II SA/Ol 315/22
WyrokWSA w Olsztynie2022-06-28
Skład orzekający: Katarzyna Matczak, Adam Matuszak, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbiornik żelbetowy bezodpływowy o pojemności 10 m3, wybudowany po zakończeniu rekultywacji składowiska odpadów, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega obowiązkowi zgłoszenia, a jego brak skutkuje nakazem rozbiórki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zbiornik żelbetowy bezodpływowy o pojemności 10 m3, wybudowany po zakończeniu rekultywacji składowiska odpadów, stanowi obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Ponieważ jego budowa nie została zgłoszona, organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 49b Prawa budowlanego. Uchybienia organu odwoławczego w zakresie uzasadnienia nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę żelbetowego zbiornika bezodpływowego o pojemności 10 m3, wybudowanego przez Spółkę na wydzierżawionej działce. Spółka twierdziła, że zbiornik jest obiektem technicznym wykonanym w ramach rekultywacji składowiska odpadów i nie podlega przepisom Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce, uznając zbiornik za obiekt budowlany podlegający zgłoszeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym niewłaściwość rzeczową organów oraz błędne zastosowanie Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Matuszak Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu oddala skargę.
Decyzją z dnia 14 października 2021 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej jako: "PINB", "organ
I instancji") nakazał inwestorowi – A. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej jako: "Skarżąca", "Spółka", "Strona") rozbiórkę zbiornika żelbetowego bezodpływowego o pojemności V=10,0 m3 położonego w miejscowości [...], dz. nr [...], obr. Z., gm. P.
i uporządkowanie terenu po rozbiórce.
W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny i podano przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wskazano, że okolicznością bezsporną jest wybudowanie przez Spółkę przedmiotowego zbiornika na części działki nr [...], wydzierżawionej od Gminy P.
Z uzyskanych od Gminy informacji wynika, że Gmina nie wyraziła zgody na budowę zbiornika, a w dniu 20 marca 2020 r. wypowiedziano Spółce dalszą dzierżawę nieruchomości.
Podniesiono, że ani w umowie z dnia 16 lipca 2012 r. o świadczenie usług rekultywacji, ani w umowie z dnia 12 września 2012 r. o dzierżawie części działki [...]
w zakresie prac nie określono budowy zbiornika. W pkt. 2 decyzji Burmistrza P.
z dnia 5 marca 2012 r. o lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamknięcia
i rekultywacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, położonego
w miejscowości [...], organ ustalił zasady zamknięcia i przeprowadzenia rekultywacji składowiska, obejmujące budowę 8 studni odgazowujących, budowę otwartych rowów opaskowych oraz budowę ziemnego szczelnego bezodpływowego zbiornika wód opadowych i roztopowych. Podobnie w decyzji Starosty B. (dalej jako: "Starosta") z dnia 21 sierpnia 2012 r. dotyczącej zgody na zamknięcie składowiska odpadów został zatwierdzony projekt rekultywacji, stanowiący załącznik do decyzji, w którym nie przewidziano budowy zbiornika na odcieki na przedmiotowej działce. Także w decyzji Starosty z 12 lutego 2013 r., udzielającej Skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności, polegającej na przetwarzaniu odpadów poprzez odzysk, brak jest zgody na budowę zbiornika. W jedynym pozwoleniu na budowę, które uzyskała Spółka, tj. w decyzji z dnia 24 lutego 2015 r., udzielono jej pozwolenia na wybudowanie zaplecza socjalnego dla zatrudnionych pracowników, poprzez budowę kontenera socjalnego, kontenera biurowego i kontenera magazynu oraz zbiornika na nieczystości bytowe o pojemności V=10,0 m3.
Skonkludowano, że w żadnej z decyzji, ani w żadnej z umów nie ma wzmianki
o możliwości lokalizacji i budowy "zakładu rekultywacji" i "zbiornika na odcieki". W trakcie rekultywacji Skarżąca nie wystąpiła do stosownych organów o zgodę na budowę zbiornika, ani nie uzyskała skutecznego zgłoszenia. Również Gmina P. nie uzyskała takich pozwoleń. Z protokołu z dnia 25 stycznia 2019 r. wynika zaś, że rekultywacja składowiska odpadów została zakończona w grudniu 2018, zgodnie z zatwierdzonym harmonogramem.
Ostatecznie wyjaśniono, że PINB nałożył na Spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów koniecznych do legalizacji przedmiotowego zbiornika, jednak pomimo upływu wyznaczonego terminu inwestor dokumentacji takiej nie przedłożył, co skutkowała orzeczeniem o konieczności rozbiórki obiektu.
We wniesionym od tej decyzji odwołaniu Spółka zarzuciła organowi naruszenie:
1. art. 19 i art. 20 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 2 ust.1 pkt 1 lit. l) ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2021 r., poz. 1070), dalej jako: "u.i.o.ś" , w zw. z art. 146 i art. 147 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r.
o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 z późn. zm.), poprzez wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem właściwości rzeczowej organu;
2. art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, aktualnie Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 z późn. zm.), dalej jako: "P.b.", poprzez zastosowanie tego przepisu do obiektu (zbiornika), który: nie był obiektem w rozumieniu P.b., lecz wyłącznie obiektem technicznym wykonanym w ramach rekultywacji składowiska odpadów, w rozumieniu ustawy o odpadach oraz nie był objęty obowiązkiem dokonania zgłoszenia, w rozumieniu przepisów P.b., lecz co najwyżej obowiązkiem objęcia go decyzją z art. 146 i art. 147 ustawy o odpadach.
W uzasadnieniu powołano się na fakt wydania przez Starostę B. decyzji z 21 sierpnia 2012 r., zmienionej decyzją z 4 kwietnia 2013 r. w przedmiocie zgody na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, z zatwierdzeniem projektu rekultywacji, stanowiącym załącznik do tej decyzji. W ocenie Skarżącej nie można było uznać, że przedmiotowy zbiornik nie jest objęty normami ustawy o odpadach tylko na tej podstawie, że nie był on wymieniony w ww. decyzji. To czy uzyskano decyzję, o której mowa w art. 146 i art. 147 ustawy o odpadach oraz czy wykonano jej postanowienia prawidłowo, należy do materii ustawy o odpadach, a nie P.b. Dlatego niedopuszczalne było jednoczesne potraktowanie zbiornika, jako elementu technicznego rekultywacji składowiska, w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach i zastosowanie wobec niego art. 49b P.b. - potraktowanie jako obiektu budowlanego. Podkreślono, że zbiornik na odcieki jest objęty regulacjami ustawy o odpadach oraz § 14 ust. 1 i § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r., poz. 523), więc przedmiotowe prace (zbiornik), nawet jeśli poczynione samodzielnie, w oderwaniu od rekultywacji składowiska, nie mogły byś uznane za wykonanie obiektu budowlanego, a były wykonane właśnie w ramach rekultywacji.
Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako: "WINB", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 11 lutego 2022 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i nakazał inwestorowi - skarżącej Spółce – rozbiórkę przedmiotowego zbiornika żelbetowego bezodpływowego o pojemności V= 10,0 m3, usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. P.
W uzasadnieniu decyzji powtórzono ustalenia faktyczne dokonane przez organ
I instancji. Podkreślono, że z ustaleń poczynionych w toku postępowania odwoławczego wynika, iż powództwo Spółki o ustalenie stosunku dzierżawy działki nr ew. [...] obr. Z. zostało prawomocnie oddalone, a Gmina będąca właścicielem tej działki wyraziła zgodę na udostępnienie jej Spółce, celem wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu przez inwestora. Nie zgodzono się z twierdzeniem Skarżącej, że sporny obiekt nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy P.b. i podano, że jest on obiektem,
o którym mowa w art. 3 pkt 3 P.b.; nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 ust. 1 pkt. 3a P.b.), ale jego budowa podlega obowiązkowi zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 1 P.b.
Wskazano, że z protokołu odbioru prac z dnia 25 stycznia 2019 r. wynika, iż proces rekultywacji składowiska inwestor zakończył w grudniu 2018 r., a budowa zbiornika nastąpiła już po zakończeniu rekultywacji - w 2019 r. Podkreślono, że PINB umożliwił Skarżącej legalizację przedmiotowego obiektu, jednak Spółka z prawa tego nie skorzystała, zatem konieczne stało się orzeczenie o nakazie rozbiórki, stosownie do art. 49b ust. 1 w zw. z ust. 3 P.b.
Ostatecznie wyjaśniono nadto, że w toku postępowania działka nr [...], na której znajdował się przedmiotowy obiekt została podzielona, a obecnie obiekt ten znajduje się na działce o nr [...], co spowodowało konieczność wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na ww. decyzję, Skarżąca zarzuciła:
I. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynika sprawy:
1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak wnikliwej, wyczerpującej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparcie rozstrzygnięcia na ustaleniach organu I instancji, z pominięciem informacji wskazanych przez Spółkę w odwołaniu od decyzji;
2. art. 138 § 1 ust. 2 k.p.a. (winno być pkt art. 138 § 1 pkt 2 - dopisek Sądu) w zw.
z art. 19 i art. 20 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. l) u.i.o.ś., w zw. z art. 146 i art. 147 ustawy o odpadach, poprzez nieuchylenie decyzji organu I instancji i nieumorzenie postępowania w spawie, pomimo że doszło do jej wydania niezgodnie z właściwością rzeczową organu;
- art. 11 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez brak odniesienia się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji;
- art.107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów i twierdzeń wskazanych przez Spółkę w odwołaniu, w szczególności dotyczących wykładni przepisów prawa materialnego oraz niewłaściwości organu
I instancji;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 49b ust. 3 P.b., poprzez jego zastosowanie do obiektu (zbiornika), który nie był obiektem w rozumieniu P.b., lecz wyłącznie obiektem technicznym wykonanym w ramach rekultywacji składowiska odpadów, w rozumieniu ustawy o odpadach oraz nie był objęty obowiązkiem dokonania zgłoszenia, w rozumieniu P.b., lecz co najwyżej obowiązkiem objęcia go decyzją z art. 146 i art. 147 ustawy o odpadach o wyrażeniu zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części.
W uzasadnieniu skargi ponowiono zarzut wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ niewłaściwy rzeczowo, co skutkuje nieważnością postępowania, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Podano, że rekultywacja składowiska odpadów nie jest budową (rozbudową, nadbudową czy przebudową) obiektu budowlanego, a więc wyłącznie Inspektor Ochrony Środowiska, zgodnie z art. 147 ust. 2 ustawy o odpadach, mógł skontrolować czy prace rekultywacyjne zostały wykonane prawidłowo. Tymczasem bezrefleksyjnie organ oparł swoje rozstrzygnięcie na stanowisku przedstawionym przez PINB. Fakt, że rekultywacja została zakończona, a zbiornik nie został zlikwidowany, nie stanowi w ocenie Skarżącej wystarczającej przesłanki do przyjęcia, że nie był on wybudowany na potrzeby przeprowadzenia rekultywacji. Okoliczność ta była podnoszona w odwołaniu od decyzji organu I instancji, lecz WINB się do tego nie odniósł, co de facto oznacza brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wskazano również, że nieustosunkowanie się przez organ odwoławczy do większości zarzutów odwołania stanowi naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. i art. 140 k.p.a.
Powołując stosowne orzecznictwo podniesiono, że do przedmiotowego zbiornika nie można było stosować art. 49b ust. 3 P.b., ponieważ rekultywacja składowiska odpadów nie stanowi prac budowlanych w rozumieniu P.b. Intencją ustawodawcy wprowadzającego odpowiednie regulacje do ustawy o odpadach było zmniejszenie sformalizowania procedury likwidacji oraz rekultywacji składowiska odpadów. Ustawodawca uznał, że budowanie obiektów tego rodzaju przedsięwzięcia nie wymaga nadzoru budowlanego; co do zasady bowiem, nie ingerują ono w sposób istotny w ład przestrzenny, jest ono z reguły tymczasowe i charakteryzuje się niewielkim stopniem skomplikowania na etapie projektowym oraz wykonawczym. Zbiornik na odcieki, jako obiekt techniczny, powstały
w związku z procedurą rekultywacji składowiska odpadów, jest objęty przepisami ustawy o odpadach oraz § 14 ust. 1 i § 17 ust.1 powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów, nie powinien więc być traktowany jako obiekt budowlany wymagający zgłoszenia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 6 P.b.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Podczas przeprowadzonej przez Sąd rozprawy pełnomocnik Skarżącej podtrzymał skargę i stanowisko w niej zawarte, dodatkowo wyjaśniając, że w Sądzie Okręgowym
w E. toczy się postępowanie apelacyjne w sprawie dotyczącej wydania przez Spółkę przedmiotu dzierżawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie, że Skarżąca wybudowała na opisanej wyżej działce nr [...] zbiornik bezodpływowy o pojemności V=10,0 m3. Spółka wywodzi, że podjęte przez nią roboty budowlane nie stanowiły budowli
w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez co były zwolnione z obowiązku zgłoszenia. W ocenie tutejszego Sądu stanowisko takie nie zasługuje na aprobatę.
Przepis art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowalne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351), w brzmieniu obowiązującym przed dniem 19.09.2020 r., tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 471 ze zm), zawiera katalog (który nie stanowi katalogu zamkniętego, a ma jedynie charakter przykładowy) obiektów budowlanych, będących budowlą w rozumieniu ustawy. Zgodnie z nim przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak m.in. zbiorniki, a także części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Istota sporu sprowadza się do tego, czy wybudowanie zbiornika na odcieki podlegało regulacjom Prawa budowlanego oraz czy brak zgłoszenia zamiaru wybudowania tego obiektu skutkuje nakazem rozbiórki, na podstawie art. 49b P.b. Jak wyżej już wskazano, Skarżąca stoi bowiem na stanowisku, że zbiornik ten - jako obiekt techniczny wykonany w ramach rekultywacji składowiska odpadów - nie podlega regulacjom P.b. lecz przepisom ustawy o odpadach. Sąd stanowiska tego nie podziela.
Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego, a co wynika z protokołu odbioru prac z dnia 25 stycznia 2019 r. (w aktach sprawy załączony do odpowiedzi na wezwanie z dnia
18 stycznia 2021 r., k. 29 akt adm.), proces rekultywacji składowiska Spółka zakończyła
w grudniu 2018 r. Budowa przedmiotowego zbiornika nastąpiła zaś - według oświadczenia Spółki - już w 2019 r., a zatem po zakończeniu rekultywacji. Ustaleń tych Skarżąca nie kwestionowała podnosząc jedynie, że rzeczony zbiornik nie był ujęty w załączniku do decyzji Starosty B. z dnia 21 sierpnia 2012 r., zmienionej decyzją z dnia
4 kwietnia 2013 r. w przedmiocie zgody na zamknięcie składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne, z zatwierdzeniem projektu rekultywacji, co nie zmienia jednak w jej ocenie jego charakteru.
Podkreślić pozostaje, że skoro projekt rekultywacji składowiska został zatwierdzony ostateczną decyzją administracyjną właściwego organu, która nie obejmowała powstania przedmiotowego zbiornika, to nie sposób uznać za uprawnione twierdzenia Skarżącej, że zbiornik ten został zrealizowany w ramach procesu rekultywacji składowiska odpadów, tym bardziej, że został wykonany już po zakończeniu tego procesu, co znajduje potwierdzenie w aktach sprawy.
Organy orzekające w sprawie zasadnie więc uznały, że zbiornik ten stanowi obiekt budowlany, w rozumieniu art. 3 pkt 3 P.b. i nie wymaga on decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 29 ust. 1 pkt. 3a P.b.), jednak jego budowa podlega obowiązkowi zgłoszenia, zgodnie z art. 30 ust.1 pkt. 1 P.b. Błędne pozostaje stanowisko Skarżącej, że likwidacja spornego zbiornika możliwa byłaby na podstawie decyzji w przedmiocie zgody na zamknięcie składowiska, o której mowa w art. 146 ust. 2 ustawy o odpadach, a nie w decyzji nakazującej rozbiórkę. Stosownie bowiem do treści art. 147 ust. 1 ustawy o odpadach elementem decyzji o wyrażeniu zgody na zamknięcie składowiska odpadów lub jego wydzielonej części jest m.in. określenie technicznego sposobu zamknięcia składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wraz z harmonogramem prac związanych z tym zamknięciem (pkt 2) oraz określenie sposobu rekultywacji składowiska odpadów lub jego wydzielonej części wraz z harmonogramem prac związanych z tą rekultywacją (pkt 3). Nie ulega natomiast wątpliwości, że w sytuacji, gdy na dzień zakończenia procesu rekultywacji przedmiotowy zbiornik jeszcze w ogóle nie istniał, to nie mógł być objęty treścią omawianej decyzją, nota bene decyzja taka nie przewidywała jego lokalizacji, a jego budowa podlegała rygorom ustawy Prawo budowlane i wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 P.b. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia samowoli budowlanej.
Zaniechanie dokonania zgłoszenia prawidłowo skutkowało wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji, o której mowa w art. 49b ust. 1 P.b., zgodnie z którym to przepisem organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Okolicznością bezsporną jest bowiem fakt, że takiego zgłoszenia Skarżąca nie dokonała.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany pozostaje podgląd, że w każdym przypadku samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego winien rozważyć przed podjęciem decyzji o nakazie rozbiórki możliwość legalizacji w świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2530/14, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA czy wyrok WSA w Olsztynie z 29 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 331/21, LEX nr 3199172.). Dodać jednak wypada, że legalizacja, w świetle przepisów P.b., nie jest obowiązkiem inwestora, lecz jego uprawnieniem (zob. Wyrok NSA z 17września 2020 r., sygn. akt II OSK 1595/18, LEX nr 3062418). W rozpoznawanej sprawie organ nadzoru budowlanego stworzył możliwość legalizacji spornego zbiornika na odcieki, lecz Spółka z prawa do legalizacji nie skorzystała.
Jak wynika z akt sprawy, nakaz rozbiórki orzeczony decyzją organu I instancji, poprzedzony został postanowieniem z dnia 2 lipca 2021 r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 P.b., którym PINB nałożył na Skarżącą obowiązek dostarczenia dokumentów,
o których mowa w art. 30 ust. 2 P.b., tj. zgłoszenia określającego rodzaj, zakres i sposób wykonania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia; projektu zagospodarowania terenu oraz zaświadczenia Burmistrza P. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terminu, w terminie do 17 września 2021 r. Spółka nałożonych nań obowiązków nie wykonała. Wobec tego, obowiązkiem organu było wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę.
Z uwagi na powyższe bezzasadny okazał się zarzut skargi o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 19 i art. 20 k.p.a.). Stosownie bowiem do art. 83 ust. 1 P.b., do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje, o których mowa m.in. w art. 48-51, a więc również w sprawach określonych w art. 49b P.b., który został w niniejszej sprawie prawidłowo zastosowany.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty skargi, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy i nie dokonano właściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co stanowiło naruszenie art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organy nadzoru budowlanego zgromadziły w sprawie kompletny materiał dowodowy, który prawidłowo został przez nie oceniony. Skarżąca formułując przedmiotowy zarzut w istocie nie konkretyzuje okoliczności faktycznych, które jej zdaniem nie zostały dostatecznie wyjaśnione, ale nie godzi się z subsumpcją ustalonego stanu faktycznego pod normę art. 49b P.b., co stanowi polemikę z merytoryczną oceną dokonaną przez organ.
Ostatecznie wyjaśnić pozostaje, że trafny okazał się zarzut naruszenia przez WINB art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. art. 11 k.p.a. i art. 140 k.p.a. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne decyzji powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,
z przytoczeniem przepisów prawa. Stosownie zaś do zasady przekonywania, zawartej
w art. 11 k.p.a., organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zasada ta dotyczy także postępowania przed organem odwoławczym (art. 140 k.p.a). Powołane regulacje mają szczególne znaczenie w sytuacji, kiedy strona kwestionuje zastosowanie przez organ przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. W odwołaniu Spółka podnosiła, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o odpadach. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB natomiast nie odniósł się do tego zarzutu. Uchybienie to jednak, w ocenie Sądu, nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Zasadnie bowiem organ ten uznał, że w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy P.b., z uwagi na fakt, że przedmiotowy zbiornik powstał już po zakończeniu procesu rekultywacji.
Reasumując, należy wskazać, że rozpoznające sprawę organy nie naruszyły zasad procedury administracyjnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, gromadząc pełny materiał dowodowy i prawidłowo ustalając stan faktyczny, jak też stosując odpowiednie przepisy prawa materialnego. Stwierdziwszy brak zgłoszenia przedmiotowego zbiornika, prawidłowo zastosowano procedurę legalizacyjną, jednak wobec braku wykonania przez Skarżącą obowiązków określonych w postanowieniu z dnia 2 lipca 2021 r. organy były nie tylko uprawnione, lecz zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki w oparciu o art. 49b ust. 1 P.b.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło