IV SA/Wa 218/21

Warszawa, 13 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Golat Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia SO del. Aleksandra Westra po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę. IV SA/Wa 218/21 UZASADNIENIE Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, na skutek skargi [...] Sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej również "spółka" lub "skarżąca") było postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej również "GIOŚ" lub "organ") z [...] grudnia 2020 r., wydane na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej "k.p.a.") w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie organ wydał przyjmując następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] sierpnia 2020 r. znak: [...]. (dalej również "decyzja organu pierwszej instancji"), na podstawie art. 47 pkt 5 ustawy z 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2158), wymierzył spółce karę pieniężną w wysokości 52 000 (pięćdziesiąt dwa tysiące) złotych. Decyzja została doręczona spółce 28 sierpnia 2020 r. Spółka pismem z 25 września 2020 r. (nadanym tego samego dnia w urzędzie pocztowym) wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Główny Inspektor Ochrony Środowiska kontrolowanym postanowieniem stwierdził, że spółka wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem terminu. GIOŚ wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona spółce 28 sierpnia 2020 r. i zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie 11 września 2020 r. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji [...] września 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), zatem po upływie terminu. [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu skargi wywiedziono, że skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji i jednocześnie złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie skarżącej działanie GIOŚ polegające na wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zanim zostało wydane rozstrzygnięcie w sprawie wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stanowi naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie art. 134 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca zacytowała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 31 stycznia 2019 r. II SA/Po 1010/18 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 grudnia 2020 r. I OSK 1565/20 i 13 grudnia 2019 r. II OSK 278/18. Jednocześnie sformułowała wniosek, że dopiero wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uprawnia organ do wydania orzeczenia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika. Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga była niezasadna, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] grudnia 2020 r. nie narusza prawa, w stopniu skutkującym wyeliminowanie aktu z obrotu prawnego. Istota sporu sprowadzała się do oceny, czy organ mógł stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 134 k.p.a. zgodnie z którym, organ stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odwołania stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Dla potrzeb rozpoznania niniejszej sprawy należało przypomnieć, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 58 § 2 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie uchybienia terminu jest okolicznością obiektywną. Zaistnienie takiej okoliczności upoważnia organ administracji do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Należy wskazać, że za zasadę uznaje się, że w przypadku wniesienia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia pierwszeństwo w rozpoznaniu przyznaje się wnioskowi o przywrócenie terminu. Uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu rodzi bowiem ten skutek, że odpada postawa do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a otwiera się droga do merytorycznego rozpoznania sprawy. Dopuszcza się przy tym jednoczesne wydanie obu rozstrzygnięć, a nawet ich połączenie. Oznacza to, że na kolejność wydawania rozstrzygnięć, a w konsekwencji ich prawidłowość, wpływają każdorazowo okoliczności sprawy. Z akt rozpoznawanej sprawy wynikało, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącej 28 sierpnia 2020 r., zaś odwołanie zostało wniesione 25 września 2020 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Skarżąca wnosząc odwołanie wniosła również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Faktem było również to, że organ w pierwszej kolejności zajął się odwołaniem, wydając kontrolowane postanowienie [...] grudnia 2020 r. Z kolei kwestie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania GIOŚ rozstrzygnął [...] grudnia 2020 r. wydając postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (sądowoadministracyjna kontrola tego postanowienia toczyła się przed WSA w Warszawie pod sygnaturą IV SA/Wa 218/21 i zakończyła się wyrokiem z 13 maja 2021 r. oddalającym skargi). Takie działanie organu – wbrew zarzutom skargi - nie mogło zostać uznane za uchybienie, skutkujące uchyleniem postanowienia stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Niewątpliwie skarżący uchybił ustawowemu terminowi do złożenia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a jego wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności nie spotkał się z przychylnością organu administracji. Tym samym za chybiony sąd uznał zarzut naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 oraz 119 pkt 3 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania pomiędzy stronami postępowania. Skarga nie została uwzględniona, co czyniło niemożliwym zastosowanie art. 200 i art. 205 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.