I OSK 2843/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2024-11-21

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Marian Wolanin, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pod jednym adresem zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe w odrębnych lokalach, a ustalenie odrębnego adresu dla jednego z nich nie było możliwe do 30 listopada 2022 r., dodatek węglowy może zostać przyznany dla gospodarstwa domowego zajmującego lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, mimo że dodatek został już przyznany innemu gospodarstwu domowemu pod tym samym adresem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że organy administracyjne i sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówiły przyznania dodatku węglowego. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy pod danym adresem znajdują się odrębne lokale mieszkalne w znaczeniu funkcjonalnym, a nie jedynie w rozumieniu ustawy o własności lokali. W analizowanej sprawie stwierdzono, że pod wskazanym adresem znajduje się jeden lokal mieszkalny, na który dodatek węglowy został już przyznany innemu gospodarstwu domowemu, co wyklucza przyznanie go kolejnemu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego A. A., który zamieszkuje pod tym samym adresem co jego syn, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Organy administracji obu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały, że pod wskazanym adresem znajduje się jeden lokal mieszkalny, na który dodatek został już przyznany synowi A. A. jako pierwszemu wnioskodawcy. A. A. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego, kwestionując ustalenia faktyczne dotyczące braku możliwości wyodrębnienia dwóch lokali mieszkalnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 289/23 w sprawie ze skargi A. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2023 r. nr SKO/WT/431/838/2023 w przedmiocie dodatku węglowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 31 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 289/23 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 23 lutego 2023 r. nr SKO/WT/431/838/2023 w przedmiocie dodatku węglowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Prezydent Miasta Szczecin decyzją z 18 stycznia 2023 r. znak DW/R10598, po rozpatrzeniu wniosku A. A., odmówił przyznania dodatku węglowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 23 lutego 2023 r. nr SKO-WT/431/838/2023, po rozpatrzeniu odwołania A. A., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Jak wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu decyzji, w sprawie prawidłowo ustalono, że pod adresem wskazanym we wniosku znajduje się jeden lokal mieszkalny. Zdaniem organu odwoławczego, przepis "nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach", należy odczytywać w ten sposób, że trzeba ustalić, czy istnieje faktyczna możliwość określenia do 30 listopada 2022 r. odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem, lecz w odrębnych lokalach. Należy więc ustalić, czy można nadać odrębnym lokalom osobne numery. Organ podkreślił, że w lokalu zamieszkiwanym przez A. A. nie ma możliwości wydzielenia dwóch lokali mieszkalnych. W takiej sytuacji może być przyznany tylko jeden dodatek węglowy. Jeżeli złożono kilka wniosków, dodatek jest wypłacany temu wnioskodawcy, który pierwszy złożył wniosek. W badanej sprawie dodatek węglowy został przyznany B. B.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga wniesiona przez A. A. na opisaną wyżej decyzję SKO nie jest zasadna. Jak wyjaśnił Sąd I instancji, w formularzu wniosku złożonego 8 listopada 2022 r. skarżący wskazał, że jego gospodarstwo domowe znajduje się w budynku wielorodzinnym z zainstalowanym głównym źródłem ogrzewania. Skarżący zadeklarował, że mieszka z synem, ale prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe, a więc gospodarstwo domowe wieloosobowe, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.d.w.". Syn skarżącego również wystąpił z wnioskiem o przyznanie dodatku węglowego dla tego samego adresu zamieszkania. Zdaniem Sądu I instancji, w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy miały wobec tego zastosowanie przepisy art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., wskazujące na konieczność przeprowadzenia przez organ wywiadu środowiskowego, celem ustalenia zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywania przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 5 stycznia 2023 r. organ sporządził notatkę urzędową. W opinii Sądu I instancji, z prawidłowych ustaleń organu I instancji (których skarżący nie podważył skutecznie wiarygodnymi dowodami przedłożonymi w toku postępowania administracyjnego ani w skardze na tę decyzję) wynika, że skarżący mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego syna. Lokal mieszkalny, w którym mieszka skarżący jest jednym lokalem mieszkalnym i nie ma podstaw do uznania, że istniały faktyczne i prawne możliwości ustanowienia w nim dwóch lokali mieszkalnych. Dlatego też, w ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji trafnie stwierdziły, że pod jednym adresem zamieszkują w jednym lokalu dwa gospodarstwa domowe, wykorzystujące piece kaflowe jako źródła ogrzewania i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla jednego z nich. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika jednoznacznie, że mamy do czynienia z jednym lokalem, na który już przyznano dodatek węglowy. Organy obu instancji poprawnie, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem Sądu I instancji, wobec braku podstaw do przyznania dodatku węglowego, organy obu instancji prawidłowo orzekły o odmowie przyznania spornego dodatku. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. A. zaskarżając wyrok w całości i zarzucając Sądowi I instancji na podstawie art. 174 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.": 1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., w sytuacji gdy w stanie faktycznym sprawy ziściły się przesłanki do zastosowania wyjątku od zasady wyrażonej w art. 2 ust. 3a u.d.w., ponieważ w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się art. 2 ust. 3a i ust. 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła, zaś w przypadku o którym mowa w art. 2 ust. 3c u.d.w., gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania; 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez niezastosowanie tego przepisu i w konsekwencji nieuzasadnione oddalenie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a., na skutek niedostrzeżenia przez Sąd I instancji naruszenia przez organy I i II instancji art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., w szczególności przez przekroczenie zasady swobody oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także przez oparcie zaskarżonej decyzji na dowolnej a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego; tymczasem, z oceny materiału dowodowego wynika, że wydanie decyzji przez organy I i II instancji było co najmniej przedwczesne, ponieważ zebrany materiał dowodowy nie pozwala na dostateczne ustalenie, że pod adresem zamieszkania wnoszącego skargę kasacyjną znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny; b) art. 151 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz złożono oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Ponadto, działający w sprawie pełnomocnik wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, oświadczając że koszty te nie zostały zapłacone w całości, ani w części oraz że jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą i odprowadza podatek VAT. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że co najmniej przedwcześnie przesądzono w sprawie, że pod wskazanym adresem nie ma więcej niż jednego lokalu. W dokumentach sporządzonych na potrzeby postępowania brak jest informacji, czy pod adresem zamieszkania wnoszącego skargę kasacyjną możliwe jest istnienie dwóch lokali mieszkalnych. Tymczasem, z twierdzeń wnoszącego skargę kasacyjną, zawartych w pismach znajdujących się w aktach sprawy wynika, że taka sytuacja ma miejsce. A. A. nie tylko prowadzi oddzielne od syna gospodarstwo domowe, ale również zajmuje oddzielną izbę, którą należy traktować jako osobny lokal mieszkalny. W sprawie ma zastosowanie przepis art. 2 ust. 3c u.d.w., gdyż źródło ciepła jest współdzielone. Wnoszący skargę kasacyjną podniósł, że aby zastosować wyżej wskazany przepis, konieczne jest faktyczne istnienie pod jednym adresem odrębnych lokali. Powołał przy tym wyrok NSA z 11 października 2017 r. sygn. akt II OSK 2920/16, zgodnie z którym "Lokal posiada cechę samodzielności, o ile funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. O tym, czy dany lokal może być uznany za samodzielny decyduje jego wydzielenie trwałymi ścianami, swobodny dostęp do niego właściciela czy mieszkańca i możliwość korzystania z niego bez wymogu korzystania z innych samodzielnych lokali, co oznacza przeznaczenie lokalu do wyłącznego użytku jego właściciela, mieszkańca.". Jak zaznaczył wnoszący skargę kasacyjną, w sprawie stwierdzono, że prowadzi on odrębne gospodarstwo domowe. Wnoszący skargę kasacyjną nie zgadza się jednak z ustaleniami organu, że jego izba nie jest oddzielnym lokalem mieszkalnym. Z analizy składanych przez niego pism oraz wniosków dowodowych wynika, że m.in. podjął on starania o wyodrębnienie swojego lokalu i nadanie mu oddzielnego adresu (por. pismo z 17 stycznia 2023 r. wraz z załącznikami). Ponadto, wnoszący skargę kasacyjną zwrócił uwagę na ratio legis kolejnych nowelizacji ustawy o dodatku węglowym, to jest objęcie wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych przez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie. Celem tych przepisów jest niewątpliwie zapewnienie jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, organy nie poczyniły wystarczających ustaleń dotyczących spełnienia przesłanek wymaganych do przyznania wnioskowanego świadczenia. Dlatego też, decyzja jest co najmniej przedwczesna. Zgromadzony materiał dowodowy nie pozwalał na przesądzenie, że nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. oraz że brak jest dostatecznych podstaw do uznania, że wnoszący skargę kasacyjną nie zajmuje oddzielnego lokalu mieszkalnego od swojego syna. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, organ powinien "dopuścić z urzędu dowody przemawiające za wyjaśnieniem sprawy, podjąć wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy.". Podkreślił, że przeprowadzone w sprawie postępowanie obarczone jest wadami wynikającymi z naruszenia zasad i przepisów postępowania, w szczególności postępowania dowodowego. Organy obu instancji nie uwzględniły możliwości ustalenia dwóch lokali mieszkalnych pod adresem zamieszkania wnoszącego skargę kasacyjną, a Sąd I instancji uznał, że brak jest podstaw ku temu, aby organy miały tę okoliczność dodatkowo zbadać przed wydaniem decyzji. Wnoszący skargę kasacyjną stwierdził, że mając na uwadze całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym przedłożone przez niego dokumenty, jego zastrzeżenia co do przebiegu wywiadu środowiskowego, jak również twierdzenia podniesione przez niego w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze na decyzję organu II instancji, że pod jego adresem mogą istnieć i funkcjonować niezależnie dwa lokale mieszkalne, a przynajmniej konieczne było podjęcie bardziej wnikliwych czynności dowodowych, zmierzających do wyjaśnienia, czy pod tym adresem znajduje się więcej niż jeden lokal mieszkalny. Nie wniesiono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podać, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", ponieważ skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a druga strona, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Co do zasady w takiej sytuacji jako pierwsze podlegają rozpoznaniu zarzuty procesowe, gdyż dopiero po dokonaniu oceny, że stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony i nie doszło do istotnych uchybień procesowych, można przejść do oceny podstawy naruszenia prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie zarzuty procesowe sprowadzają się jednak do wskazania na niezasadne uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej w sytuacji braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, zaś istota sprawy dotyczy wykładni prawa materialnego, co zarazem determinuje kierunek postępowania w sprawie. W skardze kasacyjnej zarzut materialnoprawny dotyczy naruszenie art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w., a jako formę naruszenia tych przepisów wskazano niewłaściwe ich zastosowanie. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej w tym zakresie wskazuje, że skarżący kasacyjnie, kwestionując stanowisko Sądu I instancji i organów administracyjnych o braku podstaw do uznania, że wnoszący skargę kasacyjną nie zajmuje odrębnego lokalu mieszkalnego od swojego syna oraz o braku możliwości ustalenia odrębnego adresu zamieszkania do 30 listopada 2022 r., skupia się w istocie na kwestionowaniu ustalonego stanu faktycznego sprawy i oceny materiału dowodowego. Zarzut skargi kasacyjnej nie dotyczy tym samym błędnej wykładni powołanych przepisów i rozumienia określenia "odrębny lokal", o którym mowa w art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. Istota sformułowanego zarzutu i jego uzasadnienie wskazują, że kwestią wątpliwą w uznaniu skarżącego kasacyjnie pozostaje fakt zaakceptowania przez Sąd I instancji stanowiska organów administracyjnych, że w lokalu położonym w [...] przy ul. [...] nie ma możliwości wydzielenia dwóch odrębnych lokali mieszkalnych. Potwierdza to, że w rzeczywistości zarzut ten zmierza do zakwestionowania prawidłowości oceny stanu faktycznego sprawy. W sytuacji, w której nie zakwestionowano poprawności wykładni przepisów prawa materialnego, a ich niewłaściwego zastosowania skarżący kasacyjnie upatruje jako konsekwencji niewłaściwej oceny stanu faktycznego, rozstrzygająca jest kwestia oceny zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 75, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy trafność tego zarzutu oznaczałaby jednocześnie zasadność niewłaściwego zastosowania prawa materialnego, z kolei niezasadność powyższego zarzutu naruszenia przepisów postępowania byłaby równoznaczna z niezasadnością zarzutu naruszenia prawa materialnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane jest już stanowisko, zgodnie z którym nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego w odniesieniu do podważanego stanu faktycznego sprawy, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1171/12, jeżeli nie zaznaczono inaczej, wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w tym wyroku są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 29 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2747/12, wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2327/11). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z 6 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2328/11, wyrok NSA z 14 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2173/11). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. W kwestii wykładni pojęcia "odrębny lokal", o którym mowa w art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. konieczne jest wskazanie, że ustawa o dodatku węglowym ani nie definiuje tego określenia, ani nie odwołuje w tym zakresie do definicji przewidzianej w ustawie z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048). Odczytywanie określenia "odrębny lokal", którym operuje art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. w kontekście określenia, którym posługuje się ustawa o własności lokali, pomimo braku stosownego ustawowego odesłania, oznaczałoby niedopuszczalne formułowanie i zastosowanie dodatkowych, nieprzewidzianych w ustawie przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego dodatku węglowego. Tym samym odrębność lokalu w rozumieniu analizowanych przepisów ustawy o dodatku węglowym należy rozumieć w znaczeniu funkcjonalnym, a nie przez pryzmat pojęcia samodzielności lokalu mieszkalnego w rozumieniu ustawy o własności lokali (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2024 r. sygn. akt I OSK 2701/23). W art. 2 ust. 3a u.d.w. wyrażono zasadę, w myśl której przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Natomiast w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.). Wyjątek od powyższej reguły został przewidziany w art. 2 ust. 3c u.d.w., zgodnie z którym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. Zgodnie z art. 2 ust. 3d u.d.w., w przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta dokonuje wpisu źródła ciepła do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, jeżeli źródło nie było wcześniej zgłoszone do tej ewidencji, bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. Nie jest w sprawie kwestionowane, że dodatek dla gospodarstw domowych z tytułu wykorzystywania niektórych źródeł ciepła został już przyznany dla innego gospodarstwa domowego, to jest dorosłego syna skarżącego, zamieszkującego pod tym samym co skarżący adresem i że skarżący mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność jego syna Nie było także sporne, że lokal zlokalizowany pod tym adresem stanowi dwupokojowe mieszkanie składające się z dwóch pokoi w amfiladzie, to jest pokoju o pow. 19,76 m2 - zajmowanego przez skarżącego, pokoju o pow. 15,23 m2 - zajmowanego przez syna skarżącego, kuchni i przedpokoju. Skarżący i jego syn tworzą dwa odrębne gospodarstwa domowe. Nie jest kwestionowane w sprawie, że wystawiany jest jeden rachunek za energię, czynsz i wodę, jest on opłacany przez właściciela mieszkania i kolejno koszty te są rozliczane ze skarżącym. Źródłem ogrzewania są piece kaflowe. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego, którego wskazane powyżej okoliczności nie są kwestionowane, trafnie stwierdziły organy obu instancji, a w ślad za nimi Sąd Wojewódzki, że w sprawie nie można uznać, że pod adresem podanym przez skarżącego są wyodrębnione dwa lokale mieszkalne. Okoliczności sprawy wskazują jednoznacznie, że mamy do czynienia z jednym lokalem, na który już przyznano dodatek węglowy. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do uznania, że skarżący i jego syn zajmują odrębne lokale w znaczeniu funkcjonalnym, a co za tym idzie braku podstaw do przyznania dodatku węglowego, decyzje organów administracyjnych odmowie przyznania spornego dodatku są prawidłowe. Wobec powyższych rozważań zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za nieuzasadniony. W konsekwencji, za nieuzasadnione należało uznać także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jako że sprowadzają się one do nieuzasadnionego kwestionowania stanowiska Sądu I instancji przyjmującego, że organy orzekające obu instancji poprawnie, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Należy zgodzić się z Sądem I instancji, że podniesiona w treści skargi argumentacja jest wyłącznie formą polemiki ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie, zaprezentowanym w motywach zaskarżonej decyzji, która nie mogła rzutować na wynik rozpatrywanej sprawy. Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a. Przepisy art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zawierają przeciwstawne normy wynikowe i nie mogą pozostawać ze sobą w związku, regulując sposób rozstrzygnięcia. Bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca), zarzut naruszenia wskazanych norm odniesienia jest nietrafny (wyrok NSA z 11 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 2383/14). Sąd I instancji prawidłowo zastosował w sprawie art. 151 P.p.s.a. Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu i dlatego na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło