III SA/Wr 368/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-02-20

Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Katarzyna Borońska, Anna Kuczyńska-Szczytkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana wobec podmiotu niebędącego stroną postępowania administracyjnego może zostać utrzymana w mocy, czy też zachodzą przesłanki do jej stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja administracyjna została wydana wobec podmiotu, który nie był stroną postępowania administracyjnego, co stanowi rażące naruszenie prawa procesowego i przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Wydanie decyzji bez uprzedniego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania wobec właściwego podmiotu jest wadą proceduralną o dużym ciężarze gatunkowym, skutkującą koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka D. sp. z o.o. sp. k. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 26 kwietnia 2024 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 31 października 2019 r. nakładającej karę pieniężną. Decyzja ta została wydana wobec spółki D. sp. z o.o. sp. k., jednak postępowanie administracyjne prowadzone było wobec innej spółki o podobnej nazwie, D. sp. z o.o., która nie była stroną postępowania. Skarżąca podniosła, że decyzja została doręczona i skierowana do niewłaściwego podmiotu, co stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 kwietnia 2024 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 7 sierpnia 2023 r. i zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Asesor WSA Anna Kuczyńska-Szczytkowska po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. Sp. k. w D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr BP.504.35.2023.2274.DL1.534121 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 7 sierpnia 2023 r. nr BP.504.32.2022.2250.DL1.444409; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ) nr BP.504.35.2023.2274.DL1.534121 z dnia 26 kwietnia 2024 r., która została wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez spółkę D. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w D.1 przy ul. [...] (dalej: skarżąca spółka, strona skarżąca) od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 57 sierpnia 2024 r. nr BP.504.32.2022.2250.DL1.444409 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: DWITD) z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0152.I0035/39/19. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19 Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 zł w związku z naruszeniem określonym w lp. 6.2.1 zał. nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2019 r. poz. 2140 ze zm.) — dalej: u.t.d. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej została wydana po przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym, którego stroną była spółka D. sp. z o.o. z siedzibą w D.1 przy ul. [...] i została doręczona pełnomocnikowi spółki D. sp. z o.o. M. B.. Pismem z 28 listopada 2019 r. odesłał do DWITD otrzymaną decyzję i poinformował, że nie jest uprawniony do obioru decyzji dla D. sp. z o.o. sp. k. w D.1. DWITD doręczył powyższą decyzję do D. sp. z o.o. sp. k. w D.1 w dniu 27 stycznia 2020 r. Pismem z 7 lutego 2020 r. strona skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji.Organ odwoławczy postanowieniem nr BP.501.466.2020.1091.DL1.4302 z 26 maja 2020 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji. W dalszej kolejności pismem z dnia 18 maja 2022 r. skarżąca spółka złożyła na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 180 ze zm.) — dalej: k.p.a., wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji DWITD z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19. Pełnomocnik strony skarżącej zarzucił, że powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Powołał się na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i zaznaczył, że decyzja powinna zawierać m.in. oznaczenie strony postępowania. Dalej podniósł, że według k.p.a. stroną jest ten, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, zatem postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19 nie zostało wszczęte wobec adresata tej decyzji. Decyzją z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr BP.504.32.2022.2250.DLl.444409 GITD odmówił stwierdzenia nieważności decyzji DWITD nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19 z 31 października 2019 r. Pismem z 7 września 2023 r. strona skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści wniosku podniosła, że jako adresata decyzji nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19 z 31 października 2019 r., DWITD wskazał spółkę D. sp. z o.o. sp. k. w D.1, zatem adresat decyzji jest stroną postępowania a decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku. Jak dalej wskazała, postępowanie administracyjne prowadzone przez DWITD zostało wszczęte wobec D. sp. z o.o. w D.1, o czym świadczy zawiadomienie o wszczęciu postępowania i dalsze czynności postępowania z aktywnym udziałem M. B. jako pełnomocnika D. sp. z o.o. w D.1, łącznie z doręczeniem mu decyzji po zakończeniu postępowania. Jak dalej wskazała, D. sp. z o.o. sp. k. w D.1 i D. sp. z o.o. w D.1, to dwie niezależne osoby prawne i nie mogą być utożsamiane. Powołując się na orzecznictwo, podniosła również, że D. sp. z o.o. sp. k. w D.1 nie była stroną toczącego się w sprawie postępowania administracyjnego, a w postępowaniu administracyjnym strona musi uczestniczyć. Powyższe, według strony skarżącej, jest przesłanką do zastosowania art. 156 § 1 k.p.a., bowiem skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest wadą stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu. Po rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z 7 września 2023 r., GITD zaskarżoną do tut. Sądu decyzją utrzymał w mocy swoją decyzję z 7 sierpnia 2023 r. nr BP.504.32.2022.2250.DLl.444409 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji DWITD nr WITD.DI.0l52.10035/39/19 z 31 października 2019 r. Jako podstawę wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a. Dalej organ przytoczył przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z art. 156 k.p.a. i poinformował, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych poważnymi wadami prawnymi dotyczącymi treści decyzji oraz prowadzenia postępowania administracyjnego. Podkreślił, że ma charakter wyjątkowy i wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja jest dotknięta wadą prawną, gdyż zasadą jest trwałość decyzji administracyjnej. Jak dalej wskazał DWITD, zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie znajdują uzasadnienia i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Wyjaśnił różnice między postępowaniem zwykłym a postępowaniem wszczętym w celu weryfikacji decyzji ostatecznej w nadzwyczajnym trybie postępowania. Powołując się na orzecznictwo wskazał, że w odniesieniu do kwestii naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji polegającą na skierowaniu decyzji administracyjnej do osoby niebędącej stroną należy rozumieć, jako nałożenie na dany podmiot obowiązków w sytuacji gdy przepis prawa nie przewiduje możliwości wydania decyzji w odniesieniu do tej właśnie osoby. Ta wada prawna będzie zachodzić, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję nie miał przymiotu strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dalej zaznaczył, że według art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Następnie podniósł, że o tym, kto w danym postępowaniu jest stroną, do której kierowana jest decyzja wydawana na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2022 r. poz. 2201 ze zm.) — dalej: u.t.d., decydują ustalenia stanu faktycznego odnoszące się do tego, kto wykonywał sporny przewóz, a więc kto był tym samym przedsiębiorcą wykonującym przewóz drogowy rzeczy. Poczynione ustalenia determinują bowiem, kto dopuścił się naruszenia przepisów u.t.d. oraz na kogo powinna być nałożona kara pieniężna i w jakim rozmiarze, a w konsekwencji kto jest stroną w sprawie. W kontekście powyższego organ podniósł, iż materiał zebrany w toku postępowania potwierdza, że kontrolowany przewóz był wykonywany w imieniu i na rzecz D. sp. z o.o. sp. k. Jako dowód organ wskazał dokumenty okazane przez kierowców podczas kontroli: licencja na międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy udzielona spółce D. sp. z o.o. sp. k. oraz dokument przewozowy CMR, w którym D. sp. z o.o. sp. k. została wskazana jako przewoźnik. Organ zaznaczył, ze wobec powyższego należy stwierdzić, że odpowiedzialny za ujawnione naruszenie przewoźnik, a tym samym strona postępowania została prawidłowo zidentyfikowana i określona w decyzji wydanej przez DWITD. Dalej organ – powołując się na orzecznictwo – wskazał, że decyzja z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DL0152.I0035/39/19 została wydana na spółkę D. sp. z o.o. sp. k., a następnie prawidłowo jej doręczona. Spółka miała możliwość zapoznania się z treścią decyzji, a także złożenia odwołania, więc według GITD, nie poniosła negatywnych skutków prawnych, zatem nie można stwierdzić, że decyzja zawierała jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie oznaczenia strony. Decyzja została bowiem skierowana do podmiotu będącego stroną. W dalszej kolejności organ odniósł się do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić w sytuacji, gdy treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą. Jak dalej podniósł DWITD, istnienie przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. musi być oczywiste, nie może być kwestią przypuszczeń. i nie mogą występować przy tym przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 2 k.p.a. Dalej organ wskazał, że decyzja z 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0l52.I0035/39/19 została wydana na podstawie wskazanych w jej treści przepisów obowiązujących w dniu orzekania, nie budzących wątpliwości interpretacyjnych, zatem – według niego – nie sposób uznać, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W skardze na powyższą decyzję skarżąca spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji GITD nr BP.504.32.2022.2250.DL1.444409 z 7 sierpnia 2023 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji DWITD nr WlTD.DI.0152.I0035/39/19 z dnia 31 października 2019 r. w sytuacji, w której decyzja administracyjna postępowania toczącego się przeciwko D. sp. z o.o. KRS [...] doręczona została innemu podmiotowi o podobnej firmie, a mianowicie D. sp. z o.o. sp. k. KRS: [...]; 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji DWITD WITD.DI.0152.I0035/39/19 z dnia 31 października 2019 roku, mimo rażącego naruszenia prawa przy jej wydaniu; 3. naruszenie art. 92a u.t.d. w zw. z art. 107 §1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 109 §1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji DWITD z dnia 31 października 2019 r., nr WITD.DI.0152.I0035/39/19 adresowanej i doręczonej do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, co nie wynikało z omyłki pisarskiej tylko ze świadomego doręczenia decyzji innemu podmiotowi prawa handlowego niebędącego stroną prowadzonego postępowania administracyjnego, tj. doręczenie decyzji DWITD z dnia 31 października 2019 r. nr WITD.DI.0152.I0035/39/19 spółce mianowicie D. sp. z o.o. sp. k. KRS: [...], zamiast spółce D. sp. z o.o. KRS [...]. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła swoją argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 7 września 2023 r. Dodatkowo wskazała, iż konieczne jest wykazanie przez organ faktu, że decyzja DWITD nr WITD.DI.0152.10035/39/19 z 31 października 2019 r. zamiast kształtować obowiązki D. sp. z o.o. KRS [...], ukształtowała obowiązek poniesienia kary pieniężnej D. sp. z o.o. sp. k. KRS: [...], którą spółka uiściła w obawie przed przymusem egzekucyjnym i kosztami z tym związanymi. Jak dalej podkreśliła skarżąca spółka, skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie doprowadziło do ukształtowania obowiązku i zrealizowanie obowiązku przez podmiot, który nie uczestniczył w postępowaniu. Ponadto strona skarżąca zaznaczyła, że prowadzone przez DWITD postępowanie wyczerpuje przesłanki z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., tj. że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, bowiem DWITD zapewniał czynny udział w postępowaniu jednej spółce, a decyzją określił obowiązki administracyjnoprawne kreując sytuację prawną innej spółki. Strona skarżąca podniosła również, że nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż nie ma znaczenia fakt, do której strony doręczono decyzję, gdyż doszło do omyłki pisarskiej. Jak dalej zaznaczyła strona skarżąca, omyłką pisarską byłoby popełnienie błędu w firmie spółki poprzez tzw. literówkę. Wskazała również, że dopuszczenie przez organ stosowania skrótów w oznaczeniach nazw spółki w oznaczeniu strony decyzji, nie może doprowadzić do całkowitej zmiany podmiotu. Jak dalej podniosła, taka teza mogłaby mieć uzasadnienie, gdyby postępowanie wszczęto przeciwko D. sp. z o.o. sp. k. i skrócenie nazwy miałoby powodować doręczenie decyzji spółce D. sp. z o.o. W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. 935 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli sprawy w tak określonych granicach, Sąd dopatrzył się naruszenia prawa w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia decyzji organów obu instancji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddano decyzję wydaną w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności. W tym wypadku dokonanie oceny wydanej decyzji w zakresie zgodności z prawem podlega specyficznym zasadom, bowiem celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji pod kątem – czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną, wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. Sprawa nie toczy się zatem w trybie zwykłym a w trybie nadzoru, kiedy wyjątkowo, wbrew wynikającej z art. 16 k.p.a. zasadzie trwałości decyzji ostatecznych, z enumeratywnie wyliczonych w ustawie przyczyn, można uznać decyzję ostateczną za dotkniętą tak ciężką wadą, iż zachodzi konieczność uznania jej za nieważną (por. wyroki: NSA z 8 czerwca 1998 r., II SA 456/98, WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1361/12, CBOSA ). Podstawy stwierdzenia nieważności prawomocnej decyzji wymieniono w art. 156 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym artykułem, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (§ 1). Nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne(§ 2). Zgodnie z art. 156 k.p.a., w przypadku ustalenia przez organ rozpoznający wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji przesłanek wymienionych w § 1 tego przepisu, organ ten ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., co w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Analiza powyższych przepisów wskazuje, że przesłanka stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. występuje w sytuacji, gdy organ orzekł w formie decyzji o prawach lub obowiązkach podmiotu, który nie miał interesu prawnego do występowania w toczącym się postępowaniu. Interes prawny wynika natomiast z prawa materialnego, które w rozpoznawanej sprawie stanowi ustawa o transporcie drogowym. W szczególności zaś jej art. 92a ust. 1, zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej (...). Przewoźnik jest zatem podmiotem, na który u.t.d. nakłada szereg obowiązków związanych w wykonywaniem transportu, w tym w szczególności związane z rejestrowaniem transportu i właściwą obsługą homologowanego i sprawnego technicznie tachografu(naruszenia wymienione w Załączniku 3, lp. 6.2 do u.t.d.), z niewykonaniem których wiąże się nałożenie kary pieniężnej. Z akt sprawy (kopia wypisu z licencji dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, kopia dokumentu przewozowego CMR) bezspornie wynika, że to spółka D. sp. z o.o. s.k. była przewoźnikiem, którego pojazd został poddany kontroli drogowej. Adresatem decyzji DWITD jest również spółka D. sp. z o.o. s.k. W tej sytuacji należy stwierdzić, że nie było więc podstaw do zastosowania przez organ przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Decyzja została wydana wobec spółki będącej przewoźnikiem w dniu kontroli, której wynik wskazywał na to, że kierujący pojazdem wykonującym przewóz na rzecz D. sp. z o.o. s.k. naruszyli przepisy ustawy o transporcie drogowym. Natomiast nie sposób zauważyć, że DWITD niewątpliwie wszczął i prowadził postępowanie administracyjne wobec spółki D. sp. z o.o. – a więc podmiotu, który nie dokonywał przewozu w rozpoznawanej sprawie. Nie zostało natomiast wszczęte żadne postępowanie w stosunku do przewoźnika tj. D. sp. z o.o. s.k. Potwierdza to treść zawiadomienia o wszczęciu postepowania , w którym wskazano wyraźnie, że zostało ono wszczęte w stosunku do podmiotu: D. sp. z o.o. Organ wydał decyzję nr WITD.DI.0152.10035/39/19 z 31 października 2019 r., której stronę oznaczył jako D. sp. z o.o. s.k. nie prowadząc wię wcześniej żadnego postępowania w stosunku do tego podmiotu. W decyzji tej orzekł o obowiązku spółki D. sp. z o.o. s.k. w postaci nałożenia na nią kary pieniężnej. Zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., organ administracji publicznej jest zobowiązany zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie będącej przedmiotem postępowania wszczynanego z urzędu (...). Organ administracji powinien zatem ustalić z urzędu, które osoby będą stronami w postępowaniu administracyjnym wszczynanym z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, kierując się w tym względzie przepisem art. 28 i przepisami szczególnymi, a następnie powinien powiadomić strony o wszczęciu postępowania (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2025, art. 61). Nie jest istotna forma powiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, lecz fakt, czy strony zostały zawiadomione o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie, a więc to, czy powzięły wiadomość o wszczęciu postępowania administracyjnego. Uzyskanie przez stronę informacji o wszczęciu postępowania administracyjnego w określonej sprawie umożliwia stronie podjęcie stosownych działań w danej sprawie i pozwala na zadbanie o należytą ochronę własnych interesów prawnych (wyrok NSA z 22 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2601/12,CBOSA). Nawet jeśli strona skarżąca wiedziała o toczącym się postępowaniu wobec D. sp. z o.o. oraz o fakcie, że sprawa dotyczy naruszenia przepisów w transporcie drogowym przez pojazd wykonujący przewóz na jej rzecz, to nie zmienia sytuacji, że nie mogła brać czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Tym samym postępowanie, którego strona była D. sp. z o.o. s.k. nie zostało nigdy wszczęte ani przeprowadzone. Naruszając art. 61 § 4 k.p.a., DWITD wszczął i prowadził postępowanie wobec podmiotu, który nie był stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. (Sąd zwraca uwagę, że z akt sprawy nie wynika, by postępowanie to zostało zakończone), jednocześnie wydając decyzję WITD.DI.0152.10035/39/19 z 31 października 2019 r. wobec innego podmiotu bez przeprowadzenia unormowanego przepisami k.p.a. postępowania administracyjnego, w szczególności art. 61 k.p.a. i następne dotyczące postępowania. Powyższe naruszenie przepisów prawa procesowego, wyrażające się w tym, że DWITD nie wszczął i nie przeprowadził postępowania w ogóle, w sytuacji, kiedy zgodnie z k.p.a., powinien był je przeprowadzić, jest daleko idącym zignorowaniem reguł procedury administracyjnej i wypełnia znamiona rażącego naruszenia prawa. Wagi tego naruszenia nie niweluje powoływana przez organ okoliczność, że D. sp. z o.o. jest wspólnikiem D. sp. z o.o. s.k., więc spółka D. sp. z o.o. s.k. posiadała informacje na temat toczącego się postępowania. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w sytuacji, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2024 r. sygn. akt I GSK 1406/21 i powołane tam orzeczenia: wyrok NSA z dnia 16 maja 2913 r., sygn. akt II GSK 357/12 NSA z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, wyrok NSA z dnia 6 lutego 1995 r., CBOSA). Zatem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. to takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, trzeba zauważyć, że twierdzenie organu, iż zawiadomienie o wszczęciu i prowadzenie postępowania wobec spółki D. sp. z o.o. nie stanowi przeszkody do wydania decyzji administracyjnej wobec D. sp. z o.o. s.k., jest oczywiście bezzasadne. Wprawdzie wspólnicy spółki D. sp. z o.o. są również wspólnikami D. sp. z o.o. s.k., nie sposób jednak uznać, że w związku z tym, wydanie decyzji administracyjnej, której stroną jest D. sp. z o.o. s.k. po przeprowadzeniu postępowania wobec D. sp. z o.o. nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Zaistniała więc przesłanka zastosowania art. 156 § 2 k.p.a., bowiem wydanie przez DWITD decyzji z 31 października 2019 r. nie zostało poprzedzone przeprowadzonym wcześniej postępowaniem administracyjnym, co stanowi rażące naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 9, art. 10, art. 61 k.p.a. i następnych. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Podczas ponownego rozpoznania sprawy organ będzie zobligowany wziąć pod uwagę powyższe rozważania dotyczące stosowania art.156 k.p.a. i wyeliminować uchybienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło