II GZ 611/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Zalewski po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2025 r. sygn. akt III SA/Kr 371/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2024 r. nr SKO.Dr./4122/8/2024 w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt III SA/Kr 371/25 odrzucił – na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2024r., w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Przedstawiając stan sprawy Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że skarżąca A. Z. w dniu 1 lutego 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. WSA miał na uwadze, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika, ojca – A. Z., który zamieszkiwał ze skarżącą pod tym samym adresem – [...]. Zaskarżona decyzja została skierowana do skarżącej, jednakże została odebrana 30 grudnia 2024 r. przez dorosłego domownika – A. Z., który miał w postępowaniu administracyjnym status pełnomocnika. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji dokonał oceny, zgodnie z którą doszło do skutecznego doręczenia skarżącej zaskarżonej decyzji w dniu jej odbioru przez pełnomocnika skarżącej A. Z., tj. 30 grudnia 2024 r. Sąd ten miał na uwadze, że decyzja została co prawda błędnie zaadresowana do skarżącej, a nie do jej pełnomocnika, jednakże uznał, że z uwagi na fakt zamieszkiwania skarżącej i jej pełnomocnika pod tym samym adresem, finalnie to pełnomocnik skarżącej odebrał korespondencję zawierającą zaskarżoną decyzję i on złożył podpis na potwierdzeniu odbioru. W konsekwencji, WSA ocenił, że w dniu 30 grudnia 2024 r. otworzył się termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Termin ten upływał wraz z dniem 29 stycznia 2025 r., tymczasem skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w dniu 1 lutego 2025 r., a zatem z uchybieniem terminu. Z tego względu Sąd pierwszej instancji skargę tę odrzucił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu zażalenia podniosła m.in., że w postępowaniu administracyjnym, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, to pisma doręcza się pełnomocnikowi. Tymczasem SKO w Krakowie nie doręczyło skarżonej decyzji powołanemu pełnomocnikowi, więc tym samym nie został otwarty termin do wniesienia skargi na decyzję SKO w Krakowie z dnia 10 grudnia 2024 r. Wnosząca zażalenie podniosła też, że błędne było założenie WSA, zgodnie z którym A. Z., ustanowiony w sprawie jako pełnomocnik strony, zapozna się z treścią odebranej korespondencji, mimo że nie została do niego zaadresowana. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli instancyjnej w niniejszym postępowaniu jest postanowienie odrzucające skargę z powodu jej wniesienia z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. W tej sytuacji, zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola, czy w sprawie rzeczywiście uchybiono terminowi do wniesienia skargi, a w konsekwencji - czy usprawiedliwione było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W tej sprawie kluczowe znaczenie ma, jak trafnie podnosi wnosząca zażalenie, kwestia prawidłowości doręczenia skarżonej decyzji SKO w Krakowie z dnia 10 grudnia 2024 r., a w konsekwencji ocena, czy otwarty został w istocie termin do wniesienia skargi na tę decyzję. I tak, zgodnie z treścią art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie ma sporu przede wszystkim co do tego, że przesyłka zawierająca tę decyzję została wysłana, skierowana bezpośrednio do jej adresata, tj. A. Z., ul. [...]. Tymczasem nie budzi też wątpliwości Sądu kasacyjnego, że w postępowaniu administracyjnym A. Z. ustanowiła pełnomocnika (w protokole wyjaśnień złożonych przez stronę w dniu 20 maja 2021 r.), co jednoznacznie potwierdziła w piśmie procesowym z dnia 2 sierpnia 2021 r., stwierdzając: "Jak już wielokrotnie informowałam w sprawie reprezentowana jestem niezmiennie przez pełnomocnika, pana A. Z. [...]. Wszelką korespondencję proszę kierować do pełnomocnika". W tej sytuacji nie można uznać za prawidłowe i skuteczne, tj. rodzące skutki procesowe, doręczenie decyzji bezpośrednio stronie postępowania. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przez stronę, za którą działa pełnomocnik, rozpoczyna swój bieg dopiero od dnia doręczenia rozstrzygnięcia pełnomocnikowi, choćby wcześniej zostało ono doręczone stronie (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 16. wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2019, str. 344; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 czerwca 2010 r. o sygn. akt II GSK 509/10 oraz z 12 sierpnia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1795/14 – treść dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Okoliczność szczególna w tej sprawie podniesiona przez Sąd pierwszej instancji, że w istocie i tak to pełnomocnik strony odebrał decyzję błędnie skierowaną do strony, w ocenie Sądu kasacyjnego nie mogła mieć wpływu na decydujący w sprawie fakt, że przesyłka zawierająca tę decyzję nie została skierowana do właściwego adresata, określonego art. 40 § 2 zd. 1 k.p.a., a zatem doręczenie to nie mogło zostać uznane za skuteczne. Zupełnie na marginesie NSA zauważa, że rację ma skarżąca podnosząc, że nieuprawnione byłoby oczekiwanie, by A. Z. otwierał przesyłki niezaadresowane do niego. Kwestia ta oczywiście nie miała jednak żadnego wpływu na ocenę prawną skuteczności doręczenia decyzji, jako nieskierowanej do właściwego adresata. Podsumowując stwierdzić należy, że wobec braku skutecznego doręczenia decyzji SKO w Krakowie z dnia 10 grudnia 2024 r. pełnomocnikowi A. Z., w ogóle nie doszło do otwarcia terminu do wniesienia skargi. Z tego względu jej odrzucenie przez WSA w Krakowie było co do zasady prawidłowe, jednak nie powinno nastąpić z powodu wniesienia skargi po terminie (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), a z powodu jej niedopuszczalności, w tym przypadku skargę należało uznać za przedwczesną jako złożoną przez doręczeniem decyzji (na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). W tej sytuacji, organ dokona prawidłowego doręczenia decyzji na adres pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie, bowiem rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji było prawidłowe mimo błędnego uzasadnienia.