I GSK 827/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-02-28

Skład orzekający: Henryk Wach, Bogdan Fischer, Jacek Boratyn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok WSA uchylający decyzję organu administracji, wydany na podstawie innej decyzji, która następnie została uchylona przez WSA, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że wyrok WSA uchylający decyzję organu administracji nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., jeśli uchylona decyzja nie była wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. Sąd podkreślił, że kluczowy jest ścisły związek przyczynowy między decyzjami, a w analizowanej sprawie decyzje były od siebie niezależne. Ponadto, NSA uznał, że decyzja pierwszoinstancyjna została wydana przez organ właściwy miejscowo, pomimo działania z upoważnienia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wysokości funduszu operacyjnego, wydatków na działania w programie operacyjnym oraz pomocy finansowej ze środków UE dla organizacji producentów owoców i warzyw na rok 2019. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia, wskazując na niezgodność działań z przepisami UE i strategią krajową. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Prezesa ARiMR. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę organizacji. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA, zarzucającą m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od E. Sp. z o.o. na rzecz Prezesa ARiMR zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del WSA. Jacek Boratyn Protokolant asystent sędziego Maja Wiercińska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 934/20 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego, wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym oraz pomocy finansowej ze środków z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od E. Sp. z o.o. w W. na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 934/20 oddalił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca", "strona") na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy. Organizacja producentów owoców i warzyw Europejskie Centrum Owocowe Sp. z o.o. jest w trakcie realizacji programu operacyjnego na lata 2017 - 2019, w którym zmiany na lata 2018 – 2019 zostały zatwierdzone decyzją Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z [...] stycznia 2018 r. Spółka złożyła wniosek o zatwierdzenie kolejnych zmian planu operacyjnego na rok 2019, które jednak do czasu wydania decyzji kontrolowanej w niniejszej sprawie nie zostały zatwierdzone ostateczną decyzją (Prezes ARiMR odmówił ich zatwierdzenia decyzją z 20 maja 2020 r.). Dyrektor Lubelskiego OR ARiMR [...] grudnia 2018 r. decyzją nr [...] o odmówił zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego na 2019 rok, odmowie zatwierdzenia wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym na 2019 rok, odmówił zatwierdzenia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2019 rok. Podkreślił, że przeprowadzona analiza danych ujętych w zatwierdzonym programie operacyjnym dotycząca zakresu poszczególnych działań zatwierdzonych do realizacji wykazała, że zakres działania 2.1 Stosowanie nowoczesnych rozwiązań logistycznych i organizacyjnych pozwalających Organizacjom Producentów na usprawnienie realizacji dostaw przez organizacje owoców i warzyw i zakres działania 6.1 Wprowadzenie naturalnych metod zapylania roślin w programie operacyjnym zatwierdzonym 19 stycznia 2018 r., nie został dostosowany do wymogów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013, rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 2017/891 i rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 2017/892 i nie jest zgodny z wymogami Strategii krajowej dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2022 (Dz. U. MRiRW z 2017 r., poz. 70). Stwierdził, że spośród wszystkich wydatków zaproponowanych do zatwierdzenia w ramach kwoty funduszu operacyjnego w rozpatrywanym wniosku, do zatwierdzenia kwalifikowałby się jedynie wydatek na działanie 1.1 w wysokości 47 200,00 zł, w zakresie zgodnym z programem operacyjnym zatwierdzonym decyzją z 19 stycznia 2018 r. Po przeanalizowaniu całego zgromadzonego materiału dowodowego i dokonaniu szczegółowej analizy kwalifikowalności planowanych do poniesienia przez Organizację wydatków na działania zaplanowane do realizacji w programie operacyjnym na 2019 r., organ stwierdził, że zasadna jest odmowa zatwierdzenia w całości kwoty funduszu operacyjnego. Podkreślił, że w momencie zakwalifikowania jedynie wydatku na działanie 1.1 naruszony zostałby wymóg wynikający ze Strategii krajowej na lata 2018 - 2022, zgodnie z którym maksymalny odsetek funduszu operacyjnego, który może być przeznaczony na poszczególne cele (obszary działań, o których mowa w rozdziale 3.2, będące celami operacyjnymi programów operacyjnych) nie może przekroczyć 60% wydatków w danym roku realizacji programu operacyjnego. W przedmiotowej sprawie w przypadku zatwierdzenia wydatku na działanie 1.1 odsetek o którym mowa powyżej wyniósłby 98,04%, przez co naruszony zostałby wymóg wynikający ze Strategii. Brak zakwalifikowania wydatków na działanie 6.1 i działanie 6.2 powoduje, że nie zostanie spełniony wymóg wynikający z rozdziału 3.2. Ogólne wymagania odnośnie do środowiskowej zawartości programu operacyjnego zawartego w Strategii krajowej na lata 2018-2022, zgodnie z którym Organizacje producentów lub zrzeszenia organizacji producentów muszą zrealizować co najmniej 2 działania na rzecz ochrony środowiska albo przeznaczyć co najmniej 10% swojego funduszu operacyjnego na działania na rzecz ochrony środowiska. Działania te mogą być realizowane zarówno w obrębie jednego, jak również kilku obszarów priorytetowych, wskazanych w rozdziale 2. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2020 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego ARiMR, działającego z upoważnienia Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR z 14 grudnia 2018 r., którą skarżącej: - odmówiono zatwierdzenia wysokości funduszu operacyjnego na 2019 r.; - odmówiono zatwierdzenia wysokości wydatków na działania zatwierdzone w programie operacyjnym na 2019 r.; - odmówiono zatwierdzenia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej na 2019 r. W uzasadnieniu decyzji Prezes ARiMR zaaprobował w całości decyzję organu I instancji zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Skarżący zaskarżyli tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt V SA/Wa 934/20 ją oddalił. Sąd I instancji wskazał na treść obowiązujących w sprawie przepisów. Podkreślił, że zgodnie z art.107 ust. 1 TFUE pomoc publiczna co do zasady jest niedopuszczalna. W związku z tym przyznanie i wypłacenie pomocy publicznej, która została dopuszczona przepisami prawa, musi być uzasadnione spełnieniem wszystkich przewidzianych prawem przesłanek. Wyjaśnił, że pomoc, o którą ubiegała się strona została ustanowiona w art. 32 - 38 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013. Przepisy te wskazują na powiązanie funduszu operacyjnego, programu operacyjnego, strategii krajowej i konieczność zapewnienia zgodności pomiędzy nimi. Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania, w tym naruszenia przepisów k.p.a., jak również nie stwierdził innych naruszeń przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym uzasadniać uwzględnienie skargi. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Następnie skarżąca, na podstawie art. 173, art. 175 § 1, art. 176 § 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", zaskarżyła w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 listopada 2020 r. o sygn. akt: V SA/Wa 934/20 i w/w wyrokowi, na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci: I. błędnego zastosowania art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647, t.j.), zwanej dalej: "p.u.s.a.", w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie stawianego w skardze zarzutu naruszenia przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie: art. 9a ust. 1 pkt 1) lit. b) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynku owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2019 r., poz. 935 t.j.), w zw. z art. 10 ust. 3b, 3c, 3d i 3e ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 t.j.), w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez przyjęcie, że decyzja w pierwszej instancji została wydana przez organ właściwy do rozpoznania sprawy, pomimo że z samego postanowienia nr 1/2020 wydanego przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że decyzje w pierwszej instancji wydał organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy, wskutek czego Sąd I instancji błędnie zastosował art. 151 p.p.s.a.; II. błędnego zastosowania art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że 24 listopada 2020 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydał wyrok o sygn. akt: V SA/Wa 700/20, w którym uchylił decyzje Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o nr [...] i poprzedzającą ją decyzje Dyrektora r Mazowieckiego Oddziału .Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany programu operacyjnego skarżącej na rok przyszły 2019, a zatem decyzji w oparciu o którą zapadła decyzja zaskarżona w przedmiotowej sprawie i przyjęcie za organami, że w sposób prawidłowy odmówiły skarżącej zatwierdzenia funduszu operacyjnego na rok 2019, pomimo że w/w wyrok WSA powoduje, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8), a Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę, zamiast art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) co winno skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca przedstawiła argumentację wniesionych zarzutów i na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. oraz art. 188 p.p.s.a., wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona o rozpoznanie skargi i uchylenie decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu niższego stopnia; 2. rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym; 3. zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ w pełni poparł stanowisko zawarte w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji i wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługiwała na uwzględnienie. W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z przepisów art. 174 i art. 183 § 1 p.p.s.a. wynika, że postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołane wniesioną skargą kasacyjną nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy, a którymi związanie polega na tym, że wskazanie przez skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niewyartykułowane przez skarżącą naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Wobec związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej, prawidłowe (tzn. jasne i niebudzące wątpliwości) sformułowanie zarzutów kasacyjnych jest warunkiem niezbędnym dla uznania, że zarzut jest usprawiedliwiony. Z art. 176 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przepis ten określa elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por. postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; te orzeczenia oraz powoływane dalej dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, dokładniej, błędną jego wykładnię lub niewłaściwe jej zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Druga z podstaw kasacyjnych (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), dotyczy mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że w przypadku formułowania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie takiego zarzutu wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, str. 368). Z kolei autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia tzw. materialne (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) jest zobowiązany do konkretnego wskazania nie tylko, które przepisy prawa materialnego zostały przez Sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, lecz także na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie zmierzać powinien do wykazania, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W ramach tej podstawy kasacyjnej możliwe jest również kwestionowanie niezastosowania określonego przepisu prawa, z tym jednak zastrzeżeniem, że jeżeli strona skarżąca kasacyjnie podnosi w skardze kasacyjnej, że Sąd rozpoznający sprawę zastosował nie ten przepis prawa materialnego, który powinien być zastosowany, to powinna wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić, dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia, tj. dlaczego powinien być zastosowany. Zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w postaci pozytywnej, czyli zarzucenia zastosowania normy prawnej, która nie powinna być w danej sprawie zastosowana, a także w postaci negatywnej, czyli zarzucenia niezastosowania normy prawnej, która w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną powinna być zastosowana, wymaga należytej precyzji w jego konstruowaniu w konkretnej sprawie. Jednocześnie należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Wskazać również należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 178/13 tamże). Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 601/09, wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 10.; wyrok NSA z dnia 13 października 2004 r., FSK 548/04, wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., FSK 568/04, ONSAiWSA 2005, nr 4, poz. 67; wyrok WNSA z dnia 21 lutego 2005 r., GSK 1045/04, wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., GSK 974/04, wyrok NSA z dnia 3 września 2008 r., II GSK 293/08, tamże). Niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 654/12, tamże). Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny mocą art. 183 § 1 p.p.s.a. jest związany granicami skargi kasacyjnej. Zatem zakres kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny jest ograniczony w tym sensie, że jest wyznaczony zarzutami i żądaniami strony zawartymi w skutecznie wniesionej skardze kasacyjnej. Innymi słowy, Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te zarzuty kasacyjne, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Nie może natomiast zastępować strony i uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych oraz badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również modyfikować zgłoszonych zarzutów kasacyjnych i ich uzasadnienia pod kątem okoliczności danej sprawy. Musi bazować na zarzutach i ich uzasadnieniu sformułowanym przez wnoszącego skargę kasacyjną. Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów, zawierając wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia. Sąd II instancji nie może domniemywać kierunków i zakresu weryfikacji wyroku Sądu I instancji, jeżeli wprost nie wynika to z treści skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny pomimo dostrzeżonych błędów, mając na względzie treść uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 dokona oceny zarzutów skargi kasacyjnej, które odnoszą się do poglądu Sądu I instancji o zgodności z prawem skontrolowanej przez ten Sąd decyzji. Na wstępie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie niniejszej skarga kasacyjna została sporządzona w sposób niestaranny. Spostrzeżenie to odnosi się zarówno do warstwy metodologicznej, jak i techniczno-redakcyjnej. Na niestaranność wskazuje skonstruowanie skargi kasacyjnej bez uwzględnienia przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania i jednocześnie zarzucił niewłaściwe zastosowanie wskazanych tam przepisów p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej nie zauważył rozróżnienia dwóch podstaw skargi kasacyjnej, umieszczenia ich przez ustawodawcę w dwóch różnych punktach czyli art. 174 pkt 1 (prawo materialne) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (prawo procesowe) oraz zastosowanie przez ustawodawcę dwóch różnych postaci naruszeń przepisów. Jak wyżej była mowa, zarzut polegający na błędnym zastosowaniu odnosi się tylko do przepisów prawa materialnego, natomiast tę formę zarzutu przypisał autor skargi kasacyjnej zarzutowi prawa procesowego. Takie dowolne podejście autora skargi kasacyjnej nie znajduje swojego oparcia w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy stwierdzić, iż strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji błędne zastosowanie art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a., w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niedostrzeżenie przez Sąd I instancji, że 24 listopada 2020 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydał wyrok o sygn. akt: V SA/Wa 700/20, w którym uchylił decyzje Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie o nr [...] i poprzedzającą ją decyzje Dyrektora Mazowieckiego Oddziału .Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany programu operacyjnego skarżącej na rok przyszły 2019, a zatem decyzji w oparciu o którą zapadła decyzja zaskarżona w przedmiotowej sprawie i przyjęcie za organami, że w sposób prawidłowy odmówiły skarżącej zatwierdzenia funduszu operacyjnego na rok 2019, pomimo że w/w wyrok WSA powoduje, iż w przedmiotowej sprawie zachodzi podstawa wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 8), a Sąd I instancji niewłaściwie zastosował art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę, zamiast art. 145 § 1 pkt 1) lit. b) co winno skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. Naczelny Sad Administracyjny wyjaśnia, że wskazany wyżej zarzut jest bezpodstawny. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, przepis art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, która określa funkcje sądów administracyjnych wyjaśniając, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem. Zarzut naruszenia powołanego przepisu prawa mógłby stanowić podstawę skargi kasacyjnej, gdyby sąd administracyjny rozpoznał skargę z uwzględnieniem innych kryteriów niż zgodność z prawem. Natomiast taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ponadto wskazać należy, że przepis ten nie stanowi podstawy do czynienia zarzutu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Z kolei przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a. ma miejsce wówczas, gdy sąd rozpoznający sprawę uchyli się od obowiązku wykonania kontroli zaskarżonej decyzji, natomiast okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie zgadza się z wynikiem tej kontroli nie stanowi naruszenia tego przepisu prawa. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że kluczowe z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy staje się ustalenie prawidłowej interpretacji art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W analizowanym przepisie prawa wskazuje się na konieczność wykazania istnienia związku przyczynowego między decyzją organu, a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. O istnieniu związku przyczynowego, o którym mowa w analizowanym przepisie prawa, możemy mówić wtedy, gdy jedna decyzja jest związana inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Celem tej przesłanki wznowienia postępowania jest usunięcie sprzeczności między decyzjami oraz między decyzjami ostatecznymi, a orzeczeniami sądów, które następnie zostaną uchylone lub zmienione. W orzecznictwie Naczelnego Sąd Administracyjnego przyjmuje się, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą. Podkreśla się, że w przepisie tym chodzi o ścisły, istotny związek przyczynowy (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2049/20, tamże). Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, iż pomiędzy zaskarżoną decyzją, a wskazaną przez autora skargi kasacyjną decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmiany programu operacyjnego na kolejne lata realizacji programu operacyjnego, nie istnieje taki związek o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 700/20, którym uchylono decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] nie daje podstawy do uchylenia zaskarżonej w sprawie niniejszej decyzji, gdyż nie została ona wydana w oparciu o nią. Co istotne, decyzje te są od siebie niezależne, a więc jedna decyzja nie stanowi podstawy wydania drugiej. Tym samym nie wypełniają one przesłanki wskazanej w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Na marginesie należy podkreślić, że przywoływany przez autora skargi kasacyjnej wyrok o sygn. akt V SA/Wa 700/20 jak i wyrok poddawany kontroli instancyjnej w sprawie niniejszej zostały wydane przez Sąd I instancji na tym samym posiedzeniu. Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt I petitum skargi kasacyjnej w którym jej autor zarzuca błędne zastosowanie art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. i w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich błędne zastosowanie i dalej nieuwzględnienie stawianego w skardze zarzutu naruszenia przez organy orzekające w przedmiotowej sprawie: art. 9a ust. 1 pkt 1) lit. b) ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynku owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2019 r., poz. 935 t.j.), w zw. z art. 10 ust. 3b, 3c, 3d i 3e ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505 t.j.), w zw. z art. 107 § 1 k.p.a., w zw. z art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a., poprzez przyjęcie, że decyzja w pierwszej instancji została wydana przez organ właściwy do rozpoznania sprawy, pomimo że z samego postanowienia nr 1/2020 wydanego przez Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wynika, że decyzje w pierwszej instancji wydał organ niewłaściwy do rozpoznania sprawy, wskutek czego Sąd I instancji błędnie zastosował art. 151 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że jest on nietrafny. Na wstępie należy podkreślić, że wskazane wyżej argumenty dotyczące błędnego sformułowania skargi kasacyjnej i zarzucenia błędnego zastosowania przepisów wynikowych i ustrojowych są w pełni aktualne również w zakresie tego zarzutu. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że Sąd I instancji słusznie uznał, że przy podpisie osoby pod decyzją umieszczono dopisek wskazujący jednoznacznie, że składająca podpis działała z upoważnienia Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR. Świadczy o tym zarówno odbicie pieczęci wskazującej stanowisko służbowe tej osoby - Z-ca Dyrektora Lubelskiego OR oraz wskazanie na działanie z upoważnienia Dyrektora Mazowieckiego OR. Okoliczności te potwierdzają, że decyzja została wydana z upoważnienia właściwego miejscowo Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR, a nie z upoważnienia Dyrektora Lubelskiego OR ARiMR. O możliwości i zgodności z prawem takiego działania świadczy również treść porozumienia z 19 listopada 2018 zawartego pomiędzy Dyrektorem Mazowieckiego OR ARiMR i Dyrektorem Lubelskiego OR ARiMR. W oparciu o nie doszło do upoważnienia konkretnych pracowników Lubelskiego OR ARiMR do dokonywania oznaczonych czynności za Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR. Natomiast nie miało miejsca przeniesienie kompetencji, o którym mowa w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Zatem, wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, decyzja pierwszoinstancyjna została wydana przez organ właściwy miejscowo. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło