III SA/Kr 822/20
WyrokWSA w Krakowie2021-03-02
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Renata Czeluśniak, WSA Janusz Kasprzycki (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma podstawę prawną do ograniczenia czasowego uprawnień do kierowania pojazdami, które zostały wcześniej nabyte bezterminowo, w sytuacji gdy kierowca wnioskuje o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z powodu uzyskania dodatkowych uprawnień?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma podstawy prawnej do wpisywania daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami, które zostały wcześniej nabyte bezterminowo, w sytuacji gdy kierowca wnioskuje o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy z powodu uzyskania dodatkowych uprawnień. Wpisanie daty ważności w rubryce "ważne do" dla kategorii, które były bezterminowe, narusza zasadę trwałości decyzji ostatecznych i przepisy dotyczące wydawania dokumentów prawa jazdy.Stan faktyczny
Skarżący P. R. złożył wniosek o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Prezydent Miasta wpisał w dokumencie prawa jazdy datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C do dnia 29 sierpnia 2034 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o kierujących pojazdami, twierdząc, że uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i C uzyskał bezterminowo i organ nie miał podstaw do wpisania daty ważności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy oraz zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. R. na czynność Prezydenta Miasta z dnia 27 maja 2020 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności wpisu daty ważności uprawnień kategorii: AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...]; II. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego P. R. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną przez P. R. (zwanego dalej skarżącym) czynnością materioalnotechniczną z dnia 27 maja 2020 r. Prezydent Miasta wpisał w rubryce 11 "ważne do" dokumentu prawa jazdy nr [...] datę ważności uprawnień kat. AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C - do 29 sierpnia 2034 r.
Powyższa czynność została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2019 r. skarżący zwrócił się do Prezydenta Miasta o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowym uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie z dnia 29 sierpnia 2019 r. o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Jako termin następnego badania w orzeczeniu wskazano datę 29 sierpnia 2034 r.
Decyzją z dnia 27 maja 2020 r. przyznano skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A i wydano prawo jazdy nr [...]. Jako daty uzyskania poszczególnych uprawnień wskazano: 19 stycznia 2013 dla kategorii AM; 27 maja 2020 r. dla kategorii A1, A2, A; 21 października 2008 r. dla kategorii B1, B; 25 sierpnia 2009 r. dla kategorii C1 i C. W dokumencie prawa jazdy w polu nr 11 "ważne do" wpisano 29 sierpnia 2034 r. dla wszystkich kategorii uprawnień do kierowania pojazdami.
Pismem z dnia 22 czerwca 2020 r. (data wpływu do sądu 29 czerwca 2020 r.) skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na czynność materialnotechniczną Prezydenta Miasta polegającą na wpisaniu daty ważności uprawnienia kat. AM, B1, B, C1, C w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] do 29 sierpnia 2034 r.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów:
- art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256,) poprzez dokonanie powtórnej weryfikacji posiadanych przez skarżącego uprawnień, co stanowi naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych;
- art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wdacie wejścia wżycie ustawy o kierujących pojazdami skarżący posiadał uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B i C, których data ważności nie została ograniczona żadnym orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym ani decyzją administracyjną, w związku z czym organ nie miał podstawy prawnej do wpisania daty ważności uprawnień;
- art. 133 ust. 3a ustawy o kierujących pojazdami poprzez jego niezastosowanie i wpisanie w dokumencie prawa jazdy skarżącego uprawnienia kategorii AM w sytuacji, gdy w myśl ww. regulacji osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy ukończyła 18 lat, uznaje się za uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a wobec tej osoby nie wymaga się posiadania dokumentu stwierdzającego to uprawnienie.
Mając na uwadze powyższe wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii AM, B1, B, C1, C w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy; zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.
Skarżący podał, że uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B oraz C uzyskał bezterminowo, co wynika z orzeczeń lekarskich. W starym dokumencie prawa jazdy w rubryce 11 widnieje znak "-", co potwierdza bezterminowy charakter uprawnień. Tak więc wpisanie daty ważności uprawnienia kategorii B1, B, C1 i C zostało dokonane przez Prezydenta Miasta bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Organ również bezpodstawnie wpisał datę ważności uprawnień w kategorii AM.
Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Bezsprzecznym jest, że uzyskanie dodatkowych uprawnień w zakresie kategorii A jest zmianą stanu faktycznego wymagającą zmiany danych zawartych w dokumencie prawa jazdy.
Podniósł, że uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii B i C uzyskał przed 19 stycznia 2013 r., tj. przed wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami i uprawnienia te posiada bezterminowo zgodnie z orzeczeniami lekarskimi wydanymi odpowiednio w 2008 r. i w 2009 r. Dla oceny ważności uprawnień kategorii B i C prawnie relewantne winny więc być orzeczenia lekarskie znajdujące się w aktach sprawy kierowcy oraz decyzje przyznające uprawnienie kategorii B i C, z żadnego z ww. dokumentów nie wynika, aby skarżący miał ograniczone czasowo jakiekolwiek uprawnienie. Skoro uzyskał uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B i C jeszcze przed dniem wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, to organ winien dokonać wpisu stosownie do § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2016 r. poz. 231), zgodnie z którym w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo.
Według skarżącego, zgodnie z procedurą określoną w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami, organ powinien wydać nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi zgodnie z wnioskiem kierującego. Natomiast nie istnieje żaden przepis, który umożliwiłby organowi ponowną weryfikację uprawnień kierującego i zmianę innych danych, które nie były objęte wnioskiem. Nowy dokument prawa jazdy powinien powtarzać te same dane, które widniały na dokumencie poprzednim, jeśli nie zostały one objęte wnioskiem aktualizacyjnym. W szczególności dokonane zmiany nie mogą dotyczyć posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. Zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 29 sierpnia 2019 r. dotyczyło bowiem badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu (motocyklem) i nie może ono być podstawą zmiany wcześniejszych decyzji.
Organ dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B1, B, C1 i C zamiast wpisu dotychczasowej kreski oznaczającej bezterminową ważność tego uprawnienia, uczynił to bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Doszło przez to do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2016 r. poz. 231). Nadto organ naruszył art. 133 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami poprzez wpisanie daty ważności uprawnień w kategorii AM. Zgodnie z ww. przepisem osobę, która przed dniem wejścia w życie ustawy ukończyła 18 lat, uznaje się za uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tej osoby nie wymaga się posiadania dokumentu stwierdzającego to uprawnienie. Skarżący ukończył 18 lat przed wejście w życie ustawy o kierujących pojazdami, a zatem jest uprawniony do kierowania motorowerem bez konieczności posiadania dokumentu stwierdzającego to uprawnienie. Tymczasem organ wpisując datę ważności uprawnień w rubryce 11 prawa jazdy skarżącego ograniczył czasowo jego uprawnienia. Również w przypadku tej kategorii organ winien był zastosować § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2016 r. poz. 231).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ podał, że zgodnie z zapisem art. 13 ust. 1 pkt 1 litera a ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T wydaje się na okres 15 lat, z tym że okres ten może być krótszy, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego.
Skarżący jest uprawniony do uzyskania uprawnień posiadanych w dotychczasowym prawie jazdy oraz kategorii niższych, a także kategorii nieobjętych zakresem egzaminu. Zgodnie z zapisem § 10 ust. 6 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 231), który precyzyjnie określa nadanie dodatkowych kategorii, dodatkowo wydano P. R. prawo jazdy w zakresie kategorii AM, A1, A2, B1 C1.
Organ wskazał, że skarżący złożył wniosek o wydanie uprawnień kategorii A, a nie o wtórnik prawa jazdy z powodu zmiany danych zawartych w posiadanym dokumencie prawa jazdy. Nadając skarżącemu nowe uprawnienia kategorii A i wydając prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, C1, C Prezydent Miasta określił datę ważności wszystkich uprawnień biorąc pod uwagę ostatnio przedłożone orzeczenie lekarskie dla kategorii niższych, w którym data kolejnego badania jest krótsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 §1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ponieważ czynność organu polegająca na wpisie daty ważności uprawnień kategorii AM,B1,B,C1,C w rubryce nr 11 dokumentu prawa jazdy skarżącego, była nieprawidłowa.
Odnośnie formy załatwienia wniosku skarżącego o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy, to stanowisko sądów administracyjnych w tym przedmiocie jest jednolite - wymiana dokumentu prawa jazdy realizowana przez wydanie nowego dokumentu w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1268, zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) stanowi czynność z zakresu administracji publicznej - czynność materialno-techniczną dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, która na mocy art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. objęta jest kognicją sądów administracyjnych. Wynika to z charakteru tej czynności - skoro wydanie nowego dokumentu następuje z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych, to skutkiem takiej czynności organu nie jest powstanie lub odjęcie po stronie osoby wnioskującej o wymianę dokumentu jakichkolwiek uprawnień, czy też czasowe ich ograniczenie (wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt. I OSK 585/16, wyrok z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Po 848/13).
W niniejszej sprawie skarżący domagał się wydania nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A. Łącznie z wnioskiem z dnia 30 sierpnia 2019 r. P. R. złożył wymagane przez art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, orzeczenie lekarskie [...] z dnia 29 sierpnia 2019 r.
Dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane w kraju prawo jazdy (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami). Przepis ten określa zatem, że prawo jazdy jest dokumentem, który zaświadcza i potwierdza uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. Uprawnienie do kierowania pojazdem jest natomiast prawem podmiotowym przyznanym konkretnej osobie, upoważniające do kierowania danego rodzaju pojazdem. Skarżący posiada już uprawnienie do kierowania pojazdami kat. B i C nr [...] z dnia 31 sierpnia 2009 r. ważne bezterminowo.
Stosownie do treści art. 18 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami: "Osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia". Z kolei zgodnie z ust. 2 pkt 2 ww. przepisu "na wniosek osoby uprawnionej w przypadkach, o których mowa w ust. 1, starosta wydaje, za opłatą, o której mowa w art. 10 ust. 1 lub w art. 16 ust. 1 oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej nowy dokument pod warunkiem zwrotu dokumentu wymagającego zmiany danych".
Zgodnie z procedurą określoną powyższym przepisem organ powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą. Powyższa regulacja ma na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy tak, aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument o jakim mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami udostępniany osobie wnioskującej o jego wydanie z powodu zmiany stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych powinien poza uzasadnioną zmianą jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami.
W niniejszej sprawie, w odpowiedzi na skargę organ stwierdził, że prawo jazdy wydane skarżącemu posiada prawidłowy zapis w rubryce nr 11, bowiem wniosek skarżącego obligował go do zastosowania regulacji zawartej w § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a i e rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231). Jak podał, to z orzeczenia lekarskiego z dnia 29 sierpnia 2019 r. wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B1, B, C1, C.
Zdaniem Sądu stanowisko zaprezentowane przez organ pozostaje w sprzeczności z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.). Zwrócić bowiem należy uwagę, że przepis ten ewidentnie rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Zgodnie z § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Natomiast o ważności prawa jazdy stanowi ust. 2 ww. przepisu według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.), nie może być dłuższa niż 15 lat.
Przepis ten wyraźnie odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe - uprawnienie do kierowania danego rodzajami pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia.
Na blankiecie prawa jazdy ujawnieniu winny podlegać odrębnie – data ważności dokumentu prawa jazdy oraz data ważności samego uprawnienia do kierowania pojazdami. Utrata prawa jazdy z jakichkolwiek powodów, w tym również z powodu utraty jego ważności, nie jest tożsama z utratą uprawnień do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności, ale nie tracą przez to bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów dotyczących nabywania takich uprawnień. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (zobacz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 897/13, lex nr 1424454).
Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 20 maja 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 702) określa wzór prawa jazdy wydawanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z załącznika nr 1 wynika, że na pierwszej stronie dokumentu prawa jazdy umieszcza się cyfry i dane, które oznaczają m.in. w pozycji 4b "datę ważności prawa jazdy", a na drugiej stronie dokumentu, w pozycji pod cyfrą 11 umieszcza się "datę ważności uprawnienia".
Przepisem na który powołuje się organ i według niego jest podstawą do ograniczenia posiadanego przez skarżącego bezterminowego uprawnienia do kierowania pojazdami dla wszystkich kategorii jest § 10 ust. 3 pkt. 10 lit. a i e rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.).
Treść tego przepisu jest następująca:
"data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym:
a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, В1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f,
e) w przypadku gdy osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E oraz AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T przedstawi kolejne orzeczenie lekarskie dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E lub T, w którym data kolejnego badania jest krótsza od daty określonej w orzeczeniu lekarskim dla prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D lub D+E - za datę stosowaną do określenia daty ważności wszystkich uprawnień przyjmuje się datę wcześniejszą".
Zgodnie zaś z § 10 ust 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) "dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego."
Podstawą wydania orzeczenia lekarskiego z dnia 29 sierpnia 2019 r. był art. 75 ust 1 pkt. 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Organ uznał więc, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego z dnia 29 sierpnia 2019 r. wynika, że termin następnych badań określony został na dzień 29 sierpnia 2034 r., to mając na względzie przywołane przepisy jako datę ważności pozostałych uprawnień również należało wpisać datę z tego orzeczenia.
Zdaniem Sądu, mając na uwadze treść wniosku skarżącego, regulację wynikającą z art. 18 ustawy o kierujących pojazdami oraz brzmienie ww. przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r.
w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) ww. stanowisko należało uznać za całkowicie nieuprawnione. Po pierwsze, w aktach administracyjnych (k-1) znajduje się orzeczenie lekarskie nr 23 z dnia 16 stycznia 2009 r. wydane skarżącemu bezterminowo w zakresie uprawnienia kategorii B i C. Po drugie, organ nie miał podstaw do dokonywania w przypadku uprawnień kat. B i C weryfikacji już nadanych uprawnień ani w szczególności nie mógł z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień do kierowania innym rodzajem pojazdu zmieniać wcześniejszych decyzji w tym zakresie. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych, o którym mowa w art. 18 ustawy o kierujących pojazdami stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji posiadanych przez osobę uprawnień, w tym uprawnień nabytych bezterminowo, a ponadto podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy, co pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażoną w art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2006 r. sygn. akt I OSK 5/05, Lex nr 265767).
Tymczasem z wydanego blankietu prawa jazdy wynika, że organ ograniczył terminowo posiadane przez skarżącego bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami kat. Am, B1, B, C1, C chociaż czynność taka nie miała żadnych podstaw faktycznych i prawnych. Doszło przez to do naruszenia art. 18 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.).
Ponownie rozpatrując sprawę organ winien uwzględnić powyższe rozważania oraz przyjętą przez Sąd wykładnię przepisów, stosownie do postanowień art. 153 P.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) stwierdził bezskuteczność wpisu daty ważności uprawnień kategorii AM, B1, B, C, C1, C w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr [...] z dnia 27 maja 2020 r. , orzekając, jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło