I SA/Op 1033/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka po rozpoznaniu w dniu 31 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na przetarg z dnia 20 listopada 2023 r. na sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Gminy Lasowice Wielkie w przedmiocie sprzedaży nieruchomości postanawia odrzucić skargę. Pismem z 6 sierpnia 2024 r. nazwanym "skarga na czynności organów Gminy Lasowice Wielkie z zakresu administracji publicznej", a skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, J. P. (zwany dalej skarżącym), zakwestionował czynności Wójta Gminy Lasowice Wielkie i Rady Gminy Lasowice Wielkie, Komisji Komunalno-Rolnej i Bezpieczeństwa Publicznego Rady Gminy - związane z przeprowadzonym 20 listopada 2023 r. przetargiem, a także sposób przeniesienia prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem niemieszkalnym, stanowiącej działkę ewidencyjną numer a k.m. [...] obszaru 0,0425 ha zlokalizowaną w L. (numer księgi wieczystej [...]). Skarżący zarzucił ww. podmiotom wyrażenie zgody na sprzedaż tej nieruchomości i ogłoszenie przetargu, w sytuacji gdy zbycie miało nastąpić bezprzetargowo na jego rzecz, jako jej dzierżawcy. W odpowiedzi na skargę zawartą w piśmie z 13 września 2024 r., Gmina Lasowice Wielkie reprezentowana przez radcę prawnego K. G., wniosła o nieuwzględnienie skargi. Na skutek zarządzenia z 16 września 2024 r., wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, przez: - osobiste podpisanie wniesionej skargi lub przedłożenie egzemplarza skargi osobiście podpisanego; - jednoznaczne wskazanie przedmiotu zaskarżenia i w tym zakresie oznaczenie daty zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia, innego aktu), czy też skarżonej czynności oraz jego/jej numeru - jeśli takowy posiada. Pouczono przy tym skarżącego, że brak odpowiedzi na powyższe wezwanie w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, będzie skutkował odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - dalej zwanej P.p.s.a. W wyznaczonym przez Sąd terminie skarżący udzielił odpowiedzi na powyższe pismem z 21 października 2024 r. nazwanym: "Uzupełnienie skargi", przy którym przesłał podpisany egzemplarz skargi. W piśmie tym skarżący stwierdził, że skarży m.in. przetarg z 20 listopada 2023 r., dotyczący sprzedaży nieruchomości działki nr a, która to działka przylega do działki skarżącego i poprawia jej warunki zagospodarowania. Na skutek zarządzenia z 27 listopada 2024 r. wydanego na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a., dokonano rozdzielenia opisanej na wstępie skargi, m.in. na skargę J. P. na przetarg z 20 listopada 2023 r., nadając jej sygn. akt I 1033/24. Skarga ta stanowi przedmiot niniejszego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej jako P.p.s.a. Wśród tych przesłanek podstawową kwestię stanowi brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi (art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując zatem oceny dopuszczalności wniesionej w niniejszej sprawie skargi, należy przede wszystkim uwzględnić przepisy określające właściwość sądów administracyjnych. W świetle treści art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Dla prawidłowej oceny dopuszczalności wniesionej w sprawie skargi, w pierwszej kolejności Sąd przeanalizował jej przedmiot, którym J. P. uczynił przetarg ustny nieograniczony na sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Gminy Lasowice Wielkie, położonej w miejscowości L. o numerze a ark. m. [...] o powierzchni 0,0425 ha za cenę wywoławczą 25.185,00 zł. Przetarg ten został ogłoszony 20 października 2023 r. przez Wójta Gminy Lasowice Wielkie na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 poz. 1145, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą o gospodarce nieruchomościami (por. ogłoszenie o przetargu umieszczone na stronie internetowej [...]). Dla oceny czy niniejsza sprawa podlega kognicji sądów administracyjnych istotne znaczenie ma wskazanie procedury, w jakiej następuje sprzedaż nieruchomości stanowiącej mienie komunalne. A mianowicie, sprzedaż nieruchomości należących do gminy, jako jednostki samorządu terytorialnego, jest jedną z form prawnych zarządzania nieruchomościami, stanowiącymi mienie komunalne. Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.), organem uprawnionym do reprezentowania gminy w sprawach gospodarowania nieruchomościami jednostek samorządu terytorialnego jest organ wykonawczy gminy, tj. wójt, burmistrz, prezydent. Sprzedaż nieruchomości komunalnych, co do zasady odbywa się w trybie przetargowym. Podstawowe zasady organizowania i przeprowadzania przetargu regulują przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu przeprowadzania przetargów oraz rokowań na zbycie nieruchomości (Dz. U. z 2021 r. poz. 2213). Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tryb zbywania nieruchomości należących do gminy, następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej. Z kolei, stosownie do art. 37 ust. 1 przywołanej ustawy zasadą jest, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Decyzja w sprawie przeznaczenia nieruchomości do zbycia, podejmowana jest przez gminę jako właściciela nieruchomości. Celem przetargu jest natomiast umożliwienie podmiotowi zainteresowanemu w zawarciu określonej umowy, wyboru najkorzystniejszej dla niego oferty spośród ofert zgłaszanych przez uczestników przetargu i na zawarcie z wybranym oferentem umowy. Sąd podziela stanowisko, że ogłoszenie przetargu jako oświadczenie woli ma doprowadzić do zawarcia umowy sprzedaży(kupna) nieruchomości, która w świetle art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oznacza to, że gdy wszczęta zostanie procedura przetargowa pomiędzy jednostką samorządu terytorialnego a zainteresowanymi podmiotami, nawiązuje się stosunek cywilnoprawny. W ramach tego stosunku zarówno jednostka samorządu terytorialnego, jak i osoby w tym przetargu uczestniczące, występują w charakterze równorzędnych podmiotów (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 5 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 173/12, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Z przepisów, które określają kompetencje organu do przeprowadzenia przetargu, nie wynika zatem, aby kształtowały one uprawnienie lub obowiązek strony skarżącej o charakterze administracyjnoprawnym. Procedura przetargowego zbywania nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego mieści się zatem w sferze prawa cywilnego. W przedmiotowej procedurze zarówno organizator przetargu, jak i uczestnicy występują bowiem w charakterze równorzędnych podmiotów. Tym samym w niniejszym przypadku mamy do czynienia ze sprawą, do której nie mają zastosowania przepisy K.p.a., albowiem rozporządzanie nieruchomością przez jej właściciela nie zawiera elementu administracyjnego, czyli władczego. Konsekwencje w zakresie stosunków pomiędzy stronami umowy cywilnoprawnej, podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu cywilnym. W przedmiocie kształtowania tych stosunków nie toczy się zatem żadna sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 K.p.a. Sprawy dotyczące sprzedaży nieruchomości w drodze przetargu nie są sprawami, w których wydawana jest decyzja administracyjna. Nie można też mówić w takim wypadku o aktach sprawy administracyjnej, czyli zbiorze dokumentów mających znaczenie dla sprawy oraz dla toku postępowania administracyjnego. Sprawy cywilne, a taki charakter posiada przedstawiona przez skarżącego kwestia, są natomiast rozpoznawane - stosownie do art. 2 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 155, z późn. zm.), przez sądy powszechne. Natomiast, skarga do sądu administracyjnego, o czym była mowa na wstępie, może dotyczyć wyłącznie takich aktów i czynności, które mają charakter publicznoprawny. Nie mogą to być więc takie akty lub czynności, które stanowią działania organów administracji publicznej w sferze cywilnoprawnej i stanowią czynności cywilnoprawne, tj. czynności prawne w rozumieniu przepisów prawa cywilnego (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 60.). Podkreślenia także wymaga, że tut. Sądowi znana jest z urzędu okoliczność, że kwestia dotycząca sprzedaży opisanej nieruchomości została objęta szeregiem skarg J. P. toczących się przed tut. Sądem, które zostały zarejestrowane pod sygn. akt I SA/Op 793/24, I SA/Op 1029/24, I SA/Op 1030/24, I SA/Op 1031/24, I SA/Op 1032/24, I SA/Op 1033/24 (niniejsza sprawa). Przedmiotem tych skarg zostały objęte kwestie m.in. zarządzenia Wójta o ogłoszeniu wykazu nieruchomości przeznaczonej do zbycia, czy uchwała Rady Gminy w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż tej nieruchomości. Te i inne zagadnienia związane z przedmiotową sprzedażą będą podlegały, bądź były już poddane ocenie przez tut. Sąd w ramach poszczególnych spraw sądowych. W niniejszej sprawie - co wywiedziono wyżej - Sąd ocenił, że przedmiot skargi nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych i uznał, że skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Z uwagi na to, Sąd nie odniósł się do wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł o odrzuceniu skargi, jak w sentencji postanowienia.