I SAB/Sz 164/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale I w dniu 22 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.W. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącej C.W. wpis od skargi w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). C. W. (dalej: "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca wyjaśniała, że 15 czerwca 2023 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosek o udostępnienie informacji publicznej, a jako formę udostępnienia wskazała skany dokumentów (ewentualnie linki/hiperłącza), a jako sposób udostępnienia pocztę elektroniczną. Skarżąca zwróciła uwagę, że mimo upływu ustawowego terminu nie udzielono jej jakiejkolwiek odpowiedzi, co czyni skargę zasadną i konieczną. Ponadto wskazała, że organ zobowiązany nie zawiadomił o braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, poprzez wzgląd na brak dysponowania odpowiednimi środkami technicznymi; nie wskazał na konieczność uiszczenia opłaty na poczet kosztów związanych udostepnieniem informacji związanych z przekształceniem w formę wskazaną we wniosku lub też wynikających z wnioskowanego sposobu przekazania; nie wskazał zaleceń zmiany wniosku co do sposobu i formy przekazania informacji publicznej. Skarżąca stwierdziła, że pozostawienie wniosku o udostępnienie informacji publicznej bez odpowiedzi jednoznacznie wskazuje na bezczynność podmiotu. Do skargi załączony został wydruk z poczty elektronicznej (gmail), na którym widoczne są: data wydruku wiadomości (7.09.2024, 11:09), imię i nazwisko Skarżącej oraz adres poczty elektronicznej; nazwa wiadomości (wniosek) i oznaczenie liczby wiadomości (1 wiadomość); w treści wiadomości widoczne jest ponownie imię i nazwisko Skarżącej (nadawca) oraz adres poczty elektronicznej, a poniżej adres poczty elektronicznej adresata ([...]); właściwa treść wiadomości; ikonografia pliku pdf z nazwą i wielkością pliku (wniosek.pdf 440K); na dole strony znajduje się oznaczenie adresu URL, czyli unikalny adres (lokalizacja) witryny internetowej (https://mail.google.com/[...]) składający się z takich części jak protokół (https) i domena (mail.google.com) oraz ścieżka do pliku (ciąg znaków, cyfr i liter). W załączniku do ww. wiadomości elektronicznej znalazł się właściwy wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Zdaniem organu zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest założenie, że wniosek Skarżącej z 15 czerwca 2023 r. skierowany na adres skrzynki mailowej urzędu ([...]) trafił rzeczywiście do organu. Organ podkreślił, że przedmiotowy wniosek został przedstawiony organowi pierwszy raz dopiero wraz ze złożoną skargą. W związku z taką okolicznością, organ nie mógł pozostawać w bezczynności. Organ zobowiązany wskazał, że pomimo dokładnego i szczegółowego sprawdzenia, nie stwierdził by do Urzędu przedmiotowy wniosek dotarł. W tym zakresie powołał się na źródła poczynionych przez siebie ustaleń: oświadczenie pisemne D. F. z 16 września 2024 r. (pracownik obsługujący adres mailowy urzędu w czasie rzekomego wysłania wniosku przez Skarżącą) – na okoliczność potwierdzenia sprawdzenia poczty elektronicznej i potwierdzenia braku wpływu wniosku od Skarżącej; korespondencję mailową prowadzoną w sprawie ewentualnego "wejścia" lub "niewejścia" na skrzynkę mailową Urzędu Gminy K. prowadzoną pomiędzy K. F. (informatyk Urzędu Gminy w K. ), a podmiotem prowadzącym obsługę konta, na którym funkcjonują adresy mailowe Urzędu Gminy K. - na okoliczność potwierdzenia, że nawet "po sprawdzeniu logów z dnia 15.06.2023 nie odnotowano żadnej wysyłki z adresu [...] na adres [...]", co ostatecznie i rozstrzygająco potwierdzać ma, że w dniu 15 czerwca 2023 r. do żadnego skutecznego nadania wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej w dnia 15 czerwca 2023 r. nie doszło. Organ wyjaśnił, że po dokonaniu analizy dokumentów dołączonych do skargi, w szczególności wydruku wiadomości mailowej (opisanego szczegółowo powyżej – uwaga Sądu), nie mogą one stanowić w sprawie dowodu na okoliczność rzeczywistego wysłania przez Skarżącą maila zawierającego w załączniku wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Organ zwrócił uwagę, że na przedmiotowym wydruku brak jest informacji o tym, czy wiadomość mailowa pochodzi z folderu "wysłane". Zdaniem organu możliwe jest, że wiadomość Skarżąca jedynie zapisała w folderze "robocze", lecz jej nie nadała. Dodatkowo organ wskazał, że pomimo twierdzeń Skarżącej o wysłaniu w dniu 15 czerwca 2023 r. przedmiotowego wniosku nie monitowała o jego załatwienie. Organ podkreślił, że skoro o wniosku dowiedział się ze złożonej w sprawie skargi, to niezwłocznie rozpatrzył go i udzielił Skarżącej odpowiedzi w żądanym zakresie. Skarżąca, w odpowiedzi na wezwanie sądu, w piśmie z 12 października 2024 r. podniosła, że przedstawiła dowód doręczenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, poprzez załączenie do skargi wydruku z poczty elektronicznej (wydruk z 7 września 2024 r. – uwaga Sądu). W tym zakresie powołała wyroki WSA w Gorzowie Wielkopolskim: z 21 lutego 2024r., II SAB/Go 153/23 i z 9 sierpnia 2018 r., II SAB/Go 50/18. Następnie w piśmie z 31 października 2024 r. Skarżąca ponownie wskazała na przedłożony w sprawie wydruk z poczty elektronicznej i ponownie go załączyła wraz z wydrukiem ze strony internetowej Urzędu zawierającym m.in. wskazanie oficjalnego adresu poczty elektronicznej (w celu wykazania wysłania wniosku przez Skarżącą na prawidłowy adres). Skarżąca podkreśliła, że nie jest w stanie w inny sposób wykazać doręczenia wniosku niż poprzez przedstawienie wydruków z poczty elektronicznej. Zwróciła uwagę, że odległa data wysłania wniosku i brak odpowiedzi na wniosek może potwierdzać, że wniosek został skierowany do folderu "spam" i automatyczne usunięcie przez program pocztowy organu. W tym zakresie wskazała na wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 lutego 2024 r., II SAB/Go 139/23; wyrok WSA w Poznaniu z 17 listopada 2023 r., II SAB/Po 121/23; wyrok NSA z 17 marca 2023 r., OSK 2624/21. Organ zobowiązany w piśmie z 13 listopada 2024 r. wypowiedział się co do argumentacji przedstawionej przez Skarżącą w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Stwierdził, że powoływane przez Skarżącą zapytanie nie weszło w ogóle w tzw. "bramkę internetową" Urzędu Gminy w K. . Zdaniem organu oczywistym i nieuniknionym następstwem jest to, że wiadomość nie mogła tym samym ani zostać odczytana, ani nie mogła trafić do folderu "spam". Twierdzenie to jest oparte o dane pochodzące od podmiotu administrującego kontem email organu. Organ dostrzegł, że w realiach sprawy mimo twierdzeń Skarżącej nie ma tożsamości pomiędzy "nadaniem" przez nią wniosku, a "wpłynięciem" wniosku do Urzędu. W opinii organu o powyższym ma przesądzać ustalona przez niego okoliczność, że wniosek w ogóle nie wpłynął w tzw. "bramkę internetową" Urzędu Gminy w K. . Dodatkowo organ powołał orzeczenia sądów administracyjnych, które miały stanowić odpowiedź na argumentację przedstawioną przez Skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Skarga na bezczynność podlega odrzuceniu. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2024.1267, tj. ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935 t.j. ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie także m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a P.p.s.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 21 u.d.i.p. do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że bezczynność podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej mieści się w kognicji sądów administracyjnych. Dostrzec jednak należy regulację art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. W myśl tej regulacji Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określone w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie o niedopuszczalności skargi przesądza nieskuteczne zażądanie przez Skarżącą informacji publicznej. Tylko skuteczne złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej może stanowić podstawę merytorycznego badania przez sąd administracyjny skargi na bezczynność organu w zakresie rozpoznania danego wniosku (por. postanowienie WSA W Białymstoku z 19 października 2022 r., II SAB/Bk 10/22). Wyjaśnić należy, że z bezczynnością na gruncie u.d.i.p. mamy do czynienia wówczas, gdy podmiot do tego zobowiązany nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialnotechnicznej w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.), ani nie wydaje w powyższym terminie decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej art. 16 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie do art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. W takim przypadku złożenie wniosku jest zatem warunkiem realizacji prawa do informacji publicznej. Innymi słowy obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie powstaje z chwilą wpływu wniosku do organu zobowiązanego. Z tego wynika stwierdzenie, że o rozpoczęciu biegu terminu, o którym mowa decyduje data wpływu pisma do podmiotu zobowiązanego, albo moment wpływu wniosku na elektroniczną skrzynkę odbiorczą tego podmiotu. Istotnym jest zatem skuteczne skierowanie zażądania o udostępnienie informacji publicznej (por. postanowienia: WSA w Opolu z 23 stycznia 2023 r., I OSK 1622/19; WSA w Łodzi z 21 grudnia 2022 r., II SAB/Łd 87/22; WSA w Krakowie z 12 lipca 2022 r., II SAB/Kr 105/22). Jak wynika z wyjaśnień Skarżącej, w dniu 15 czerwca 2023 r. wysłała ona do organu zobowiązanego przy użyciu poczty elektronicznej na oficjalny adres poczty elektronicznej organu wiadomość wraz z załącznikiem, która miała stanowić wniosek o udostępnienie informacji publicznej (w opisanym tam zakresie i w określony tam sposób). Uprawdopodabniając swoje twierdzenia Skarżąca przedłożyła sporządzony 7 września 2023 r. wydruk z poczty elektronicznej (gmail), który ma potwierdzić "wysłanie" i "doręczenie" wniosku organowi zobowiązanemu. Organ natomiast przedstawił stanowisko, które sprowadza się do zaprzeczenia, aby przedmiotowy wniosek wpłynął do Urzędu za pośrednictwem poczty elektronicznej, ponieważ jego zdaniem wiadomość nie weszła w ogóle w tzw. "bramkę internetową", a więc nie mogła zostać odczytana oraz nie mogła znaleźć się w folderze "spam". Organ przedstawił w tym zakresie szczegółowe wyjaśnienia i dokumenty, tj. oświadczenie pracownicy Urzędu z 16 września 2024 r., korespondencję e-mail przeprowadzoną w dniach 16-17 września 2024 r. pomiędzy informatykiem Urzędu, a podmiotem administrującym kontem poczty elektronicznej Urzędu. Organ wskazuje zatem, że 15 czerwca 2023 r. do żadnego skutecznego nadania wniosku Skarżącej o udostępnienie informacji publicznej nie doszło. Ponadto Organ zwrócił uwagę, że na załączonym przez Skarżącą wydruku brak jest informacji o tym, czy wiadomość mailowa pochodzi z folderu "wysłane". Zdaniem organu możliwe jest zatem, że wiadomość Skarżąca jedynie zapisała w folderze "robocze", lecz jej nie nadała. W kontrolowanej sprawie rozstrzygnięcie, czy wniosek został skutecznie złożony przez Skarżącą jest kwestią zasadniczą, gdyż od jej wyjaśnienia zależy to, czy w ogóle sprawa będzie podlegała merytorycznemu rozpoznaniu w zakresie badania bezczynności organu w zakresie udostępnienia informacji żądanej we wniosku Skarżącej z 15 czerwca 2023 r. Podkreślić należy, że podstawowym warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, składanego za pośrednictwem poczty elektronicznej, jest co najmniej jego skuteczne nadanie do organu. Brak jest zatem możliwości badania merytorycznego sprawy przez sąd administracyjny, w sytuacji stwierdzenia, że dany podmiot nie otrzymał wniosku z uwagi na brak jego nadania, a więc także co do bezczynności organu w zakresie jego rozpatrzenia. W przypadku braku nadania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest zatem niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Sąd przeanalizował materiał dowodowy sprawy przedstawiony przez Skarżącą (tu szczególnie wydruk wiadomości) oraz przez organ zobowiązany (tu oświadczenie pracownicy Urzędu zajmującej się weryfikacją poczty elektronicznej przychodzącej i korespondencję pracowników Urzędu z podmiotem administrującym konto pocztowe Urzędu Gminy K.). W konsekwencji w oparciu o wyjaśnienia organu zobowiązanego i informacje przedstawione w przedłożonych dokumentach, uznać należało za przekonujące twierdzenie, że przedmiotowa wiadomość nie tylko nie została organowi "doręczona", lecz również nie została w ogóle "wysłana" na adres poczty elektronicznej organu. Przemawia za tym informacja, że po sprawdzeniu logów z dnia 15 czerwca 2023 r. nie odnotowano żadnej wysyłki z adresu Skarżącej na adres oficjalny Urzędu. Jednocześnie Sąd wskazuje, że Skarżąca – znając stanowisko Organu - nie przedstawiła żadnego przekonywującego dowodu, potwierdzającego wysłanie wniosku do adresata. Zauważyć bowiem należy, że przedłożony przez Skarżącą wydruk nie potwierdza ani daty "nadania", ani daty "doręczenia". Jedyna data wynikająca z tego wydruku istotna dla sprawy to data sporządzenia wiadomości(15 czerwca 2023 r.). W tych okolicznościach wyjaśnienia Skarżącej nie są wystarczające dla stwierdzenia faktu i daty złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Sąd dostrzega ponadto, że z udzielonej przez organ informacji wynika, że po otrzymaniu przez organ wniosku, załączonego do skargi w rozpoznawanej sprawie, został on rozpoznany zgodnie z żądaniem a Skarżąca nie kwestionuje faktu realizacji wniosku przez Organ w tym terminie. Tym samym przedmiotowa skarga okazała się niedopuszczalna, co w świetle art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. skutkuje koniecznością jej odrzucenia. Niemożliwa bowiem była ocena, czy organ dopuścił się bezczynności skoro w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania o udostępnienie informacji publicznej (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2016 r., I OSK 3065/14; postanowienie WSA w Warszawie z 20 grudnia 2016 r., VIII SAB/Wa 61/16; postanowienie WSA w Poznaniu z 8 kwietnia 2015 r., IV SAB/Po 12/15). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).