II SA/Gd 763/24

WyrokWSA w Gdańsku2024-12-11

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Jolanta Górska, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, nakazujące uwzględnianie produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii III w masie marnowanej żywności oraz w podstawie obliczania opłaty za marnowanie żywności, jest zgodne z przepisami ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie pokontrolne jest zgodne z prawem. Produkty pochodzenia zwierzęcego kategorii III, podobnie jak żywność po terminie przydatności do spożycia, nie mogą być wprowadzane na rynek i ich wycofanie z dystrybucji przed upływem tych terminów stanowi marnowanie żywności w rozumieniu ustawy. Wycofanie takiej żywności z dystrybucji i przekazanie do utylizacji jako odpad jest jej marnowaniem, ponieważ w momencie wycofania z obrotu nadal spełnia wymogi prawa żywnościowego.
Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wniosła skargę na zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, które nakazywało uwzględnianie produktów pochodzenia zwierzęcego kategorii III w masie marnowanej żywności i podstawie obliczania opłaty za marnowanie żywności. Spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, twierdząc, że definicja marnowania żywności nie obejmuje tych produktów. Kontrola wykazała nierzetelne złożenie sprawozdania i nieprawidłowe obliczenie opłaty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w K. na zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w Słupsku z dnia 6 czerwca 2024 r., nr DID.7023.1.60.2024.AST w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów prawa ochrony środowiska oddala skargę. D. S.A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na zarządzenie pokontrolne Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w Słupsku w przedmiocie nieprawidłowości w zakresie przestrzegania przepisów ochrony środowiska, w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniach od 12 kwietnia 2024 r. do 10 maja 2024 r. inspektorzy PWIOŚ przeprowadzili w markecie Spółki przy ul. [...] w B. kontrolę w zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności oraz w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach w zakresie realizacji obowiązków podmiotów gospodarujących odpadami. Jak wynika z punktu 2 protokołu z kontroli nr [...], w toku kontroli stwierdzono nierzetelne złożone sprawozdanie o marnowanej żywności za 2023 rok, co skutkowało nieprawidłowo obliczoną wysokością opłaty i wniesieniem jej w niepełnej wysokości na rachunek bankowy organizacji pozarządowej, z którą spółka podpisała umowę na nieodpłatne przekazywanie żywności. Kontrolowanego poinformowano przy tym o możliwości wniesienia umotywowanych zastrzeżeń i uwag do protokołu przed jego podpisaniem. Kontrolowany odmówił podpisania protokołu, nie wnosząc jednak zastrzeżeń i uwag, o których mowa powyżej. Zarządzeniem pokontrolnym nr 42/2024 z 6 czerwca 2024 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w Słupsku (dalej jak wcześniej PWIOŚ), zarządził, by uwzględniać w masie marnowanej żywności produkty pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi lub produkty pochodne – kategorii III. PWIOŚ wskazał termin realizacji zarządzenia do 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie. Nadto PWIOŚ zarządził prawidłowo obliczać opłatę za marnowanie żywności, uwzględniając w całkowitej masie zmarnowanej żywności, które jest podstawą do obliczania opłaty również produkty pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi lub produkty pochodne – kategorii III. W tym zakresie termin realizacji wskazano do 30 kwietnia roku kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie. Jednocześnie PWIOŚ wyznaczył termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień 30 sierpnia 2024 r. Spółka złożyła skargę na tak wydane zarządzenie pokontrolne, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że zdefiniowane w tym przepisie marnowanie żywności obejmuje produkty pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi lub produkty pochodne – kategorii III (dalej także jako przedmiotowe produkty), podczas gdy jest to niezgodne z tą definicją. Nadto zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności poprzez błędną wykładnię i uznanie, ze obliczając wysokość opłaty za marnowanie żywności konieczne jest uwzględnianie przedmiotowych produktów. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia w całości. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Oceniając skargę w pierwszej kolejności pod kątem jej dopuszczalności, Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela zdecydowanie dominujący w judykaturze pogląd, iż na zarządzenie pokontrolne wydane przez organ Inspekcji Ochrony Środowiska na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 425), zwanej dalej u.i.o.ś., służy skarga do sadu administracyjnego. Zarządzenie pokontrolne stanowi bowiem akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustaw z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Świadczy o tym władczy charakter takiego zarządzenia oraz fakt, że rozstrzyga ono indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Zarządzenie takie wpływa na prawa i obowiązki kontrolowanego, ponieważ jego niewykonanie lub niezgodne z prawdą poinformowanie o jego wykonaniu, zagrożone jest odpowiedzialnością karną (art. 31a ust. 1 u.i.o.ś.). Skoro więc przepisy u.i.o.ś. uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych na podstawie wyników dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej określonego obowiązku, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 107/08, z 28 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 216/08, z 13 maja 2014 r. sygn. akt II OSK 1112/13, a także wyrok NSA z 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 1009/08). W wyniku przeprowadzonej kontroli zakwestionowano dokonywaną przez spółkę prawidłowość sprawozdania o marnowanej żywności. Odnosząc się najpierw do wskazanej kwestii spornej, przypomnieć należy, że w sprawozdaniu o marnowanej żywności za 2023 r. spółka ujęła dane dotyczące masy odpadów przeterminowanych lub nieprzydatnych do spożycia produktów spożywczych, natomiast do masy marnowanej żywności nie zaliczyła produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi lub produktów pochodnych kategorii III, czyli kategorii w rozumieniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego o Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego, Dz. Urz. UE, seria L, 2009 r., Nr 300, s. 1, ze zm.) – zwanego dalej rozporządzeniem 1069/2009. Jak przy tym wynika z zarządzenia i protokołu kontroli Spółka w 2023 r. przekazała 1,704 Mg produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi lub produktów pochodnych kategorii III. W tym miejscu wskazania wymaga, że przyjęcie nieprawidłowej masy żywności do sprawozdań o marnowanej żywności ma wpływ na wysokość wyliczenia należnej opłaty wykazanej w sprawozdaniach, co stanowi naruszenie art. 5 ust. 7 ww. ustawy. Rozstrzygnięcie sporu między organem a skarżącą spółką leży we właściwej interpretacji ustawowej definicji marnowania żywności zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem marnowania żywności należy rozumieć wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, ze zm.), w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do unieszkodliwiania jako odpady. Na prawo żywnościowe, do którego to pojęcia odsyła definicja legalna marnowania żywności, składają się zarówno przepisy prawa krajowego (w tym zwłaszcza ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia; Dz.U. z 2022 r., poz. 2132 ze zm.) jak i europejskiego (w tym zwłaszcza rozporządzenie nr 178/2002, do którego odwołuje się definicja legalna). Legalna definicja prawa żywnościowego została zawarta w art. 3 ust. 3 pkt 23 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, przez odesłanie do art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 178/2002. W świetle tej definicji prawo żywnościowe oznacza przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne regulujące sprawy żywności w ogólności, a ich bezpieczeństwo w szczególności, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i na poziomie krajowym; definicja ta obejmuje wszystkie etapy produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz paszy produkowanej dla zwierząt hodowlanych lub używanej do żywienia zwierząt hodowlanych. W świetle art. 2 pkt 4 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, przez żywność należy rozumieć żywność w rozumieniu art. 2 rozporządzenia 178/2002 (substancje i produkty przeznaczone do spożycia i których spożycia przez ludzi można się spodziewać). Zgodnie z art. 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, środki spożywcze mogą znajdować się w obrocie do daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia. Jednocześnie zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, kto używa do produkcji lub wprowadza do obrotu środek spożywczy po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, podlega karze grzywny, a jeżeli sprawca dopuszcza się czynu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, w stosunku do środków spożywczych po upływie ich terminu przydatności do spożycia, o znacznej wartości, podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny (art. 100 ust. 2). Przez wprowadzanie do obrotu, zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 52, należy rozumieć wprowadzanie na rynek w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002 – czyli posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. Ponadto, zgodnie z art. 10 lit. f rozporządzenia 1069/2009 produkty pochodzenia zwierzęcego lub środki spożywcze zawierające produkty pochodzenia zwierzęcego, które już nie nadają się do spożycia przez ludzi z powodów handlowych lub w wyniku problemów powstałych podczas produkcji lub wad w pakowaniu lub innych wad, które nie stanowią żadnego zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt stanowią materiał kategorii III (czyli produkty których dotyczy spór w sprawie) – również nie mogą być wprowadzane na rynek, o czym mowa w art. 14 ust. 1 w zw. z ust. 2 lit. b rozporządzenia 178/2002. Z powyższych przepisów wynika, że zarówno produkty pochodzenia zwierzęcego zaliczone do kategorii III jak i żywność, która przekroczyła termin przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości, nie mogą być wprowadzane na rynek w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002, czyli m.in. nie mogą pozostawać w dystrybucji. Oznacza to, że ich wycofanie z etapu dystrybucji musi nastąpić przed upływem tych terminów. Jeżeli bowiem środki spożywcze oraz produkty pochodzenia zwierzęcego o których mowa, będą znajdowały się w obrocie (w dystrybucji), przez jakikolwiek czas po upływie daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia, będzie to stanowiło naruszenie powyższych przepisów. W tym kontekście, w ocenie Sądu, należy dokonywać wykładni art. 2 pkt 1 ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Przepis ten przewiduje dwie przesłanki uznania żywności za zmarnowaną. Po pierwsze, jest to wycofanie z etapu dystrybucji żywności spełniającej wymogi prawa żywnościowego, po drugie, przekazanie jej do utylizacji jako odpady. O ile druga ze wskazanych czynności może nastąpić (i zazwyczaj następuje) po utracie przez tę żywność przydatności do spożycia przez ludzi (upływie daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia), to wycofanie z etapu dystrybucji musi nastąpić zanim żywność przestanie spełniać wymogi prawa żywnościowego, a co wynika z przytoczonych przepisów. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy o odpadach, odpadami jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Przekazanie żywności do utylizacji jako odpady jest czynnością następującą po wycofaniu żywności z etapu dystrybucji, a samo wycofanie żywności z etapu dystrybucji następuje zanim żywność ta przestanie spełniać wymogi prawa żywnościowego. Ustawowa definicja marnowania żywności, którą jest wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego, w szczególności ze względu na zbliżający się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości i przekazanie jej do utylizacji jako odpady, nie jest zatem ani wynikiem przeoczenia ustawodawcy, ani celowym wyłączeniem z zakresu tej definicji żywności wycofanej z obrotu z powodu upływu terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości. Skoro ustawodawca za niedopuszczalną uznaje sytuację pozostawania w obrocie żywności "przeterminowanej", uznając to za czyn karalny (zob. art. 100 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia), to z oczywistych względów takiej sytuacji nie uwzględnił w treści przepisu. Nawet jeśli żywność zostaje przekazana do utylizacji jako odpad już po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, jej wycofanie z etapu dystrybucji musi nastąpić przed upływem tych terminów. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, że ustawodawca nie objął zakresem definicji marnowanej żywności takiej żywności, która zostaje wycofana z etapu dystrybucji po upływie terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości – bowiem taka żywność musi zostać wycofana z etapu dystrybucji zanim do upływu tych terminów dojdzie. Skoro zatem w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa żywnościowego (krajowego i europejskiego) produkty pochodzenia zwierzęcego zaliczone do kategorii III oraz żywność, która przekroczyła termin przydatności do spożycia lub termin minimalnej trwałości, nie mogą być wprowadzane na rynek (w rozumieniu przytoczonego wyżej art. 3 pkt 8 rozporządzenia nr 178/2002), przedsiębiorca nie tylko może, ale ma wręcz obowiązek wycofać taką żywność z etapu dystrybucji i musi to nastąpić zanim dojdzie do "przeterminowania" takiej żywności. Wycofywanie takiej żywności z dystrybucji i przekazanie jej do utylizacji jako odpady jest jej marnowaniem w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności, gdyż taka żywność w momencie wycofania z obrotu spełnia jeszcze wymogi prawa żywnościowego. Taka wykładnia nie stanowi przy tym rozszerzenia zakresu zastosowania przepisu statuującego obowiązki lub sankcje administracyjne, ale znajduje mocne oparcie w językowej treści przepisu w kontekście systemu prawnego, w ramach którego przepis ten funkcjonuje, służąc zapewnieniu spójności systemu prawa oraz uwzględnia założenie o racjonalności ustawodawcy. W orzecznictwie wskazuje się też, że chociaż reguły wykładni norm prawnych przydają prymat wykładni językowej, to nie może ona prowadzić do rezultatów absurdalnych (argument ad absurdum) i wyraźnie sprzecznych z celami regulacji. W takim wypadku, stosując inne metody wykładni, można przywrócić wyinterpretowanym normom wewnętrzną spójność z wartościami, którym służą, i pełną korelację z zasadami systemu, w którym funkcjonują (por. postanowienie SN z 27 lutego 2009 r., II CNP 119/08). Jak wskazał NSA w postanowieniu z 9 grudnia 2009 r., II FSK 919/09, należy pamiętać, że prawo stosuje się nie tylko w jego ścisłym, literalnym brzmieniu, ale uwzględnia się także kontekst systemowy i funkcjonalny danego przepisu. Żaden przepis prawa nie jest wyizolowany, przeciwnie - stanowi część systemu prawa, który należy tak stosować, aby zachować jego spójność i niesprzeczność. Ponadto, stosując dany przepis prawa należy uwzględniać jego cel i praktyczne konsekwencje. W nauce prawa w sposób utrwalony podkreśla się, że system prawa składa się z norm prawnych zapisanych przez ustawodawcę w przepisach prawa. Obowiązek stosowania danej normy prawnej wynika z faktu jej obowiązywania. Za normę obowiązującą należy uznać nie tylko tę normę, która daje się wyprowadzić z przepisów prawa w drodze prostej wykładni literalnej, ale także tą, której odtworzenie z przepisów prawa wymaga bardziej subtelnej wykładni, która jest oparta na zasadach rozumowania prawniczego i ogólnych zasadach prawidłowego rozumowania, czyli poprawna logicznie (por. J. Wróblewski, Obowiązywanie systemowe. Granice dogmatycznego podejścia do systemu prawa, Studia Prawno-Ekonomiczne, t. XXXVI, 1986, s. 28 i n.). Jest rzeczą oczywistą, że podmiot zajmujący się sprzedażą żywności, taki jak skarżąca jest uprawniony do sprzedawania jej do momentu upływu terminu ważności, co nie zwalnia jej jednak od odpowiedniego zorganizowania procesu, który zapobiegnie marnowaniu żywności, w szczególności poprzez odpowiednią ilość zamawianej czy kupowanej żywności dostosowanej do możliwości jej późniejszej sprzedaży. Niewątpliwie do decyzji przedsiębiorcy pozostaje, czy żywność ze zbliżającym się terminem ważności przekaże organizacji pozarządowej, czy też spróbuje ją sprzedać, ryzykując, że wskutek przekroczenia terminu jej przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości żywność taka stanie się odpadem. W świetle ustawy o przeciwdziałania marnowaniu żywności jest jednak odpowiedzialny za pożądany przez ustawodawcę efekt polegający na takim zorganizowaniu procesu zakupu i sprzedaży produktów żywnościowych, aby dochodziło do jej marnowania w jak najmniejszym stopniu. Jeżeli zatem wskutek dokonanego przez przedsiębiorcę wyboru upłynie termin ważności takiej żywności, jest on zobowiązany do jej utylizacji jako odpadu i uiszczenia opłaty za marnowanie żywności. Podobnie jak w sytuacji, gdy żywność zostanie przekazana do unieszkodliwienia jako odpad ze względu na wady wyglądu. Ponadto zauważyć należy, że ustawodawca miał na uwadze, iż pomimo dołożenia należytej staranności przy wdrażaniu rozwiązań ograniczających marnowanie żywności, po stronie sprzedawców żywności muszą występować, chociażby ze względu na rodzaj dystrybuowanych produktów żywnościowych (żywność o krótkich terminach przydatności do spożycia np. wędliny, warzywa), przypadki przeznaczania żywności do unieszkodliwiania jako odpady, stąd też w art. 5 w ust. 1 w zdaniu drugim przewidziano regulację, zgodnie z którą opłaty za marnowanie żywności nie ponosi się od 10% masy marnowanej żywności (podstawę obliczenia opłaty stanowi 90% masy marnowanej żywności w kilogramach). Interes przedsiębiorcy został zatem również przez ustawodawcę wzięty pod uwagę i uwzględniony w przedstawionej regulacji. Wskazania wymaga, że marnowaniem żywności jest wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi prawa żywnościowego (...) i przeznaczana jest do unieszkodliwienia jako odpady. Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach, przepisów tej ustawy nie stosuje się do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, w tym produktów przetworzonych, objętych rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009, z wyjątkiem tych, które są odpadami przewidzianymi do składowania na składowisku odpadów albo do przekształcania termicznego lub do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni, zgodnie z tym rozporządzeniem. W ocenie jednak Sądu to, że ustawy o odpadach nie stosuje się do wymienionych w art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nie oznacza, że nie są one odpadami. Mieszczą się one w definicji odpadów, którym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Gdyby produkty te nie były odpadami, przepis art. 2 pkt 9 ustawy o odpadach byłby zbędny, byłoby bowiem oczywiste, że nie ma ona zastosowania. Stwierdzenie, że przepisów ustawy o odpadach nie stosuje się do tego, co odpadem nie jest, byłoby pozbawione sensu. Regulacja art. 2 ma natomiast sens przy założeniu, że wymienione w nim substancje lub przedmioty są odpadami, ale z takich czy innych powodów bądź przy spełnieniu określonych warunków nie stosuje się do nich ustawy o odpadach, wobec czego, jeżeli te warunki nie zostały spełnione, do substancji lub przedmiotów określonych w art. 2 stosuje się przepisy ustawy o odpadach (D. Danecka, W. Radecki: Ustawa o odpadach. Komentarz, Wolters Kluwer, Wyd. 5, str. 101-102). Produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego są zatem odpadami, do których nie ma wprawdzie zastosowania ustawa o odpadach (tylko rozporządzenie 1069/2009), ma jednak zastosowanie ustawa o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności. Żywność niesprzedaną należy uznać za odpady żywnościowe w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 13a ustawy o odpadach, czyli żywność w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, która stała się odpadami. Zgodnie z ustawą o odpadach z powstaniem odpadów żywnościowych dla ich wytwórcy wiążą się obowiązki ewidencyjne (art. 66) i sprawozdawcze (art. 75). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 2 stycznia 2020 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. poz. 10), odpady klasyfikuje się według źródła powstawania w grupach od 01 do 12 lub od 17 do 20, przypisując im odpowiedni sześciocyfrowy kod określający rodzaj odpadu (z wyłączeniem kodów kończących się na 99), z zastrzeżeniem akapitu 5 i 6. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupach od 01 do 12 lub od 17 do 20 odpady klasyfikuje się w grupach od 13 do 15. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupach od 01 do 15 lub od 17 do 20 odpady klasyfikuje się w grupie 16, zawierającej odpady nieujęte w innych grupach. W przypadku nieodnalezienia odpowiedniej pozycji w grupie 16 odpady klasyfikuje się w grupie według źródła powstawania, przypisując im kod kończący się na 99 (inne niewymienione odpady). Ponieważ wytwarzane przez skarżącą odpady przeterminowanych lub nieprzydatnych do spożycia produktów spożywczych nie stanowią odpadów komunalnych, zastosowanie ma zasada odsyłająca do grupy 16, która do kodu 16 03 80 zalicza produkty spożywcze przeterminowane lub nieprzydatne do spożycia. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło