruntów na czas budowy ścieżki pieszo-rowerowej i trudności z tym związane oraz związany z tym fakt, że mieszkańcy gminy, w tym sam skarżący oraz osoby zwiedzające gminę mają możliwość skorzystania ze ścieżki pieszo-rowerowej. Te wszystkie omówione wyżej okoliczności uznał bowiem za przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącego w postaci umorzenia części wnioskowanej zaległości, jako rekompensatę za utrudnienia związane z realizacją opisanej inwestycji.
Niezasadne są zatem również szeroko eksponowane w skardze oraz w odwołaniu od decyzji organu pierwszej argumenty strony wskazujące na to, że udostępnił gminie część swoich gruntów (część działek nr ewid. 283 i 284 stanowiących pastwiska), co nie zostało uwzględnione dotychczas w rozstrzygnięciach podejmowanych przez organ podatkowy. Dodatkowo wskazać należy, że uzupełniająco organ podatkowy pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżący wyraził zgodę na udostępnienie działek położonych w obrębie ewid. P. nr 283 i 284, o łącznej powierzchnia 0,40 ha fizycznych (oznaczonych jako Ps M, to jest pastwiska w M klasie bonitacyjnej użytków zielonych). Umowa zawarta 1 lutego 2017 r. poprzedzona została – jak wyjaśnił organ pierwszej instancji – specjalnymi uzgodnieniami przeprowadzonymi wyłącznie ze skarżącym, co potwierdza notatka sporządzona i podpisana 31 stycznia 2017 r. W związku z tym w 2017 roku, "zgodnie z podpisaną ugodą o odstąpieniu gruntów na czas budowy ścieżki pieszo-rowerowej na wniosek podatnika została umorzona cała zaległość podatkowa na łączną kwotę 2.608,00 zł oraz odsetki od powstałej zaległości od niezapłaconego w terminie podatku. Organ podatkowy nie zakwestionował, że odstąpienie tych gruntów mogło przyczynić się do wystąpienia utrudnień związanych z pracą w gospodarstwie". Bezsprzecznie zatem organ rozważał także tę okoliczność, podejmując decyzję o częściowym umorzeniu zaległości podatkowych skarżącego wraz z odsetkami.
Podsumowując powyższe uwagi, podkreślenia wymaga, że organy podatkowe przeprowadziły należycie postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia stanu faktycznego i wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, przestrzegając przy tym przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 tej ustawy. Oceny zebranego materiału dowodowego organy obu instancji dokonały zgodnie z wymogami art. 191 O.p., zaś przeprowadzony w zaskarżonej decyzji wywód jest w pełni logiczny i nie nosi cech dowolności. Zasadność ocen i wniosków poczynionych przez organy na podstawie zebranego materiału dowodowego nie budzi zastrzeżeń w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Natomiast sama okoliczność, że podatnik nie zgadza się rozstrzygnięciem organu nie oznacza, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył przepisy prawa.
Inaczej mówiąc, nie nasuwa wątpliwości, zdaniem Sądu, że organy podatkowe, stosownie do art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 188 O.p., podjęły w sprawie wymagane jej okolicznościami niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i należytego załatwienia sprawy, co pozwoliło im zebrać kompletny materiał dowodowy. W konsekwencji tego prawidłowo organy te oceniły, że w tej sprawie wystąpił ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co przemawiało za umorzeniem wskazanej w decyzjach organów części zaległości podatkowej w łącznym zobowiązaniu podatkowym wraz z odsetkami od powstałej zaległości. Natomiast orzekanie co do umorzenia pozostałej części opisanego we wniosku strony zobowiązania podatkowego było bezzasadne, w sytuacji gdy współwłaściciel nieruchomości uregulował całość należnej kwoty z tytułu zobowiązań podatkowych.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podnieść trzeba, że prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 3 sierpnia 2023 r., I SA/Lu 379/23, zostało wydane w odrębnej sprawie i Sąd – rozpoznając obecnie wniesioną skargę strony – nie jest uprawniony do oceny tego orzeczenia. Niezależnie od tego przypomnieć należy skarżącemu, że wniósł on zażalenie na to postanowienie, które to zażalenie postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2023 r., III FZ 522/23, zostało oddalone.
Z tych wszystkich względów Sąd, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło