II SA/Ol 7/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. na pismo Wójta Gminy [...] z dnia 6 listopada 2024 r. w przedmiocie uznania za bezzasadną skargi na działalność Zespołu Interdyscyplinarnego postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Pismem z 6 listopada 2024 r. Wójt Gminy [...] (dalej jako: "organ"), działając na podstawie art. 9a ust. 7h ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 424) w zw. z art. 227 i nast. k.p.a., uznał za bezzasadną skargę J.G. (dalej jako: "skarżący") na działalność Zespołu Interdyscyplinarnego w Stawigudzie. W uzasadnieniu organ wskazał, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego związanego z zarzutami skargi dotyczącymi skierowania skarżącego do uczestnictwa w programie korekcyjno-edukacyjnym, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarżący nie zgodził się z powyższą oceną i 5 grudnia 2024 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na czynność organu uznania skargi za bezzasadną, jako podstawę prawną wskazując art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. : art. 9a ust. 7h ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej w zw. z art. 227 k.p.a. poprzez uznanie skargi za bezzasadną, uzasadniając stanowisko organu o prawidłowości skierowania skarżącego do udziału w programie korekcyjno-edukacyjnym prowadzonym przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Olsztynie, podczas gdy w skardze na działalność Zespołu Interdyscyplinarnego wskazano okoliczności, które wykluczają zasadność stosowania wobec skarżącego tak radykalnych środków, jak skierowanie do udziału w tym programie. Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej czynności ewentualnie o stwierdzenie, że jest ona bezskuteczna. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga podlega odrzuceniu, bowiem przedmiot zaskarżenia nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "k.p.a."), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i 3 p.p.s.a.). Kwestionowane skargą pismo nie należy do żadnej ze wskazanych zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działalności administracji publicznej, gdyż sporządzone zostało w celu załatwienia skargi wniesionej w trybie postępowania skargowego, kończącego się zgodnie z art. 238 § 1 k.p.a. niezaskarżalnym zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi. W myśl z art. 9a ust. 7h ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej skargę na działalność zespołu interdyscyplinarnego lub członka zespołu interdyscyplinarnego może wnieść osoba objęta procedurą "Niebieskie Karty". Skargę rozpatruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta, który powołał zespół, w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572). Powyższe odesłanie oznacza obowiązek procedowania przez wójta (burmistrz, prezydenta) w oparciu o przepisy zawarte w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści zaskarżonego pisma wynika, że zostało ono podjęte w oparciu o regulacje zawarte w dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski" (art. 221- 240 k.p.a.). Stosownie do treści art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Skarga tego rodzaju jest szczególnym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, zawierającym zarzut wadliwej działalności organu lub jego pracownika. Uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończące się czynnością faktyczną w postaci zawiadomienia o załatwieniu sprawy, które może być kwestionowane nową skargą wniesioną w tym trybie. Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, iż kompetencje zespołu interdyscyplinarnego, o których mowa w ustawie o przeciwdziałaniu przemocy domowej, ograniczają się wyłącznie do funkcji integrujących, koordynacyjnych i organizujących współdziałanie podmiotów wskazanych w ustawie. Ustawodawca nie powierzył zespołowi interdyscyplinarnemu żadnych kompetencji władczych. Ogół czynności podejmowanych przez zespół interdyscyplinarny, związanych z założeniem, prowadzeniem oraz zakończeniem procedury "Niebieskiej Karty" nie kształtuje bezpośrednio uprawnień lub obowiązków członków rodzin dotkniętych przemocą ani osób podejrzanych o stosowanie takiej przemocy. Wszczęcie procedury "Niebieskiej Karty" nie kreuje żadnego stosunku administracyjnego, a więc nie powoduje powstania bezpośrednich uprawnień lub obowiązków osób objętych tą procedurą. Tym samym czynności w ramach tej procedury nie mogą być kwalifikowane jako akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II SA/Go 84/24, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA" i powołane tam orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego). Konsekwentnie zatem również kontrola nad działalnością tych zespołów, sprawowana w trybie skargowym (dział VIII k.p.a.) przez wójta (burmistrza, prezydenta), a kończąca się stosownym pismem (zawiadomieniem), nie może zostać zakwalifikowana jako czynność przewidziana w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że stronie niezadowolonej z załatwienia skargi opartej na podstawie art. 227 k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania takich skarg. Postępowanie skargowe nie kończy się władczym aktem podlegającym ocenie sądu administracyjnego z punktu widzenia legalności (por. postanowienia: NSA z 25 lutego 2009 r. sygn. akt II OSK 241/09; z 17 stycznia 2014 r., sygn. II OSK 3134/13, publ. w CBOSA). Mając powyższe na uwadze Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.