II GW 84/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Powiatu Wrocławskiego z dnia 10 maja 2024 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Wrocławskiego a Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza w przedmiocie zawiadomienia o nabyciu pojazdu postanawia wskazać Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza jako organ właściwy do rozpoznania sprawy. Pismem z dnia 10 maja 2024 r., Starosta Powiatu Wrocławskiego (dalej: "wnioskodawca"), wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zawiadomienia Pana M. K. o nabyciu pojazdu o numerze rejestracyjnym [...]. Zdaniem wnioskodawcy, organem właściwym do rozpoznania przedmiotowego wniosku jest zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt. 1) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 1251, dalej: "p.r.d.") Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza. We wniosku wnioskodawca podniósł, że Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza, wadliwie i z naruszeniem przepisów o właściwości, przekazał mu zawiadomienie nabycia przedmiotowego pojazdu złożone na podstawie art. 78 ust. 2 pkt. 1) p.r.d. Zdaniem wnioskodawcy, obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu/zbyciu pojazdu dotyczy pojazdów zarejestrowanych, co z kolei uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Prezydent Miasta Dąbrowa Górnicza w odpowiedzi na wniosek podniósł, że organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy jest wnioskodawca jako organ miejsca zamieszkania strony inicjującej czynność. W jego opinii, niezasadne jest wiązanie właściwości miejscowej z prowadzeniem tzw. akt pojazdu. Zdaniem Prezydenta Miasta Dąbrowa Górnicza, skoro postępowanie w sprawie nałożenia kary za uchybienie obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu pojazdu toczy się na podstawie przepisów ogólnych Kodeksu postępowania administracyjnego przed organem właściwym ze względu na miejsce zamieszkania zobowiązanego, to również ten organ jest właściwy do przyjęcia zgłoszenia o zbyciu lub nabyciu pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w powyższych przepisach, należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też każdy z nich uważa się za niewłaściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie wystąpił spór o właściwość o charakterze negatywnym. Kwestia organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu była już przedmiotem licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, a skład rozpoznający niniejszy wniosek podziela pogląd i argumentację zaprezentowane w dotychczasowym orzecznictwie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 grudnia 2020 r., sygn. akt I OW 97/20, 27 maja 2021 r., sygn. akt II GW 19/21, 9 września 2021 r., sygn. akt II GW 48/21, 23 września 2021 r., sygn. akt II GW 43/21, z 26 stycznia 2023 r., sygn. akt II GW 66/22, 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GW 86/22, 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GW 12/24; dostępne w CBOSA). Przyjęto w nich, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu/zbyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu. Art. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394; dalej: ustawa zmieniająca) wprowadził zmiany do ustawy Prawo o ruchu drogowym, m.in. w zakresie art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Zmiany te która weszły w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. Jednakże zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej w przypadku gdy pojazd został: 1) sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej, 2) sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej, 3) nabyty na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - przed dniem 1 stycznia 2024 r., do spraw związanych z rejestracją oraz zawiadamianiem o zbyciu albo nabyciu pojazdu stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w zaistniałym sporze o właściwość, nabycie pojazdu nastąpiło 28 sierpnia 2023r., dlatego zastosowanie w sprawie znajdą przepisy ustawy Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym do 1 stycznia 2024 r. Jak już zaznaczono Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym wniosek podziela stanowisko, że organem właściwym do przyjęcia zawiadomienia o nabyciu pojazdu jest organ rejestracji pojazdu. Określony w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d obowiązek zawiadomienia starosty o nabyciu pojazdu jednoznacznie dotyczy bowiem pojazdów zarejestrowanych. Z kolei przepisy dotyczące czasowego wycofania pojazdu z ruchu (art. 78a ust. 1 p.r.d.) czy wyrejestrowania pojazdu (art. 79 p.r.d.) wskazują wprost, że organem właściwym w tych sprawach jest organ miejsca ostatniej rejestracji pojazdu. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że kwestie o charakterze "rejestrowym" leżą w gestii organu rejestracji. Za takim określeniem właściwości miejscowej organu przemawia logika wskazanych regulacji i względy praktyczne. W konsekwencji, organem właściwym do przyjęcia i nadania biegu złożonemu zawiadomieniu o nabyciu pojazdu o nr rej. [...] jest Prezydentem Miasta Dąbrowa Górnicza. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.