II OZ 253/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. P. i D. K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 645/24 wzywające K. P. do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. P. i D. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r., nr 73/2024 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: odrzucić zażalenie Zarządzeniem z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 645/24, Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał K. P. (dalej "skarżąca") do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2024 r., w kwocie 100 zł stosownie do § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2003 r., poz. 2913). W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Postępowanie to zakończyło się postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 28 listopada 2024 r. utrzymującym w mocy postanowienie referendarza WSA w Warszawie z dnia 8 października 2024 r. (VII SPP/Wa 329/24). Zarządzeniem z dnia 28 listopada 2024 r. skarżąca została ponownie wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z dnia 18 grudnia 2024 r. zażalenie na powyższe zarządzenie złożyły D. K., K. P. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wniesione zażalenie na zarządzenie z dnia 28 listopada 2024 r., wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, jest niedopuszczalne i winno być odrzucone, choć podstawa odrzucenia jest inna w odniesieniu do każdej z żalących. Należy zauważyć, że niedopuszczalność może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą w szczególności wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę niebędącą adresatem zarządzenia, ponieważ jego skutki prawne dotyczą wyłącznie adresata takiego zarządzenia. Takie skutki (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie opłaty sądowej) w niniejszej sprawie dotyczą wyłącznie K. P. W wypadku K. P. należy natomiast dostrzec, że pomimo wskazania przez Sąd I instancji, że prawomocnie zakończono postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy, które zawieszało obowiązek uiszczenia wpisu - wynikający z zarządzenia z dnia 13 marca 2024 r. - Sąd błędnie pouczył stronę, że na kolejne wezwanie w tym zakresie przysługuje zażalenie. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 – 10 p.p.s.a. Zażalenie przysługuje zatem wyłącznie wtedy, gdy przewiduje to przepis ustawowy. Art. 198 cytowanej ustawy stanowi także, że przepisy dotyczące zażaleń stosuje się odpowiednio do zażaleń na zarządzenia przewodniczącego, jeżeli ustawa przewiduje wniesienie zażalenia. Stosownie do art. 227 § 1 p.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych. Analiza wskazanych przepisów wskazuje, że na zarządzenie wzywające do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Prościej ujmując – takie wezwanie jest niezaskarżalne. W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wynikające z prawomocnego zarządzenia stanowi jedynie czynność o charakterze technicznym. Jest to informacja wskazująca na konieczność uiszczenia wpisu (realizująca zasadę określoną w art. 6 p.p.s.a.), która nie może być kwalifikowana jako zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych podlegające zaskarżeniu zażaleniem w trybie art. 227 § 1 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca objęła zażaleniem kolejne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału dotyczące wezwania do uiszczenia wpisu, w przypadku którego ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia i które nie stanowi zarządzenia określonego w art. 227 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji winien zaznaczyć, że po prawomocnym zakończeniu postępowania, którego skutkiem była odmowa przyznania prawa pomocy, wzywa skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 marca 2024 r. Błędne sformułowanie pouczenia przez Sąd I instancji nie mogło jednak skutkować odmiennym stosowaniem przepisów ustawy. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.