III SA/Gl 1/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. sp. z o. o. w S. na akt Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej z dnia 16 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie negatywnej ponownej oceny projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę od ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej, 2. zasądza od Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 217 (dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym aktem z 16 grudnia 2024r. nr [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. działająca jako operator odrzuciła zarzuty skarżącej P. Sp. z o.o., dotyczące prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP. Z akt sprawy wynika, że 30 września 2024r. skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu [...] w ramach naboru [...] – Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności Krajowego Panu Odbudowy i Zwiększania Odporności. Zgłoszone przedsięwzięcie MŚP nosiło nazwę "[...]. Pismem z 20 listopada 2024r. ARR S.A. poinformowała stronę, że zgłoszony przez nią wniosek nie zostanie objęty wsparciem, gdyż nie spełniła kryterium merytorycznego [...] – Wydatki w ramach przedsięwzięcia MŚP są kwalifikowalne (uzasadnione i racjonalne z puntu widzenia zakresu i celu przedsięwzięcia MŚP) oraz zgodne z obowiązującymi limitami. Wsparcie może bowiem otrzymać przedsięwzięcie, które łącznie spełniło następujące warunki: a/ spełnia wszystkie kryteria formalne, b/ uzyska minimalną liczbę wymaganych punktów w każdym obligatoryjnym kryterium merytorycznym, c/ uzyska miejsce na liście przedsięwzięć MŚP uszeregowanych wg liczby uzyskanych punktów. Z załączonych do pisma kart oceny wynika, że zdaniem 1. oceniającego: W ramach kryterium [...] – przedsięwzięcie nie spełnia założeń komponentu doradczego. W opinii oceniającego opisana usługa doradcza w postaci stworzenia (przygotowania) oryginalnych przepisów w konwencji kuchni śląskiej na dania grillowane lub wędzone (nie mniej niż 10 propozycji dań) i desery z miksowanych owoców (nie mniej niż 5 propozycji dań) nie spełnia założeń przewodnika kwalifikowalności wydatków, tj.: 1. Analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa, 2. Koszty usług związanych z opracowaniem procedur technicznych, 3. Koszty uzyskania pozwoleń, zezwoleń, lub koncesji niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. Nie przyznano punktu za komponent doradczy. W ramach kryterium [...] wnioskodawca wykazał usługę doradczą, która nie jest zgodna z przewodnikiem kwalifikowalności wydatków, to jest nie dotyczy żadnego punktu z: 1. Analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego (pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa, 2. Koszty usług związanych z opracowaniem procedur technicznych, 3. Koszty uzyskania pozwoleń zezwoleń lub koncesji niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. Zdaniem oceniającego, wykazane przez wnioskodawcę założenia usługi doradczej w zakresie przygotowania oryginalnych przepisów (rozszerzenie menu) nie ma charakteru biznesowej usługi doradczej. Natomiast drugi ekspert w ramach oceny kryterium [...] stwierdził, że wykazane w komponencie doradczym działanie nie spełnia założeń przewodnika kwalifikowalności wydatków, to jest nie jest dokonana analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa. Uznał także, że nie jest również spełniony żaden z wariantów opisanych w pkt. [...] i [...], w tym usług związanych z opracowaniem procedur technicznych. Odnośnie kryterium [...] stwierdził że z wniosku o dofinansowanie wynika, że przedsięwzięcie w ramach usługi doradczej ma na celu stworzyć, przygotować oryginalne przepisy w konwencji kuchni śląskiej na dania grillowane lub wędzone i desery z miksowanych owoców. Z opisu wynika że wykazane w komponencie doradczym działanie nie spełnia założeń przewodnika kwalifikowalności wydatków, to jest nie jest dokonana analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa. W związku z odmową objęcia przedsięwzięcia wsparciem, wnioskodawca złożył wniosek o ponowną ocenę. Zarzucił w nim, iż: 1) Oceniający błędnie założyli, że w Przewodniku kwalifikowalności wydatków przedstawiono zamkniętą listę potencjalnych wydatków na usługi doradcze. Wbrew założeniu Oceniających lista nie jest zamknięta, na co wskazuje sformułowanie "takie jak". Zgodnie z prawidłową i powszechnie uznawaną interpretacją znaczenia tego sformułowania, wskazuje ono na przykłady, a nie na listę zamkniętą. 2) Oceniający błędnie stwierdzili, że wydatek "Zakup usługi rozwojowej o charakterze doradczym dot. przygotowania oryginalnych przepisów na dania grillowane i wędzone oraz desery z miksowanych owoców w konwencji kuchni śląskiej" nie stanowi usługi związanej z opracowaniem procedur technicznych. Zgodnie z prawidłową i powszechnie uznawaną interpretacją przepisy kulinarne jak najbardziej stanowią procedury techniczne w sektorze gastronomicznym. 3) Oceniający błędnie stwierdzili, że wydatek na zakup kwestionowanej usługi rozwojowej o charakterze doradczym nie stanowi propozycji zmian modelu biznesowego (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa. Istotne rozszerzenie menu przedsiębiorstwa jak najbardziej wpisuje się w rozszerzenie działalności przedsiębiorstwa, co sami Oceniający potwierdzili w karcie oceny w ramach oceny kryterium [...] Przedsięwzięcie MŚP dotyczy rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności Wnioskodawcy. Opracowanie oryginalnych przepisów stanowi istotny krok umożliwiający rozszerzenie działalności w celu odróżnienia oferty wnioskodawcy od oferty konkurencji oraz uodpornienia jej na sytuacje kryzysowe. Rozwijając zarzuty, wnioskodawca stwierdził, że w Przewodniku kwalifikowalności wydatków przedstawiono otwartą listę potencjalnych wydatków na usługi doradcze, o czym świadczy użycie sformułowania "takie jak", co jest równoznaczne ze sformułowaniami "na przykład" lub "przykładowo". O tym, iż sformułowanie "takie jak" oznacza listę otwartą przykładów wydatków, a nie listę zamkniętą wydatków, świadczy również odpowiedź na pytanie w bazie FAQ na stronie [...] dla przedmiotowego konkursu, w którym skarżąca wzięła udział: Pytanie: "Jakie działania będzie można realizować w ramach dofinansowania z działania HoReCa?"  "Celem Inwestycji jest wsparcie przedsięwzięć mikro, małych i średnich przedsiębiorstw (przedsięwzięcia MŚP) mających na celu unowocześnienie lub dywersyfikację działalności prowadzonej w sektorach HoReCa, turystyka lub kultura, obejmujące: (...) 3. usługi rozwojowe na rzecz wspieranych MŚP, w tym np. opracowanie studium wykonalności, modelu biznesowego, opracowanie procedur technicznych." Natomiast z Przewodnika kwalifikowalności wynika, że "Do tej kategorii należy zaliczyć koszty usług doradczych niezbędnych do wdrożenia innowacji świadczonych przez doradców zewnętrznych. Usługi doradcze nie mogą mieć charakteru ciągłego ani okresowego, nie mogą być też związane z bieżącą działalnością operacyjną MŚP, w szczególności w zakresie doradztwa podatkowego, księgowego, stałej obsługi prawnej lub reklamy. Usługa doradcza nie może również dotyczyć kosztów związanych z zarządzaniem przedsięwzięciem MŚP. (...) Przy rozliczaniu komponentu doradczego wymagane jest przedstawienie raportu końcowego wykonanego przez wykonawcę świadczonych usług doradczych." Zdaniem strony, przedstawiony we wniosku wydatek na zakup usługi rozwojowej o charakterze doradczym polegającej na przygotowaniu oryginalnych przepisów spełnia wszystkie wyżej zacytowane wymogi określone w Przewodniku kwalifikowalności wydatków. Strona przytoczyła cytaty z wniosku, w których wskazała, że nie posiada doświadczenia w obszarze opracowywania menu dla dań wędzonych w piecu konwekcyjnym czy grillowanych na profesjonalnym grillu, gdyż dotychczas nie oferowała takich dań. Podobnie nie ma doświadczenia w przygotowywaniu deserów na bazie owoców z wykorzystaniem miksera planetarnego, a celem usługi doradczej jest rozszerzenie działalności. Usługa ta ma być świadczona przez doradców zewnętrznych. Wskazała też 4 podmioty oferujące usługi doradcze w zakresie opracowania menu. Podkreśliła, że usługa doradcza stanowi usługę jednorazową, ściśle związaną z planowanym przedsięwzięciem. Nie ma ona charakteru ciągłego ani okresowego, nie jest też związana z bieżącą działalnością operacyjną MŚP, podobnie jak nie stanowi kosztu związanego z zarzadzaniem przedsięwzięciem MŚP. Wskazała, że w wniosku wynika, że produktem usługi doradczej będzie raport końcowy wykonany przez wykonawcę usługi, jak również to, że celem usługi jest rozszerzenie działalności, osiągnięcie lepszej jakości przedsięwzięcia i odróżnienie się od konkurencji. Drugim powodem, dla którego wniosek o wsparcie przedsięwzięcia spełnia kryterium [...] (powinien uzyskać 4 punkty w ramach oceny tego kryterium) oraz powinien uzyskać 4 punkty w ramach oceny kryterium [...] jest fakt, iż wskazana usługa stanowi usługę związaną z opracowaniem procedur technicznych, która została wymieniona jako jeden z przykładów usługi doradczej we Przewodniku kwalifikowalności wydatków. Zdaniem strony, przepis kulinarny to nic innego jak procedura techniczna w sektorze gastronomii, czyli metoda, sposób wykonania danej potrawy. Aby przygotować daną potrawę należy postępować według przepisu, czyli określonego schematu, zgodnie z podaną procedurą krok po kroku. W sektorze gastronomicznym, do którego kierowany jest konkurs, w ramach którego złożono wniosek, procedurami technicznymi są właśnie przepisy. Przepis kulinarny składa się z: - listy składników oraz dokładnej ich ilości; - procedur technicznych przygotowywania dania, czyli kolejności, rodzajów i sposobu wykonania operacji (np. miksowanie, składanie, mieszanie, smażenie, sposób, temperatura i narzędzia wykonywania powyższych czynności). Przepis w gastronomii należy uznać za procedurę techniczną z wielu następujących istotnych powodów; 2.1) Ma ustrukturyzowany format - przepisy mają określoną strukturę, która obejmuje listę składników i szczegółowe instrukcje krok po kroku dotyczące czynności, które należy wykonać (procedura). Format ten zapewnia przejrzystość i spójność, umożliwiając kucharzom dokładne odtworzenie potraw. 2.2) Precyzja w pomiarach - przepisy wymagają precyzyjnych pomiarów składników, co ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia pożądanego smaku i konsystencji. Na przykład określenie "1 szklanka mąki" w porównaniu do "1 szklanka przesianej mąki" może znacząco wpłynąć na wynik potrawy. Odzwierciedla to precyzję stosowaną w procedurach technicznych. 2.3) Znormalizowana terminologia - stosowanie w przepisach znormalizowanej terminologii kuchennej (np. saute, simmer, fold) odzwierciedla język techniczny, który przekazuje konkretne działania i techniki niezbędne do prawidłowego gotowania. To wspólne słownictwo pomaga zapewnić, że kucharze rozumieją stosowane metody. 2.4) Techniki gotowania - przepisy często zawierają określone techniki gotowania, których należy przestrzegać, aby osiągnąć pożądane rezultaty. Techniki takie jak emulgowanie, sous vide lub sferyfikacja obejmują zasady naukowe i wymagają wiedzy technicznej do prawidłowego wykonania. 2.5) Kontrola temperatury - przepisy określają dokładną temperaturę gotowania (np. "Piec w temperaturze 210°C") i czas, podkreślając znaczenie precyzji w procesie gotowania. Kontrola temperatury jest krytycznym aspektem wielu technik kulinarnych (jak w innych procedurach technicznych w innych sektorach gospodarki). 2.6) Przepis jest traktowany tak samo jak inne procedury techniczne w świetle prawa autorskiego. Skarżąca powołała się na interpretacje specjalistów z dziedziny prawa autorskiego z odesłaniem do właściwych stron internetowych. Trzecim powodem, dla którego wniosek o wsparcie przedsięwzięcia spełnia kryterium [...] (powinien uzyskać 4 punkty w ramach oceny tego kryterium) oraz powinien uzyskać 4 punkty w ramach oceny kryterium [...] jest fakt, iż wydatek na zakup usługi rozwojowej o charakterze doradczym stanowi propozycję zmian modelu biznesowego (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa. Po pierwsze, istotne rozszerzenie menu przedsiębiorstwa jak najbardziej wpisuje się w rozszerzenie działalności przedsiębiorstwa, co sami Oceniający potwierdzili w karcie oceny w ramach oceny kryterium [...] Przedsięwzięcie MŚP dotyczy rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności Wnioskodawcy. Po drugie w ramach usługi doradczej firma doradcza przeprowadzi analizę dotychczasowego modelu biznesowego (jakim jest menu) i zaproponuje zmianę tego modelu pod kątem rozszerzenia działalności (zmianę menu poprzez wprowadzenie do oferty nowych dań). Kolejno opracowanie menu stanowi istotny krok umożliwiający rozszerzenie działalności restauracyjnej, odróżnienie się od konkurencji oraz uodpornienie działalności restauracyjnej na sytuacje kryzysowe. Zaskarżonym aktem z 16 grudnia 2024r. nr pisma [...] ARR S.A. poinformowała o odrzuceniu zarzutów dot. prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP. Podtrzymała stanowisko, że wykazane w komponencie doradczym działanie nie spełnia założeń Przewodnika kwalifikowalności wydatków, tj.; - nie jest dokonana analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa - działania nie dotyczą usług związanych z opracowaniem procedur technicznych, - zaprezentowane koszty nie dotyczą uzyskania pozwoleń, zezwoleń lub koncesji, niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. ARR S.A. zgodziła się ze stanowiskiem, iż Przewodnik kwalifikowalności wydatków podaje tylko przykłady możliwych usług doradczych, w związku z powyższym nie jest to katalog zamknięty. "Jednakże fakt wpisywania się zaplanowanego we wniosku o dofinansowanie doradztwa w którykolwiek z przykładów usług wymienionych w Przewodniku, nie oznacza automatycznie spełnienia kryterium. Po stronie Wnioskodawcy leży uzasadnienie zasadności kosztu w taki sposób, aby bez najmniejszych wątpliwości interpretacyjnych była możliwość uznania kryterium za spełnione. Koszt usługi rozwojowej musi być przede wszystkim precyzyjnie uzasadniony i jasno wynikać z założeń inwestycji przedstawionych we wniosku o dofinansowanie" – stwierdziła ARR S.A. Dalej uznała, że "projekt nie przewiduje zmiany rodzaju serwowanej "kuchni" - co mogłoby uwiarygadniać potrzebę nabycia usługi doradczej - gdyż w dalszym ciągu propozycje nowego menu mają być zachowane w konwencji kuchni śląskiej od lat przygotowywanej przez firmę. Ponadto koszt samej usługi doradczej został zakwestionowany w ramach oceny kryterium [...] i uznany za wydatek niezasadny, w tej sytuacji trudno zatem uznać, że zaplanowana usługa rozwojowa jest zgodna z Przewodnikiem kwalifikowalności wydatków. Mając powyższe na uwadze, negatywną ocenę kryterium wyrażoną podczas pierwotnej oceny wniosku należy podtrzymać." Organ dalej stwierdził, że "Wnioskodawca prowadzi od 2008 r. działalność restauracyjną a więc nie jest przedsiębiorstwem, który rozpoczyna dopiero działalność w tej branży. Proszę zwrócić uwagę, iż kod PKD działalności wiodącej przedsiębiorstwa to [...]. Z Restauracje i inne placówki gastronomiczne. Podklasa ta obejmuje przygotowywanie i podawanie posiłków gościom siedzącym przy stołach lub gościom dokonującym własnego wyboru potraw z wystawionego menu, bez względu na to czy spożywają oni przygotowywane posiłki na miejscu, biorą je na wynos, czy są im dostarczane. W związku z powyższym sednem działalności restauracyjnej jest przygotowanie posiłków, w tym przedstawianie nowych propozycji dań. Na tym właśnie polega działalność restauracji. W świetle stanowiska Wnioskodawcy, nabycie usługi doradczej wynika przede wszystkim z braku doświadczenia w obszarze opracowywania menu dla dań wędzonych w piecu konwekcyjnym czy grillowanych na profesjonalnym grillu. Zdaniem Operatora nie jest to wystarczające uzasadnienie - zwłaszcza w przypadku dań grillowanych - z tego względu, że Wnioskodawca oferował już w swojej ofercie dania przygotowane w podobnej technologii tj. grillowania na patelni grillowej. Ponadto w harmonogramie rzeczowo - finansowym przewiduje się poniesienie kosztu dotyczącego szkolenia w zakresie obsługi pieca konwekcyjnego w szczególności w zakresie technologii wędzenia mięs, ryb i warzyw, pasteryzacji potraw oraz równoległego pieczenia potraw. W związku z powyższym należy przyjąć, że Wnioskodawca nabędzie wymaganą wiedzę niezbędną do przygotowania potraw, w tym również w kwestiach procedur technicznych o których pisze we wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP. Oznacza to, że brak doświadczenia nie może stanowić uzasadnienia dla poniesienia kosztów dotyczących usług doradczych, skoro przewidziane zostały usługi szkoleniowe w tym obszarze. W przypadku uzasadnienia usługi doradczej w kwestii przygotowania deserów w oparciu o zmiksowane owoce z wykorzystaniem miksera planetarnego Wnioskodawca również wskazuje na brak doświadczenia oraz odpowiedniego sprzętu: miksera planetarnego." Przypomniał, że "w menu restauracji dostępne są również desery: lodowy, beza pavlova, sernik lub szarlotka na gorąco, co wskazuje na doświadczenie w przygotowaniu potraw słodkich, więc argument o braku doświadczenia czy umiejętności w przypadku przygotowania deserów ze zmiksowanych owoców przy użyciu miksera planetarnego - a przypomnieć należy, że Wnioskodawcą jest restauracja - uznać należy za bezzasadny i nieprzekonujący." Odnośnie zakupu samego miksera operator stwierdził, że "specyfikacja techniczna zaplanowanego do nabycia urządzenia nie potwierdza funkcji miksowania. Zawarte we wniosku o dofinansowanie linki, przekierowujące na adresy stron internetowych, na bazie których oszacowano cenę nabycia miksera, nie potwierdzają takiej funkcjonalności. W każdym z trzech zaproponowanych urządzeń w zestawie są trzy wymienialne końcówki: hak do ciasta, rózga, mieszadło, ale żadna z nich nie pozwala miksować owoców." W związku z czym operator podtrzymał decyzję o nieobjęciu wsparciem przedsięwzięcia strony. Na ten akt wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego. Ponownej ocenie operatora zarzucił: 1) Zasadnicze naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, polegające na ocenie wniosku o dofinansowanie niezgodnie z art. § 7 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MSP i Przewodnikiem kwalifikowalności wydatków. Wg art. § 7 ust. 1 Regulaminu ocena przedsięwzięcia MSP powinna zostać dokonana w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MSP na podstawie informacji zawartych we wniosku. Tymczasem, pierwotna ocena wniosku została przeprowadzona niezgodnie z kryteriami [...] i [...]. Oceniający błędnie założyli, że w Przewodniku kwalifikowalności wydatków przedstawiono zamkniętą listę potencjalnych wydatków na usługi doradcze. Ponadto niepoprawnie uznali, że przestawiona we wniosku usługa doradcza nie dotyczy żadnego z podanych w Przewodniku kwalifikowalności wydatków przykładów usług doradczych. Na tej podstawie Oceniający stwierdzili, iż wniosek nie spełnia kryteriów [...] i [...]. Pomimo przyznania skarżącej racji co do głównego zarzutu zawartego we wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia (cytat z pisma Operatora nr [...]: "Zgodzić się można, że stanowiskiem, iż Przewodnik kwalifikowalności wydatków podaje tylko przykłady możliwych usług doradczych, w związku z powyższym nie jest to katalog zamknięty") Operator niezasadnie (wbrew logice, czyli pomimo uznania głównego zarzutu skarżącej) odrzucił zarzuty dot. prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP. Zatem wnioskodawca zarzucił Operatorowi przeprowadzenie oceny wniosku niezgodnie z art. 14lza ust. 3 Ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonała wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego z pominięciem przepisów właściwych dla realizacji określonej inwestycji. 2) Zasadnicze naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, polegające na ocenie wniosku o dofinansowanie niezgodnie z § 9 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP. Wg art. § 9 ust. 4 Regulaminu "Operator rozpatruje wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP weryfikując prawidłowość oceny przedsięwzięcia MŚP w zakresie kryteriów i zarzutów, w terminie nie dłuższym niż 14 dni, licząc od dnia następnego po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w ust. 2." Po pierwsze Operator rozpatrzył wniosek bez odniesienia się do części z istotnych zarzutów wobec pierwotnej oceny, a więc ponowna ocena nie została przeprowadzona w zakresie wszystkich istotnych zarzutów skarżącej. Po drugie Operator, po uwzględnieniu jednego z kluczowych zarzutów skarżącej, wymyślił nowe powody odrzucenia wniosku, które nie stanowiły powodu negatywnej oceny wniosku w ramach pierwotnej oceny (nie było o nich mowy w kartach oceny wniosku załączonych do pierwotnej decyzji operatora). W efekcie Operator wyszedł poza ramy oceny, które powinny być zastosowane przy ponownej ocenie przedsięwzięcia (poza odniesienie się do zarzutów skarżącej i pierwotne argumenty operatora). W efekcie ocena wniosku skarżącej była nierówna (niesprawiedliwa) w porównaniu do oceny wniosków o dofinansowanie innych wnioskodawców. Skarżąca stwierdziła, że nie miała tych samych szans co inni wnioskodawcy na sformułowanie zarzutów wobec argumentów oceniających w ramach wniosku o ponowną ocenę. Oceniający w ramach ponownej oceny zmienili swoje argumenty i wymyślili nowe zarzuty. 3) Zasadnicze naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, polegające na ocenie wniosku o dofinansowanie z naruszeniem art. 14lza uzppr. Zgodnie z tym artykułem "1. Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji dokonuje wyboru przedsięwzięć w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. 2. Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz równe traktowanie podmiotów wnioskujących o objęcie wsparciem." Przeprowadzonej pierwotnej ocenie wniosku o dofinansowanie oraz ponownej ocenie przedsięwzięcia zarzuciła brak przejrzystości, brak rzetelności, brak bezstronności, ponieważ oceniający w imieniu operatora zmienili w toku ponownej oceny wniosku o dofinansowanie swoje argumenty (wysnuli całkowicie nowe argumenty w porównaniu do pierwotnej oceny wniosku). Tym samym nie dali skarżącej szansy na sformułowanie zarzutów wobec argumentów operatora oraz na ponowną ocenę wniosku z uwzględnieniem zarzutów wobec nowych argumentów operatora. To tak, jakby zmienić zasady gry w szachy podczas rozgrywanej partii, co jest zabronione na podstawie zarówno dokumentacji konkursowej, jak i rozporządzeń unijnych regulujących dystrybucję środków dla przedsiębiorców. Zatem skarżąca nie miała tych samych szans, co inni wnioskodawcy. Świadczy to o braku przejrzystości i braku bezstronność oceny. Z tego powodu zarzuciła również operatorowi nierówne traktowanie podmiotów wnioskujących o objęcie wsparciem. Ponadto ponowna ocena nie została przeprowadzona w zakresie wszystkich istotnych zarzutów skarżącej. 4) Zasadnicze naruszenie prawa, które może mieć istotny wpływ na wynik oceny złożonego wniosku o dofinansowanie, polegające na ponownej ocenie w czasie prawie dwukrotnie dłuższym, niż wynika to z Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP oraz art. 141ze ust. 5 uzppr. Skarżąca złożyła wniosek o ponowną ocenę przedsięwzięcia 22 listopada, a otrzymała decyzję o odrzuceniu zarzutów dot. prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP 17 grudnia (po 25 dniach a nie po 14 dniach). Jednocześnie wbrew zapisom Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP Operator nie poinformował skarżącej o przedłużeniu terminy wyboru przedsięwzięcia. 5) Zasadnicze naruszenie prawa (art. 14lze ust. 7 uzppr) polegające na braku pouczenia skarżącej o prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję operatora o odrzuceniu zarzutów dot. prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP. W szczególności za karygodne uznał to, że operator ani nie pouczył skarżącej o tym prawie w ramach swojej decyzji (piśmie nr [...]), ani nie udzielił skarżącej informacji o prawie do zaskarżenia decyzji, pomimo otrzymania mailowego zapytania na ten temat, co doprowadziło do znaczącego skrócenia czasu pozostałego skarżącej na przygotowanie skargi. Nie sposób uznać takiego postępowania Operatora za bezstronne. W uzasadnieniu strona stwierdziła, że jedynym powodem braku przyznania dofinansowania wskazanym w kartach ocen było domniemane nie wpisanie się wydatku na usługę doradczą (zaproponowanego przez skarżącą) w jeden z trzech przykładów usługi doradczej wskazanych w Przewodniku kwalifikowalności wydatków. Ten powód zdeterminował ocenę przedsięwzięcia w ramach kryteriów [...] i [...]. Tymczasem pomimo przyznania skarżącej racji co do głównego zarzutu zawartego we wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia, operator niezasadnie odrzucił zarzuty dot. prawidłowości oceny przedsięwzięcia MŚP. Fakt, że ocena jest nieprawidłowa potwierdza także to, że usługa rozwojowa, jaka miała być zakupiona z dofinansowania stanowi usługę związaną z opracowaniem procedur technicznych, a taka wprost została wymieniona jako jeden z przykładów usługi doradczej w Przewodniku kwalifikowalności wydatków. Zarzucił, że stawianie przez oceniających znaku równości pomiędzy: a) prowadzeniem działalności restauracyjnej (czyli przygotowywaniem posiłków) a opracowywaniem nowych przepisów, b) przygotowywaniem dań na patelni grillowej a przygotowywaniem dań na profesjonalnym grillu gazowym świadczy o: - braku zrozumienia przez oceniających podstawowych różnic pomiędzy kompetencjami wymaganymi do tworzenia przepisów, a potrzebnymi do gotowania wg przepisów, - braku zrozumienia różnic pomiędzy technikami obróbki termicznej mięs i ryb (smażeniem na patelni grillowej, a grillowaniem na profesjonalnym grillu gazowym). Wskazał na odrębność usługi szkoleniowej i doradczej, zatem fakt, że personel skarżącej zostanie przeszkolony z obsługi pieca nie przekłada się na usługę doradczą, obejmującą przygotowanie nowych pozycji do menu. Skarżący podjął też polemikę z oceną, że przedstawiony we wniosku do dofinansowania mikser nie może być objęty wsparciem, gdyż - wg opisu ze specyfikacji technicznej – nie została co do niego wykazana funkcjonalność miksowania owoców. Stwierdził, że mikser służy do miksowania, taka jest jego funkcja, a metalowe wymienne końcówki obracają się z prędkością od 100 do 500 obrotów na minutę, zatem z pewnością nadaje się do miksowania owoców, w szczególności jagodowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Co do kryterium [...] podniósł, że fakt wpisywania się zaplanowanego we wniosku o dofinansowanie doradztwa w którykolwiek z przykładów usług wymienionych w Przewodniku, nie oznacza automatycznie spełnienia kryterium, gdyż pełna treść spornego kryterium brzmi: Zakres przedsięwzięcia MŚP obejmuje komponent: doradczy, w ramach którego zaplanowano realizację usług doradczych o charakterze rozwojowym dla Wnioskodawcy, zgodny z zakresem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków stanowiącym załącznik do Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP. Z treści kryterium wynika zatem, że przedmiotem weryfikacji jest nie tylko zakres usługi, wpisujący się w założenia Przewodnika kwalifikowalności wydatków, ale również fakt, czy dana usługa będzie mieć charakter rozwojowy dla przedsiębiorstwa, a projekt nie przewiduje zmiany rodzaju serwowanej kuchni. Natomiast odnośnie kryterium [...] stwierdził, że sednem działalności restauracyjnej jest przygotowywanie posiłków, w tym przedstawianie propozycji nowych dań, zatem usługa doradcza w tym obszarze jest nieuzasadniona. Nadto zarzucił, że we wniosku o dofinansowanie wnioskodawca nie wyjaśnił precyzyjnie czym różni się technologia grillowania na patelni grillowej od technologii grillowania na grillu, co mogłoby uwiarygodnić potrzebę nabycia usługi doradczej zakresie opracowania menu dla dań z grilla. Przypomniał, że w harmonogramie rzeczowo - finansowym przewiduje się poniesienie kosztu dotyczącego szkolenia w zakresie obsługi pieca konwekcyjnego w szczególności w zakresie technologii wędzenia mięs, ryb i warzyw, pasteryzacji potraw oraz równoległego pieczenia potraw. W związku z tym przyjął, że wnioskodawca nabędzie wymaganą wiedzę niezbędną do przygotowania potraw, w tym również w kwestiach procedur technicznych, o których pisze we wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia MŚP. Oznacza to, że brak doświadczenia nie może stanowić uzasadnienia dla poniesienia kosztów dotyczących usług doradczych, skoro przewidziane zostały usługi szkoleniowe w tym obszarze. W odpowiedzi na zarzut strony o brak pouczenia co do możliwości i procedury kwestionowania ponownej oceny wyjaśnił, że poinformował wnioskodawcę, że "ścieżka odwoławcza przewidziana Regulaminem wyboru przedsięwzięć MŚP została wyczerpana". W kolejnym piśmie, również określonym jako odpowiedź na skargę tym razem z 29 stycznia 2025r. organ wniósł o odrzucenie skargi, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stwierdził, że projekt realizowany jest w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności, a organem odpowiedzialnym za ogólną koordynację realizacji i monitorowania planu odbudowy i zwiększania odporności jest Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. W dniu 26 czerwca 2023 r. zostało zawarte między Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości Porozumienie dotyczące realizacji Inwestycji [...]. Wobec powyższego, [...] uzyskała status jednostki wspierającej plan rozwojowy, a zatem jest podmiotem, któremu w drodze porozumienia albo umowy zawartych z instytucją odpowiedzialną za realizację inwestycji zostało powierzone wykonanie części zadań (art. 14la pkt 4 uzppr). Następnie to [...] dokonała wyboru operatorów, będących ostatecznymi odbiorcami wsparcia (w tym przypadku ARR S.A.), których zadaniem jest przygotowanie przedsięwzięcia polegającego na udzieleniu pomocy de minimis przedsiębiorcom. Przepisy prawa wyraźnie odróżniają powyższe etapy dzieląc je na przedsięwzięcie i przedsięwzięcie MŚP. Wyłącznie udzielenie wsparcia w ramach przedsięwzięcia, tj. na linii [...]- ostateczny odbiorca odbywa się na zasadach określonych w art 14lza – 14 lzf uzppr. Nie sposób zatem uznać, że nabór wniosków składanych do ARR S.A. przez przedsiębiorców w ramach przedsięwzięcia MŚP prowadzony jest na tych samych, wyżej wymienionych zasadach. Podstawą przeprowadzenia naboru, w ramach którego skarżący złożył wniosek, nie były więc przepisy art. 14lza-14lzf uzppr. Wobec powyższego Regulamin wyboru przedsięwzięć MŚP, nie stanowi regulaminu, o którym mowa w art. 14lzb ust. 1 uzppr, zaś kryteria, zgodnie z którymi oceniono przedsięwzięcie MŚP, nie stanowią kryteriów, o których mowa w art. 14lzb ust. 2 pkt 1 uzppr. W dalszej kolejności organ stwierdził, że pismo informujące o negatywnej ponownej ocenie wniosku nie stanowi informacji, o której mowa w art. 14lze ust. 7 uzppr, tj. informacji o ponownej negatywnej ocenie przedsięwzięcia (na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego). Informację tę może bowiem wydać, zgodnie z art. 14lze ust. 2 uzppr, wyłącznie: 1) instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji; 2) jednostka wspierająca plan rozwojowy. Tymczasem, jak wskazano wyżej, w naborze, w którym wniosek złożył skarżący, ARR S.A. pełni funkcję ostatecznego odbiorcy wsparcia. Ponadto skarżący, będąc wnioskodawcą w rozumieniu § 2 pkt 16 Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP, nie jest podmiotem wnioskującym o objęcie przedsięwzięcia wsparciem, o którym mowa w art. 14lzf ust. 2 i 3 uzppr. Nie jest więc podmiotem uprawnionym na podstawie tych przepisów do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W ramach repliki skarżący podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Co do właściwości sądu administracyjnego przedłożył wyjaśnienia [...], z których wynika, że "wszelkie skargi należy składać do sądu administracyjnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej także: ppsa, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2024r., poz. 324) w wersji obowiązującej w dniu wniesienia skargi, dalej powoływana jako uzppr. Ramy prawne wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego zostały określone w rozdziale 2aa "Plan rozwojowy" uzppr. Zgodnie z art. 14lzb uzppr: Ust. 1. Instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji przyjmuje regulamin wyboru przedsięwzięć do objęcia wsparciem z planu rozwojowego oraz podaje go do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej. Ust. 2. Regulamin, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności: 1) kryteria wyboru przedsięwzięć; 2) termin i sposób składania wniosków o objęcie przedsięwzięcia wsparciem z planu rozwojowego; 3) opis procedury oceny przedsięwzięć; 4) opis procedury ponownej oceny przedsięwzięć. W myśl art. 14lzc uzppr instytucja odpowiedzialna za realizację inwestycji ocenia przedsięwzięcia w zakresie spełniania kryteriów wyboru przedsięwzięć. Przy czym po myśli art. 14lzf ust. 1 uzppr do postępowania w zakresie wyboru przedsięwzięcia do objęcia wsparciem oraz ponownej oceny przedsięwzięcia nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem art. 24 oraz przepisów dotyczących doręczeń i sposobu obliczania terminów, które stosuje się odpowiednio. Zatem to przepisy uzppr i dokumentacja programu, w szczególności Regulamin wyboru przedsięwzięć stanowią podstawy prawne przeprowadzenia konkursu przez organ i oceny zgodności z prawem wyników tego konkursu przez sąd administracyjny. Najdalej idącym zarzutem jest ten dotyczący braku właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy, zatem od niego należy rozpocząć analizę sporu. Sąd nie podzielił stanowiska organu co do tego, że wnioskodawca będący jednocześnie skarżącym nie należy do podmiotów, którym służy skarga do sądu administracyjnego. Przemawia za tym kilka argumentów. Po pierwsze, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Natomiast przyjęcie poglądu prezentowanego przez organ prowadziłoby do akceptacji sytuacji, gdy działania organów administracji publicznej (tu: ARR S.A.) skierowane do podmiotów prywatnych, zamierzających skorzystać ze wsparcia ze środków pomocowych z KPO pozostają poza wszelką kontrolą sądową. Taki podgląd z pewnością nie realizuje standardu konstytucyjnego. Natomiast – jak orzekł NSA w wyroku z 2 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 2869/21 – "Prawo do sądowej kontroli działalności administracji publicznej stanowi jeden z fundamentów demokratycznego porządku prawnego (art. 2 w zw. z art. 45 ust. 1 oraz art. 77 ust. 2 Konstytucji RP). W świetle art. 184 Konstytucji RP zasadą jest, że jednostka ma prawo poszukiwania ochrony sądowej przed działaniami administracji publicznej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze przywołane regulacje konstytucyjne trzeba przyjąć, że ewentualne wątpliwości interpretacyjne, czy jednostka może poddać kontroli sądowej określone działania administracji publicznej, należy rozstrzygać na korzyść jednostki. Prawo do sądu administracyjnego nie jest bowiem przywilejem, czy też szczególnym uprawnieniem, ale jednym z podstawowych gwarantów przestrzegania przez organy administracji publicznej porządku prawnego." Pogląd ten sąd orzekający w pełni podziela i opowiada się za szeroką wykładnią prawa do sądu. Po wtóre, stosowną regulację dot. prawa do skargi do sądu administracyjnego przewiduje sama ustawa uzppr. Stosownie do art. 14lzf ust. 2 uzppr, przypadku ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia lub pozostawienia wniosku o ponowną ocenę przedsięwzięcia bez rozpatrzenia podmiot wnioskujący o objęcie przedsięwzięcia wsparciem może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, 1705 i 1860). W piśmie procesowym z 29 stycznia 2025r. określonym jako odpowiedź na skargę, pełnomocnik organu szeroko omówił odrębność pojęć "przedsięwzięcia" i "przedsięwzięcia MŚP" i argumentował, że skarga może być wywiedziona tylko w razie ponownej negatywnej oceny przedsięwzięcia tj. elementu inwestycji realizowanego przez ostatecznego odbiorcę wsparcia, którym w niniejszej sprawie jest ARR S.A. i nie przysługuje na poziomie wnioskodawcy czyli skarżącego. Jednak uwzględniając wspomnianą wyżej konieczność szerokiej wykładni przepisów regulujących zasadę dostępu do sądu oraz fakt, że rozstrzygnięcie konkursu ingeruje w sytuację prawną strony, gdyż pozbawia ją prawa do uzyskania wsparcia Sąd orzekający uznał, że pojęcie "przedsięwzięcia" w znaczeniu przyjętym w art. 14lzf ust. 2 uzppr należy rozumieć szeroko i że obejmuje ono zarówno przedsięwzięcie, o którym mowa w art. 14la pkt 8 uzppr, jak i przedsięwzięcie MŚP. Po trzecie postępowanie dotyczy inwestycji [...]. Inwestycje dla przedsiębiorstw w produkty, usługi i kompetencje pracowników oraz kadry związane z dywersyfikacją działalności w ramach KPO. Celem tej inwestycji jest wsparcie działań inwestycyjnych realizowanych przez mikro przedsiębiorców, małych lub średnich, prowadzących działalność w sektorze HoReCa, turystyka, kultura, którzy chcą zmienić lub unowocześnić profil swojej działalności. Zatem każdy przedsiębiorca podejmujący działania zmierzające do dywersyfikacji swojej działalności w oparciu o środki z KPO jest ostatecznym odbiorcą wsparcia, gdyż realizuje przedsięwzięcie, które w oczywisty sposób zmierza do realizacji celu całej inwestycji jakim jest poprawa jakości całej branży hotelarskiej, gastronomicznej i turystycznej. Zatem każda z sukcesem przeprowadzona modernizacja działalności jednego przedsiębiorcy wsparta pomocą publiczną udzieloną w oparciu o obiektywne przesłanki zmierza do osiągniecia tego celu. Z wywodów organu wynika natomiast, że ostatecznym odbiorcą wsparcia jest on sam wybrany w tym celu przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Działając w tym charakterze ma umocowanie do udzielania pomocy publicznej innym podmiotom – mikroprzedsiębiorcom oraz małym i średnim przedsiębiorcom, jednak to postępowanie w ogóle nie podlega sądowej kontroli. Taki sposób interpretacji przepisu rażąco zawężałby zakres zastosowania art. 14 zla-art. 14 zlf uzppr i pozbawiałby w istocie podmiotu prawa do sądu. Zwrócić należy uwagę, że przepisy uzppr nie zawierają osobnej definicji pojęcia przedsięwzięcia MŚP a niewątpliwym jest, że to właśnie tym podmiotom, tj. małym i średnim przedsiębiorcom – dedykowana jest cała inwestycja. Zwrócić należy uwagę, że odpowiedzialność za realizację przedsięwzięcia spoczywa na poszczególnych przedsiębiorcach a nie na operatorze jedynie dokonującym redystrybucji środków. Zatem tym bardziej zasadna jest interpretacja wątpliwości ustawowych na rzecz prawa do sądu oraz jednolitej procedury. Wreszcie należy zauważyć, że sądy administracyjne nie kwestionują drogi sądowej w sprawach ze skarg wnioskodawców, składane w związku z postępowaniami konkursowymi, których przedmiotem są środki z KPO. Tytułem przykładu wskazać można wyrok NSA z 6 grudnia 2024r. sygn. akt I GSK 1464/24, z 5 grudnia 2024r. sygn. akt I GSK 1466/24 i poprzedzające je wyroki WSA w Warszawie z 18 września 2024r. o sygn. akt odpowiednio V SA/Wa 2144/24 i V SA/Wa 2121/24, czy WSA w Gliwicach z 18 grudnia 2024r. sygn. akt III SA/Gl 921/24. Z tych wszystkich powodów również Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę nie znalazł podstaw, aby uwzględnić zarzut organu dotyczący braku drogi sądowej przed sądem administracyjnym w tej sprawie. Końcowo, wspierając powyższą argumentację, przypomnieć należy, że uzppr zawiera także art. 30c ust. 1, zgodnie z którym po wyczerpaniu postępowania odwoławczego przed właściwą instytucją oraz w przypadku, o którym mowa w art. 30i pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. To dodatkowo wzmacnia wniosek o istnieniu drogi sądowej przed sądem administracyjnym w przypadku środków pomocowych. Przechodząc do meritum sprawy przypomnieć należy, że zasady konkursu określone zostały w Regulaminie wyboru przedsięwzięć MŚP, Przewodniku kwalifikowalności wydatków oraz Kryteriach wyboru przedsięwzięć MŚP. Zgodnie z pkt. 6 Komponent doradczy - usługi rozwojowe Przewodnika kwalifikowalności wydatków: Do tej kategorii należy zaliczyć koszty usług doradczych niezbędnych do wdrożenia innowacji świadczonych przez doradców zewnętrznych. Usługi doradcze nie mogą mieć charakteru ciągłego ani okresowego, nie mogą być też związane z bieżącą działalnością operacyjną MŚP, w szczególności w zakresie doradztwa podatkowego, księgowego, stałej obsługi prawnej lub reklamy. Usługa doradcza nie może również dotyczyć kosztów związanych z zarządzaniem przedsięwzięciem MŚP. Będą to koszty usług rozwojowych (innych niż szkolenia) w zakresie realizacji przedsięwzięcia MŚP, takie jak (podkr. Sądu): 1. analiza dotychczasowego modelu biznesowego przedsiębiorstwa wraz z propozycją zmian tego modelu (opracowanie nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa, 2. koszty usług związanych z opracowaniem procedur technicznych. 3. koszty uzyskania pozwoleń, zezwoleń lub koncesji, niezbędnych do realizacji przedsięwzięcia MŚP. Przy rozliczaniu komponentu doradczego wymagane jest przedstawienie raportu końcowego wykonanego przez wykonawcę świadczonych usług doradczych. Z powyższego wynika, że rację ma skarżący twierdząc, że użycie zwrotu "takie jak" oznacza, że jest to katalog otwarty, co oznacza, że w kategorii usług doradczych mieszczą się usługi wymienione w pkt. 1 -3, ale nie tylko ściśle te, ale także podobne do nich, byleby spełniały warunki pozytywne i nie spełniały warunków negatywnych. Warunkiem pozytywnym jest to, aby były to usługi doradcze i zewnętrzne, niezbędne do wdrożenia innowacji; negatywnym jest, aby nie miały charakteru ciągłego ani okresowego, nie były związane z bieżącą działalnością MŚP, ani zarządzania nim. W ocenie Sądu warunki te zostały przez skarżącą spełnione. Przedmiotem wniosku był zakup usług: - zewnętrznych - we wniosku wskazano cztery podmioty, do których skarżący zwrócił się z zapytaniem uzyskując dwie oferty, - mają one charakter jednorazowy – ich przedmiotem jest jednorazowe przygotowanie receptur i przepisów na 15 dań (10 grillowanych i wędzonych oraz 5 deserów), - nie są związane z bieżącą działalnością jako usługi prawne czy księgowe ani związane z zarządzaniem przedsiębiorstwem. Do rozważenia pozostaje kwestia, czy są niezbędne do wdrożenia innowacji, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia. Oceniający przyjęli, że przedsięwzięcie nie wpisuje się w żaden z wcyt. punktów dot. opracowania modelu biznesowego, opracowania procedur technicznych ani koszty uzyskania pozwoleń. Jednocześnie – jakkolwiek nie stwierdzili wprost, że katalog możliwych wydatków jest zamknięty – to jednak de facto przyjęli takie założenie. Gdyby założyli, że katalog jest otwarty, uzasadnienie uznania tego kryterium za niespełnione powinno być inne i wykazywać, że mimo, iż usługa wpisuje się w warunki określone w Przewodniku kwalifikowalności, to jednak kryterium to z jakichś względów, podanych jasno przez oceniających, nie zostało spełnione. Tymczasem oceniający 1. stwierdził, że usługa doradcza nie spełnia założeń przewodnika, gdyż nie odpowiada żadnemu z trzech ww. punktów, z czego wynika, że przyjął, iż musi któremuś z nich odpowiadać, aby wydatki mogły być uznane za kwalifikowalne. Również drugi oceniający stwierdził, że usługa nie jest zgodna z przewodnikiem kwalifikowalności wydatków, tj. "nie dotyczy żadnego punktu" z trzech cytowanych. Potwierdza to zarzut skarżącej, jakoby oceniający przyjęli, że lista wydatków na usługi doradcze, jakie mogą być objęte wsparciem jest zamknięta, co nie dopowiada założeniom programu, a w szczególności pkt. 6 Przewodnika kwalifikowalności wydatków. Natomiast odniesienie się do tego zarzutu strony w zaskarżonym piśmie, stanowiącym powtórną ocenę wniosku jest – w ocenie Sądu – niewystarczające. W szczególności wskazano w nim (koniec str. 1 i początek str. 2), że "fakt wpisywania się zaplanowanego we wniosku o dofinansowanie doradztwa w którykolwiek z przykładów usług wymienionych w Przewodniku nie oznacza automatycznie spełnienia kryterium". I dalej organ pisze już bardzo ogólnie o konieczności uzasadnienia wniosku oraz o jednoetapowej formule oceny i braku możliwości wezwania o wyjaśnienia. Nie można zatem z tego uzasadnienia dowiedzieć się dlaczego kryterium uznano za niespełnione, mimo, że wpisuje się w przykłady usług wymienionych w załączniku; organ nie wskazuje jednocześnie jakiego to uzasadnienia zabrakło we wniosku strony. Sprawia to, że ocena jest niejasna i arbitralna, niepoddająca się weryfikacji. W dalszej części zaskarżonego aktu organ zwraca uwagę, że projekt nie przewiduje zmiany rodzaju serwowanej kuchni, gdyż z dalej pozostaje ona w konwencji kuchni śląskiej. Odnośnie tego zauważyć przyjdzie, że konkurs adresowany jest do przedsiębiorstw z branży HoReCa i z uwzględnieniem specyfiki tej działalności należy oceniać spełnienie kryteriów. Notoryjnie wiadomym jest, że w branży gastronomicznej istnieje pewna specjalizacja. Są restauracje oferujące dania z ryb, pizzerie, kawiarnie czy lodziarnie. W ocenie Sądu fakt, że wnioskodawca nadal pozostaje w konwencji kuchni śląskiej jest konsekwencją przyjętego profilu restauracji, ale pozostawanie w obrębie tego profilu nie wyklucza wdrożenia usług o charakterze rozwojowym. Może to polegać na rozszerzeniu menu o dania pozostające w konwencji kuchni śląskiej, ale wykonane w technologii grillowania lub wędzenia, która nie była dotychczas stosowana. To również jest dla wnioskodawcy innowacja i rozszerzenie działalności o nowe menu. Zresztą – jak słusznie podniosła skarżąca w jednym z pism procesowych – nigdzie w dokumentacji naboru wniosków nie pojawia się wymóg zmiany konwencji kuchni dla uznania rozwoju przedsiębiorstwa. W dalszej części pisma ws. ponownej negatywnej oceny wniosku organ pisze, że wnioskodawca prowadzi restaurację, a podklasa [...] obejmuje przygotowanie i podawanie posiłków gościom siedzącym przy stołach lub dokonującym własnego wyboru z wystawionego menu. I z takiego opisu podklasy wywodzi wniosek, że "sednem działalności restauracyjnej jest przygotowanie posiłków, w tym przedstawiane propozycji nowych dań" (podkr. Sądu). W ocenie Sądu takie stwierdzenie jest nadużyciem, bo o ile z opisu podklasy wynika, że przygotowanie i podawanie posiłków istotnie jest sednem działalności restauracyjnej, o tyle w żaden sposób nie mieści się w tym opisie przedstawianie propozycji nowych dań czyli opracowywanie receptur i techniki wykonania dań do nowego menu. W przeciwnym razie, gdyby istotnie nie było różnicy pomiędzy sporządzaniem posiłków a opracowaniem przepisów, to nie byłoby podmiotów świadczących usługi w tym ostatnim obszarze, a wnioskodawca przedstawił cztery takie firmy, do których skierował zapytania cenowe. Fakt, że wnioskodawca oferował wcześniej dania grillowane na patelni grillowej niczego nie zmienia. Przecież przedmiotem usługi miało być opracowanie nowych przepisów, całych receptur na potrawy, a nie tylko doradztwo w zakresie obróbki termicznej czy to na patelni grillowej, czy na grillu. Jedna czynność – smażenie na patelni czy grillowanie lub wędzenie – to po prostu czynność. Nie jest to "procedura", bo to określenie zakłada szereg następujących po sobie etapów, a nie jedno działanie. Natomiast co do dań wędzonych to oceniający nie twierdzą, aby wnioskodawca je wcześniej oferował, zatem uzasadnia to wniosek, że miały stanowić nowość w jego karcie dań. Podobnie z faktu, że w dotychczasowym menu znajduje się np. szarlotka czy sernik czyli typowe pieczone ciasta nie wynika, że skarżąca automatycznie posiada wiedzę w zakresie przygotowywania wszelkich deserów, w tym niebędących ciastami i sporządzanych bez pieczenia. Dalej organ stwierdził, że skoro wnioskodawca (jego pracownicy) będzie uczestnikiem szkolenia w zakresie obsługi pieca konwekcyjnego w zakresie technologii wędzenia, pasteryzacji potraw i równoległego pieczenia, to nabędzie wymagana wiedzę w zakresie przygotowania potraw. Zatem brak doświadczenia nie może stanowić uzasadnienia dla poniesienia kosztów usług doradczych, skoro zostały przewidziane usługi szkoleniowe w tym obszarze. W ocenie Sądu, nie sposób nie zauważyć, że wynikiem wykonania usługi doradczej i szkolenia są dwa zupełnie różne rezultaty, które organ błędnie utożsamił. Efektem usługi doradczej miało bowiem być opracowanie nowych przepisów na dania, czyli wykonanie całego opisu produktów i czynności ich przetworzenia, koniecznych do powstania gotowych potraw: od zakupu konkretnych produktów, poprzez ich przekształcenie (zmielenie czy rozdrobnienie składników, ubicie mięsa, przyprawienie), połączenie składników w określonych proporcjach i na końcu poddanie obróbce termicznej przez określony czas w optymalnej temperaturze. Natomiast wynikiem szkolenia miała być jedynie nauka obsługi pieca i poznanie jego funkcjonalności jako urządzenia. Rację ma zatem wnioskodawca twierdząc, że usługi te są komplementarne (dopełniają się), ale są rozłączne (nie pokrywają się). Czym innym jest bowiem przygotowanie przepisu na potrawę, czym innym jej obróbka termiczna, którą stosuje się do już przygotowanego dania, tyle, że surowego. I odwrotnie: obróbce termicznej można poddać finalny produkt przetworzenia składników, wymagający jedynie obróbki cieplnej. Dlatego konkluzja, że opracowanie nowych przepisów -10 na dania główne, sporządzanych w zupełnie nowej i niestosowanej dotąd technologii grillowania i wędzenia nie stanowi innowacji w działalności wnioskodawcy czyli usługi rozwojowej jest – zdaniem Sądu – nieprawidłowa. Przecież zgodnie z założeniami programu można w jego ramach uzyskać wsparcie na usługę mającą na celu zmianę modelu biznesowego (opracowania nowego modelu biznesowego) pod kątem rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności przedsiębiorstwa. Zatem do wsparcia uprawnia usługa nie tylko mająca na celu dywersyfikację, co istotnie musiałoby się wiązać z uruchomieniem jakiejś nowej działalności, ale także jej rozszerzenie czyli wprowadzenie do tej samej działalności nowych procedur/rozwiązań technicznych/produktów w stosunku do już stosowanych. Jak wynika z opisu do kryterium pkt.6. Przewodnika kwalifikowalności wydatków, "usługa doradcza ma na celu zapewnienie osiągnięcia lepszej jakości przedsięwzięcia MŚP." W ocenie Sądu wzbogacenie menu o dania dotychczas nie oferowane, przygotowywane w innych technologiach i desery owocowe, zamiast pieczonych ciast, po które sięgną osoby dbające o zdrowe odżywianie oraz ewentualnie stosujące dietę wegetariańską prowadzi do rozszerzenia oferty a więc osiągnięcia lepszej jakości przedsięwzięcia MŚP i stanowi usługę rozwojową. Odnośnie rozwojowego charakteru usługi należy także przywołać opis kryterium B.4. Przedsięwzięcie MŚP dotyczy rozszerzenia lub dywersyfikacji działalności Wnioskodawcy. W ramach oceny tego kryterium sprawdzeniu podlega, czy "2. Wnioskodawca ubiega się o wsparcie przedsięwzięcia MŚP, którego celem jest rozszerzenie lub dywersyfikacja prowadzonej działalności, w szczególności poprzez: 2.1) unowocześnienie bazy usługowej lub produkcyjnej, 2.2) zmianę sposobu produkcji lub dostarczania produktów lub usług, 2.3) zmiany w asortymencie produktów lub usług będących w ofercie Wnioskodawcy, 2.4) pozyskanie nowych dostawców, dystrybutorów lub usługodawców, 2.5) zwiększenie grupy potencjalnych odbiorców, 2.6) wdrożenie metod odmiennych od dotychczas stosowanych metod produkcji lub zastosowanie rozwiązań nowszych niż dotychczas stosowane (...). W ramach tego kryterium wnioskodawca otrzymał po 3 punkty od obu oceniających, co oznacza, że uznali oni, że spełnił warunek rozszerzenia działalności, a mimo to postawili zarzut, że skoro nadal serwowana kuchnia pozostaje w konwencji kuchni śląskiej, to usługa nie prowadzi do zmiany modelu biznesowego. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd uznał, że spełniony został także wymóg rozwojowego charakteru usługi poprzez rozszerzenie oferty rynkowej strony tj. ostatni warunek konieczny dla uznania, że wskazana we wniosku usługa wpisuje się w pierwszy punkt z przykładowych usług, które mogą być objęte wsparciem (str. 19 uzasadnienia). Organ uznał też, że wydatek na zakup usługi rozwojowej dot. przygotowania przepisów nie stanowi kosztu usługi związanej z opracowaniem procedur technicznych. Kwestia ta w pierwotnej ocenie została zupełnie pominięta, przez co należy ją uznać za niepełną, a więc nieprawidłową. Natomiast w ocenie powtórnej organ poświęcił jej dosłownie jedno zdanie (karta 54 akt sądowych) używając tego samego argumentu, który był już omówiony w ramach pkt. 1, gdzie stwierdził, że skoro wnioskodawca nabędzie wymaganą wiedzę w zakresie obsługi pieca konwekcyjnego, to tym samym uzyska "wymaganą wiedzę, niezbędną do przygotowania potraw, w tym również w kwestiach procedur technicznych." Stwierdzenie to uznać należy za bardzo ogólnikowe i nie odnoszące się w ogóle do stanowiska skarżącej, przedstawionego we wniosku o powtórną ocenę, gdzie skarżąca na dwóch stronach obszernie uzasadniła, dlaczego usługa polegająca na opracowaniu receptur na nowe dania stanowi usługę związaną z opracowaniem procedur technicznych. Zamieściła tam też linki do stron internetowych dla potwierdzenia tezy, że przepis kulinarny stanowi procedurę techniczną i podlega ochronie w świetle prawa autorskiego. Do tych twierdzeń wnioskodawcy organ w ogóle się nie odniósł, co potwierdza zarzut strony, że ocena była nierzetelna, gdyż operator rozpatrzył wniosek bez odniesienia się do części z jej istotnych zarzutów wobec pierwotnej oceny. Z powyższego wynika, że ocena jest pobieżna i nie odnosi się do wszystkich argumentów strony. Natomiast analiza tego aspektu potwierdza stanowisko strony. Na wstępie rozważyć należy, co rozumieć pod pojęciem procedury: czy może to być jednostkowe działanie np. pieczenie w piecu, czy musi to być jakaś sekwencja zdarzeń lub czynności. Sąd opowiada się za tym drugim rozumieniem, gdyż – jak już wyżej Sąd wskazał - smażenie na patelni czy grillowanie lub wędzenie – to po prostu czynność. Nie jest to "procedura", bo to określenie zakłada szereg następujących po sobie etapów. Zatem organ błędnie utożsamił umiejętność obsługi pieca z procedurą techniczną. Po wtóre założyć należy, że pojęcie procedury technicznej na użytek konkursu należy wykładać przy uwzględnieniu sektora działalności, do którego jest adresowany. Zdaniem Sądu nie może tu chodzić o procedurę produkcji czy przetwarzania zaawansowanych technologicznie produktów lub programy sterujące skomplikowanymi urządzeniami, bo projekt skierowany jest do branży HoReCa i winien dotyczyć takich procedur, jakie stosowane są w tej właśnie branży. Zgodnie z internetowym Słownikiem języka polskiego: Procedura, to 1. «określone reguły postępowania w jakiejś sprawie, zwykle o charakterze urzędowym lub prawnym» 2. «w językach programowania: wydzielony fragment algorytmu» zaś techniczny 1. «odnoszący się do techniki jako dziedziny wiedzy» 2. «używany przy kreśleniu projektów maszyn, urządzeń, rozwiązań architektonicznych, planów, map itp.» 3. «dotyczący techniki wykonywania jakichś czynności lub sposobu realizacji czegoś» 4. «taki, którego znaczenie mówiący chce pomniejszyć» Z powyższego wynika, że "procedura techniczna" – na gruncie przedmiotowej sprawy - to określenie reguł postępowania w sprawie wykonania potrawy jak również techniki lub sposobu jej wytworzenia. Wydaje się, że opracowanie przepisów kulinarnych stanowi takie właśnie określenie reguł postępowania w celu sporządzenia dania o założonej jakości oraz opis techniki (sposobu) jej realizacji (opis kolejnych czynności, takich jak rozdrabnianie, mieszanie, przyprawianie, obróbka termiczna). Natomiast swego poglądu co do tego, że planowana do zakupu usługa nie może być uznana za związaną z opracowaniem procedur technicznych organ praktycznie w ogóle nie uzasadnił i nie wykazał, że stanowisko strony jest błędne i dlaczego. Zatem w tym zakresie Sąd również podzielił stanowisko skarżącej. Podobnie kwestia objęcia wsparciem zakupu miksera planetarnego wydaje się, że nie została rozważona dostatecznie wnikliwie. Strona wnioskowała do objęcia wsparciem zakup miksera w celu miksowania owoców. Faktem jest, że z opisu technicznego nie wynika, aby miał on końcówkę służącą do miksowania owoców. Tym niemniej organ nie wziął chyba pod uwagę, że funkcją miksera jest miksowanie a ta sama końcówka może służyć do wykonywania różnych czynności. Nie rozważył, czy rózga lub mieszadło obracające się z prędkością od 100 do 500 obrotów na minutę nie posiadają funkcjonalności pozwalającej na miksowanie owoców poprzestając jedynie na nawie tych akcesoriów: hak, rózga i mieszadło. Zatem w tej części ocenę uznać należy za pobieżną i nie odnoszącą się do rzeczywistych funkcji planowanego do zakupu urządzenia. Stosownie do § 7 ust. 1 i ust. 3 zd. 1. Regulaminu wyboru przedsięwzięć: 1. Ocena przedsięwzięć MŚP dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP określone w załączniku nr 1 do Regulaminu na podstawie informacji zawartych we wniosku oraz załącznikach do wniosku. 3. Ocena przedsięwzięć MŚP dokonywana jest przez KOPR MŚP w formie niezależnej oceny przez co najmniej 2 członków oceniających w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć MŚP. Natomiast zgodnie z kryterium [...] pkt 3 lit. a) Kryteriów wyboru przedsięwzięć, zakres przedsięwzięcia MŚP obejmuje komponent doradczy, w ramach którego zaplanowano realizację usług doradczych o charakterze rozwojowym dla Wnioskodawcy, zgodny z zakresem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków stanowiącym załącznik do Regulaminu wyboru przedsięwzięć MŚP. Wreszcie zgodnie z pkt. 6 Przewodnika kwalifikowalności wydatków, Komponent doradczy – usługi rozwojowe wskazuje, że katalog usług rozwojowych jest otwarty (użycie określenia "takie jak") a niezależnie od tego obejmuje także koszty usług związanych z opracowaniem procedur technicznych. Porównanie dokonanej oceny z wyżej cytowanymi zapisami dokumentacji programu prowadzi do wniosku, że została ona przeprowadzona w sposób niezgodny z § 7 ust. 1 i ust. 3 zd. 1. Regulaminu wyboru przedsięwzięć w zw. z kryterium B.5. pkt 3 lit. a) Kryteriów wyboru przedsięwzięć i pkt 6 Przewodnika kwalifikowalności wydatków, gdyż powinna być przeprowadzona w oparciu o kryteria wyboru przedsięwzięć, który jest katalogiem otwartym, podczas gdy ocena nie uwzględnia tego otwartego katalogu. Nadto błędnie uznaje, że planowana do zakupu usługa nie ma charakteru rozwojowego dla wnioskodawcy oraz nie zawiera wyjaśnienia, dlaczego usługa, jaką wykazała skarżąca we wniosku nie stanowi usługi związanej z opracowaniem procedury technicznej, o której mowa w Przewodniku kwalifikowalności wydatków, pkt. 6 Komponent doradczy - usługi rozwojowe. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie obowiązany do oceny przedsięwzięcia MŚP z uwzględnieniem przedstawionej przez sąd oceny prawnej. Wobec powyższego Sąd - działając na podstawie artykułu 14lzf ust. 3 w zw. z art. 30c ust. 3 pkt 1 uzppr - stwierdził że ocena przedsięwzięcia została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. Zasądzone koszty obejmują wpis od skargi w kwocie 200 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.