II SAB/Wr 914/24

WyrokWSA we Wrocławiu2024-12-12

Skład orzekający: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.), Asesor WSA Dominik Dymitruk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu, ponieważ nie podjął czynności w ustawowym terminie, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Bezczynność ta miała miejsce pomimo upływu ponad 12 miesięcy od wydania decyzji o zezwoleniu na pobyt czasowy i pracę. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności, przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną z tytułu bezczynności oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca A. H. złożyła skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wygenerowania i wydania karty pobytu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących terminowości i szybkości postępowania. Skarżąca wskazała, że na kartę pobytu czeka ponad 12 miesięcy, co ogranicza jej możliwości podróżowania i uzyskania kredytu. Wojewoda w odpowiedzi na skargę argumentował, że opóźnienie wynika z dużej liczby wniosków, braków kadrowych i konieczności wysłania zlecenia produkcji karty do Centrum Personalizacji Dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w wydaniu karty pobytu i uznał, że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Następnie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do dokonania czynności, przyznał skarżącej sumę pieniężną w kwocie 200 zł tytułem zadośćuczynienia za bezczynność oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 597 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wygenerowania i wydania karty pobytu I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w wydaniu karty pobytu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody Dolnośląskiego do dokonania czynności; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 200 (słownie: dwieście) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. A. H. (dalej: skarżąca), działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiodła w dniu 16.10.2023 r. skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) w przedmiocie wygenerowania i wydania karty pobytu. Zarzucając organowi naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez niewykonanie czynności materialno-technicznej polegającej na wygenerowaniu i wydaniu skarżącej karty pobytu w ustawowym terminie; art. 8 § 1 k.p.a. poprzez działanie wbrew przepisom prawa, co powoduje utratę zaufania do władzy publicznej; art. 12 § 1 k.p.a. polegające na pozostawaniu w bezczynności w sytuacji, gdy organ powinien działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy; art. 35 § 1 i 3 k.p.a. polegające na pozostawaniu w bezczynności w sytuacji, gdy w przypadku wniosku niezawierającego braków formalnych organ winien był załatwić sprawę niezwłocznie, natomiast w przypadku sprawy wymagającej wszczęcia postępowania wyjaśniającego sprawa powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, pełnomocnik skarżącej wniósł o: 1) stwierdzenie bezczynności w przedmiocie wygenerowania i wydania karty pobytu, niepodjęcie jakiejkolwiek czynności w sprawie od 27.09.2022 r. i w konsekwencji niezałatwienie sprawy skarżącego w ustawowym terminie; 2) stwierdzenie, że bezczynność w prowadzeniu postępowania przez organ miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) wyznaczenie organowi terminu 14 dni na dokonanie czynność; 4) przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł; 5) zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że skarżącej udzielono zezwolenia na pobyt czasowy i pracę decyzją z 27.09.2022 r. Dnia 15.11.2022 r. wnioskodawczyni uiściła opłatę za kartę pobytu. Wnioskodawczym składała również wniosek o zezwolenie na pobyt córki. Kiedy otrzymała powiadomienie, że karta córki jest do odbioru zadzwoniła na infolinię organu, gdzie otrzymała informację, że jej karta również jest do odbioru. Jednak kiedy stawiły się w urzędzie okazało się, że jest jedynie karta dla córki, natomiast wnioskodawczym ma dalej czekać na wezwanie. Do dnia sporządzenia niniejszej skargi wnioskodawczyni nie otrzymała wezwania, natomiast z informacji telefonicznej dowiedziała się, że karta nadal nie jest przygotowana do odbioru. Wobec trwania dalszej bezczynności i kompletnym lekceważeniu praw strony w sprawie pełnomocnik wnioskodawczym złożył 16.10.2023 r. ponaglenie. Do dnia sporządzenia skargi nie została wygenerowana karta pobytu dla wnioskodawczym, ani nie wpłynęło żadne wyjaśnienie w sprawie organu. Skarżący oczekuje na wydanie karty już od ponad 12 miesięcy. Ponadto pełnomocnik skarżącej zauważył, że wnioskodawczym ma ograniczone możliwości podróżowania, nie jest uchodźcą i po wyjeździe na Ukrainę musiałaby starać się o wizę wjazdowa, pomimo że od ponad roku ma zezwolenie na pobyt i pracę w Polsce. Wskazał również na brak możliwości wyjazdu z dzieckiem za granicę. Ponadto skarżąca ma problem z uzyskaniem kredytu, gdyż bank chce aby przedstawiła kartę pobytu a nie decyzję pobytową. Powyższe okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 1000 zł. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że dniu 14.09.2020 r. został złożony przez skarżącą wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 27.09.2022 r. organ udzielił zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 11.09.2023 r. wysłano zlecenie produkcji karty do Centrum Personalizacji Dokumentów. Od dnia 26.10.2023 r. karta oczekuje na odbiór przez skarżącą (załączeniu wydruk z SI Pobyt). O możliwości odbioru karty pobytu zainteresowana została poinformowana za pośrednictwem wiadomości SMS w dniu 26.10.2023r. (w załączeniu wydruk z systemu Przybysz). W odpowiedzi na skargę zauważono również, że organ nie ma wpływu na okoliczność, kiedy skarżąca stawi się w urzędzie w celu osobistego odbioru karty pobytu. Ponadto wskazano, że termin załatwienia sprawy jest skutkiem ogromnej ilości wniosków oraz skarg składanych w urzędzie przez cudzoziemców, konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływu pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i braku możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Ze względu na wyżej wskazany przedmiot skargi, sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.). Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie wygenerowania i wydania karty pobytu. Poprzedzona została ponagleniem z 16.10.2023 r., tym samym spełniony został warunek formalny wniesienia skargi wynikający z art. 53 § 2b p.p.s.a. Przystępując do rozpoznania skargi zaznaczyć najpierw należy, że pojęcie bezczynności nie zostało zdefiniowane w przepisach p.p.s.a., jednak wynika z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. normującego instytucję ponaglenia. W przepisie tym ustawodawca określa bowiem bezczynność jako stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Zarówno doktryna, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej (wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, czy i w jakim stopniu do nieterminowości działania organu przyczyniła się sama strona. Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę na bezczynność bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności. Dla uznania bezczynności konieczne jest ustalenie w pierwszej kolejności, czy w zaistniałym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie, następnie, czy uczyniono to w przepisanym terminie, a dalej czy ewentualne opóźnienie jest usprawiedliwione (zob. wyroki NSA z 21.03.2019 r., sygn. akt I OSK 1296/17, z 09.12.2021 r., sygn. akt II OSK 1966/21, z 10.11.2023 r., sygn. akt III OSK 6241/21). Oceniając działanie organów w tym kontekście uwzględnić trzeba, że zobowiązane są one do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służą m.in. przepisy określające terminy załatwienia spraw (art. 35 – 36 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie ocenie Sądu poddana została bezczynność Wojewody w wydaniu cudzoziemcowi karty pobytu. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd o dopuszczalności skargi w tym przedmiocie, gdyż wydanie karty pobytu ma charakter materialno-techniczny i należy je zaliczyć do grupy czynności, o których stanowi art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 05.07.2022 r., sygn. akt II OSK 420/22, z 15.12.2022 r., sygn. akt II OSK 933/22, z 14.02.2023 r., sygn. akt II OSK 725/22, z 22.0.22023 r., sygn. akt II OSK 852/22). Obowiązek wydania karty pobytu znajduje swoje umocowanie w przepisach ustawy z 12.12.2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 769) - dalej: ustawa o cudzoziemcach. Zgodnie bowiem z art. 240 pkt 1 ww. ustawy, kartę pobytu wydaje się cudzoziemcowi, któremu udzielono zezwolenia na pobyt czasowy. Wydanie karty pobytu, będące konsekwencją decyzji o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy, stanowi zatem zakończenie procedury legalizującej pobyt cudzoziemca w Polsce. Dokument ten stanowi jednocześnie potwierdzenie tożsamości oraz prawa pobytu cudzoziemca na terytorium Polski, a ponadto uprawnia go, wraz z dokumentem podróży, do wielokrotnego przekraczania granicy bez konieczności uzyskania wizy (art. 242 ustawy o cudzoziemcach). Przepisy ustawy o cudzoziemcach nie wskazują w jakim terminie po wydaniu decyzji udzielającej cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy Wojewoda wydaje kartę pobytu, jednak nie oznacza to, że czynność taka nie podlega żadnym ograniczeniom czasowym (wyrok NSA z 07.02.2023r., sygn. akt II OSK 1025/22). Działanie organu administracji publicznej bez zbędnej zwłoki stanowi bowiem elementarny standard w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji). Wskazują na to wprost regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego, w których przyjęto zasadę według której, organy mają działać "bez zbędnej zwłoki" (art. 35 § 1). Z art. 12 § 1 k.p.a. wynika natomiast powinność podejmowania przez organy administracji publicznej działania wnikliwego i szybkiego. Według § 2 tego przepisu sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Czynność w postaci wydania karty pobytu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a jedynie podjęcia działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Dla jej dokonania organ powinien dysponować oryginałem wniosku w związku z koniecznością pobrania niektórych danych, w tym wzoru podpisu, linii papilarnych oraz fotografii cudzoziemca, wskazanych w art. 244 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wojewoda powinien też dysponować oryginałem decyzji pobytowej. Mając na uwadze charakter tych czynności uznać należy, że podjęcie działań w sprawie wydania karty pobytu ma charakter postępowania uproszczonego - bez konieczności postępowania wyjaśniającego. Charakter tych czynności jako technicznych pozwala na porównanie ich z instytucją wydawania zaświadczeń i na pomocnicze (nie bezpośrednie) zastosowanie terminu wynikającego z art. 217 § 3 k.p.a. Oznacza to, że organ powinien wykazać inicjatywę nie później niż w terminie 7 dni, a w wyjątkowych przypadkach, kiedy np. zachodzi potrzeba zlokalizowania akt administracyjnych oraz sformułowania odpowiedniego podania do innego organu lub sądu, okres ten nie powinien przekraczać 14 dni (por. wyroki NSA z 15.11.2022 r., sygn. akt II OSK 712/22, z 07.02.2023 r., sygn. akt II OSK 1025/22 i z 14.02.2023 r., sygn. akt II OSK 1134/22). W realiach badanej sprawy Wojewoda Dolnośląski decyzją z 27.09.2022 r. udzielił skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Z akta administracyjnych wynika, że powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 18.10.2022 r. W tych okolicznościach organ – będąc związanym decyzją od chwili jej doręczenia stronie – powinien niezwłocznie podjąć czynności zmierzające do wydania cudzoziemcowi karty pobytu. Z akt sprawy wynika jednak, że Wojewoda zwlekał z wykonaniem tej czynności przez 12 miesięcy, gdyż do dnia wniesienia skargi (tj. do dnia 16.10.2023r.) karta pobytu nie została stronie skarżącej wydana. Opisane zachowanie Wojewody wypełnia zatem znamiona bezczynności rozumianej zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę całokształt powyższych ustaleń, uwzględniając także zakres stwierdzonego naruszenia prawa Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest bowiem kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Kwalifikowaną formą bezczynności lub przewlekłości będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Może być to zatem tylko taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, a przy tym stanowić rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach, w sposób oczywisty pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z 26.03.2024 r., sygn. akt III OSK 659/23). Znaczące przekroczenie terminu jest zwrotem niedookreślonym wymagającym doprecyzowania toku rozpoznawania sprawy przez sąd administracyjny. Wychodząc z założenia, że prawodawca określając terminy rozpoznania sprawy uznaje, że co do zasady są one terminami wystarczającymi do jej załatwienia w orzecznictwie przyjmuje się, że kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy, jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że wątpliwości nie wzbudza uznanie go za przekroczenie znaczące (wyrok NSA z 24.10.2022 r., sygn. akt II OSK 73/22). Braki kadrowe nie stanowią natomiast usprawiedliwionego uzasadnienia zwłoki w rozpoznaniu sprawy administracyjnej. Okoliczność ta wiąże się z niedochowaniem przez organ należytej staranności w zabezpieczeniu dostatecznej obsady kadrowej zapewniającej terminowe załatwianie spraw administracyjnych i odpowiedniego zorganizowania postępowania administracyjnego, obejmującego również egzekwowanie od pracowników obowiązków w takim okresie, aby wydanie decyzji kończącej postępowanie prowadzone przez organ nastąpiło w rozsądnym terminie (por. wyroki NSA z 25.07.2019 r., sygn. akt II OSK 1233/19, z 13.12.2022 r., sygn. akt II OSK 2012/21). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości Sądu, że Wojewoda znacznie przekroczył termin wydania skarżącej karty pobytu. Zaistniała zwłoka 12 miesięcy, nosi cechy rażącego naruszenia prawa ze względu na kilkunastokrotne przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy oraz brak należytej aktywności organu w postępowaniu. Należy zwrócić przy tym uwagę, że podjęcie działań natury faktycznej w postaci spersonalizowania karty pobytu i wysłania zlecenia jej wydruku do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji jest tylko jedną z czynności podejmowanych w toku postępowania w przedmiocie wydania karty i dopiero sama czynność wydania karty skarżącej kończy postępowanie w tym przedmiocie (postanowienie NSA z 23.05.2024 r., sygn. akt II OSK 175/24). Zwłoka, która wystąpiła w niniejszym postępowaniu, została zatem zawiniona przez organ, który nie dołożył należytych starań, aby zakończyć postępowanie zgodnie z wymogiem art. 12 k.p.a. Zachowanie organu pozostaje więc w jawnej i oczywistej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania oraz z przepisami wyznaczającymi terminy załatwienia sprawy. Niezałatwienie sprawy, wymagającej od organu podjęcia wyłącznie czynności materialno-technicznej, przez ponad sześć miesięcy, podważa nie tylko wskazane wcześniej regulacje procesowe ale również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników dla władzy publicznej wyrażoną w art. 8 k.p.a. Postawa organu nie daje się także pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Nosi przy tym znamiona oczywistości, które w okresie przed wniesieniem skargi nie miało żadnego racjonalnego uzasadnienia mogącego usprawiedliwiać organ administracji publicznej. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że na dzień wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Jednocześnie wobec dokonania przez organ czynności wygenerowania karty pobytu i poinformowania skarżącej w dniu 26.10.2023 r. o możliwości jej odbioru, bezprzedmiotowe stało się zobowiązanie organu administracji do załatwienia sprawy, co po myśli art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. uzasadniało umorzenie postępowania w tym zakresie (pkt III sentencji wyroku). W konsekwencji przedstawionej wyżej oceny bezczynności, korzystając z uprawnienia przyznanego art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości 200 zł (pkt IV sentencji wyroku). Zgodnie z powyższą regulacją, sąd może bowiem orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową Sądu. Ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie skarżącej za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jej sprawy. Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd przyznając określoną sumę pieniężną. W szczególności przesłanką tą nie jest zgłoszone przez stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Stosownej ocenie podlegają zatem okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia. Zważywszy na tę funkcję, Sąd orzekł o przyznaniu skarżącej wskazanej w sentencji orzeczenia sumy pieniężnej. W tym aspekcie wzięto pod rozwagę uciążliwości związane z normalnym funkcjonowaniem, w szczególności możliwością swobodnego przemieszczania się w ruchu transgranicznym. Sąd uwzględnił ponadto niedogodności, jakie niezałatwienie sprawy wywołało w egzystencji skarżącej i potraktował sumę jako swoistą represję względem organu. Środek ten stanowi dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącej. Pełni nie tylko funkcję prewencyjno-represyjną, z uwagi na groźbę konieczności wydatkowania określonej kwoty ze środków publicznych na rzecz strony postępowania, a tym samym wzmacnia gwarancję terminowego załatwiania spraw, ale także funkcję kompensacyjną. Przyznanie stronie sumy pieniężnej pozostaje bez wpływu na przysługujące jej od organu odszkodowanie. Ma być ono natomiast swego rodzaju rekompensatą za krzywdę moralną spowodowaną bezczynnością organu i za wszelkiego rodzaju dolegliwości i niedogodności, jakich strona doznała na skutek opieszałego sposobu rozpoznawania jej sprawy przez organ (wyrok NSA z 03.04.2024 r., sygn. akt II OSK 868/23). Przyznawanie takich świadczeń stronom przez sądy ma na celu wymuszenie na organach podjęcie skutecznych działań zapewniających prawidłową realizację ich zadań. Jednocześnie Sąd nie jest związany wnioskiem ani zakresem żądania strony, a oceniając przesłanki do przyznania sumy pieniężnej bierze pod uwagę indywidualne okoliczności sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił żądania skarżącej co do wysokości sumy, która powinna być przyznana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. uznając, że zasądzona kwota jest adekwatna i wystarczająca w kontekście zaistniałych w sprawie okoliczności, jak i dolegliwości z jakimi trzeba się zmagać, nie posiadając karty pobytu. W ocenie Sądu zasądzona kwota z jednej strony zadośćuczyni stronie za bezczynność organu administracji w załatwieniu jej sprawy, z drugiej będzie stanowiła sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I – IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło