I FSK 1482/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-18

Skład orzekający: Janusz Zubrzycki, Danuta Oleś, Maja Chodacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku dostawy towarów, gdy odbiorca towaru podszywa się pod inny podmiot i nie dokonuje zapłaty, doszło do dostawy towarów opodatkowanej VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że dostawa towarów w rozumieniu VAT następuje w momencie przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, co obejmuje faktyczne lub ekonomiczne władztwo nad towarem, niezależnie od przeniesienia własności prawnej czy otrzymania zapłaty. W sytuacji, gdy towar został fizycznie dostarczony i odbiór potwierdzony, a odbiorca faktycznie dysponuje towarem, mimo że podszywa się pod inny podmiot i nie zapłacił, doszło do dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu VAT.
Stan faktyczny
Spółka M. sp. j. z siedzibą w Łodzi prowadziła działalność gospodarczą i zawarła umowę na dostawę dzianiny bawełnianej z włoską firmą. Towar został dostarczony i odebrany, jednak zapłata nie została dokonana, ponieważ osoba zamawiająca podszywała się pod włoskiego kontrahenta i nie była uprawniona do zakupu. Spółka zgłosiła podejrzenie oszustwa. Spór dotyczył kwalifikacji tej sytuacji jako dostawy towarów opodatkowanej VAT.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w całości i oddalił skargę spółki. Zasądził od spółki na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia NSA Danuta Oleś, Sędzia WSA del. Maja Chodacka (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2021 r., sygn. I SA/Łd 171/21 w sprawie ze skargi M. sp. j. z siedzibą w Ł. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 7 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) oddala skargę, 3) zasądza od M. sp. j. z siedzibą w Ł. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. 1.1. Wyrokiem z 27 kwietnia 2021r. sygn. akt I SA/Łd 171/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi M. Sp.j. z siedzibą w L. w punkcie pierwszym uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 7 grudnia 2020r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług, w punkcie drugim – zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Opisany wyrok oraz powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego: http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 1.2. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że toczące się postępowanie jest wynikiem złożonego przez stronę wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. We wniosku strona wskazała, że jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji dzianin i szycia odzieży. Podczas targów branżowych w K. Spółka nawiązała współpracę z włoską firmą, będącą uznanym producentem i dystrybutorem hurtowym tkanin. Zagraniczna firma zainteresowana była nabyciem dzianiny bawełnianej wytwarzanej przez stronę skarżącą. W prowadzonej korespondencji mailowej strony ustaliły warunki współpracy oraz sposób płatności za dostawę towarów. Dla zabezpieczenia interesów Spółki płatność za dostawę towarów miała zostać objęta ubezpieczeniem. Szczegółowe warunki zamówienia zostały potwierdzone w formie skanu ostemplowanego i podpisanego potwierdzenia zamówienia. Na zamówieniu widoczna była pieczęć podmiotu zamawiającego i parafa. Zamówiony towar został dostarczony pod wskazany adres, odbiór potwierdzono podpisem i pieczęcią nabywcy na dokumencie CMR. W związku z brakiem zapłaty za dostarczony towar Spółka skontaktowała się bezpośrednio z włoską firmą i podmiot poinformował stronę polską, że osoba, która prowadziła negocjacje i zamówiła towar nigdy nie reprezentowała tego podmiotu, podmiot ten nigdy nie kupił żadnego towaru od wnioskodawcy, jak również nie otrzymał faktur za zakup towaru od Spółki, w związku z czym nie jest zobowiązany do ich zapłaty. Z uwagi na powyższe Spółka złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa, tj. oszustwa kradzieży lub przywłaszczenia. Spółka nigdy nie otrzymała zapłaty za dostarczony towar, ani też nie udało jej się tego towaru odzyskać. W związku z zaistniałą sytuacją zadano następujące pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym doszło do dostawy towarów opodatkowanej VAT, o której mowa w art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020r. poz. 106 ze zm.; dalej; "ustawa o podatku od towarów i usług)? Zdaniem wnioskodawcy, kradzież towaru nie jest czynnością opodatkowaną VAT, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ Spółka jako właściciel towarów nie dokonała przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel na podmiot, który ten towar ukradł. Spółka nie uzyskała z tego tytułu ani zapłaty, ani też nie może tego towaru sprzedać, gdyż nie wrócił on do Spółki. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawcy zaistniałe zdarzenie polegające na dostarczeniu towaru do miejsca, w którym został on de facto skradziony, nie będzie podlegało opodatkowaniu VAT, ponieważ nie doszło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel. 1.3. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, uznał stanowisko strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ poniósł, że w sprawie miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 13 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z okoliczności sprawy wynika w ocenie organu, że została zrealizowana dostawa towarów, w ramach której nastąpił wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Pomimo tego, że dostawa nastąpiła na rzecz innego podmiotu to do dostawy faktycznie doszło. Nie zmienia tego faktu również brak zapłaty. Ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia bowiem opodatkowania czynności od otrzymania zapłaty zatem w ocenie organu w rozpoznawanej sprawie doszło do dostawy towarów rozumianej jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. 1.4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi spółki uznał, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu pierwszej instancji dokonana przez organ interpretacja indywidualna jest sprzeczna z prawem i podlega uchyleniu. Zasadne bowiem okazały się zarzuty dotyczące błędnej wykładni art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zgodnie bowiem z przywołanymi przepisami przez dostawę towarów rozumie się odpłatne przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Aby dana transakcja stanowiła dostawę w rozumieniu ustawy, zdaniem Sądu musi mieć charakter odpłatny i przenosić prawo do rozporządzania im jak właściciel na inny podmiot. W ocenie Sądu w zaprezentowanym stanie faktycznym zabrakło obu elementów, co zostało zignorowane przez organ w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Odnosząc się do pierwszego elementu jakim jest odpłatny charakter Sąd wskazał, że taki charakter mogła mieć wyłącznie transakcja zamierzona przez skarżącą, w której jej kontrahentem miał być oznaczony i znany na rynku podmiot włoski. Tymczasem w rzeczywistości jego miejsce, na skutek oszustwa, zajęła nieznana osoba (podmiot), która podszywając się pod firmę włoską doprowadziła skarżącą do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Osoba ta (podmiot) nie uregulowała należności za wyłudzony towar i weszła w jego posiadanie bezprawnie, wbrew woli skarżącej. Dokonana czynność nie miała zatem charakteru odpłatnego, a przekonanie skarżącej, że dokonuje dostawy towarów było wynikiem wprowadzenia jej w błąd przez oszusta. W kwestii przeniesienia prawa do rozporządzania towarem, Spółka na skutek wprowadzenia w błąd co do podmiotu kupującego nie przeniosła tego prawa na włoski podmiot, lecz wydała towar oszustowi. Trudno w tej sytuacji uznać za trafne stanowisko organu interpretacyjnego, że Spółka przeniosła prawo do rozporządzania towarem jak właściciel. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że z punkt widzenia systemu podatku VAT istotne jest, aby adresat dostawy był znany. Nie można przecież przenieść prawa na nieustaloną osobę (podmiot), ponieważ wykracza to poza sferę woli podmiotu wykonującego dostawę, a ponadto uniemożliwia kontrolę obrotu i rozliczeń podatkowych. Ponadto nie do przyjęcia jest fakt, że w wyniku przedmiotowej czynności przeniesiono prawo do rozporządzania towarem na rzecz oszusta. Zaakceptowanie tego oczywiście niezasadnego poglądu prowadziłoby wprost do uznania, że uprawnienie to można nabyć za pomocą czynu zabronionego, co jest nie do przyjęcia. Wykraczałoby to poza granice art. 2 Konstytucji RP i godziło w pewność obrotu gospodarczego. Sąd podniósł, że kwestionowanie tak przedstawionego stanu faktycznego w postępowaniu interpretacyjnym nie znajduje uzasadnienia prawnego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd zaznaczył, aby organ uwzględnił poczynione rozważania. 1.5. W związku z powyższym, Sąd pierwszej instancji działając w oparciu o art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i orzekł w przedmiocie kosztów. 2. Skarga kasacyjna i odpowiedź na skargę kasacyjną. 2.1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku zaskarżając go w całości. Wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 146 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny faktycznej i prawnej stanowiska organu i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie przez Sąd, iż organ naruszył wskazane powyżej przepisy ustawy o podatku od towarów i usług błędnie, zdaniem Sądu, przyjmując, iż w opisanym w niniejszej sprawie stanie faktycznym doszło do dostawy towarów o której mowa w powyższych przepisach ustawy o podatku od towarów i usług; b) art. 146 § 1, art. 141 § 4 i art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z 14c § 1 i § 2 oraz art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020r. poz. 1325 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa"), poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny faktycznej i prawnej stanowiska organu i w konsekwencji bezzasadne przyjęcie przez Sąd, iż organ kwestionował stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji. W ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, że w okolicznościach sprawy przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie doszło do wykonania czynności dostawy towarów w rozumieniu powyższych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. 2.2. Z uwagi na powyższe organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi lub o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniesiono o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i zasądzenie zwrotu kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 2.3. Spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40). 3.2. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest interpretacja indywidualna, przy której wydawaniu, zdaniem Sądu pierwszej instancji, organ naruszył przepisy prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Punktem wyjścia dla dalszych rozważań jest przywołanie ogólnej zasady wynikającej z art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którą przedmiotem opodatkowania jest odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). Natomiast w świetle art. 14 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. 2006 poz. 347 ze zm., dalej: "Dyrektywa 112") dostawa towarów oznacza przeniesienie prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje w tym miejscu na wyrok z dnia 18 kwietnia 2023r. sygn. akt I FSK 465/20 wydany w zbliżonym stanie faktycznym i tożsamym stanie prawnym. Tezy zawarte w tym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podziela i przyjmuje za własne. 3.3. W związku z tym należy podkreślić, iż użyte w art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i art. 14 ust. 1 Dyrektywy 112 pojęcie przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel nie jest tożsame z przeniesieniem własności w rozumieniu prawa cywilnego, gdyż obejmuje również przypadki, gdy doszło do przekazania szeroko pojętej kontroli ekonomicznej nad rzeczą, skutkiem czego można nią dysponować jak właściciel mimo, że nie miało miejsca prawne przejście własności na nabywcę. Stanowisko takie jest już ugruntowane w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - już w wyroku z dnia 8 lutego 1990r., C-320/88 Trybunał stwierdził, że przejście własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym. Tym samym definicja dostawy towarów obejmuje również sytuacje, gdy bez przeniesienia prawa własności następuje przejęcie władztwa ekonomicznego nad rzeczą. Istotne w tej mierze jest faktyczne dysponowanie towarem, a nie tytuł prawny do niego. Reasumując, fizycznie przemieszczenie (dostarczenie) towaru co do zasady wyczerpuje pojęcie dostawy w rozumieniu VAT. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy na nabywcę nie zostanie przeniesione prawo do rozporządzania towarem jak właściciel, to znaczy gdy jest on w jakiś sposób ograniczony w swobodzie dysponowania towarem. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu "prawo do rozporządzania jak właściciel" nie można interpretować jako "prawa własności". Również w orzecznictwie krajowym przyjmuje się, że dla zakwalifikowania transakcji jako dostawy towaru znaczenie ma przede wszystkim ekonomiczna strona transakcji, a więc przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (tak m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2015r., sygn. akt I FSK 883/14, z dnia 15 grudnia 2017r., sygn. akt I FSK 417/16, z dnia 21 grudnia 2022r., sygn. akt I FSK 888/19, z dnia 15 czerwca 2021r., sygn. akt I FSK 2180/18). Przywołać można też wyrok NSA z dnia 28 maja 2010r., sygn. akt I FSK 963/09, gdzie sąd zauważył, że: "Przez dostawę towarów w VAT rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Gdy sytuacja nabywcy jest porównywalna z pozycją właściciela, to nie jest istotne, czy jego prawo zostało nabyte według norm prawa cywilnego". Podsumowując – "dysponowanie jak właściciel" należy rozumieć w ten sposób, że z dostawą towarów mamy do czynienia, gdy podatnik przeniesie faktyczne lub ekonomiczne władztwo nad rzeczą na inny podmiot, a nabywca towaru będzie miał swobodę w dysponowaniu (rozporządzaniu) rzeczą, tak jakby był jej właścicielem. Istotne tu jest zatem faktyczne dysponowanie towarem, a nie tytuł prawny do niego. Przepisy z zakresu podatku VAT nie uzależniają opodatkowania czynności również od dokonania zapłaty. W analizowanym przypadku sama dostawa towaru, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, faktycznie miała miejsce i została udokumentowana fakturami. Okoliczności sprawy wskazują zatem, że miała miejsce wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów w rozumieniu art. 13 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 5 oraz art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. 3.4. Co również istotne, z art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż przepisów ustawy nie stosuje się do czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Brzmienie tego przepisu należy odczytywać w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Tym samym istotne jest, czy czynność doprowadziła do możliwości korzystania z przedmiotu dostawy, który może podlegać legalnemu obrotowi i mieć wpływ na konkurencyjność. Istota przepisu art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług sprowadza się do tego, że wyłącza on z opodatkowania czynności, które są uznawane za nielegalne w obrocie prawnym, i to jeszcze tylko wówczas, gdy czynności te nie mają wpływu na konkurencyjność. Jednocześnie TSUE dopuszcza w swoich orzeczeniach, że opodatkowanie powinno obejmować te czynności, które co prawda były niezgodne z prawem, jednakże mogłyby one być dokonane jako legalne (por. wyrok TSUE w sprawie C-455/98 z dnia 29 czerwca 2000r., T. przeciwko K. i innym, wyrok TSUE w sprawie C-289/86 z dnia 5 lipca 1988r., V. przeciwko I.). Jak wynika z uzasadnień przywołanych orzeczeń, TSUE wywiódł zasadę opodatkowania tych czynności z zasady neutralności podatku oraz z zasady unikania jakichkolwiek zakłóceń konkurencji. W ocenie TSUE w przypadku tych czynności nie można wprowadzać zasadniczego rozróżnienia pomiędzy czynnościami zgodnymi i niezgodnymi z prawem. Opodatkowanie powinno zatem obejmować te czynności, które co prawda były niezgodne z prawem, jednakże mogłyby być dokonane jako legalne. W przypadku towarów i usług, które mogą być przedmiotem normalnego obrotu i wykonywanej działalności gospodarczej, nieobjęcie opodatkowaniem czynności zabronionych i sprzecznych z prawem prowadziłoby do znacznego zakłócenia konkurencji. Opisany w sprawie przebieg transakcji, zachowanie się stron oraz wskazanie na możliwość naruszenia prawa (zawiadomienie organów ścigania o podejrzeniu popełnienia oszustwa, kradzieży lub przywłaszczenia) nie kwalifikują zatem sprawy do dyspozycji art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. W powyższy kontekst wpisuje się wyrok TSUE z dnia 21 listopada 2013r. (C-494/12), w którym stwierdzono, że "fizyczne wydanie towarów nabywcy, który w oszukańczy sposób posługuje się kartą bankową jako środkiem płatniczym, stanowi dostawę towarów". W uzasadnieniu wskazano m.in., że "oszukańcze posłużenie się kartą bankomatową jako środkiem zapłaty za rzeczone transakcje jest bez znaczenia dla okoliczności, że czynności te mogą zostać zaklasyfikowane jako dostawa towaru". Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podzielić zatem należy twierdzenia organu wynikające z prawidłowej wykładni art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, że nie ma istotnego znaczenia to, czy podmiot, który przejął władanie nad towarem nabył jednocześnie prawo własności, jak i to, że spółka nie uzyskała zapłaty za towar będący przedmiotem dostaw. 3.5. W okolicznościach niniejszej sprawy nie znajdą zastosowania przywoływane przez skarżącą orzeczenia TSUE uznające, iż kradzież towarów nie jest objęta pojęciem odpłatnej dostawy. W tych okolicznościach bowiem prawidłowe jest stanowisko organu interpretacyjnego, z którego wynika, iż w przypadku dokonania dostawy, także na rzecz innego podmiotu niż na to wskazuje faktura sprawia, że doszło do wykonania czynności dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług i brak jest podstaw do dopatrywania się naruszenia w tym względzie art. 5 ust. 1, art. 6 pkt 2 czy art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Niewątpliwie przedmiotem dostaw była dzianina bawełniana, która jest przedmiotem legalnego obrotu i ma wpływ na konkurencyjność i nastąpił wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Opisany w sprawie przebieg transakcji, zachowanie się stron oraz wskazanie na możliwość naruszenia prawa (zawiadomienie organów ścigania o podejrzeniu popełnienia przestępstwa), nie kwalifikują sprawy do dyspozycji art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Podzielić należy twierdzenia organu, że nie ma istotnego znaczenia to, czy podmiot, który przejął władanie nad towarem nabył jednocześnie prawo własności, jak i to, że Spółka nie uzyskała zapłaty za towar będący przedmiotem dostawy, bowiem ustawa o podatku od towarów i usług nie uzależnia opodatkowania czynności od otrzymania zapłaty. Organ podatkowy dokonał prawidłowej analizy stanu faktycznego sprawy, z którego wynika jasno, "że została zrealizowana transakcja dostawy towarów, w ramach której nastąpił wywóz towarów z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Co prawda dostawa ta nastąpiła na rzecz innego podmiotu niż wskazują na to wystawione przez Spółkę faktury, nie zmienia to jednak faktu, że dostawa miała miejsce. Okoliczność, że Spółka nie otrzymała zapłaty za dokonaną dostawę, gdyż osoba zamawiająca towar jej nie dokonała podszywając się pod firmę, która zamówienia faktycznie nie składała, nie wpływa na uznanie samej czynności za dostawę oraz na opodatkowanie samej czynności. Dopiero po dokonaniu transakcji Wnioskodawca powziął podejrzenie, że padł ofiarą wyłudzenia towaru, ale zdarzenie gospodarcze jakim jest dostawa towarów faktycznie zaistniało". 3.6. Sąd pierwszej instancji, uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną, uznał, że "nie do pomyślenia jest w demokratycznym państwie prawa przekonanie, że w wyniku przedmiotowej czynności przeniesiono prawo do rozporządzania towarem na rzecz oszusta. Zaakceptowanie tego oczywiście niezasadnego poglądu prowadziłoby wprost do uznania, że uprawnienie to można nabyć za pomocą czynu zabronionego, co jest nie do przyjęcia. Wykraczałoby to poza granice art. 2 Konstytucji RP i godziło w pewność obrotu gospodarczego". Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu wyrażone w skardze kasacyjnej, że elementem opisanego stanu faktycznego, będącego przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, nie jest zaistnienie przestępstwa kradzieży, bowiem Spółka wykazała, że dopiero po odebraniu towaru i zaistniałej zwłoce w zapłacie należności wynikających z faktur, powzięła podejrzenie, że padła ofiarą oszustwa. Zgodnie z art. 278 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny (Dz. U. z 2024r., poz. 17, dalej: "kodeks karny") kradzież definiowana jest jako zabór rzeczy ruchomej w celu jej przywłaszczenia. Zaborem natomiast nie jest dobrowolne przekazanie rzeczy. Spółka dokonała dostawy towaru na rzecz podmiotu włoskiego dobrowolnie działając w pełnym przekonaniu o zgodności co do tożsamości odbiorcy i nabywcy wskazanych na dokumentach. Czynność dostawy towarów miała faktycznie miejsce, a głównym założeniem transakcji była jej odpłatność. Zatem wyrok TSUE z dnia 14 lipca 2005r. C-435/03 nie może znaleźć zastosowania w sprawie, bowiem dotyczył innego stanu faktycznego, a to kradzieży papierosów ze składu podatkowego. 3.7. W świetle opisanych okoliczności, za uzasadnione należy ocenić podnoszone w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 oraz art. 13 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwą ocenę zastosowania, a w konsekwencji bezpodstawne przyjęcie przez Sąd, że w okolicznościach sprawy przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie doszło do wykonania czynności dostawy towarów w rozumieniu powyższych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. 3.8. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzając, że zarzuty skargi kasacyjnej okazały się zasadne, na podstawie art. 188 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok w całości i oddalił skargę na podstawie art. 151 tej ustawy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądzając kwotę 580 zł, tytułem zwrotu wpisu od skargi kasacyjnej (100zł) oraz 480 zł jako 100 % stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji. Maja Chodacka Janusz Zubrzycki Danuta Oleś Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło