III SA/Wa 1979/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-12
Skład orzekający: Matylda Arnold-Rogiewicz, Konrad Aromiński, Ewa Izabela Fiedorowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód ze sprzedaży nieruchomości przez osobę małoletnią, który został przeznaczony na spłatę pożyczek zaciągniętych przez jej ojca na zakup innej nieruchomości, a następnie na rzecz małoletniej został przeniesiony udział w tej nieruchomości, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego z tytułu wydatków na własne cele mieszkaniowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że dochód ze sprzedaży nieruchomości przez osobę małoletnią, który został przeznaczony na spłatę pożyczek zaciągniętych przez jej ojca na zakup innej nieruchomości, a następnie na rzecz małoletniej został przeniesiony udział w tej nieruchomości, może skorzystać ze zwolnienia podatkowego z tytułu wydatków na własne cele mieszkaniowe. Sąd podkreślił, że kluczowe jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a w przypadku osoby małoletniej, działania podejmowane za zgodą sądu opiekuńczego, nawet jeśli obejmują spłatę pożyczek zaciągniętych przez rodzica, powinny być interpretowane w kontekście celu, jakim jest nabycie nieruchomości na własne potrzeby mieszkaniowe dziecka.Stan faktyczny
Małoletnia wnioskodawczyni nabyła w spadku udział w mieszkaniu, który następnie sprzedała, uzyskując kwotę 112.500 zł. Środki te zdeponowano na jej koncie, ponieważ nie mogła nimi samodzielnie dysponować. Ojciec wnioskodawczyni, działając w jej imieniu i za zgodą sądu opiekuńczego, przeznaczył te środki na spłatę pożyczek zaciągniętych na zakup innego mieszkania, a następnie na rzecz wnioskodawczyni został przeniesiony udział w tym nowym mieszkaniu. Dyrektor KIS odmówił zastosowania zwolnienia podatkowego, uznając, że środki nie zostały bezpośrednio przeznaczone na własne cele mieszkaniowe wnioskodawczyni, a jedynie na spłatę pożyczek jej ojca. Sąd uchylił tę interpretację.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Konrad Aromiński, sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi małoletniej M.R. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego B.R. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 0114-KDWP.4011.16.2024.2.PP w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz małoletniej M.R. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego B. R. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Małoletnia M.R. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego (ojca) B.R. (dalej określana jako "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") 22 kwietnia 2024 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczył skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości.
We wniosku przedstawiła stan faktyczny, z którego wynikało, że [...] lutego 2016 r., w związku ze śmiercią matki – M.R., nabyła m.in. udział w wysokości 1/2 w mieszkaniu położonym w M. przy ul. [...]. Nabycie zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z [...] grudnia 2016 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po M.R..
Mieszkanie to zostało sprzedane [...] października 2018 r. Z tego tytułu Wnioskodawczyni uzyskała kwotę 112.500 zł. Pieniądze zostały zdeponowane na rachunku bankowym.
Wcześniej - w dniu 3 września 2018 r. ojciec Wnioskodawczyni – B.R. – wpłacił kwotę 10.000 zł tytułem zadatku na zakup mieszkania w W. przy ul. [...]. Zgodnie z umową przedwstępną ostateczna umowa sprzedaży miała zostać zawarta do końca stycznia 2019 r. Następnie, po dokonaniu sprzedaży mieszkania położonego w M. – [...] października 2018 r. B.R. wystąpił do Sądu Rejonowego z wnioskiem o wyrażenie zgody na wypłatę środków z konta Wnioskodawczyni z przeznaczeniem na zakup ww. mieszkania położonego w W.. Do końca stycznia 2019 r. Sąd nie rozpoznał tego wniosku, to jest nie została wydana zgoda na zadysponowanie kwotą uzyskaną ze sprzedaży mieszkania w M..
Umową z [...] stycznia 2019 r., zawartą w formie aktu notarialnego, B.R. zakupił wraz z A.D. ww. mieszkanie położone w W. przy ul. [...], za łączną kwotę 488.000 zł. Na mocy tej umowy ojciec Wnioskodawczyni nabył udział w wysokości 1/2 we własności tego lokalu, o wartości 244.000 zł. Cena za lokal została opłacona w następujący sposób: kwota 10.000 zł została zapłacona przez ojca Wnioskodawczyni przed zawarciem umowy (zadatek), 278.000 zł miało być płatne ze środków własnych kupujących, natomiast pozostała kwota, to jest 200.000 zł, miała być pokryta kredytem hipotecznym.
Wobec niewydania przez Sąd Rejonowy, do czasu wskazanego w umowie sprzedaży, zgody na wypłatę środków z konta Wnioskodawczyni, środki na pokrycie wkładu własnego zostały pozyskane z pożyczek. B.R. zawarł cztery umowy pożyczki – [...] stycznia 2019 r. z K.R. (44.000 zł) oraz [...] stycznia 2019 r. trzy pożyczki: z B.R. (18.000 zł), D.R. (15.000 zł) oraz J.R. (20.000 zł).
W międzyczasie toczyło się postępowanie w przedmiocie zgody na zadysponowanie środkami Wnioskodawczyni. Ostatecznie Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich w postanowieniu z [...] maja 2019 r. sygn. akt [...]między innymi:
- zezwolił na zawarcie przez małoletnią M.R., reprezentowaną przez kuratora, umowy darowizny udziału wynoszącego 23/100 we własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku wielomieszkaniowym położonym przy ul. [...] w W., wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, z ojcem małoletniej B.R., na podstawie której B.R. daruje małoletniej M.R. udział w wysokości 23/100 w ww. nieruchomości, przy czym umowa zostanie zawarta nie później niż w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia;
- zezwolił B.R. – przedstawicielowi ustawowemu małoletniej M.R. – na wypłatę z rachunku bankowego prowadzonego na nazwisko małoletniej M.R. środków finansowych w kwocie 112.500 zł;
- zezwolił B.R. na wykorzystanie środków finansowych, o których mowa, w ten sposób, że kwota 97.000 zł zostanie przeznaczona na spłatę pożyczek prywatnych zaciągniętych przez B.R. na zakup opisanej wyżej nieruchomości, zaś kwota 15.500 zł zostanie przeznaczona na remont tej nieruchomości.
Powyższe postanowienie stało się prawomocne 22 czerwca 2019 r.
Na tej podstawie ojciec Wnioskodawczyni zwrócił 10 lipca 2019 r. wszystkie wymienione wyżej pożyczki w łącznej kwocie 97.000 zł.
Następnie powyższe postanowienie Sądu z [...] maja 2019 r. zostało zmienione kolejnym postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] lipca 2020 r. sygn. akt [...]. Na mocy tego orzeczenia został ustalony nowy termin dwóch miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia na zawarcie przez małoletnią M.R., reprezentowaną przez kuratora, z ojcem B.R. umowy darowizny udziału wynoszącego 23/100 we własności wymienionej wyżej nieruchomości. Rozstrzygnięcie to stało się prawomocne 22 lipca 2020 r.
W wykonaniu tego postanowienia [...] września 2020 r. doszło do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, mocą której B.R. darował swojej córce M.R. udział wynoszący 23/100 części we współwłasności stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ul. [...], a kurator, działająca w imieniu i na rzecz małoletniej M.R., oświadczyła, że M.R. darowiznę tę przyjmuje. W § 3 umowy stawający określili wartość darowizny objętej aktem na kwotę 112.240 zł.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca zapytała, czy w tak opisanym stanie faktycznym Wnioskodawczyni może skorzystać ze zwolnienia podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm., dalej "u.p.d.o.f.") do wysokości kwoty, za którą nabyła udział w lokalu mieszkalnym?
W ocenie Wnioskodawczyni odpowiedź na tak sformułowane pytanie powinna być twierdząca, to jest środki, które Wnioskodawczyni uzyskała ze sprzedaży [...] października 2018 r. udziału w mieszkaniu położonym w M., przeznaczyła na do wysokości kwoty 112.240 zł, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych, a zatem może skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w tym przepisie.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca podkreśliła, że niniejsza sprawa jest o tyle szczególna, że małoletnia reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego nie mogła samodzielnie zadysponować środkami, które uzyskała ze sprzedaży udziału w mieszkaniu w M., ponieważ przeznaczenie tych środków na zakup nowego lokalu było czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem. W związku z tym zgoda Sądu była warunkiem niezbędnym, bez którego zakup nowego mieszkania nie mógł dojść do skutku. Wniosek o zadysponowanie środkami Wnioskodawczyni został złożony z odpowiednim wyprzedzeniem przez ojca Wnioskodawczyni, to jest w październiku 2018 r. Do czasu na jaki została zawarta umowa przedwstępna zakupu lokalu, ww. zgody nie udało się jednak, z przyczyn niezależnych od Wnioskodawczyni, uzyskać. Mimo to z przedstawionego stanu faktycznego wynika jasno jaki był cel działania strony – przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży udziału w lokalu mieszkalnym na zakup innego lokalu, w którym Wnioskodawczyni mieszka do dziś dnia. Cel ten został osiągnięty przez podjęcie z jej rachunku środków pieniężnych przez ojca Wnioskodawczyni, spłatę pożyczek zaciągniętych na zakup lokalu, a następnie przeniesienie na nią własności udziału w tym lokalu w wielkości odpowiadającej poniesionym przez stronę nakładom finansowym. W ten sposób Wnioskodawczyni, przed upływem trzyletniego terminu przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabyła udział we własności lokalu mieszkalnego, zaspokajającego jej własne potrzeby mieszkaniowe.
Zdaniem Skarżącej podatnik nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji związanych z tym, że organ państwa (w tym wypadku Sąd Rejonowy), wydał wymaganą przez prawo zgodę na zadysponowanie majątkiem podatnika w czasie, który nie pozwalał na dochowanie umowy przedwstępnej nabycia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stanowiska podkreślono, że ojciec Wnioskodawczyni w piśmie do Sądu prosił o rozpoznanie sprawy w terminie pozwalającym na sfinalizowanie do końca stycznia 2019 r. umowy nabycia mieszkania. Przekroczenie tego terminu łączyło się z utratą zadatku w wysokości 10.000 zł i koniecznością opuszczenia mieszkania. W ocenie Wnioskodawczyni organy państwa powinny tak działać, aby nie narażać obywatela na niepotrzebne szkody finansowe i inne dolegliwości (a takimi na pewno były utrata zadatku i konieczność poszukiwania innego mieszkania). Gdyby zgoda została wydana przed upływem umowy przedwstępnej, wszystkie posiadane przez Wnioskodawczynię środki, uzyskane ze sprzedaży mieszkania w M., zostałyby wprost przeznaczone na zakup nowego mieszkania. Brak zgody w tym terminie zmusił ojca Wnioskodawczyni do poszukiwania innych źródeł finansowania, to jest pożyczek u znajomych. Następnie, bezpośrednio po uzyskaniu zgody Sądu, co miało miejsce [...] czerwca 2019 r., pożyczki zostały spłacone. W kolejnym kroku, po zmianie postanowienia Sądu, ojciec Wnioskodawczyni przekazał jej udział w lokalu odpowiadający środkom uzyskanym ze sprzedaży mieszkania w M..
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Warszawie (dalej "Dyrektor KIS") interpretacją indywidualną z 19 czerwca 2024 r. uznał stanowisko Skarżącej za nieprawidłowe, twierdząc, że dochód pochodzący ze sprzedaży udziału Wnioskodawczyni we współwłasności lokalu mieszkalnego nabytego w spadku w 2016 r., w części wydatkowanej na nabycie wyłącznie przez ojca na jego rzecz nieruchomości nie został przeznaczony na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25 i ust. 26 u.p.d.o.f., ponieważ tytuł prawny współwłasności mieszkania uzyskał ojciec Wnioskodawczyni, a nie Wnioskodawczyni. Środki Wnioskodawczyni pochodzące ze sprzedaży udziału w nieruchomości zostały przeznaczone na spłatę prywatnych pożyczek zaciągniętych przez jej ojca, dlatego też nie były to wydatki na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni, umożliwiające skorzystanie z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy. Fakt otrzymania w drodze darowizny udziału w nowo nabytej nieruchomości pozostaje tu bez znaczenia.
Uzasadniając to stanowisko Dyrektor KIS wskazał, że art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. mówi o zwolnieniu od podatku dochodowego w sytuacji przeznaczenia środków ze sprzedaży nieruchomości na tzw. własne cele mieszkaniowe. Z istoty rozwiązania zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wynika, że podstawową okolicznością decydującą o możliwości skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości i określonych praw majątkowych w terminie nie później niż w terminie określonym ww. przepisami, na wskazane w art. 21 ust. 25 pkt 1-2 ww. ustawy własne cele mieszkaniowe. Zawarte w tym przepisie wyliczenie tzw. wydatków mieszkaniowych, których realizacja uprawnia do zastosowania ww. zwolnienia, ma charakter enumeratywny (wyczerpujący). Poprzedzenie wyrażenia "cele mieszkaniowe" przymiotnikiem "własne" świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy i dopisując ten przymiotnik, przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie "własnych" potrzeb mieszkaniowych. Tak więc uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. Zatem, przy zwolnieniu uwzględnić można tylko takie wydatki, które poniesione zostaną na "własne cele mieszkaniowe". Przy czym "własne cele mieszkaniowe" należy rozumieć jednoznacznie zgodnie z wykładnią literalną. Ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu "własne cele mieszkaniowe". U podstaw omawianego zwolnienia legło bowiem założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane na realizację własnego celu mieszkaniowego zbywającego. Powyższy warunek wynika wprost z brzmienia przepisu normującego zwolnienie. Warunkiem zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. "dachu nad głową". Ustawodawca wyraźnie wskazał, że nabycie musi być dokonane na własne cele mieszkaniowe, a te realizowane są w dłuższym okresie czasu.
Dyrektor KIS stwierdził, że na kwalifikację sposobu wydatkowania środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży udziału Wnioskodawczyni we współwłasności lokalu mieszkalnego nabytego w spadku, w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku uzyskanego dochodu, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nie wpływa fakt, że w dacie nabycia nieruchomości Wnioskodawczyni była niepełnoletnia, a ojciec dokonując nabycia na własną rzecz prawa własności nieruchomości działała jako opiekun prawny, za zgodą Wnioskodawczyni, w celu zapewnienia potrzeb mieszkaniowych rodziny. Nabycie udziału we współwłasności nieruchomości powinno nastąpić na rzecz Wnioskodawczyni przez reprezentującego ją przedstawiciela ustawowego, po uprzednim uzyskaniu zezwolenia Sądu opiekuńczego, o którym mowa w art. 101 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm., dalej "k.r.o.").
Dyrektor KIS podkreślił, że celem ustawodawcy było premiowanie zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych przez podatnika. Spłacony kredyt (pożyczka) nie ma być jakimkolwiek kredytem (pożyczką), lecz musi spełniać ściśle określone ustawą wymagania. Musi to być bowiem kredyt (pożyczka) – co wynika literalnie z art. 21 ust. 25 pkt 2 ww. ustawy – zaciągnięty przez podatnika na cele określone w pkt 1, tj. m.in. na nabycie udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość (art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a), na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1 (art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a) z uwzględnieniem art. 21 ust. 25a ww. ustawy. Przepis wyraźnie bowiem stanowi, że kredyt (pożyczka) ma być zaciągnięty na cele określone w pkt 1, a więc na cele mieszkaniowe. Istotne jest także, aby spłacany kredyt zaciągnięty był przed dniem uzyskania przychodu ze sprzedaży oraz żeby kredyt ten zaciągnięty był przez osobę, która uzyskuje przychód ze sprzedaży. Co istotne, spłacona pożyczka nie może być jakąkolwiek pożyczką, lecz musi to być pożyczka zaciągnięta w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30. Ustawodawca nie pozostawił zatem dowolności w wyborze podmiotu, u którego ma zostać zaciągnięta pożyczka, aby dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych mógł korzystać ze zwolnienia.
Skarżąca pismem z 29 lipca 2024 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą interpretację, zarzucają jej naruszenie:
1) przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 121 § 1 w zw. z art. 14h, a także art. 14c § 1 i § 2 w zw. z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm., dalej "O.p.") polegające na wydaniu interpretacji z naruszeniem zasady zaufania do organów podatkowych oraz na tym, że organ interpretujący dokonał nieuprawnionej modyfikacji stanu faktycznego zawartego we wniosku strony, pomijając ustanowiony w treści postanowień Sądu Opiekuńczego, związek między wykorzystaniem środków zdeponowanych na rachunku bankowym Skarżącej, uzyskanych ze sprzedaży mieszkania, a nabyciem od ojca Skarżącej, w drodze darowizny, udziału w nowej nieruchomości zaspokajającej jej potrzeby mieszkaniowe;
2) przepisów prawa materialnego, to jest: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 21 ust. 1 pkt 131, art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a, art. 21 ust. 25a u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że Skarżąca nie może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., mimo że środki ze sprzedaży mieszkania przeznaczyła we właściwym czasie na nabycie udziału w innym mieszkaniu, zaspokajającym jej potrzeby mieszkaniowe, a zatem spełniła wszystkie warunki, które ją uprawniały do skorzystania z ww. zwolnienia.
Mając na względzie wskazane zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zobowiązanie Dyrektora KIS do wydania interpretacji w brzmieniu wskazanym przez Skarżącą oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor KIS wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 146 § 1 i przy odpowiednim zastosowaniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd uchyla zaskarżoną interpretację w razie stwierdzenia, że narusza ona przepisy prawa materialnego lub procesowego w sposób - odpowiednio - mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania.
W myśl art. 57a tej ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ponadto, z istoty postępowania dotyczącego udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (art. 14b i art. 14c O.p.) wynika, że organ interpretacyjny, a następnie także sąd administracyjny w ramach kontroli zaskarżonej interpretacji, są związane przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Specyfika postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej polega bowiem przede wszystkim na tym, że organ wydający interpretację "porusza się" niejako tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdza, że skarga okazała się zasadna, albowiem kontrola sądowa dokonana w granicach art. 57a p.p.s.a. wykazała, iż zaskarżona interpretacja narusza przepisy prawa materialnego, a także procesowego, w stopniu skutkującym koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego.
Spór w sprawie dotyczy kwestii, czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o interpretację sprzedaż nieruchomości nabytej przez Skarżącą w spadku po matce może skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w przypadku przeznaczenia środków nabytych na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust.1 pkt 131 u.p.d.o.f.
W ocenie Skarżącej, może ona skorzystać ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., bowiem środki, które uzyskała ze sprzedaży [...] października 2018 r. udziału w mieszkaniu, przeznaczyła do wysokości 112.240 zł na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych.
Dyrektor KIS zanegował prawo Skarżącej do skorzystania z powyższego zwolnienia podatkowego z art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 i 26 u.p.d.o.f., twierdząc, że dochód pochodzący ze sprzedaży udziału Wnioskodawczyni we współwłasności lokalu mieszkalnego nabytego w spadku w 2016 r., w części wydatkowanej na nabycie wyłącznie przez ojca na jego rzecz nieruchomości nie został przeznaczony na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131, ust. 25 i ust. 26 u.p.d.o.f., ponieważ tytuł prawny współwłasności mieszkania uzyskał ojciec Wnioskodawczyni, a nie Wnioskodawczyni. W ocenie Dyrektora KIS środki Wnioskodawczyni pochodzące ze sprzedaży udziału w nieruchomości zostały przeznaczone na spłatę prywatnych pożyczek zaciągniętych przez jej ojca, dlatego też nie były to wydatki na własne cele mieszkaniowe Wnioskodawczyni, umożliwiające skorzystanie z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., zaś fakt otrzymania w drodze darowizny udziału w nowo nabytej nieruchomości pozostaje tu bez znaczenia.
Istota sporu w sprawie koncentruje się zatem wokół wykładni pojęcia "wydatkowania przychodu na własne cele mieszkaniowe", zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. na tle szczególnego, przedstawionego przez Skarżącą, stanu faktycznego, przy czym szczególność tego stanu wynika z faktu, że Skarżąca jest małoletnia (z jej numeru PESEL wynika, że w chwili dokonywania czynności, której dotyczy wniosek o interpretację, nie ukończyła lat trzynastu), a w związku z tym dokonywanych przez nią czynności prawnych dotyczą szczególne przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.
Zgodnie z art. 12 in principio ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm., dalej "k.c.") nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu. Czynności prawne dokonywane przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych są, co do zasady, bezwzględnie nieważne (zob. art. 14 k.c.). Kompetencja do dokonywania czynności prawnych w imieniu osoby niemającej zdolności do czynności prawnych przysługuje jej przedstawicielowi ustawowemu, a więc w przypadku osoby, która nie ukończyła lat 13, każdemu z jej rodziców mającemu władzę rodzicielską (art. 98 § 1 k.r.o.), przy czym jeżeli jedno z rodziców nie żyje albo nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych, władza rodzicielska przysługuje drugiemu z rodziców (art. 94 § 1 k.r.o.). Rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu (art. 101 § 3 k.r.o.), a taką czynnością było zadysponowanie przez Skarżącą środkami uzyskanymi ze sprzedaży należącego do niej udziału w lokalu mieszkalnym.
Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d. innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Dochód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, może jednak, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Stosownie do treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. - w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.: Wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
W tym miejscu wskazać należy, że 29 grudnia 2020 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 23 grudnia 2020 r. w sprawie przedłużenia terminu na wydatkowanie na własne cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego w 2018 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2368). Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia: Przedłuża się do dnia 31 grudnia 2021 r. termin na wydatkowanie przez podatnika na własne cele mieszkaniowe przychodu uzyskanego w 2018 r. z odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.).
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 pkt 1-3 u.p.d.o.f. Stosownie do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a) nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b) nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c) nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e) rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Stosownie zaś do art. 21 ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f.: Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się: wydatki poniesione na:
a) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1,
b) spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a,
c) spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b
- w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30;
Na mocy art. 21 ust. 26 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2018 r.: Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika lub do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach.
Natomiast stosownie do art. 21 ust. 28 ww. ustawy: Za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:
1) nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2) budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części
- przeznaczonych na cele rekreacyjne.
Rozważając powyższe zagadnienie Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim cel zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., a także okoliczności sprawy przedstawione we wniosku o wydanie interpretacji.
Jak wynika z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, Skarżąca w dniu [...] lutego 2016 r. w związku ze śmiercią matki nabyła udział w wysokości 1/2 mieszkania położonego w M.. Mieszkanie to zostało sprzedane [...] października 2018 r. Z tego tytułu Skarżąca uzyskała kwotę 112.500 zł. Środki te zostały zdeponowane na rachunku bankowym z uwagi na to, że Skarżąca jest osobą niepełnoletnią. Ojciec Skarżącej podjął starania w celu zakupu nowego mieszkania, w związku z tym wystąpił do Sądu Rejonowego (sądu opiekuńczego) o wyrażenie zgody na wypłatę środków z konta Wnioskodawczyni z przeznaczeniem na zakup mieszkania. Na mocy umowy z [...] stycznia 2019 r., zawartej w formie aktu notarialnego, ojciec Skarżącej zakupił wraz z A.D. mieszkanie położone w W. za łączną kwotę 488.000 zł. Na mocy tej umowy ojciec Wnioskodawczyni nabył udział w wysokości 1/2 we własności tego lokalu, o wartości 244.000 zł. Cena za lokal została opłacona w następujący sposób: kwota 10.000 zł została zapłacona przez ojca Wnioskodawczyni przed zawarciem umowy (zadatek), 278.000 zł miało być płatne ze środków własnych kupujących, natomiast pozostała kwota, to jest 200.000 zł, miała być pokryta kredytem hipotecznym. Wobec niewydania do czasu wskazanego w umowie sprzedaży przez Sąd Rejonowy zgody na wypłatę środków z konta Wnioskodawczyni, środki na pokrycie wkładu własnego zostały pozyskane z pożyczek. B.R. zawarł cztery umowy pożyczki: [...] stycznia 2019 r. z K.R. (44.000 zł) oraz [...] stycznia 2019 r. trzy pożyczki: z B.R. (18.000 zł), D.R. (15.000 zł) oraz J.R. (20.000 zł). Następnie Sąd Rejonowy [...] w W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z [...] maja 2019 r. sygn. akt [...]:
1. zezwolił na zawarcie przez małoletnią M.R., reprezentowaną przez kuratora, umowy darowizny udziału wynoszącego 23/100 we własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku wielomieszkaniowym położonym przy ul. [...] w W., wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, z ojcem małoletniej B.R., na podstawie której B.R. daruje małoletniej M.R. udział w wysokości 23/100 w ww. nieruchomości, przy czym umowa zostanie zawarta nie później niż w terminie dwóch miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia;
2. zezwolił B.R. - przedstawicielowi ustawowemu małoletniej M.R. - na wypłatę z rachunku bankowego prowadzonego na nazwisko małoletniej M.R. środków finansowych w kwocie 112.500 zł;
3. zezwolił B.R. na wykorzystanie środków finansowych, o których mowa, w ten sposób, że kwota 97.000 zł zostanie przeznaczona na spłatę pożyczek prywatnych zaciągniętych przez B.R. na zakup opisanej wyżej nieruchomości, zaś kwota 15.500 zł zostanie przeznaczona na remont tej nieruchomości.
Wykonując powyższe postanowienia Sądu Rejonowego [...] w W. ojciec Skarżącej podjął środki z rachunku Skarżącej i 10 lipca 2019 r. zwrócił pożyczki w łącznej kwocie 97.000 zł, a następnie w dniu [...] września 2020 r. darował Skarżącej udział wynoszący 23/100 części we współwłasności mieszkania w W..
Zdaniem Sądu z przedstawionego stanu faktycznego sprawy wynika jasno, że celem działania Skarżącej i jej ojca było przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży lokalu mieszkalnego na zakup innego lokalu. Wynika to zarówno z chronologii wydarzeń, jak i wiernego wykonania wyżej opisanych postanowień Sądu Rejonowego [...] w W. sygn. akt [...]. Ojciec Skarżącej, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego, podjął środki pieniężne z rachunku bankowego, a następnie przeniósł na Skarżącą własność udziału w lokalu w wielkości odpowiadającej poniesionym przez Skarżącą nakładom finansowym. Tym sposobem Skarżąca, przed upływem trzyletniego terminu przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f., nabyła udział we własności lokalu, zaspokajającego jej potrzeby mieszkaniowe, przy czym nabycie to nastąpiło ze środków uzyskanych ze sprzedaży udziału w poprzednim mieszkaniu.
Dyrektor KIS nie bacząc na powyższe okoliczności stwierdził, że Wnioskodawczyni w umowie z [...] stycznia 2019 r. nie występowała jako nabywca nieruchomości, gdyż nieruchomość została zakupiona przez jej ojca, w jego imieniu i na jego rzecz, a także, że środki Wnioskodawczyni, pochodzące ze sprzedaży udziału w nieruchomości, nie zostały przeznaczone na nabycie nieruchomości, ale na spłatę prywatnych pożyczek zaciągniętych przez jej ojca. Dodatkowo stwierdził również, że fakt otrzymania przez Skarżącą w drodze darowizny udziału w nowo nabytej nieruchomości pozostawał bez znaczenia.
Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić.
Dyrektor KIS bezzasadnie pominął fakt, że ojciec Skarżącej i sama Skarżąca działali wykonując postanowienia Sądu Rejonowego, który po pierwsze w sposób wiążący dla nich zadecydował co do tego, w jaki sposób Skarżąca ma nabyć nowe mieszkanie, a po drugie powiązał czynności podjęcia środków z rachunku bankowego Skarżącej i zawarcia umowy darowizny udziałów w nowym mieszkaniu.
Wobec wydania przez Sąd Rejonowy ww. postanowień ojciec Skarżącej nie miał swobody, jeżeli chodzi o zawarcie umowy darowizny udziałów w nowym mieszkaniu. Przeciwnie – został jednoznacznie zobowiązany przez Sąd do zawarcia tej umowy. Jednocześnie należy podkreślić, że Skarżąca poniosła wydatek na nabycie mieszkania, skoro jej środki majątkowe przeszły do majątku darczyńcy.
Podkreślić jeszcze raz należy że zgoda Sądu Rejonowego była warunkiem niezbędnym, bez którego nie mogło dojść do zakupu nowego mieszkania. Wniosek o zadysponowanie środkami został złożony przez ojca Skarżącej w październiku 2018 r., czyli bezpośrednio po uzyskaniu przez małoletnią środków finansowych ze sprzedaży mieszkania w M..
Poza tym w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku Skarżąca wyraźnie wskazała, że darowizna udziału w mieszkaniu w W. nastąpiła w następstwie rozdysponowania jej środków zgromadzonych na rachunku, a pochodzących ze sprzedaży mieszkania w M.. Obie te czynności, to jest przeniesienie własności środków na ojca Skarżącej oraz darowizna udziałów w nowym mieszkaniu, stanowiły wykonanie postanowień Sądu Rejonowego z [...] maja 2019 r. oraz z [...] lipca 2020 r. W tej sytuacji organ nie mógł przyjąć, że między tymi czynnościami nie było związku. Tymczasem w zaskarżonej interpretacji Dyrektor KIS stwierdził, że fakt otrzymania w drodze darowizny udziału w nowo nabytej nieruchomości pozostaje bez znaczenia.
Wprawdzie Sąd Rejonowy w postanowieniu z [...] maja 2019 r. wskazał na jaki cel ojciec Skarżącej ma przeznaczyć środki podjęte z jej rachunku t.j. "na spłatę pożyczek prywatnych zaciągniętych przez B.R.", jednak w postanowieniu tym nie chodziło o to, żeby ojciec Skarżącej spłacił swoje prywatne zobowiązania, ale żeby Skarżąca nabyła udział w mieszkaniu zaspokajającym jej potrzeby mieszkaniowe.
W stanie faktycznym sprawy istotne jest to, że Sąd Rejonowy zezwolił na włączenie środków Skarżącej do majątku jej ojca (i spłacenie jego prywatnych zobowiązań), ale włączenie to następowało w zamian za udział w jego mieszkaniu w W.. Te czynności pozostawały ze sobą w ścisłym związku. Wyeksponowanie przez organ celu, na jaki ostatecznie zostały przeznaczone środki Skarżącej (spłata pożyczek), było naruszeniem stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, ponieważ pomijało fakt, że przed tą dyspozycją środki weszły do majątku ojca Skarżącej i to on, a nie Skarżąca, spłacał własne pożyczki. W ten sposób Dyrektor KIS dokonał nieuprawnionego powiązania między podjęciem środków z rachunku Skarżącej i spłatą własnych pożyczek ojca Skarżącej, nie zauważając, że jest to tylko element całego - narzuconego przez Sąd Rejonowy (sąd opiekuńczy) - ciągu czynności, zmierzających do nabycia przez Skarżącą udziału w lokalu mieszkalnym za środki uzyskane ze sprzedaży udziału w innym lokalu mieszkalnym.
Dyrektor KIS nie miał zatem podstaw do przyjęcia, ani że fakt darowizny na rzecz Skarżącej mieszkania w Warszawie nie miał znaczenia w sprawie, ani też że Skarżąca spłaciła prywatne zobowiązania jej ojca. Celem ogółu dokonanych, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego (sądu opiekuńczego), czynności było nabycie przez małoletnią Skarżącą udziału w mieszkaniu mającym zaspokajać jej potrzeby mieszkaniowe. Nie można - jak błędnie uczynił to Dyrektor KIS - rozpoznawać tych czynności oddzielnie, skupiając się jedynie na spłacie ze środków Skarżącej pożyczek udzielonych ojcu Skarżącej przez osoby fizyczne na zakup mieszkania, zaś pomijając, że w wyniku zespołu tych czynności Skarżąca stała się właścicielką 23/100 udziałów w lokalu mieszkalnym.
We wniosku o wydanie interpretacji zostało wskazane, że w postanowieniu Sądu Rejonowego [...] w W. z dnia [...] maja 2019 r. sygn. akt [...] sąd ten "zezwolił na zawarcie przez małoletnią M.R., reprezentowaną przez kuratora, umowy darowizny udziału wynoszącego 23/100 we własności nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny nr [...] usytuowany w budynku wielomieszkaniowym położonym przy ul. [...] w W., wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej, z ojcem małoletniej B.R., na podstawie której B.R. daruje małoletniej M.R. udział w wysokości 23/100 w ww. nieruchomości". Co istotne, wskazane zostało, że przy zawieraniu umowy darowizny małoletnia M.R. ma być reprezentowana przez kuratora. Tymczasem zgodnie z art. 98 § 2 pkt 2 k.r.o. żadne z rodziców nie może reprezentować dziecka przy czynnościach prawnych między dzieckiem a jednym z rodziców lub jego małżonkiem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz dziecka albo że dotyczy należnych dziecku od drugiego z rodziców środków utrzymania i wychowania. Gdyby zatem czynność ta była faktycznie darowizną czynioną przez ojca na rzecz córki (czyli bezpłatnym przysporzeniem na rzecz dziecka), to mógłby jej dokonać sam przedstawiciel ustawowy i kurator nie byłby potrzebny. Tymczasem powołanie przez Sąd Rejonowy innego reprezentanta dziecka (kuratora) świadczy, że sąd ten miał świadomość, że czynność ta w swojej istocie nie jest darowizną, lecz elementem ciągu czynności prawnych mających na celu odpłatne nabycie udział w wysokości 23/100 w ww. nieruchomości.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, oceniając zaistniałe w rozpoznawanej sprawie zdarzenia w świetle treści art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f. uznać należy, że przesłanka poniesienia wydatków na własne cele mieszkaniowe w terminie określonym w art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. została spełniona, albowiem biorąc pod uwagę indywidualny charakter niniejszej sprawy uznać należało, że środki, które Skarżąca uzyskała ze sprzedaży udziału w mieszkaniu, przeznaczyła ona na zaspokojenie własnych celów mieszkaniowych. Nie można bowiem Skarżącej oraz jej przedstawiciela ustawowego, którzy wiernie zastosowali się do wskazań zawartych w postanowieniu Sądu Rejonowego (sądu opiekuńczego), wydanym w związku z zasygnalizowanym przez nich zamiarem nabycia przez Skarżącą lokalu mieszkalnego (udziału w takim lokalu), co daje prawo do skorzystania z ulgi mieszkaniowej, obciążać negatywnymi konsekwencjami działania tego sądu.
Przyjmując taką wykładnię art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d u.p.d.o.f. skład orzekający miał na uwadze cel wprowadzonego zwolnienia podatkowego, który w niniejszej sprawie został osiągnięty – przeznaczenie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.
W konsekwencji Sąd podzielił zarzut naruszenia przez Dyrektora KIS art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f., art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 u.p.d.o.f.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 146 § 1 w zw. a art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną interpretację.
Rozpoznając sprawę ponownie Dyrektor KIS, oceniając stanowisko Wnioskodawczyni w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, będzie związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku dotyczącą wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. uwzględni nie tylko fakt, że cel regulacji odnoszący się do tzw. ulgi mieszkaniowej został przez Skarżącą zrealizowany, ale również szczególne okoliczności związane z faktem, że Skarżąca jest osobą małoletnią, której dotyczą powołane powyżej przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, zaś Sąd Rejonowy (sąd opiekuńczy) w swoich postanowieniach, wydanych na wniosek jej przedstawiciela ustawowego o wyrażenie zgody na przeznaczenie należących do niej środków na zakup lokalu mieszanego, zezwolił na taki zakup, jednocześnie wskazując, jak ma do tego dojść, zaś wskazane przez ten sąd działania zostały wiernie zrealizowane.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 200 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło