II SA/Sz 167/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 maja 2025 r. sprawy ze sprzeciwu A. J. i D. J. na decyzje Z. W. I. N. B. w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala sprzeciw Przedmiotem sprzeciwu jest decyzja Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie (dalej: "ZWINB", "organ odwoławczy") z dnia 13 lutego 2025 r., nr WOA.7722.213.2021.RK, który na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm., dalej: "u.p.b"), uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej: "PINB", "organ I instancji") z dnia 10 grudnia 2024 r., nr PINB.5160.49.2021.IP umarzającą postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 u.p.b. dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce oznaczonej numerem geodezyjnym [...], obręb S w sąsiedztwie linii WN 220kV, przez inwestorów A. J. i D. J.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. z siedzibą w K. , Departament Eksploatacji Usług Sieciowych w B. (dalej: "Spółka") zwróciła się do PINB o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych na działce nr [...], obręb S z naruszeniem przepisów u.p.b. oraz wydania postanowienia o ich wstrzymaniu. Podczas czynności kontrolnych w dniu 31 marca 2022 r. PINB ustalił, że na działce nr [...] prowadzona jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zbliżeniu do linii elektroenergetycznej WN 220 kV D.-Z., w odległości 15,5 m od ww. linii elektroenergetycznej do najbliższego narożnika budynku. Budowa prowadzona była w oparciu o zgłoszenie organowi administracji architektoniczno-budowlanej z dnia 24 sierpnia 2020 r., przyjęte bez sprzeciwu. Postanowieniem nr 44/2022 z dnia 27 kwietnia 2022 r. PINB nałożył na inwestorów - A. J. i D. J. obowiązek dostarczenia, w zakreślonym terminie, ekspertyzy technicznej, sporządzonej przez uprawniony podmiot, określającej sposób ograniczenia, do wartości dopuszczalnych, wpływu promieniowania elektromagnetycznego linii energetycznej WN 220 kV D.-Z. na przedmiotowy budynek mieszkalny. Postanowienie wydano na podstawie art. 81c ust. 2, art. 50 i art. 51 u.p.b. Po bezskutecznym upływie terminu, organ I instancji na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 i pkt 4 oraz ust. 2-5 u.p.b, wydał postanowienie nr 79/2022 z dnia 26 sierpnia 2022 r., wstrzymujące budowę przedmiotowego budynku oraz nakładające ponownie obowiązek przedstawienia ekspertyzy technicznej, określającej sposób ograniczenia, do wartości dopuszczalnych, wpływu promieniowania elektromagnetycznego linii energetycznej WN 220 kV D.-Z., na przedmiotowy budynek mieszkalny. ZWINB umorzył postępowanie zażaleniowe wywołane zażaleniem inwestorów, bowiem stosownie do art. 50 ust. 4 u.p.b., postanowienie organu I instancji straciło ważność. Następnie PINB decyzją nr 14/2023 z dnia 6 marca 2023 r. umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 50-51 u.p.b., dotyczące budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w sąsiedztwie linii WN 220 kV, uznając to postępowanie za bezprzedmiotowe. Od decyzji tej odwołanie wniosła Spółka, po rozpoznaniu którego ZWINB decyzją z dnia 29 marca 2024 r. uchylił decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, by postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Tak długo, jak istnieją wątpliwości co do wykonywania przedmiotowych robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska (art. 50 ust. 1 pkt 2 u.p.b.), czy też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.), nie może być mowy o bezprzedmiotowości postępowania naprawczego. Tylko stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego umożliwia jego umorzenie. Tymczasem takie wątpliwości miał PINB, wydając postanowienie z dnia 27 kwietnia 2022 r., nakładające na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej dotyczącej ponadnormatywnego oddziaływania pól i fal elektromagnetycznych emitowanych przez linię energetyczną WN 220kV D.-Z. na budynek mieszkalny jednorodzinny realizowany na działce nr [...] obręb S, w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r. Zobowiązani inwestorzy nie przedłożyli żądanej ekspertyzy, a PINB nie wykazał, na jakiej podstawie i w jaki sposób miałyby ustąpić uzasadnione wątpliwości w sprawie ponadnormatywnego oddziaływania pól i fal elektromagnetycznych emitowanych przez linię energetyczną WN 220kV D.-Z. na realizowany budynek mieszkalny. Z tego względu organ odwoławczy uchylił decyzję umarzającą postępowanie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wskazując, że organ ten w pierwszym rzędzie powinien doprowadzić do wykonania przez inwestorów obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. Wyjaśnił, że ekspertyza techniczna powinna określić jednoznacznie czy przedmiotowy budynek mieszkalny wzniesiony jest na obszarze strefy, w której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, o którym mowa w § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), w przypadku zaś gdy ustalone zostanie, że budynek znajduje się w takiej strefie, ekspertyza powinna określić czy istnieje możliwość ograniczenia wpływu pól elektromagnetycznych na budynek oraz podać sposób ograniczenia tego wpływu. Ekspertyza powinna zostać sporządzona przez osobę legitymującą się uprawnieniami projektowymi w zakresie sieci elektroenergetycznych, bez ograniczeń, wpisaną na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z art. 81c ust. 4 u.p.b. w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia. W dalszej kolejności, organ powiatowy powinien ustalić aktualny stan faktyczny sprawy i jeżeli ten uległ zmianie (na skutek nowo wykonanych robót), a zgromadzony materiał dowodowy potwierdzi, że inwestycja narusza wskazane uprzednio normy, powinien ponownie postanowieniem, o którym mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Jeśli natomiast pozyskany w toku ponownego rozpatrywania sprawy materiał dowodowy wykaże, że roboty budowlane rzeczywiście nie są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, czy też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, będzie mógł umorzyć dalsze postępowanie jako bezprzedmiotowe. Od powyższej decyzji sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli inwestorzy, który WSA w Szczecinie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2024, sygn. akt II SA/Sz 362/24 odrzucił. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji w dniu 4 października 2024 r. przeprowadził doraźną kontrolę budowy ww. budynku stwierdzając, że jest on w stanie surowym otwartym. Wykonywane było pokrycie połaci dachowych dachówką ceramiczną zakładkową. Wykonane zostało przyłącze elektryczne, zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, doprowadzona woda z sieci gminnej. W związku z pismem pełnomocnika inwestorów z dnia 10 października 2024 r. dotyczącym informacji o zamiarze likwidacji przez Spółkę ww. linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia organ I instancji pismem z dnia 11 października 2024 r. wystąpił do Spółki o potwierdzenie czy po zrealizowaniu inwestycji w postaci dwutorowego połączenia 400 kV między stacjami P. i D. oraz wprowadzenia jednego toru nowej linii do stacji Z. - linia energetyczna 220kV D.-Z. będzie zlikwidowana. W dniu 28 października 2024 r. PINB otrzymał pismo pełnomocnika Spółki informujące, że nie została podjęta ostateczna decyzja dotycząca przeznaczenia linii elektroenergetycznej 220 kV D.-Z., analizowana jest możliwość dalszego jej wykorzystania w zakresie pracy północnozachodniego regionu Krajowego Systemu Elektroenegetycznego. Wobec - zdaniem organu I instancji - niejednoznacznej odpowiedzi PINB za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres [email protected] ponownie zwrócił się o stanowisko w powyższej sprawie. W odpowiedzi PINB otrzymał e-mail o treści: "Potwierdzamy informacje, że w ramach realizowanego projektu stara linia 220 kV przeznaczona jest do likwidacji". Decyzją z dnia 10 grudnia 2024 r., nr PINB.5160.49.2021.IP organ I instancji umorzył prowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wskazując, że skoro inwestorzy posiadają prawo do zabudowy swojej działki wynikające z braku sprzeciwu właściwych w sprawie organów administracji architektoniczno-budowlanej na dokonane zgłoszenie, uzyskali dodatkowo wiedzę o realizowanej inwestycji energetycznej o której mowa powyżej i mają pełną wiedzę i świadomość tego w jakim obszarze budują swój budynek, to zdaniem organu I instancji na tym etapie postępowania i zaawansowania budowy nieuzasadnionym jest kontynuowanie tego postępowania, które stwarza zagrożenie naruszenia prawa własności korzystającej z konstytucyjnej ochrony. Zdaniem organu I instancji w związku z zamiarem likwidacji przez Spółkę linii WN 220kV D. w ciągu najbliższych dwóch lat, co oznacza zmianę stanu faktycznego realizowanej budowy na działce nr [...] w S, organ I instancji był uprawniony do zajęcia stanowiska innego niż wynikające z wytycznych organu II instancji zawartych w decyzji ZWINB z dnia 29 marca 2024 r. Wprowadzanie inwestorów w dodatkowe koszty związane z wykonaniem ekspertyzy oddziaływania elektromagnetycznego jest na tym etapie postępowania nieuzasadnione. Inwestorzy mają świadomość zaistniałej sytuacji i podjęli ryzyko kontynuowania budowy po utracie ważności postanowienia o wstrzymaniu robót, co oznacza, że do czasu zakończenia budowy organ nadzoru budowlanego nie powinien ingerować, a prowadzone postępowanie ma znamiona bezprzedmiotowości. Jeśli nawet Spółka nie wywiąże się z ustaleń określonych w szeroko opisanej inwestycji energetycznej, bądź je zmieni, postępowanie w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem będzie prowadzone na etapie pozwolenia na użytkowanie lub zgłoszenia zakończenia budowy. Od tej decyzji odwołanie wniosła Spółka zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do rozstrzygnięcia sprawy; 2) art. 81c ust. 4 u.p.b. poprzez zaniechanie doprowadzenia do wykonania przez inwestorów obowiązku nałożonego na nich postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. lub zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej, o której mowa w powyższym postanowieniu na koszt inwestorów; 3) art. 138 § 2 k.p.a. przez pominięcie istotnych okoliczności wskazanych w decyzji kasacyjnej ZWINB z dnia 29 marca 2024 r.; 4) art. 32, art. 33 u.p.b. oraz art. 64 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie wyjaśnień dotyczących dalszego wykorzystania linii relacji D. K. (dawniej relacja D.-Z.) pochodzących ze skrzynki mailowej: "[...]@pse.pl" od osoby, która nie przedłożyła dokumentu udzielenia jej pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki oraz zaniechania sprawdzenia czy osoba ta jest uprawniona do samodzielnego jej reprezentowania; 5) art. 10 i art. 32 k.p.a. przez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wskutek pominięcia pełnomocnika Spółki w toku postępowania przy wyjaśnianiu kwestii dalszego wykorzystania linii relacji D. K. (dawniej relacja D.-Z.). Zaskarżoną decyzją ZWINB uchylił decyzję PINB z dnia 10 grudnia 2024 r. i ponownie przekazał sprawę do rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja ta została wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy organ administracji w sposób oczywisty wykaże brak jakichkolwiek podstaw prawnych lub faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi. Nadal istnieje przedmiot postępowania, którym jest prowadzenie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie S w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (art. 50 ust. 1 pkt 2 u.p.b.) oraz w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.). Organ I instancji nie wypełnił ciążącego na nim obowiązku wyegzekwowania ekspertyzy, której obowiązek opracowania nałożył na inwestorów ostatecznym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r., a zatem nie wyjaśnił wątpliwości czy przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny wzniesiony jest w obszarze strefy, w której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, o którym mowa w § 314 rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego zdarzenie przyszłe i niepewne w postaci ewentualnej rozbiórki ww. linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia, nie może mieć wpływu na aktualne postępowanie organu nadzoru budowlanego. I nie ma istotnego znaczenia okoliczność, że informację o ewentualnej rozbiórce przedmiotowej linii elektroenergetycznej przekazała PINB osoba nieposiadająca stosownego upoważnienia. W przedmiotowej sprawie nie ma także znaczenia to, iż w stosunku do sąsiedniej nieruchomości nr [...] prowadzono postępowanie w sprawie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zakończone odmową stwierdzenia nieważności. Sprawa ta dotyczy bowiem sąsiedniej nieruchomości, której niniejsze postępowanie nie obejmuje, jak i innego stanu prawnego. Nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], należąca do inwestorów, nie była objęta procedurą pozwolenia na budowę. Ponadto, w ww. sprawie wniesiono skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem nie została ona prawomocnie zakończona. Zdaniem ZWINB organ I instancji nie dowiódł, że w przedmiotowym postępowaniu zmianie uległy okoliczności faktyczne, z uwagi na ewentualną rozbiórkę linii elektroenergetycznej. Z ustaleń PINB wynika natomiast, że inwestorzy kontynuują roboty budowlane, PINB nie wstrzymał jednakże ich prowadzenia. Oznacza to, że PINB nie wykonał zaleceń wynikających z decyzji organu odwoławczego z dnia 29 marca 2024 r., którymi był związany. Decyzja z dnia 29 marca 2024 r. nie została skutecznie zaskarżona przez żadną ze stron postępowania, jest decyzją ostateczną, której wytyczne organ powiatowy zobowiązany był wykonać. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że prowadząc dalej postępowanie PINB zobowiązany jest kierować pisma do ustanowionego pełnomocnika Spółki. Wyjaśnił przy tym, że w postępowaniu administracyjnym nie można wnieść skutecznie podania na adres poczty elektronicznej organu, pisma należy doręczać w myśl przepisów art. 39-39˛ k.p.a., natomiast podania składa się zgodnie z wymogami art. 63 k.p.a. Przepisy te nie przewidują takiej formy składania oraz doręczania pism. W sprzeciwie od tej decyzji skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie inwestorzy A. J. i P. J., reprezentowani przez radcę prawnego podnieśli następujące zarzuty: - naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów polegające na pominięciu przy podejmowaniu decyzji faktu przebudowy linii energetycznej 220 kV D.-Z. polegające na jej likwidacji i budowie w jej miejsce całkowicie nowej linii energetycznej, której położenie jest zupełnie inne, linia ta nie będzie przebiegała w pobliżu nieruchomości wnoszących sprzeciw, - naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.b. oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że roboty budowlane są prowadzone w sposób mogący spowodować zagrożenie dla ludzi i mienia, ewentualnie że doszło do przeprowadzenia prac w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach prawa, w sytuacji gdy żaden z dowodów zgromadzonych w postępowaniu nie wskazuje na ziszczenie się przesłanek ustawowych uzasadniających dalsze prowadzenie postępowania. W oparciu o tak postawione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z dołączonego do sprzeciwu pisma Spółki z dnia 21 października 2024 r. oraz wydruków ze strony internetowej Spółki na okoliczność rozpoczęcia przebudowy linii energetycznej 220 kV D.-Z. polegającej na jej likwidacji i budowie w jej miejsce całkowicie nowej linii energetycznej, która nie będzie przebiegała w pobliżu nieruchomości wnoszących sprzeciw. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że decyzja organu I instancji była zasadna i brak było podstaw do jej uchylenia przez organ odwoławczy. Postępowanie administracyjne w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Spółki z dnia 5 listopada 2021 r., która zażądała wstrzymania budowy domu jednorodzinnego z uwagi na zbyt bliskie posadowienie realizowanego budynku względem sieci energetycznej 220 kV D.-Z.. W ocenie zawiadamiającego rozkład natężeń pola elektromagnetycznego przekracza dopuszczalny poziom, a sama inwestycja jest realizowana w pasie technicznym linii energetycznej. Wobec planów likwidacji tej linii organ I instancji słusznie umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie. Z oficjalnych dokumentów Spółki wynika, że linia przeznaczona jest do likwidacji. Organ odwoławczy uznał jednak, że plany likwidacji to okoliczność przyszła i niepewna, zatem należało ustalić czy bezpieczeństwo ludzi lub mienia jest zagrożone. Okoliczności faktyczne sprawy uległy jednak zmianie w toku postępowania, w stosunku do informacji udzielonej przez Spółkę w październiku 2024 r., czego nie uwzględnił organ odwoławczy. Organ ten oparł swoje ustalenia na wyjaśnieniach złożonych przez P. C. w dniu 28 października 2024 r., że decyzja o likwidacji linii jeszcze nie zapadła. Tymczasem w dniu 21 października 2024 r. Spółka wybrała wykonawców do realizacji nowej linii energetycznej. Najwyraźniej osoba która udzieliła informacji nie posiadała tej wiedzy. W dniu 10 lutego 2025 r. na oficjalnej stronie Spółki pojawiła się informacja o przygotowaniu do prac, a w dniu 27 lutego 2025 r. Spółka ogłosiła rozpoczęcie prac. Zatem niezasadne jest stanowisko, że likwidacja linii jest okolicznością niepewną, jest czynnością w toku. Skoro linia energetyczna co do której Spółka zgłosiła zastrzeżenia jest likwidowana, czynienie ustaleń dotyczących jej ewentualnego zagrożenia dla życia czy zdrowia jest bezprzedmiotowe. Drugi z zarzutów sprzeciwu dotyczy naruszenia przez organ odwoławczy art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 u.p.b. oraz art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że prowadzone roboty budowlane są wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, ewentualnie że prace są prowadzone w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Spółka wnioskująca o wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego nie przedstawiła żadnej argumentacji na poparcie tej tezy. Jedyny zarzut dotyczy zbyt bliskiej odległości budynku od sieci energetycznej i znajdowania się budynku w domniemanym polu elektromagnetycznym o zbyt dużym natężeniu. Tymczasem samo zbytnie zbliżenie budynku nie jest podstawą do ustalenia kwestii zagrożenia na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 2052/18. Nie stanowi również podstawy ustaleń w tym zakresie powoływanie się na treść rozporządzenia zawierającego wytyczne techniczne, na co zwrócił uwagę NSA w ww. wyroku. W niniejszej sprawie są to tak naprawdę jedyne podnoszone argumenty. Nie wiadomo z jakimi natężeniami mamy do czynienia, a Spółka nie przedstawiła żadnego dowodu na ewentualne przekroczenie tych wartości co stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi. Skoro w toku postępowania nie ustalono z jakim promieniowaniem mamy do czynienia, błędem jest żądanie od skarżących przedstawienia opinii, o której mowa w postanowieniu z dnia 27 kwietnia 2022 r. Najpierw powinno zostać wykazane, że istnieje zagrożenie dla bezpieczeństwa w ramach konkretnej inwestycji, a dopiero na tej podstawie można żądać działań naprawczych. Zasadnie organ I instancji przyjął, że skoro nie ma dowodów na zagrożenie, nie można żądać działań naprawczych. Organ odwoławczy nie wyjaśnił też jakie przepisy mają zostać naruszone ani dlaczego naruszenia te są istotne (art. 50 ust. 1 pkt 4 u.p.b.). Organ odwoławczy w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ZWINB z dnia 13 lutego 2025 r., nr WOA.7722.213.2021.RK, uchylająca w całości decyzję PINB z dnia 10 grudnia 2024 r., nr PINB.5160.49.2021.IP i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. (art. 64e p.p.s.a.). Uwzględniając sprzeciw od decyzji sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), zaś w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). W świetle powołanych przepisów podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od decyzji jest przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Do przesłanek podjęcia decyzji kasacyjnej należą zatem: stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania (czyli przepisów k.p.a. lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych) oraz wykazanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy na gruncie art. 138 § 2 k.p.a. jest równoznaczny z nieprzeprowadzeniem przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Podkreślenia wymaga, że kognicja sądu administracyjnego przy rozpoznaniu sprzeciwu - inaczej niż w przypadku skargi na decyzje wydane na innej podstawie niż art. 138 § 2 k.p.a. - jest ograniczona, na mocy art. 64e p.p.s.a, wyłącznie do badania przesłanek zastosowania właśnie tego przepisu. W rezultacie w ramach tego postępowania ocena motywów organu odwoławczego dokonywana powinna być tylko pod kątem, czy wykazano zasadność wydania decyzji kasacyjnej. Sprawowana kontrola ma zatem charakter formalny. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ZWINB słusznie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia w toczącym się w oparciu o art. 50 i art. 51 u.p.b. postępowaniu administracyjnym było czy roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w obrębie S prowadzone są w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia i czy wznoszony budynek znajduje się na obszarze strefy, w której występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, o którym mowa w § 314 rozporządzenia. W tym celu organ I instancji postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2022 r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia stosownej ekspertyzy technicznej. Pomimo zaleceń organu odwoławczego wynikających z poprzednio wydanej decyzji z dnia 29 marca 2024 r. organ I instancji odstąpił od wyegzekwowania nałożonego na inwestorów obowiązku, względnie zlecenia wykonania ekspertyzy na ich koszt, wskazując na zamiar likwidacji rzeczonej linii energetycznej w ciągu najbliższych dwóch lat oraz na to, że inwestorzy mają wiedzę co do usytuowania budynku w pobliżu linii energetycznej wysokiego napięcia i kontynuują budowę na własne ryzyko i odpowiedzialność. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że ewentualna przyszła rozbiórka wskazywanej linii energetycznej wysokiego napięcia nie może mieć wpływu na stan obecny i aktualnie prowadzone postępowanie organu nadzoru budowlanego. Dostrzec również należy, że w piśmie z dnia 28 października 2024 r. Spółka wskazała, że nie została podjęta ostateczna decyzja dotycząca dalszego przeznaczenia linii elektroenergetycznej 220 kv D.-Z. i analizie podlega możliwość dalszego jej wykorzystania. Ustalenia, że rzeczona linia energetyczna podlegać będzie likwidacji organ I instancji dokonał na podstawie informacji mailowej, co Spółka w odwołaniu od decyzji zakwestionowała, podnosząc przede wszystkim że organ nie ustalił czy osoba udzielająca informacji jest do tego upoważniona. Słusznie zatem wskazał ZWINB, że wszelką korespondencję w sprawie organ I instancji powinien prowadzić z ustanowionym przez Spółkę pełnomocnikiem. Zarzuty skargi w tym zakresie Sąd uznał za nieuzasadnione. Odnosząc się w tym miejscu do wniosku dowodowego skarżących wskazać należy, że dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, zwłaszcza takich które zaistniały po wydaniu zaskarżonej decyzji. Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza. Ponadto w aspekcie zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a. same wydruki ze stron internetowych (w tym "pismo z dnia 21 października", które również jest takim wydrukiem) nie stanowią, ze względów formalnych, dowodu uzupełniającego z dokumentu, do którego odnosi się art. 106 § 3 p.p.s.a. Nie są również zasadne zarzuty skargi, że organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że roboty budowlane są prowadzone w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia czy też w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji o tym nie przesądził. To właśnie nakazana ekspertyza techniczna ma stanowić podstawę ustaleń organu co do tego czy budowa budynku mieszkalnego na działce nr [...] prowadzona jest w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, przy czym wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy wskazywał, że chodzi przede wszystkim o § 314 rozporządzenia. Podkreślić również należy, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte z urzędu. Wbrew zatem stanowisku skarżących Spółka, której wniosek dał asumpt do wszczęcia postępowania z urzędu, nie była zobowiązana do wykazania zaistnienia ww okoliczności. To organ nadzoru budowlanego w toku postępowania obowiązany jest ustalić wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 50 ust. 1 u.p.b. Ustalenia oględzin w wyniku, których ustalono, że budowa budynku mieszkalnego prowadzona jest w bliskiej odległości od linii energetycznej wysokiego napięcia, zakaz sytuowania budynków mieszkalnych w obszarze strefy, o której mowa w § 314 rozporządzenia i argumentacja Spółki - podmiotu profesjonalnie prowadzącego działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, przy jednoczesnym braku stosownej wiedzy specjalistycznej organu, dawały podstawę do zobowiązania inwestorów do dostarczenia ekspertyzy. Zasadności wskazywanego powyżej postanowienia z dnia 27 kwietnia 2022 r., nakładającego ten obowiązek, inwestorzy nie zaskarżyli. Mając powyższe na względzie za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie organu odwoławczego, gdyż niewątpliwie dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym kompetencje organu odwoławczego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego nie może godzić w zasadę dwuinstancyjności. Tym samym w sytuacji, gdy zakres postępowania uzupełniającego wskazuje, że organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie kwestii mających bezpośredni wpływ na treść decyzji, wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty prowadziłoby do sytuacji, w której sprawa rozstrzygana byłaby w istocie w jednej instancji (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r. sygn. akt III OSK 1844/22). W ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., odpowiada prawu, bowiem analiza akt postępowania prowadzi do wniosku, że organ I instancji nie ustalił istotnych okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie. Powyższe uchybienie dowodzi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., przy czym nie mogło być ono konwalidowane przez organ odwoławczy w trybie art. 136 k.p.a., gdyż takie działanie prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. W tym stanie rzeczy Sąd podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. oddalił sprzeciw. Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl.