II OZ 899/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P., R. P., D. K., D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24 odrzucające skargę K. P. w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2023 r., nr 1884/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. oddalić zażalenie K. P., 2. odrzucić zażalenie R. P., D. K., D. K.. Postanowieniem z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 28/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. P. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 10 listopada 2023 r., nr 1884/2023. Sąd podał, że zarządzeniem z dnia 13 września 2024 r. wezwano K. P. do usunięcia braków formalnych skargi na ww. postanowienie WINB, przez nadesłanie bądź złożenie skargi własnoręcznie przez nią podpisanej - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto zarządzeniem z dnia 13 września 2024 r., z uwagi na zakończenie postępowania w przedmiocie prawa pomocy, wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania do usunięcia ww. braków skargi zostały doręczone skarżącej K. P. w dniu 2 października 2024 r. Sąd wskazał, że K. P. nie usunęła w terminie braków formalnych skargi. Termin do usunięcia braków formalnych skargi upłynął w dniu 9 października 2024 r. Podkreślił, że choć skarżąca K. P. w dniu 8 października 2024 r. nadała w placówce operatora pocztowego przesyłkę zawierającą pismo procesowe, to załączyła do niego niepodpisany egzemplarz skargi. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w siedzibie Sądu skargę własnoręcznie podpisała wyłącznie druga ze skarżących. Sąd stwierdził także, że nie został uiszczony należny wpis od skargi. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braku fiskalnego skargi upłynął bezskutecznie w dniu 9 października 2024 r. Z tych względów Sąd, mając na uwadze dyspozycję art. 57 § 1, art. 46 § 1 pkt 4, art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, zwana dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę w oparciu o art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli K. P., R. P. D. K., D. K.. W uzasadnieniu środka zaskarżenia zakwestionowali m.in. zasadność ponoszenia kosztów "okradanie Rodziny" oraz podnieśli argumentację odnoszącą się do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia WINB. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie K. P. nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Z kolei zażalenie złożone przez D. K., D. K., R. P. podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie do art. 46 § 1 pkt 4) p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepisem szczególnym w stosunku do art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, który w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi nakazuje sądowi jej odrzucenie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca K. P., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 13 września 2024 r., pismem z dnia 17 września 2024 r. została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, przez nadesłanie bądź złożenie skargi własnoręcznie podpisanej, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone zobowiązanej w dniu 2 października 2024 r., co oznacza, że termin na jego wykonanie upływał z dniem 9 października 2024 r. Choć K. P. w dniu 8 października 2024 r. nadała w placówce operatora pocztowego przesyłkę do Sądu I instancji to nie zawierała ona podpisanego egzemplarza skargi. Akta sprawy nie potwierdzają także, aby skarga została osobiście podpisana przez skarżącą w siedzibie Sądu. Powyższego nie zakwestionowano w zażaleniu. Słusznie Sąd I instancji uznał, że skarżąca K. P. nie uzupełniła braku formalnego skargi. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne). W niniejszej sprawie strona skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie została zwolniona z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 25 czerwca 2024 r., sygn. akt VII SPP/Wa 40/24 (utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 13 września 2024 r.), odmówiono K. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z akt sprawy wynika, że skarżąca K. P. nie wykonała, doręczonego jej w dniu 2 października 2024 r., zarządzenia z dnia 13 września 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od złożonej przez nią skargi na postanowienie WINB. Prawidłowo przyjął Sąd Wojewódzki, że skarżąca nie uzupełniła także braku fiskalnego skargi. W związku z powyższym zażalenie K. P. należało oddalić. Zażalenie złożone przez D. K., D. K., R. P. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. Podkreślić należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania zażalenia obowiązkiem sądu jest kontrola środka zaskarżenia pod kątem spełnienia wymagań formalnych, jak również pod kątem dopuszczalności takiego środka. Zgodnie bowiem z art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Uprawnienie to przysługuje oczywiście również Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli zażalenie ulegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, a to na mocy art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niewątpliwie D. K., D. K., R. P. nie mogą wykazać się interesem prawnym w zaskarżeniu postanowienia o odrzuceniu skargi K. P. Odrzucenie skargi w niniejszej sprawie nie wpływa na sytuację prawną podmiotów innych niż K. P. i organ administracji publicznej, zatem nie można mówić, by inne osoby posiadały interes prawny w kwestionowaniu ustaleń Sądu o zasadności odrzucenia skargi (zob. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II OZ 111/22). W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oraz jak w pkt 2 sentencji w oparciu o art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.