II SAB/Sz 53/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Prokuratora Okręgowego w przedmiocie załatwienia sprawy p o s t a n a w i a odrzucić skargę. B. S. w piśmie z 17 stycznia 2025 r. złożonym w tym dniu wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w S. w przedmiocie załatwienia sprawy. W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że 16 grudnia 2024 r. złożył skargę, a w związku z niezałatwieniem jej w terminie 17 stycznia 2025 r. wniósł ponaglenie. Jako podstawę swojego działania wskazał art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.". W odpowiedzi na skargę Prokurator Okręgowy w S. wniósł o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądów administracyjnych. Jednocześnie wyjaśnił, że skarżący pismem z 16 grudnia 2024 r. złożył skargę na sposób załatwienia przez kierownika Działu Organizacyjnego Wydziału Organizacyjno - Sądowego Prokuratury Okręgowej w S. pism skarżącego z 4 listopada 2024r., 7 listopada 2024 r., 12 listopada 2024 r., 25 listopada 2024 r., 28 listopada 2024 r., 2 grudnia 2024 r. oraz pism z 4 grudnia 2024 r., 5 grudnia 2024r., 6 grudnia 2024 r. i 9 grudnia 2024 r., a także pism z 12 grudnia 2024 r. i z 13 grudnia 2024 r. w sprawie 3040-4. Ko 1505.2023. Skarga ta została zarejestrowana w tut. Prokuraturze pod sygn. 3040-4.051.29.2024 i została rozpoznana w trybie określonym przepisami Działu VI ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz.390) oraz Działu XIV rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1115). Pismem z 15 stycznia 2025 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi informując, iż wniesioną skargę uznano za niezasadną oraz wskazując przesłanki dokonanej w tym zakresie oceny. Wniesiona skarga została zatem rozpoznana z zachowaniem terminu wynikającego z art. 35 § 3 k.p.a., a więc w ciągu miesiąca, albowiem była to skarga wymagająca postępowania wyjaśniającego. Prokurator wyjaśnił, że tryb rozpoznawania skarg wnoszonych w związku z postępowaniem karnym określony jest w przepisach Działu VI ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2024 r., poz.390, dalej: "u.p.p."). Zgodnie z treścią przepisu art. 189 cyt. ustawy w zakresie w niej wskazanym do skarg i wniosków stosuje się przepisy działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. A zatem powołana ustawa zawęża zakres odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. tylko do spraw nieuregulowanych w cyt. ustawie i ogranicza to stosowanie tylko do przepisów jej działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie zaś z utrwalonym w tym zakresie orzecznictwem sądowoadministracyjnym, kontrola załatwienia spraw w trybie skarg i wniosków w trybie określonym w dziale VIII k.p.a. nie należy do zadań sądów administracyjnych. Sąd administracyjny nie jest władny wpływać na działania prokuratury, czy też kontrolować wydawanych przez nią aktów i podejmowanych czynności. Brak jest przepisu prawa, który przewidywałby możliwość wystąpienia z wnioskiem w tym zakresie do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że po złożeniu skargi Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm. dalej: "p.p.s.a."). Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd w pierwszej kolejności bada, czy jest ona dopuszczalna z uwagi na zakres spraw podlegających kognicji sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres spraw objętych kontrolą sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Z przytoczonych regulacji wynika, że kontrola bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania prowadzona być może tylko w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty a zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. W konsekwencji sprawy dotyczące aktów lub czynności niewymienionych w art. 3 p.p.s.a. nie są objęte właściwością sądu administracyjnego. W takiej sytuacji również bezczynność w takim zakresie nie może być poddana kontroli sądowoadministracyjnej. Odnosząc treść przywołanych przepisów do materii objętej niniejszą skargą należy przyjąć, że nie mieści się ona w żadnej z wymienionych w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. kategorii bezczynności podlegających kognicji sądów administracyjnych. Skarżący bowiem przedmiotem skargi uczynił bezczynność Prokuratora Okręgowego w S. w zakresie oceny załatwienia przez kierownika Działu Organizacyjnego Wydziału Organizacyjno-Sądowego Prokuratury składanych przez niego pism w sprawie karnej. W tym miejscu należy zauważyć, że na mocy art. 2 u.p.p. prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Zadania te Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy i pozostali zastępcy Prokuratora Generalnego oraz podlegli im prokuratorzy wykonują przez czynności określone w art. 3 § 1 u.p.p., a nie poprzez wydawanie decyzji, postanowień, bądź innych aktów z zakresu administracji publicznej, których niewydanie może stanowić przedmiot skargi na bezczynność w rozumieniu przepisów p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 16 marca 2021 r., sygn. III OSK 4064/21). Jak już wyżej wskazano we wniesionej skardze skarżący kwestionuje brak oceny załatwienia przez kierownika Działu Organizacyjnego Wydziału Organizacyjno-Sądowego Prokuratury pism złożonych przez skarżącego w sprawie karnej. Tryb postępowania w przedmiocie tego rodzaju skargi określają przepisy Działu VI u.p.p. Zgodnie z art. 189 u.p.p. mają do nich posiłkowo zastosowanie przepisy działu VIII k.p.a. Powyższe nie oznacza jednak, że przypisywana Prokuratorowi bezczynność w zakresie dotyczącym skierowanej do niego skargi dotyczącej opieszałości działań Prokuratury, może podlegać rozpatrzeniu przez sąd administracyjny. Postępowanie w zakresie skarg i wniosków, normowane przepisami Działu VIII k.p.a. nie stanowi bowiem postępowania jurysdykcyjnego, które zmierza do wydania aktu o charakterze władczym. Czynności podejmowane przez organy administracji w trybie przepisów Działu VIII k.p.a., odnoszące się do skarg i wniosków, nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym objętym art. 3 p.p.s.a. i stąd nie podlegają kognicji sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 22 stycznia 2020 r. sygn. I OSK 3300/19; postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. II OSK 3207/17; postanowienie NSA z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. I OSK 3045/15; postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2015 r. sygn. II OSK 1827/14). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.