III SA/Kr 507/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na uchwałę Rady Miejskiej w Zakliczynie nr VIII/60/2024 z dnia 22 listopada 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości diet przysługujących radnym Rady Miejskiej w Zakliczynie, zasad ich przyznawania oraz zwrotu kosztów podroży służbowych postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 12 marca 2025 r. J. R. (skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Zakliczynie nr VIII/60/2024 z dnia 22 listopada 2024 r. w sprawie ustalenia wysokości diet przysługujących radnym Rady Miejskiej w Zakliczynie, zasad ich przyznawania oraz zwrotu kosztów podroży służbowych Skarżący wskazał, że część przepisów zaskarżonego statutu jest niezgodna z prawem. Organ wniósł m.in. o odrzucenie skargi z uwagi na brak interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skargę należało odrzucić z uwagi na niewykazanie interesu prawnego przez skarżącego. W istocie skarżący nie wskazał ani pośrednich, ani bezpośrednich skutków prawnych dotyczących sfery jego praw i obowiązków, a związanych z zaskarżoną uchwałą (statut Gminy Zakliczyn). Przed rozpoznaniem skargi wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest zbadać, czy w ogóle skarga jest dopuszczalna. W sprawie skargi wnoszonej na uchwały organów jednostek samorządów terytorialnych skarżący zobowiązany jest wskazać jaki konkretnie przepis zaskarżonej uchwały pozbawia go praw lub też nakłada na niego jakieś obowiązki. Tak bowiem należy interpretować "interes prawny", o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Interpretując powyższy przepis, należałoby powtórzyć za wywodem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z 14 lipca 2023 r., III OSK 1281/23, że legitymacja do wniesienia skargi na uchwałę organu stanowiącego gminy została uregulowana w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wnoszona na powołanej podstawie prawnej skarga jest przysługującym każdemu podmiotowi prawnym środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego lub uprawnienia przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ gminy wydający akt generalny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07). Istotne jest jednak to, że interes prawny, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i na który to przepis powołał się skarżący, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. Innymi słowy, zapisy zaskarżanej uchwały, powinny z racji konkretnego brzmienia przepisu prawa oddziaływać na sferę praw lub obowiązków skarżącego taką uchwałę. W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (por. wyrok NSA z 18 września 2003 r., II SA/2637/02). W konsekwencji skarżący musi wykazać związek pomiędzy zaskarżonym aktem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną, polegający na tym, że akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną, wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12). Sąd, rozpoznający tego rodzaju skargę, zobowiązany jest natomiast do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała, narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a nie interesy innych osób. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się również, że skarga złożona na podstawie ww. art. 101 ustawy o samorządzie gminnym nie może być wnoszona w interesie publicznym. Ochrona interesu publicznego realizowana jest natomiast w trybie postępowania nadzorczego przez organ nadzoru. W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać pogląd, że przepis art. 101 cyt. ustawy nie daje podstaw do skargi osobie, która chciałaby skarżyć akt organu gminy nie opierając się na prawach własnych, osobistych, a opierając się na interesie ogółu czyli tzw. interesie publicznym. W sprawach bowiem mających charakter publiczny mogą działać określone organy państwowe lub społeczne, a obywatelowi przysługuje prawo występowania do tych organów z wnioskami o podjęcie stosownego postępowania, względnie odpowiedniej informacji (por. wyrok NSA z 13 grudnia 1999 r. IV SA 872/99). Prezentowany powyżej wywód stanowi w istocie powtórzenie szeroko uzasadnianych argumentów Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, a odnoszących się do stanowiska zaprezentowanego w kontrolowanym orzeczeniu sądu pierwszej instancji. Analogiczne stanowisko sądów administracyjnych powtarzane jest jednolicie i niezmiennie na przestrzeni lat (np. postanowienie NSA z 9 października 2024 r., II OSK 1696/24). Orzekający więc w niniejszej sprawie Sąd w całości podziela prezentowane stanowisko i uznaje za swoje. Powyższe skutkuje stwierdzeniem niedopuszczalności skargi i jej odrzuceniem postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym w składzie jednoosobowym na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).