III SA/Po 267/20

WyrokWSA w Poznaniu2020-11-18

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na przewoźnika za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o numer zezwolenia drogowego, gdy kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, jest uzasadnione w świetle przesłanek odstąpienia od nałożenia kary (ważny interes przewoźnika lub interes publiczny)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy dokonały nieprawidłowej, zawężającej wykładni przepisów dotyczących odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 22 ust. 3 ustawy SENT). W ocenie Sądu, przy ocenie przesłanek odstąpienia od kary należy uwzględnić nie tylko interes fiskalny państwa, ale także legalność działania podmiotu, brak uchybień w zapłacie podatków oraz cel wprowadzenia ustawy SENT, który obejmuje ochronę legalnego handlu i walkę z szarą strefą. Automatyczne nakładanie kar za nieistotne omyłki formalne, które nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia dochodów podatkowych, nie leży w interesie publicznym.
Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o numer zezwolenia drogowego na przewozy na potrzeby własne, mimo że kierowca okazał wypis z takiego zaświadczenia podczas kontroli. Organy uznały, że spółka pełniła rolę przewoźnika i naruszyła obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących możliwości umorzenia postępowania oraz błędną wykładnię pojęć "interes publiczny" i "ważny interes przewoźnika".
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi Spółki A Sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2020 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, wskazując na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), oraz art. 5 ust. 4, art. 22 ust. 2 i 3, art. 26 ust. 1, 3 i 5 ustawy z 09 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r., poz. 2332 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o. z siedzibą w [...] od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z [...] lipca 2019 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za nieuzupełnienie zgłoszenia SENT o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ww. ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2017 r. w miejscowości W. funkcjonariusze [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P., pełniąc służbę na drodze wojewódzkiej nr [...] przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...], nr rej. [...] w zakresie rodzaju przewożonego towaru. W trakcie kontroli ustalono, że w zbiorniku typu autocysterna przewożony był towar w postaci oleju napędowego w ilości łącznie [...] litrów, klasyfikowany do pozycji Taryfy celnej [...]. Jak wynikało z okazanych dokumentów, część towaru tj. [...] litrów miała zostać dostarczona do stacji paliw należącej do A w Ż. , w ramach tzw. przesunięcia magazynowego, a część towaru tj. [...] litrów oleju była przewożona do firmy B M. P. [...] spółka jawna. Podczas wykonywania czynności kontrolnych ustalono, że zgłoszenie [...] dotyczyło towaru ([...] litrów oleju napędowego) wysyłanego przez A sp. z o.o. do odbiorcy B. M. P. [...] s.j. Przewoźnikiem przedmiotowego towaru była A sp. z o.o. Funkcjonariusze sprawdzili na platformie PUESC poprawność danych zawartych w systemie i stwierdzili, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru nie wprowadził do systemu danych, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy, tj. numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 12 ze zm.). W oparciu o wynik przeprowadzonej kontroli, postanowieniem z [...] stycznia 2018 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nałożenia na spółkę kary pieniężnej w związku z niewykonaniem obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. W toku postępowania organ I instancji ustalił, że spółka nie posiada zaległości podatkowych, ani też nie są prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, posiada [...] środków transportowych, od których reguluje na bieżąco podatki. ZUS poinformował, że spółka posiada zaległości za miesiąc 07/2018. Dalej organ wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 22 ust. 2 w zw. z art. 5 ust.4 pkt. 6, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy, w sytuacji, gdy przewoźnik nie uzupełni zgłoszenia o dane, o których mowa w art. 5 ust. 4 i art. 6 ust. 3, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł Natomiast w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust.1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Organ odwoławczy ocenił, że treść przytoczonych przepisów upoważniała organ I instancji do nałożenia kary pieniężnej na spółkę. Spółka pełniła w procesie przewozu towarów objętych zgłoszeniem rolę zarówno podmiotu wysyłającego w myśl ustawy, jak i przewoźnika, a więc procesie przewozu towarów objętych systemem monitorowania przewozu - rola spółki obejmowała nie tylko obowiązki nadawcy, ale także obowiązki przewoźnika. Po drugie, kontrola wykazała, że wyżej wskazane zgłoszenie przewozu paliwa nie było kompletne, gdyż nie zawierało numeru zezwolenia drogowego, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r o transporcie drogowym. Spółka, zgodnie z art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, powinna uzupełnić zgłoszenie o numer zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne; organ zaznaczył, że zaświadczenie zostało okazane przez kierowcę podczas kontroli. Zdaniem organu, obowiązki spółki, jako przewoźnika, wynikały z przepisów prawa, a skoro spółka nie uzupełniła zgłoszenia o wymagany numer zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, niezależnie od tego, czy z powodu przeoczenia czy też świadomie, to naruszyła przepis art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego, co dało organowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w jej art. 22 ust. 2, w wysokości [...] zł. Dalej organ wskazał, że nie zasługuje na aprobatę podnoszony przez stronę zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 12 zdanie drugie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem organu, postępowania mogą być umorzone w przypadku postępowań prowadzonych w oparciu o przepisy art. 24 ust. 1 a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Przepis art. 24 ust. 1a dodany ustawą zmieniającą (Dz. U. z 2018 r. poz. 1539) stanowi, że w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przed podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Niewątpliwie artykuł ten nie znalazł zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, gdyż zaistniała sytuacja nie miała miejsca (towar nie był przewożony ze składu podatkowego). Ponadto organ ocenił, że trudno byłoby nazwać uchybienie polegające na niewpisaniu danych w zgłoszeniu - "oczywistym błędem". Strona sama stwierdziła, że pomimo dokładania najwyższej staranności doszło do przeoczenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o numer zezwolenia drogowego. Tak więc błąd nie miał charakteru oczywistego, a wynikał raczej z niedbalstwa. System dotkliwych kar ma zobligować uczestników transportu, o których mowa w ustawie, do rygorystycznego i skrupulatnego przestrzegania regulacji zawartych w ustawie SENT. Odnosząc się do wniosku strony o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, organ wyjaśnił, że odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. O istnieniu ważnego interesu przewoźnika, uprawiającego do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz decydować powinny kryteria zobiektywizowane, w każdym przypadku inne, uwzględniające różnorodne aspekty sprawy. Przy czym użycie słowa "ważny", podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na tenże interes. Organ wyższego stopnia ocenił, że "ważny interes dłużnika" występuje wtedy, kiedy obniżą się znacznie zdolności płatnicze, spowodowane przede wszystkim zdarzeniami losowymi takimi jak: powódź, pożar, susza itp. Jednak pojęcia "ważnego interesu dłużnika" nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonej należności pieniężnej, gdyż pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym również sytuację ekonomiczną dłużnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów i wydatków. Pomimo bowiem, że wymaga ono ustalenia sytuacji majątkowej dłużnika oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i rodziny, trzeba jednak mieć też na uwadze, że względy społeczne wymagają, żeby zobowiązania były realizowane, a zobowiązany nie był pochopnie z nich zwalniany. Organ wyższego stopnia zaznaczył, że organ I instancji w prowadzonym postępowaniu wnikliwie przeanalizował sytuację ekonomiczną spółki, aby wykluczyć naruszenie ważnego interesu strony, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Z kolei nieuzasadnionym byłoby zwalnianie strony z odpowiedzialności, w przypadku gdy faktycznie naruszyła obowiązujące przepisy. To z kolei stawiałoby ją w pozycji uprzywilejowanej w odniesieniu do innych podmiotów, które dokonały podobnych naruszeń. Niewątpliwie w interesie publicznym jest dostarczanie organom celno-skarbowym informacji o przewozie określonych grup towarów, celem ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W zakresie przesłanki interesu publicznego ważnym jest, aby dłużnicy publicznoprawni przestrzegali przepisy prawne, by była przestrzegana zasada równości i sprawiedliwości "opodatkowania". A sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie zarzuciła: 1. naruszenie art. 12 zdanie drugie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) przez jego niezastosowanie w zw. z art. 2a i art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa; 2. naruszenie art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów w brzmieniu wprowadzonym przez art. 1 pkt 30) ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) przez jego zastosowanie; 3. naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści normy prawnej na niekorzyść przedsiębiorcy; 4. naruszenie art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, polegające na wszczęciu postępowania oraz zakończenia go wymierzeniem dotkliwej kary w wysokości [...] zł w sytuacji gdy stopień uchybienia przepisom był znikomy i nie zagrażał celom wskazanym w ustawie o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; 5. Naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez naruszenie zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy, podczas gdy nawet z treści uzasadnienia organu II instancji wynika, że organ miał świadomość, iż naruszenie obowiązku wpisania zezwolenia do systemu SENT nastąpiło przez niedopatrzenie, a nie w celu osiągnięcia choćby hipotetycznego zysku kosztem skarbu Państwa; 6. Naruszenie art. 22 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów poprzez błędną ich wykładnię, w szczególności w zakresie interpretacji pojęcia "interes publiczny", użytego w art. 22 ust. 3 w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powinna odbyć się z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz zasady proporcjonalności, mającej wymiar konstytucyjny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W świetle art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 z późn zm.), sąd administracyjny ma obowiązek badania zaskarżonych aktów wyłącznie w zakresie ich legalności, a więc z punktu widzenia ich zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] marca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z [...] lipca 2019 r. o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niewprowadzenie do systemu numeru zezwolenia drogowego, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia [...] września 2001 r o transporcie drogowym. Stan faktyczny sprawy nie jest sporny. W trakcie kontroli przeprowadzonej [...] sierpnia 2017 r. funkcjonariusze ustalili, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru nie wprowadził do systemu danych, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 6 ustawy, tj. numeru zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 12 ze zm.). W trakcie kontroli kierowca okazał wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawionego na przedsiębiorcę - spółkę. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 09 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów – w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli (Dz. U. z 2017 r., poz. 708, dalej jako ustawa SENT) w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Jak wynika zaś z ust. 4 art. 5 ustawy, w przypadku przewozu towaru przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o dane przewoźnika obejmujące, między innymi, numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym, o ile są wymagane. W przypadku zaś, gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzenia, nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Nakaz nałożenia wskazanej kary nie ma jednak charakteru bezwzględnego, jak bowiem wynika z art. 22 ust. 3 ustawy SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Zatem, kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było to, czy w realiach niniejszej sprawy, wobec skarżącej spółki można było zastosować wskazany wyżej przepis art. 22 ust. 3 ustawy SENT, pozwalający na odstąpienie od nałożenia kary. W ocenie Sądu, jak słusznie stwierdził organ odwoławczy, rozważając tę kwestię należało w pierwszej kolejności odwołać się do celów, jakie przyświecały ustawodawcy, wprowadzenia do obrotu prawnego przepisów ustawy SENT. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT (zob. uzasadnienie rządowego projektu ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, s. 3, druk nr 1244, Sejm RP VIII kadencji, www.sejm.gov.pl), ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu wskazano, że była potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury). Istniała więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towaru. Z powyższego wynika, że celem wprowadzenia ustawy SENT i nałożonych na jej mocy obowiązków na przedsiębiorców, była ochrona legalnego handlu towarami uznanymi przez krajowego prawodawcę za wrażliwe, ułatwienie walki z szarą strefą oraz ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach (VAT i akcyza), a także zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Dalej należy wskazać, że w art. 22 ust. 3 ustawy ustawodawca posłużył się, jako materialnoprawnymi przesłankami, będącymi podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej pojęciami "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny". Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie podkreśla się, że pojęcie "ważny interes przewoźnika" należy interpretować analogicznie do "ważnego interesu podatnika", o jakim stanowi art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900; dalej "O. p."). Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp. Z kolei pojęcie "interes publiczny" to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II GSK 360/19, z 22 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 629/19, z 7 grudnia 2019 r., sygn. akt II GSK 1696/19). Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, w pełni podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 18 maja 2020 r., sygn. akt II GSK 220/20, że przy ocenie, czy za odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej przemawia interes publiczny, należy również uwzględnić, czy podmiot odpowiedzialny za naruszenie prowadził działalność zgodną z prawem i czy w związku z tym naruszeniem doszło do uchybienia w zapłacie należnych podatków. Nie jest bowiem w interesie publicznym działanie organów polegające na nakładaniu kar pieniężnych na podmioty, które działają zgodnie z prawem, a dokonały jedynie nieistotnych (z punktu widzenia również podatkowego) omyłek czy błędów w zgłoszeniu SENT (wyrok NSA z 21 listopada 2019r., sygn. akt II GSK 1133/19, wyrok WSA w Krakowie z 11 września 2019r., sygn. akt III SA/Kr 450/19, wyrok WSA we Wrocławiu z 6 grudnia 2018r., sygn. akt III SA/Wr 423/18). Takie działanie organów nie powodowałoby budowania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, a także mogłoby stanowić nadmierny legalizm. W świetle powyższego, w tym mając również na uwadze cel wprowadzenia ustawy SENT do sytemu prawnego, nie sposób uznać, że w interesie publicznym leży automatyczne nakładanie kar na podmioty działające w sposób legalny, za wszelkiego rodzaju uchybienia, które mieszczą się w hipotezie normy prawnej art. 22 ustawy SENT, w tym stanowiące uchybienia formalne czy też oczywiste omyłki, jeżeli uchybienia te nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa. W ocenie Sądu, w kontrolowanej sprawie organy dokonały nieprawidłowej, zawężającej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy SENT w zakresie użytych w tym przepisie pojęć "interes przewoźnika" i "interes publiczny", w szczególności bez dostatecznego rozważenia całokształtu konkretnych okoliczności i faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Jak wynika z dokonanych przez organy ustaleń, skarżąca spółka działa legalnie, nie posiada zaległości podatkowych, ani też nie są prowadzone wobec niej postępowania egzekucyjne, posiada zaległości z zakresu ubezpieczeń społecznych za miesiąc 07/2018 i nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne przez ZUS. Nie wynika z ustaleń organów, aby na skutek przeoczenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia o numer zezwolenia drogowego, doszło do jakiegokolwiek uchybienia w zapłacie należnych podatków. W szczególności, co należy podkreślić, że kierowca okazał w trakcie kontroli wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, zaświadczenia wystawionego na przedsiębiorcę - spółkę. (k. [...]) Wskazane okoliczności w całokształcie wpływają na ocenę, czy zgodnie ze wskazanymi wyżej zasadami, w tym zasadą sprawiedliwości, proporcjonalności, zasadą zaufania obywateli do organów władzy publicznej, w interesie publicznym, rozumianym w wyżej przedstawiony sposób, leży nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej, czy też odstąpienie od jej nałożenia. Tymczasem, jak wynika z analizy uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, rozstrzygając o nałożeniu kary, organy wzięły pod uwagę właściwie tylko interes fiskalny państwa oraz dobrą sytuację finansową przewoźnika, która, co należy w tym miejscu podkreślić, przy ocenie przesłanki "ważnego interesu" nie może sama w sobie wykluczać odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W konsekwencji, organ ustalając i oceniając ponownie, czy w sprawie może znaleźć zastosowanie art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, rozważy, czy celowe jest nałożenie kary na przewoźnika z uwagi zarówno na interes przewoźnika jak i na interes publiczny, uwzględniając przedstawione wyżej okoliczności, rodzaj stwierdzonego naruszenia i jego konsekwencje, jak również mając na uwadze cel wprowadzenia w ustawie SENT kar pieniężnych. Odnośnie podniesionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art 12 zdanie drugie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1039) i art. 30 ust. 5 ustawy SENT, Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w odpowiedzi na skargę, że przepisy te nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 12 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej wydaniem decyzji ostatecznej stosuje się art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W przypadku, gdy ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, postępowania te umarza się. Ww. przepisy art. 24 ust. 1a i art. 30 ust. 4 zdanie pierwsze dotyczą przewożenia towaru ze składu podatkowego oraz naruszeń stwierdzonych w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej – co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca, bowiem uchybienie zostało ujawnione podczas kontroli drogowej. Z kolei, jak wynika z art. 30 ust 5 ustawy SENT w brzmieniu wprowadzonym ustawą zmieniającą, przepisu ust 4 ( art. 30) nie stosuje się do przewoźników. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie nie dokonano pełnej i rzetelnej analizy zebranych dowodów ani też zastosowanych w sprawie przepisów ustawy, naruszając w ten sposób przepisy art. 120 i art. 121 § 1 O.p., a tym samym art. 187 § 1 i art. 191 O.p. oraz art. 22 ust. 3 ustawy SENT, wobec czego na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 135 i art. 200 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło