I SA/Wa 2268/22

WyrokWSA w Warszawie2022-12-20

Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Monika Sawa, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił dochód gospodarstwa domowego skarżącej na potrzeby przyznania dodatku osłonowego, opierając się na danych z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów, pomimo kwestionowania tych danych przez stronę?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły dochód gospodarstwa domowego skarżącej na podstawie danych z systemu informatycznego Ministerstwa Finansów, które stanowią dowód w sprawie. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń o innej wysokości dochodów, w związku z czym jej zarzuty uznano za gołosłowne. W konsekwencji, przekroczenie kryterium dochodowego uzasadniało odmowę przyznania dodatku osłonowego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie dodatku osłonowego. Prezydent odmówił przyznania świadczenia, uznając, że dochód jej dwuosobowego gospodarstwa domowego za rok 2020 przekroczył kryterium dochodowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, wskazując na dane z systemu Ministerstwa Finansów. Skarżąca kwestionowała prawidłowość obliczenia dochodu, podając własne wyliczenia, które jednak nie zostały udokumentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Pirogowicz sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr KOC 4788/Sr/22 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku osłonowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej również jako Kolegium), po rozpatrzeniu odwołania M. K. (dalej również jako: wnioskodawczyni/skarżąca), decyzją z 10 sierpnia 2022 r., nr KOC 4788/Sr/22, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej również jako Prezydent) z 30 czerwca 2022 r., nr [...], o odmowie przyznania świadczenia w formie dodatku osłonowego. Decyzja Kolegium została wydana w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z 9 lutego 2022 r. M. K. zwróciła się do Prezydenta o wypłatę dodatku osłonowego. Prezydent decyzją z 30 czerwca 2022 r. odmówił wnioskodawczyni świadczenia w formie dodatku osłonowego za okres od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. Wskazał, że jednym z warunków przyznania prawa do dodatku osłonowego jest spełnienie kryterium dochodowego, który definiuje art. 411 ust. 10 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W przypadku wniosków złożonych w okresie od 1 stycznia do 31 lipca 2022 r. dochód oblicza się na podstawie dochodów osiągniętych w roku bazowym 2020. Przy czym beneficjentów wskazanego świadczenia określa art. 2 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz.U. z 2022 r. poz. 1 ze zm.), dalej powoływanej jako u.d.o. Organ I instancji obliczając kryterium dochodowe na osobę w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni w miesiącu marcu 2022 r. (miesiąc złożenia wniosku) ustalił, że wnioskodawczyni prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wraz z synem T. P. i osiągnęła w 2020 r. dochód roczny łącznie wynoszący 37.851,96 zł, zaś jej syn osiągnął dochód łączny w wysokości 13.115 zł. Dochód roczny w 2020 r. w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni wyniósł zatem 50.966,96 zł a dochód miesięczny 4.247,25 zł. W konsekwencji przedstawionych wyliczeń organ stwierdził, że miesięczny dochód na osobę w rodzinie to kwota 2.123,63 zł, co powoduje, iż kryterium dochodowe na osobę uprawniające do dodatku osłonowego zostało przekroczone o kwotę 623,63 zł (2123,63 zł -1500 zł). Prezydent zaznaczył jednocześnie, że w myśl art. 2 ust. 5 u.d.o. wysokość ww. świadczenia dla dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi 600 zł. W tym stanie, jak obliczył organ, przysługujące świadczenie wynosiło minus 23,63 zł. Stosownie natomiast do art. 2 ust. 7 u.d.o. w razie gdy wysokość dodatku osłonowego ustalona na podstawie wysokości różnicy między kwotą dodatku osłonowego a kwotą o którą został przekroczony przeciętny miesięczny dochód na osobę w gospodarstwie domowym jest niższa niż 20 zł, dodatek ten nie przysługuje. W ocenie organu I instancji powyższe ustalenia skutkowały odmową przyznania wnioskowanego świadczenia. Od decyzji Prezydenta wnioskodawczyni złożyła odwołanie zarzucając, że ustalone przez organ dochody członków rodziny jej gospodarstwa domowego nie są zgodne z faktycznymi dochodami za rok 2020 podanymi przez ZUS. Strona podkreśliła, iż dochód jej gospodarstwa domowego w 2020 r. wyniósł łącznie 41.500 zł, czyli po 3.460 zł miesięcznie - na osobę po 1.730 zł co daje różnicę 230 zł, a zatem wnioskodawczyni powinna otrzymać dodatek osłonowy w kwocie 1.170 zł. Kolegium, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 10 sierpnia 2022 r., nr KOC 4788/Sr/22, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając ją za prawidłową. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że odwołująca niezasadnie zakwestionowała prawidłowość obliczenia przez Prezydenta dochodów jej rodziny w 2020 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokumentacja zawierająca odpowiedź systemu informatycznego Ministerstwa Finansów z 25 marca 2022 r. odnosząca się do wysokości dochodów uzyskanych w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni w 2020 r. Dane te posłużyły do obliczeń jakich dokonał organ I instancji ustalając, czy odwołującej służy prawo do uzyskania dodatku osłonowego w 2022 r., a więc nie miała miejsca jakakolwiek dowolność w tym względzie. Kolegium zaznaczyło co prawda, iż odwołująca przedstawiła własne wyliczenia o wysokości dochodu osiągniętego w 2020 r. w jej gospodarstwie domowym, lecz danych tych nie udokumentowała a zatem nie można uznać ich wiarygodności. Przy czym Kolegium podniosło, iż Prezydent szczegółowo wskazał i ujawnił sposób dokonania obliczeń w niniejszej sprawie oraz powołał stosowne przepisy w tym zakresie, tak więc nie można zarzucić mu wydania decyzji niezgodnej z ustalonym stanem faktycznym i prawnym. W ocenie Kolegium, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały negatywne przesłanki odmowy do przyznania wnioskowanego świadczenia, wobec czego należało uznać decyzję Prezydenta za prawidłową. Skargę na ww. decyzję Kolegium wniosła M. K., nie zgadzając się z rozstrzygnięciem i ustaleniami organu. Wskazała, że jest emerytką a syn ma II grupę inwalidzką. Skarżąca podała, że ona osiągnęła dochód 26.100 zł a syn 15.400 zł (łącznie 41.500 zł.). Ich dochody to świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca przedstawiając szczegółowe wyliczenia osiągniętego dochodu zaznaczyła, iż dodatek osłonowy jej należny wynosi 1.270 zł. Przy czym zdaniem skarżącej wskazane dane o osiągniętym dochodzie są udokumentowane przez ZUS w zeznaniach o wysokości dochodów jej i syna za 2020 r., podanych do Urzędu Skarbowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że skarżąca zaprezentowała własne obliczenie osiąganego dochodu nie przedstawiając jednak żadnych dowodów na poparcie jego zasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.,) dalej jako: ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując takiej kontroli Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie można zarzucić naruszenia prawa. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1 ze zm. dalej u.d.o.). Zgodnie z art. 1 u.d.o. reguluje zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatku osłonowego oraz właściwość organów w tych sprawach. W myśl art. 2 ust. 1 u.d.o. dodatek osłonowy przysługuje: 1) osobie w gospodarstwie domowym jednoosobowym, w którym wysokość, przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981, 2105 i 2270) nie przekracza kwoty 2100 zł, oraz osobie w gospodarstwie domowym wieloosobowym, w którym wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu w rozmuleniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie przekracza kwoty 1500 zł na osobę; 2) osobie, o której mowa w pkt 1, w przypadku gdy wysokość jej przeciętnego miesięcznego dochodu w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych na osobę przekracza kwotę, o której mowa w pkt 1, w wysokości różnicy między kwotą dodatku osłonowego a kwotą, o którą został przekroczony przeciętny miesięczny dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych na osobę. Stosownie do art. 2 ust. 4 pkt 1 u.d.o. jeżeli umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej, dodatek osłonowy przysługuje osobom posiadającym obywatelstwo polskie mającym miejsce zamieszkania i przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 2 ust. 5 pkt 2 u.d.o. dodatek osłonowy wynosi rocznie 600 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób. W świetle art. 2 ust. 6 pkt 2 u.d.o. dodatek osłonowy, w przypadku gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stale, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stale, zasilane węglem lub paliwami węglopochodnymi, zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz a centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 554, 1162 i 1243), wynosi rocznie 750 zł dla gospodarstwa domowego składającego się z 2 do 3 osób. Według art. 2 ust. 7 u.d.o. w przypadku gdy wysokość dodatku osłonowego, ustalona zgodnie z ust. 1 pkt 2, jest niższa niż 20 zł, dodatek ten nie przysługuje. Dodatek osłonowy przysługuje osobom, o których mowa w ust. 1, za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. i jest wypłacany w dwóch równych ratach w terminie do dnia 31 marca 2022 r. oraz do dnia 2 grudnia 2022 r. W przypadku gdy osoba, o której mowa w ust. 1, złoży wniosek o wypłatę dodatku osłonowego później niż na 2 miesiące przed upływem tych terminów, dodatek osłonowy jest wypłacany jednorazowo, niezwłocznie po przyznaniu tego dodatku, (art. 2 ust. 8 u.d.o.). W myśl art. 2 ust. 14 u.d.o. do ustalenia przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta prawa do dodatku osłonowego, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 411 ust. 10k ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2021 r. poz. 1973, 2127 i 2269). Stosownie do art. 2 ust. 14 u.d.o. w związku z art. 411 ust. 10k ustawy - Prawo ochrony środowiska - wysokość przeciętnego miesięcznego dochodu, o którym mowa w ust. 10g, ustalana jest na podstawie dochodów osiągniętych w: 1) przedostatnim roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono żądanie wydania zaświadczenia, a którym mowa w ust. 10g - w przypadku żądania złożonego w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 lipca danego roku; 2) ostatnim roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym złożono żądanie wydania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 10g - w przypadku żądania złożonego w okresie od dnia 1 sierpnia do dnia 31 grudnia danego roku. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2020r., poz. 111, ze zm.) - ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie — oznacza to po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art 30e i art 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019r. poz. 1387 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należyty podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych: (w tym m.in. alimenty, świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, kwoty otrzymane na podstawie art. 27f ust. 8-10 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tzw. ulga prorodzinna na dziecko). Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest to, czy w okolicznościach faktycznych sprawy prawidłowo został ustalony przez organy dochód w gospodarstwie domowym skarżącej, który według organów przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia. Skarżąca na etapie odwołania, jak i skargi zakwestionowała poprawność obliczenia jej dochodu przez organy orzekające podnosząc, że wyliczyły jej dochód w wysokości wyższej niż wynika z obliczeń skarżącej, która jednak nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska. W ocenie tutejszego Sądu, organy obydwu instancji nie uchybiły obowiązkowi rzetelnego i wyczerpującego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, opierając swoje rozstrzygnięcie - w zakresie dochodu gospodarstwa domowego skarżącej osiągniętego w 2020 r. – na znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji urzędowej, w tym zawierającej odpowiedź systemu informatycznego Ministerstwa Finansów z 25 marca 2022 r. Przy czym stwierdzić należy, że organy na podstawie znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego prawidłowo ustaliły wysokość dochodu osiągniętego w 2020 r. w gospodarstwie domowym skarżącej, a ustalenia te odzwierciedlają rzeczywistą sytuację dochodową strony i jej syna w 2020 r. Podkreślić w tym miejscu należy, że wydruk z systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów stanowi niewątpliwie dowód w sprawie i można go traktować jako dokument urzędowy (zob. wyrok NSA z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt I OSK 321/20, LEX nr 3227043), który jak każdy inny dowód podlega ocenie organu. Twierdzenie skarżącej odnośnie innej wysokości uzyskiwanych dochodów przez jej gospodarstwo domowe jest wobec powyższego gołosłowne, gdyż wnioskodawczyni na poparcie swojego stanowiska nie przedłożyła jakichkolwiek zaświadczeń czy dokumentów. Wobec tego organy orzekające w niniejszej sprawie miały prawo skorzystać z tego wydruku, który obrazuje niezbędne dane finansowe dotyczące dochodu skarżącej i jej syna w 2020 r., a które to dane były niezbędne do oceny kryterium dochodowego w świetle art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji organy orzekające prawidłowo ustaliły sytuację faktyczną i prawną skarżącej oraz zasadnie odmówiły wnioskowanego świadczenia w formie dodatku osłonowego. Organy w oparciu o akta sprawy zasadnie ustaliły, że dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wnioskodawczyni w 2020 r. wyniósł 50.966,96 zł co daje na osobę dochód miesięczny w kwocie 2.123,63 zł. W związku z tym należy również przyznać rację organom, iż w niniejszej sprawie kryterium dochodowe na osobę uprawniające do dodatku osłonowego zostało przekroczone o kwotę 623,63 zł. Jednocześnie organy orzekające słusznie stwierdziły, że wnioskodawczyni nie przysługuje dodatek osłonowy mając na względzie także treść przepisów art. 2 ust. 1 i 2 oraz art. 2 ust. 5 i. 7 u.d.o. Podkreślić przy tym trzeba, że skarżąca ograniczyła się jedynie do negowania zaprezentowanych przez organy wyliczeń kwoty dochodu jako błędnych, nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie swojego stanowiska w tym zakresie. Jedyne co przedstawiła to własne wyliczenia, bez wskazania jednak na jakich danych i skąd pochodzących je oparła. Reasumując, w ocenie Sądu, organom orzekającym nie można zarzucić naruszenia przepisów prawa. Wydanie kwestionowanych decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 k.p.a. w zaskarżonej decyzji jak i w decyzji ją poprzedzającej zawarto podstawowe jej elementy oraz szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. W tym stanie rzeczy Sąd podzielił argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna z obowiązującym prawem. Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło