VI SA/Wa 1793/24

WyrokWSA w Warszawie2025-05-07

Skład orzekający: Sławomir Kozik, Tomasz Sałek, Marek Maliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za nieprzekazanie danych PNR w terminie jest zasadna, jeśli przewoźnik powołuje się na siłę wyższą w postaci zakazu przekazywania danych przez władze kraju pochodzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za nieprzekazanie danych PNR w terminie jest zasadna. Przewoźnik, jako profesjonalny podmiot, powinien był zdawać sobie sprawę z obowiązujących przepisów i podjąć skuteczne działania w celu uzyskania zgody na przekazywanie danych, a powołanie się na siłę wyższą w postaci zakazu władz kraju pochodzenia nie wyłącza odpowiedzialności, zwłaszcza gdy przewoźnik świadomie naruszał przepisy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika lotniczego za naruszenie przepisów dotyczących przetwarzania danych pasażerów (danych PNR) w związku z lotem z 2018 roku. Przewoźnik twierdził, że nie mógł przekazać danych z powodu siły wyższej w postaci zakazu władz Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Organ administracji utrzymał karę w mocy, uznając, że przewoźnik miał obowiązek podjąć działania w celu uzyskania zgody i świadomie naruszył przepisy. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji lub jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant ref. Anna Węgorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2025 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] (Zjednoczone Emiraty Arabskie) na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 5 marca 2024 r. nr [...] Komendant Główny Straży Granicznej (dalej: "Komendant" lub "Organ") utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r. w przedmiocie nałożenia na [...] Rządową Spółkę Handlową z siedzibą w D., działającą w Polsce poprzez [...] Oddział w Polsce (dalej: "Strona" lub "Skarżąca"), kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz.U. z 2022 r. poz. 1441 ze zn.), w odniesieniu do lotu nr [...] z portu lotniczego D. ([...]) do portu lotniczego W. ([...]) z dnia 23 grudnia 2018 r. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło stwierdzenie niedopełnienia przez Stronę obowiązków określonych w przepisach art. 5 i 6 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, które transponują przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 132; dalej: "dyrektywa 2016/681"). Komendant podał, że na podstawie zebranego materiału ustalono, że Lotnisko [...] przekazało wykazy połączeń lotniczych przewoźnika [...] zgodnie z dyspozycją Komendanta Głównego Straży Granicznej za okres 29 maja 2018 r. do 31 grudnia 2018 r., przy czym zarządzający lotniskiem [...] nie dysponuje danymi osobowymi pasażerów - przekazywane natomiast są dane operacyjne dotyczące operacji międzynarodowych w zakresie: kod IATA/ICAO przewoźnika lotniczego i nazwy przewoźnika, numeru lotu, callsign, typu statku powietrznego i jego znaku rejestracyjnego, kierunku wykonywania operacji lotniczej (kod portu lotniczego, miasto, państwo), czas rozkładowy, czas startu/lądowania, liczba pasażerów. Organ zauważył, że obsługująca rejsy Strony spółka [...], przetwarzała dane PNR w systemach przewoźników tylko do czasu odlotu samolotu a dane te nie są przez nią utrwalane ani archiwizowane, lecz trwale usuwane z serwerów. Wobec powyższego, spółka ta nie dysponuje danymi z 2018 r. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej poinformowała natomiast, że jej w bazie archiwalnych danych operacyjnych zgromadzone są wszystkie przedstawione organom służb ruchu lotniczego informacje dotyczące planowanych i wykonanych w polskiej przestrzeni powietrznej operacji lotniczych - również w rzeczonym okresie. W Rejonie Informacji Powietrznej Warszawa jedynym źródłem dystrybucji danych o planach lotów lub ich części na loty IFR/GAT (loty wykonywane zgodnie z procedurami międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego ICAO) do wszystkich organów ATS w strefie IFPZ jest IFPS, tj. Zintegrowany system wstępnego przetwarzaniu planów lotu w Centrum Operacyjnym Zarządzającego Siecią. Komendant następnie wyjaśnił, że w ramach rozpoczętej w 2019 r. z Komendą Główną Straży Granicznej współpracy, Polska Agencja Żeglugi Powietrznej przekazuje cyklicznie w formie elektronicznej wykazy wszystkich zrealizowanych międzynarodowych, cywilnych operacji lotniczych, których miejsce startu lub lądowania zlokalizowane jest w FIR Warszawa. Dane te zawierają szczegółowe informacje dotyczące kodów lotnisk, numerów lotów, kodów przewoźnika, dat, godzin (UTC), rodzajów operacji - start/lądowanie a dokumentem potwierdzającym operację lotniczą, o której mowa w notatce urzędowej z dnia 30 listopada 2021 r. jest wyciąg przekazany przez Polską Agencję Żeglugi Powietrznej, a sporządzony przez Krajową Jednostkę do Spraw Informacji o Pasażerach z dnia 21 grudnia 2021 r. Wyciąg ten zawiera dane: znaki wywoławcze statku powietrznego, typ statku powietrznego, znaki rejestracyjne statku powietrznego, kod ICAO lotniska odlotu, kod ICAO lotniska przylotu, czas UTC przekroczeniu przez statek powietrzny granicy [...], przy przylotach do Polski, czas UTC lądowania statku powietrznego, przy przylotach do Polski, rodzaj lotu (S-rozkładowy, N- nierozkładowy, G-General Aviation, X-inny), data wykonania operacji lotniczej-przekroczenia granicy [...], przy przylotach do Polski. Ponadto, w wyniku sprawdzenia w bazie Straży Granicznej pod nazwą [...], wygenerowano tzw. "Raport API" zestawienie przekazanych list pasażerskich za okres 1 grudnia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. z podaną ilością zgłoszonych pasażerów dane potwierdza notatka urzędowa sporządzona przez JIP z dnia 30 listopada 2021 r. Komendant podkreślił, że pismem z dnia 28 października 2021 r. Krajowa Jednostka ds. Informacji o Pasażerach poinformowała, że Strona w ramach realizacji obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w dniu 13 czerwca 2018 r. drogą elektroniczną przekazała jej informacje dotyczące: danych teleadresowych, wybranego protokołu i formatu danych wykorzystywanych do przesyłania danych PNR do JIP, ustalonych rozkładów lotów PNR oraz elementów kategorii gromadzonych danych PNR. Ponadto poinformowano, że przewoźnik nie został wpisany na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP, z uwagi na fakt, że wymagana dokumentacja (wystąpienie do Komendanta Głównego Straży Granicznej) została wysłana do JIP po ustawowym terminie tj. w dniu 13 czerwca 2018 r. Strony rozpoczęła przekazywanie danych PNR do JIP w dniu 8 grudnia 2019 r., a z przeglądu zasobów środowiska testowego systemu KSI PNR wynika, że pierwszy komunikat testowy został przesłany 20 listopada 2019 r. Organ podał, że pełnomocnik Strony dopiero z dniem 4 stycznia 2022 r. ustosunkował się do wezwania organu z dnia 13 grudnia 2021 r. a z odpowiedzi na wezwanie wynika, że Strona posiada własny system rezerwacji i zakupów biletów o nazwie MARS, przy czym w zakresie posiadanych przez przewoźnika list pasażerów spornych lotów nie udzielono odpowiedzi. Rezerwacja oraz zakup biletów możliwy jest co do zasady w terminie maksymalnie 340 dni. Agentem handlingowym obsługującym loty w porcie Lotniczym [...] w W.była firma [...] sp. z o.o. Nie udzielono również odpowiedzi na pytanie o posiadane przez przewoźnika kategorie danych PNR oraz z jakim wyprzedzeniem czasowym przewoźnik otrzymał rezerwację na sporne loty. Komendant zaakcentował, że w świetle dokonanych ustaleń, nie budzi wątpliwości posiadanie danych PNR przez Stronę w terminie określonym w art. 6 pkt 1 ust. 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, tj. niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Organ uwzględnił treść art. 81a § 1 k.p.a. stanowiącego o rozstrzygnięciu nie dających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego na korzyść strony, uznając, że po wykorzystaniu wszystkich znanych źródeł dowodowych i analizy uzyskanych materiałów, Komendant Główny wydając decyzję w dniu 12 stycznia 2022 r. uznał, że w sprawie pozostają wątpliwości w przedmiocie jednoznacznego ustalenia, czy Strona posiadała dane w terminie od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem spornego lotu PNR. W konsekwencji organ - na podstawie art. 105 § 1 pkt. 2 w związku z art. 81a § 1 k.p.a. - w dniu 12 stycznia 2022 r. uchylił prowadzone postępowanie w części dotyczącej art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera i w tej części je umorzył. W odniesieniu natomiast do art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy niezasadne są - zdaniem Komendanta - zarzuty naruszenia art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie w charakterze świadka R. B. ([...]) oraz w charakterze strony – M. P. (osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale). Organ wskazał, że zadaniem art. 78 § 1 i 2 k.p.a. jest stworzenie stronie możliwości spowodowania, aby organ administracji zebrał cały materiał dowodowy, zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1. Celem regulacji zawartej w art. 78 § 2 jednak jest uniemożliwienie stronie przeciągania postępowania przez zgłaszanie zbędnych wniosków dowodowych, tj. dotyczących takich okoliczności, które już zostały bezspornie ustalone. Chodzi zatem zarówno o okoliczności stwierdzone za pomocą dowodów, jak i o fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu. Organ powołał też art. 86 k.p.a., wskazując, że w sprawie nie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, które by determinowały konieczność przesłuchania strony. Organ podał, że odnośnie wniosku Strony o przeprowadzenie dowodów z: a. pisma z dnia 12 czerwca 2016 r. J. M., Dyrektora Naczelnego Zarządu Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, b. pisma z dnia 5 lipca 2018 r. M. K., przedstawiciela Najwyższej Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, c. wiadomości e-mail z dnia 12 lipca 2018 r. A. F., Kierownika ds. Systemów Portów Lotniczych przesłanej na adres [...] wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski, d. wystąpienia do Ministra Sprawiedliwości w celu uzyskania treści właściwych przepisów obowiązujących w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, które określają kompetencje Organów Państwa Zjednoczonych Emiratów Arabskich: Najwyższej Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego oraz Generalnego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych; e. zeznań świadka M. P. oraz M. B., o przeprowadzenie rozprawy w celu odebrania zeznań ww. osób o zawiadomieniu o zakończeniu przedmiotowego postępowania i możliwości zapoznania się z aktami oraz zajęcia stanowiska w sprawie, f. przeprowadzenia rozprawy, w dniu 12 stycznia 2022 r. wydał postanowienie, w którym dopuścił jako dowody pisma z dnia 12 czerwca 2016 r, z dnia 5 lipca 2018 r., oraz wiadomości e-mail z dnia 12 lipca 2018 r. Komendant podał, że odmówił natomiast przeprowadzenia dowodu w zakresie wystąpienia do Ministra Sprawiedliwości w celu uzyskania treści właściwych przepisów obowiązujących w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, które określają kompetencje Organów Państwa Zjednoczonych Emiratów Arabskich: Najwyższej Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego oraz Generalnego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych; odmówił również przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka M. P., R. B. wskazanego we wniosku pełnomocnika Strony oraz przeprowadzenia rozprawy. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 69 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, poprzez nałożenie kary, mimo że Strona nie mogła przekazać danych z powodu siły wyższej (zakaz przekazywania danych PNR wprowadzony przez władze rządowe Zjednoczonych Emiratów Arabskich), art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy poprzez błędne zastosowanie i nałożenie na [...] administracyjnej kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem danych PNR, organ zwrócił uwagę, że przewoźnik lotniczy [...] (Rządowa Spółka Handlowa) z siedzibą w Polsce zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Sądowym z kodem działalności - transport lotniczy - z dniem 13 lutego 2004 r. (Nr KRS [...]), znajduje się na wykazie EASA (Agencji UE ds. Bezpieczeństwa Lotniczego) przewoźników lotniczych z państw trzecich, którym został przyznany certyfikat przewoźnika lotniczego na podstawie Rozporządzenia Komisji UE z dnia 29 kwietnia 2014 r. ustanawiającego wymagania techniczne i procedury administracyjne dotyczące operacji technicznych wykonywanych przez operatorów z państw trzecich zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2016/2008 nr 452/2014 z dnia 29 kwietnia 2014 nr AOC AC-0001. Komendant zwrócił uwagę, że Emiraty Arabskie stale współpracują z EASA na podstawie porozumień roboczych, takich jak SAFA - ang. Safety Assessment of Foreign Aircraft, czy działalnością Europejskiej Konferencji Lotnictwa Cywilnego, ECAC a współpraca odbywa się w kwestiach technicznych związanych z bezpieczeństwem i jakością lotnictwa cywilnego w poszczególnych częściach świata. Przepisy ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera stanowią implementację postanowień dyrektywy PNR, która weszła w życie 24 maja 2016 r. Zgodnie z art. 18 ust. 1 dyrektywy PNR, państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy do dnia 25 maja 2018 r. i niezwłocznie powiadamiają o tym Komisję. Ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera została ogłoszona w Dzienniku Ustaw z 14 maja 2018 r., weszła w życie 29 maja 2018 r. i została przekazana 25 maja 2018 r. Komisji Europejskiej, a więc zgodnie z wymogami art. 18 ust. 1 dyrektywy PNR. Organ zauważył też, że zgodnie z art. 76 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy przepisu art. 64 nie stosuje się do przewoźnika lotniczego, który podjął działania, mające na celu zapewnienie warunków technicznych umożliwiających sprawne i skuteczne przekazywanie przez niego danych PNR do JIP i w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy wystąpił pisemnie do Komendanta Głównego Straży Granicznej o wpisanie na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP. Komendant zaakcentował, że ponieważ ustawa o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera weszła w życie 29 maja 2018 r., przewoźnik lotniczy do dnia 12 czerwca 2018 r. miał możliwość skorzystania z uprawnienia unormowanego w jej art. 76. Organ podkreślił przy tym, że przepisy dyrektywy PNR weszły w życie 24 maja 2016 r., jej implementacja zatem do porządku krajowego poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej, termin tej implementacji oraz ich notyfikacji Komisji Europejskiej, nie mógł być zaskoczeniem zauważając, że regulacje zawarte w dyrektywie PNR oraz implementujące ją regulacje krajowe, adresowane są do profesjonalnych podmiotów, które wykonują działalność szczególnego rodzaju, w bardzo newralgicznym obszarze, jakim jest świadczenie usług w zakresie przewozu pasażerów w ruchu lotniczym. Organ zauważył też, że jak wynika z informacji przedstawionych przez pełnomocnika Strony, instrukcja wydana przez Generalny Zarząd Portów, Granic i Bezpieczeństwa Wolnych Stref (AP1-UAE/R/0002-16), która wymaga od krajowych przewoźników lotniczych z ZEA uzyskania zgody w sprawie każdego wniosku o dane z rejestrów nazwisk pasażerów (PNR) dotyczących państw Unii Europejskiej, a z której to wynikał zakaz przekazywania danych PNR, obowiązuje Emirates od 12 czerwca 2016 r. Zdaniem Komendanta, nie było więc podstaw do twierdzenia, że w chwili wejścia w życie (tj. 29 maja 2018 r.) przepisów polskiego ustawodawcy nakładających ustawą o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera konkretne obowiązki dotyczące przekazywania danych pasażerów fakt istnienia tejże instrukcji zakazującej przekazywania takich danych było niemożliwym czy też prawie niemożliwym do przewidzenia przez Emirates. Po drugie, zdaniem organu Strona miała możliwość - jak wynika z załączonych do wniosku pełnomocnika strony pism - podjąć skuteczne działania zmierzające do uchylenia obowiązującego ją zakazu, co ostatecznie skutkowało wyrażeniem zgody na przekazywanie danych PNR właściwym polskim organom, a przekazywanie danych PNR nastąpiło od dnia 8 grudnia 2019 r. Zdaniem Komendanta, w kontekście uwag Strony z pisma z dnia 15 lutego 2022 r. że "w dacie lotu Emirates obowiązywał zakaz przekazywania danych PNR" zasadny jest więc wniosek realizując loty na trasie D. – W. świadomie naruszał przepisy ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Organ zauważył, że Krajowa Jednostka do Spraw informacji o Pasażerach Komendy Głównej Straży Granicznej pismem z dnia 28 października 2021 r. poinformowała że Strona w ramach realizacji obowiązku informacyjnego o którym mowa w art. 10 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera przekazała do JIP informacje dotyczące danych teleadresowych, wybranego protokołu i formatu danych wykorzystywanych do przesyłania danych PNR do JIP, a więc mimo "zakazu przekazywania danych PNR wydanego przez uprawnione Władze Zjednoczonych Emiratów Arabskich", poczyniła kroki by, zostać wpisanym na listę przewoźników dostosowujących się do przekazywania danych PNR, wymagana ustawą dokumentacja jednak została przez Emirates przekazana do Komendanta Głównego Straży Granicznej po ustawowym terminie. Odnosząc się do przedstawionej przez Stronę przy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy opinii prawnej w sprawie rozumienia siły wyższej z art. 69 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera z dnia 8 grudnia 2021 r. w kontekście art. 189e k.p.a., organ zauważył, że pojęcie siły wyższej w regulacjach szczególnych normujących problematykę administracyjnych kar pieniężnych stanowi wypełnienie reguły kolizyjnej lex specialis derogat legi generali. Zdaniem organu, art. 189e k.p.a. nie jest uzupełniniem przepisu art. 69 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, jak wskazał dr hab. A. S. w ww. opinii. Organ podniósł, że zgodnie z art. 189a § 2 pkt 2 w sprawach nakładania lub umarzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych, przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Organ przywołał też tezy z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 2576/21 dotyczące rozumienia siły wyższej. Następnie Komendant podał, że nie kwestionuje prawa obowiązującego w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Zwrócił jednak uwagę, że dokument, w którym zawarto zdanie: "nie wyrażamy zgody na takie działanie z władzami polskimi oraz innymi władzami i państwami należącymi do UE, ponieważ UE odmawia zgody na wymianę przez jakikolwiek kraj członkowski danych o rezerwacjach pasażerów z odpowiednimi władzami w Zjednoczonych Emiratach Arabskich" nie wypełnia znamion vis imperii (akty organów władzy publicznej, np. akty administracyjne generalne i indywidualne zabezpieczone przymusem państwowym statuujące określone nakazy lub zakazy zachowania). Zdaniem organu, pismo Urzędu ds. Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich z dnia 5 lipca 2018 r. skierowane do Zastępcy Wydziału Wsparcia Biznesu i Rozwoju Obsługi pasażerów dotyczące w sprawie przekazywania danych do JIP, nie stanowi aktu władzy publicznej, którym należy się podporządkować pod groźbą sankcji. W zakresie zarzutu naruszenia art. 70 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez nałożenie administracyjnego kary pieniężnej pomimo tego, że kara nie mogła zostać nałożona ze względu na upływ 3-letniego terminu od naruszenia organ zauważył, że 4 lutego 2022 r. w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej została opublikowana ustawa z dnia 27 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (Dz.U. z 2022 r. poz. 271; dalej: "ustawa o zmianie ustawy PNR"), która w art. 2 ust. 2 stanowi, że postępowania prowadzone w sprawie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 64 oraz art. 66 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, które nastąpiły przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlegają zawieszeniu na okres dwóch lat od dnia wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy PNR. Komendant wskazał, że w okresie od dnia 12 grudnia 2018 r. do dnia 12 grudnia 2021 r. biegł termin przedawnienia wynoszący 3 lata (zgodnie z uchylonym już art. 70 ustawą o zmianie ustawy PNR). Następnie, od dnia 12 grudnia 2021 r. termin ten uległ przedłużeniu o 71 dni (na podstawie uchylonych przepisów ustawy COVID, liczone wraz z 7 dniami z ustawy osłonowej) i biegł do dnia 21 lutego 2022 r., od dnia 2 lutego 2022 r. natomiast termin przedawnienia uległ przedłużeniu o 2 lata, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy PNR i biegł do dnia 21 lutego 2024 r., od dnia 21 lutego 2024 r. termin przedawnienia zostaje przedłużony o kolejne 2 lata na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy PNR. Organ podał, że w związku z tym, że okres zawieszenia wszczętych postępowań już minął, nie minął jednak okres przedawnienia, organ w dniu 6 lutego 2024 r. wydał postanowienie, którym zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania, wyznaczając tym samym termin do jej rozstrzygnięcia do dnia 7 marca 2024 r. Zdaniem Komendanta, brak upływu terminu przedawnienia, należy również powiązać z literalną treścią art. 15 zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COV1D, z którego wynika, że nierozpoczęcie lub zawieszenie biegu terminów zawieszenia przedawnienia przewidzianych przepisami prawa administracyjnego dotyczy okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, co potwierdzają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2023 r. sygn. akt II GSK 2008/22, z dnia 8 listopada 2022 r. sygn. akt I OSK 2221/21, z dnia 7 października 2021 r. II OSK 290/21 oraz z dnia 22 lipca 2022 r. II GSK 662/22. Organ zwrócił uwagę, że w dniu 10 stycznia 2022 r. wpłynął do organu wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego do momentu zakończenia postępowań prejudycjalnych przed Trybunałem Sprawiedliwości UE w ośmiu sprawach (wniosek złożony przez Belgię w dniu 31 października 2019 r. - sprawa C-817/19, złożony przez Niemcy w dniu 16 marca 2020 r. - sprawa C-148/20, złożony przez Niemcy w dniu 16 marca 2020 r. - sprawa C-149/20, złożony przez Niemcy w dniu 17 marca 2020 r. - sprawa C-150/20, złożony przez Niemcy w dniu 19 maja 2020 r. - sprawa C-215/20, złożony przez Niemcy w dniu 27 maja 2020 r. - sprawa C-222/20, złożony przez Słowenię w dniu 1 października 2020 r. - sprawa C-486/20). Organ podał, że w dniu 12 stycznia 2022 r. wydał postanowienie w którym odmówił zawieszenia postępowania w oparciu o regulację art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stojąc na stanowisku, że rozpatrzenie przedmiotowej sprawy i wydanie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W opinii organu (porządek prawny oraz linia orzecznicza na dzień wydania postanowienia to 12 stycznia 2022 r.) skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości UE przez Verwaltungsgericht Wiesbaden (Niemcy) oraz Cour constitutionnelle (Belgia) i inne wiążą wyłącznie te sądy. Dopiero z chwilą, kiedy zapadnie wyrok prejudycjalny stwierdzający nieważność aktu prawa UE na mocy art. 4 ust. 3 TUE (zasada lojalności), wiąże on instytucje EU oraz wszystkie organy państw członkowskich (nie tylko sądy krajowe) jak również krajowe organy wykonawcze (w tym również organy Straży Granicznej). Komendant zauważył, że na podstawie art. 9 k.p.a. w związku z art. 19 k.p.a. oraz art. 73 § 2 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 Strona zwróciła się z wnioskiem o: 1) udzielenie informacji czy postępowanie prowadzone jest przez Komendanta ŚLOSG czy przez KGSG przez funkcjonariuszy lub pracowników działających na podstawie upoważnienia, 2) udzielenie informacji co do podstawy prawnej w oparciu o, którą prowadzone są postępowania, 3) udzielenie informacji gdzie znajdują się upoważnienia, 4) doręczenie uwierzytelnionych odpisów dokumentów upoważnień na podstawie art. 73 § 2 k.p.a. oraz art. 268a k.p.a. W odpowiedzi na powyższe wystosowano pismo, w którym poinformowano Stronę, że upoważnienia do prowadzenia postępowań PNR znajdują się w siedzibie [...] Oddziału Straży Granicznej w R.. Końcowo organ obszernie przedstawił, że w Państwie Zjednoczonych Emiratów Arabskich występuje potencjalne ryzyko ataku terrorystycznego w związku z niestabilną sytuacją w regionie (wojna w Jemenie). Organ dostrzegł, że miejscowe władze nie wprowadziły co prawda poważnego zagrożenia terrorystycznego, ale organizacje terrorystyczne nieustannie grożą Krajom Zatoki atakami na ich terytorium a miejscami wysokiego ryzyka są nie tylko strefy wojskowe, ale również środki transportu publicznego. Ministerstwo Spraw Zagranicznych RP dokłada wszelkich starań, aby informacje dla podróżujących publikowane na stronach MSZ były rzetelne i aktualne. Dla przykładu rekomendacja MSZ z dnia 19 stycznia 2024 r. stanowi, że w rejonie Półwyspu Arabskiego istnieje zagrożenie dla życia, zdrowia i wolności, odradzając podróże morskie w rejonie morza Czerwonego, Zatoki Adeńskiej, Cieśniny Bab al.-Mandab i Wybrzeża Somalii. W celu wzmocnienia argumentacji co do znaczenia wymiany danych PNR organ przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniosek Sekretarz Generalnej Komisji Europejskiej z dnia 14 grudnia 2022 r. (międzyinstytucjonalny numer referencyjny: 2022/0425 (COD), nr dok. Kom: COM(2022) 731 final). Zdaniem organu, fakt, że w ciągu kilku ostatnich miesięcy nie doszło w Unii Europejskiej do dużego spektakularnego ataku terrorystycznego nie oznacza wyeliminowania powyższego niebezpieczeństwa; zagrożenie wciąż jest bardzo poważne o czym świadczą m.in. słowa wypowiedziane w maju 2018 r. przez A.P., szefa brytyjskiego kontrwywiadu przestrzegające przed "niszczycielskimi atakami" planowanymi przez terrorystów w Europie. Szczegółowy zakres oraz charakter terroryzmu występującego obecnie w Unii Europejskiej dobrze ukazuje najnowszy raport Europolu pt. TE-SAT 2018, European Union Terrorism Situation and Trend Report 2018. Według tych danych liczba nieudanych, udaremnionych i przeprowadzonych ataków terrorystycznych wzrosła. Było ich 205 (dla porównania w 2015 r. - 193, a w 2016 r. - 142). W 2017 r. większość spośród nich miała miejsce w Wielkiej Brytanii (107), a ponadto we Francji (54), Hiszpanii (16), Włoszech (14), Grecji (8), Belgii i Niemczech (po 2) oraz Finlandii i Szwecji (po 1). W ich wyniku zginęło 68 osób, a 844 zostały ranne. W większości były to ofiary ataków dżihadystycznych - 62 zabitych oraz 819 rannych. Za działalność terrorystyczną aresztowano 975 osób (w 2016 r. - 1002). Zdecydowanie przeważali wśród nich islamiści 705 osób (w 2016 r. - 718). Zatrzymano ich w 18 państwach członkowskich UE, najwięcej we Francji (373), Hiszpanii (78), Niemczech (52), Belgii (50) oraz Austrii (46). W Polsce Europol odnotował 2 takie przypadki. Ponadto w UE aresztowano 36 osób związanych z terroryzmem lewicowym, 30 - separatystycznym, 20 - prawicowym, 184 - nie zostały zaliczone do żadnego z powyższych nurtów. Większość aresztowanych oskarżono o udział w grupie terrorystycznej, planowanie łub przygotowywanie ataków (660). 73 osobom zarzucono propagowanie terroryzmu lub jego finansowanie. Zatrzymano też m.in. 28 osób oskarżonych o tzw. turystykę terrorystyczną związaną z podróżą z lub do obszarów kontrolowanych przez różne organizacje terrorystyczne - głównie tzw. Państwo Islamskie (PI) i Al-Kaidę. Zdaniem Europolu do PI łącznie mogło dołączyć ponad 5 tys. obywateli z państw UE. Pod koniec 2017 r. około 2,5 tys. spośród nich nadal uczestniczyło w walkach, 1,5 tys. powróciło do UE (głównie do: Belgii, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii), a około tysiąca zostało zabitych. Stałe istnienie takich zagrożeń w Europie potwierdza również raport Europolu z 13 lipca 2022 roku. Również Polska jest częścią świata zagrożonego terroryzmem, o czym świadczą regularnie podejmowane działania ABW. Komendant skonkludował, że w świetle powyższego nie może odstąpić od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na Stronę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r., utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej w całości oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia 12 stycznia 2022 r. w części, tj. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, a ewentualnie o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu w części, tj. w zakresie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. powodujące nieważność wydanej decyzji: - art. 67 ust. 1 i 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w zw. z art. 19 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (w imieniu którego działał zastępca Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej), w sytuacji w której - po przekazaniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 4 Ustawy PNR - właściwym do rozpatrzenia sprawy był Komendant Śląskiego Oddziału Straży Granicznej, co oznacza, że decyzja została wydana wbrew właściwości, a zatem jest nieważna; - art. 268a k.p.a. oraz art. 5aa ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie (podpisanie) zaskarżonej decyzji przez zastępcę Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej z upoważnienia Komendanta Głównego Straży Granicznej, podczas gdy wskazane przepisy prawa nie umożliwiają przeniesienia kompetencji do wydawania decyzji administracyjnej poza organ administracji publicznej, kompetentny do wydania decyzji, co stanowi rażące naruszenie prawa i oznacza, że zaskarżona decyzja jest nieważna. 2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7 k.p.a., art. 15 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., co przejawiało się w braku dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu całego potrzebnego materiału dowodowego poprzez nieuwzględnienie, że: i) w dacie spornego lotu [...] obowiązywał zakaz przekazywania danych PNR (odmowa zgody na przekazywanie danych władzom polskim, wydana przez uprawnione władze Zjednoczonych Emiratów Arabskich), o czym [...] niezwłocznie poinformowała KG SG, ii) [...] podejmowała wszelkie konieczne starania w celu uzyskania powyższej zgody, iii) niezwłocznie po uzyskaniu wskazanej zgody [...] przystąpiła do przekazywania danych PNR władzom polskim - po dostosowaniu rozwiązań technicznych po stronie Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach, co umożliwiło przekazywanie danych, iv) waga zarzucanego [...] naruszenia prawa była niewielka, w szczególności mając na uwadze, że dotyczyło ono początkowego okresu obowiązywania okresu Ustawy PNR, braku gotowości Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach do odbierania przekazywanych w sposób automatyczny danych, konieczności przeprowadzenia wielomiesięcznych prac dostosowawczych z tym związanych, a także obiektywnych i niezależnych od [...] przeszkód do przekazywania danych PNR; 2) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków Emirates: (i) o wystąpienie do Ministra Sprawiedliwości w celu uzyskania treści właściwych przepisów obowiązujących w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, które określają kompetencje organów państwa Zjednoczonych Emiratów Arabskich: Najwyższej Rady ds. Bezpieczeństwa Narodowego oraz Generalnego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Portów, Granic i Stref Wolnych, (ii) o przesłuchanie w charakterze świadka R. B. (Airport Services Manager [...]) oraz (iii) w charakterze strony M. P. (osoby uprawnionej do reprezentowania przedsiębiorcy zagranicznego w oddziale), podczas gdy przeprowadzenie wskazanych dowodów umożliwiłoby wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, natomiast zaniechanie w tym zakresie spowodowało m.in. to, że organ nie ustalił, że nieprzekazanie danych PNR zostało spowodowane działaniem siły wyższej; 3) art. 77 § 4 k.p.a. w zw. z art. 14 § 1a k.p.a. poprzez wykorzystanie w zaskarżonej decyzji (najprawdopodobniej) faktów znanych organowi z urzędu, bez zawiadomienia o nich wcześniej [...] i bez utrwalenia ich w aktach sprawy na piśmie, w szczególności informacji na temat m.in. zagrożeń terrorystycznych w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, wojnie w Jemenie, aktywności organizacji terrorystycznych (tzw. Państwo Islamskie i Al-Kaida) (rozważania w tym zakresie zawarto na str. 16-18 decyzji); 4) art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez niezapewnienie [...] możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w szczególności: (i) organ zawiadomił [...] o zamiarze wydania decyzji w "pierwszej instancji" i możliwości zajęcia stanowiska w sprawie jeszcze przed zgromadzeniem wszystkich dowodów w sprawie, w tym przed momentem uzyskania odpowiedzi na wezwanie, o które organ sam wystąpił, a następnie (ii) organ w ogóle nie zawiadomił [...] o zamiarze wydania zaskarżonej decyzji, (iii) organ nie uwzględnił wydając zaskarżoną decyzję stanowiska [...] z dnia 6 marca 2024 r., pomimo że zostało złożone przed upływem przewidywanego terminu załatwienia sprawy (wskazanego w piśmie organu z dnia 6 lutego 2024 r.); 5) art. 73 § 1 k.p.a. oraz art. 74 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie [...] zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, uzależnienie zapoznania się z aktami sprawy od złożenia wniosku i udzielenia pisemnej zgody na dostęp do akt sprawy, a także niewydanie postanowienia w kwestii odmowy dostępu do akt sprawy w terminie przypadającym przed wydaniem decyzji. 3. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 70 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera (w brzmieniu obowiązującym do dnia 5 lutego 2022 r.) w zw. z art. 2 oraz 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że 3-letni termin przedawnienia nałożenia kary uległ przedłużeniu o 71 dni, podczas gdy wskazany przepis art. 15zzr ust. 1 pkt 3 - interpretowany w zgodzie z Konstytucją RP - nie przedłużył okresu przedawnienia nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, gdyż takie jego rozumienie naruszałoby zasady demokratycznego państwa prawnego, co wynika z oceny prawnej Trybunału Konstytucyjnego przedstawionej w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r. w sprawie P 12/22, co skutkowało błędnym nałożeniem administracyjnej kary pieniężnej pomimo tego, że kara nie mogła zostać nałożona ze względu na upływ 3-letniego terminu od (rzekomego) naruszenia; 2) art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary, mimo że [...] nie mogła przekazać danych z powodu siły wyższej (zakaz przekazywania danych PNR wprowadzony przez władze rządowe Zjednoczonych Emiratów Arabskich); konieczność wystąpienia przez [...] o uprzednią zgodę na przekazywanie danych PNR państwom trzecim wynikała z obowiązującej w Zjednoczonych Emiratach Arabskich Decyzji Rady Ministrów [...], a [...] wystąpiła o wskazaną zgodę przed zarzucanym naruszeniem i otrzymała decyzję negatywną, która była dla [...] wiążąca w momencie zarzucanego naruszenia prawa; 3) art. 64 ust. 1 pkt 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na [...] administracyjnej kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem danych PNR, nawet bowiem gdyby uznać (jak błędnie uczynił to organ), że przeszkoda w postaci zakazu przekazywania danych PNR, wydanego przez władze ZEA, nie miała charakteru siły wyższej, to [...] podjęła wszelkie racjonalne działania, aby rozpocząć przekazywanie danych PNR, natomiast brak możliwości ich przekazywania wynikał z przeszkód obiektywnych, leżących poza skuteczną kontrolą [...]; nadto, uwzględniając okoliczności zarzucanego naruszenia prawa, nałożenie na [...] kary w sztywnej wysokości jest nieproporcjonalne w stosunku do niskiej wagi tego naruszenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm,; dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.); sąd stwierdza także wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 marca 2024 r., którą organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 stycznia 2022 r. w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w wysokości 20 000 zł za naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w związku z lotem nr EK 179 z portu lotniczego D. ([...]) do portu lotniczego W. ([...]) z dnia 23 grudnia 2018 r. W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. Na wstępie wskazać należy, że w analogicznych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Warszawie oddalał skargi na decyzje Komendanta (zob. wyroki WSA w Warszawie z dnia: 22 listopada 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1787/24, 2 grudnia 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1775/24). Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela poglądy wyrażone we wskazanych orzeczeniach i przyjmuje je jako własne. W pierwszej kolejności Sąd rozpozna zarzut najdalej idący, to jest wskazujący na nieważność wydanych w sprawie decyzji. W ocenie Sądu, zarzut ten jest bezzasadny. Błędne jest bowiem stanowisko Skarżącej w świetle którego zaskarżona decyzja jest nieważna, ponieważ została wydana wbrew właściwości i z rażącym naruszeniem prawa, bowiem Komendant Główny Straży Granicznej nie był właściwy w sprawie (zarzut naruszenia art. 67 ust. 1 i 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera w zw. z art. 19 k.p.a. oraz art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Wbrew prezentowanemu w ten sposób stanowisku, Komendant Główny Straży Granicznej jest właściwy w sprawie nakładania kar, o których mowa w art. 64 powołanej ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Z brzmienia art. 67 ust. 1 tej ustawy, wynika bowiem jednoznacznie, że administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64 oraz art. 66, nakłada, w drodze decyzji, Komendant Główny Straży Granicznej. W myśl natomiast art. 67 ust. 2 powołanej ustawy, administracyjne kary pieniężne, o których mowa w art. 64 oraz art. 66, nakłada, w drodze decyzji, także komendant oddziału Straży Granicznej w przypadku przekazania mu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej zawiadomienia, o którym mowa w art. 18 ust. 4. Brzmienie powołanych przepisów wskazuje zatem, że zawsze właściwość do nakładania kar administracyjnych przewidzianych w art. 64 i 66 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera należy do Komendanta Głównego Straży Granicznej, przy czym jeśli organ ten zadecyduje się przekazać zawiadomienie, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy komendantowi oddziału Straży Granicznej, to właściwość do wydania decyzji przysługuje także temu organowi. W rozpoznawanej sprawie postępowanie prowadzi Komendant Główny Straży Granicznej - z akt sprawy wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu przez Komendanta Głównego Straży Granicznej w dniu 9 grudnia 2021 r. (k. 6-7 akt administracyjnych) w związku z niedopełnieniem przez Skarżącą obowiązków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. O stwierdzonych naruszeniach Komendant Główny Straży Granicznej zawiadomiony został przez Krajową Jednostkę do spraw Informacji o Pasażerach (notatka urzędowa z dnia 30 listopada 2021 r. - k. 3 akt administracyjnych). Wbrew stanowisku przedstawionemu w skardze, z akt sprawy wynika, że postępowanie prowadzone było przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i to ten organ wydał w sprawie obie decyzje. Każda z kwestionowanych przez Skarżącą decyzji wskazuje bowiem - jako organ wydający - Komendanta Głównego Straży Granicznej, podpisana została także w imieniu tego organu przez upoważnioną osobę, to jest upoważnionego funkcjonariusza Straży Granicznej. Zgodnie z art. 268a k.p.a. organ administracji publicznej może upoważniać, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub elektronicznej, pracowników obsługujących ten organ do załatwiania spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych, postanowień, zaświadczeń, a także do poświadczania za zgodność odpisów dokumentów przedstawionych przez stronę na potrzeby prowadzonych postępowań z oryginałem. Stosownie zaś do treści art. 5aa ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej może upoważnić podległych funkcjonariuszy lub pracowników do załatwiania spraw w jego imieniu w określonym zakresie. Zgodnie natomiast z regulacją zawartą w art. 3 ust. 4 ustawy o Straży Granicznej, Komendant Główny Straży Granicznej jest przełożonym wszystkich funkcjonariuszy Straży Granicznej. W świetle powołanych przepisów - zdaniem Sądu - Komendant Główny Straży Granicznej był uprawniony do upoważnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej: Zastępcy Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej płk SG D.B. oraz Zastępcy Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej płk SG A. K. do wydawania decyzji w imieniu Komendanta Głównego Straży Granicznej. Decyzje Komendanta Głównego Straży Granicznej wydane zaś zostały nie przez [...] Oddział Straży Granicznej - jak stara się wykazać Skarżąca - lecz przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, w imieniu którego działali, na podstawie udzielonych przez niego upoważnień funkcjonariusze [...] Oddziału Straży Granicznej, tj. Zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej płk SG D.B. (decyzja wydaną w pierwszej instancji, upoważnienie k-93 akt sądowych) oraz Zastępca Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej płk SG A. K. (decyzji wydana w drugiej instancji, upoważnienie w aktach administracyjnych). W świetle powyższego Sąd stwierdził brak podstaw do podzielenia sformułowanej w skardze tezy o nieważności wydanych w sprawie decyzji. Przechodząc do merytorycznej oceny wydanych w sprawie decyzji podkreślenia wymaga, że okolicznością w sprawie bezsporną pozostaje, że Skarżąca w dacie 23 grudnia 2018 r. zrealizowała lot nr EK 179 z portu lotniczego D. ([...]) do portu lotniczego W.( [...]) oraz że nie dopełniła obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, która weszła w życie w dniu 29 maja 2018 r., implementując przepisy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania, dalej: "dyrektywa 2016/681". Zgodnie z motywem 5 preambuły dyrektywy 2016/681 celem przetwarzania danych PNR jest ochrona bezpieczeństwa publicznego przez zapobieganie, wykrywanie i ściganie określonej przestępczości, przy czym nieuzyskanie danych PNR w wymaganym terminie bezpośrednio wpływa na możliwość identyfikacji zagrożeń związanych z ww. przestępczością. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, dane PNR są to dane dotyczące przelotu pasażera, w tym dane osobowe, które są przetwarzane w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej przez przewoźników lotniczych w celu dokonania rezerwacji lub realizacji lotu w ramach przewozu lotniczego, podlegające przekazaniu przez przewoźnika lotniczego do JIP tj. do Krajowej Jednostki do spraw Informacji o Pasażerach (art. 2 pkt 2 powołanej ustawy). Stosownie natomiast do art. 2 pkt 6 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, lot PNR jest to lot statku powietrznego wykonującego przewóz lotniczy pasażerów, podczas którego następuje przekroczenie granicy państwowej, a start albo lądowanie statku powietrznego następuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie lot, którego dotyczy zaskarżona decyzja, to tzw. "lot pozaunijny" (artykuł 3 dyrektywy 2016/681), który oznacza regularny lub nieregularny lot, obsługiwany przez przewoźnika lotniczego, odbywający się z państwa trzeciego, z zaplanowanym lądowaniem na terytorium państwa członkowskiego albo odbywający się z terytorium państwa członkowskiego, z zaplanowanym lądowaniem w państwie trzecim, w tym - w obu przypadkach - loty z postojami na terytorium państw członkowskich lub państw trzecich. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, przewoźnik lotniczy, który organizuje lot PNR, przekazuje do JIP dane PNR dotyczące pasażerów tego lotu, spośród kategorii danych PNR, które gromadzi w trakcie prowadzonej przez siebie działalności w celu dokonania rezerwacji lub realizacji przewozu lotniczego. Jak natomiast wynika z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, dane PNR są przekazywane przez przewoźników lotniczych do JIP w następujących terminach: 1) od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu PNR oraz 2) niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogą już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogą wejść na pokład. Przekazanie danych PNR przez przewoźnika powinno zatem nastąpić co najmniej dwukrotnie, jeśli przewoźnik w określonych terminach danymi dysponował. Z ustaleń organu wynika, że Skarżąca posiadała dane PNR lotu niezwłocznie po zakończeniu odprawy biletowo-bagażowej i wejściu pasażerów na pokład statku powietrznego, kiedy nie mogli już go opuścić przed jego startem, a inni pasażerowie nie mogli wejść na pokład. Wątpliwości w zakresie stwierdzenia, że Skarżąca posiadała ww. dane w terminie od 48 do 24 godzin przed planowanym rozpoczęciem lotu, rozstrzygnięto na korzyść Skarżącej. W toku postępowania administracyjnego ustalono zatem, że Skarżąca dopuściła się tylko jednego naruszenia, tj. nieprzekazania danych PNR do JIP w terminie określonym w art. 6 ust 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Wobec stwierdzonego naruszenia przez przewoźnika obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, w ocenie Sądu, organ zasadnie orzekł o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, zgodnie z którym przewoźnik lotniczy, który nie przekazuje danych PNR do JIP w terminie, o którym mowa w art. 6 ust. 1, podlega administracyjnej karze pieniężnej w wysokości 20 000 zł. W ocenie Sądu, w sprawie nie miał zastosowania art. 69 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera, który określa przesłanki wyłączające możliwość nałożenia kary. Warunkiem zastosowania tego przepisu jest wykazanie, że niedopełnienie ww. obowiązku nastąpiło wskutek: 1) działania siły wyższej; 2) awarii KSI PNR; 3) awarii powstałej po stronie przewoźnika lotniczego, niezawinionej przez tego przewoźnika, pod warunkiem poinformowania o niej JIP przed upływem terminu przekazania danych PNR. Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżąca mogłaby skutecznie powołać się na ten przepis, w szczególności na przesłankę działania siły wyżej, gdyby jej działanie wskazywało, że w terminie naruszenia zmierzała do przekazania danych PNR do JIP co jednak, jak wykazał organ, nie miało miejsca. Skarżąca wskazywała bowiem, że nie mogła przekazać danych z powodu siły wyższej, której upatrywała w zakazie przekazywania danych PNR jaki wprowadziły władze rządowe Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Podkreślić w tym miejscu należy, że w celu zapewnienia powszechnej informacji na temat wdrażanych przepisów ustawy oraz jak najlepszej komunikacji z przewoźnikami, Straż Graniczna przeprowadziła intensywną kampanię informacyjną, w trakcie której przekazywano pisemne informacje o przyjęciu przez Radę Ministrów projektu ustawy, zwracając szczególną uwagę na kwestie obowiązków przewoźnika wynikających z art. 10 projektowanej ustawy oraz Rozdziału 8 ustawy dotyczącego administracyjnych kar pieniężnych (78 adresatów, w tym Skarżąca), następnie informowano o ogłoszeniu ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera oraz wynikających z tych przepisów określonych uprawnień i obowiązków przewoźników lotniczych (ponownie 78 adresatów, w tym Skarżąca), przypomniano także o obowiązkach przewoźników wynikających z art. 10 ustawy, załączono wzór wystąpienia przewoźnika o wpisanie na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP, a także poinformowano o zamieszczeniu na stronie BIP KGSG dokumentu "Warunki techniczne przekazywania danych PNR do Jednostki ds. Informacji o Pasażerach" (92 adresatów, w tym Skarżąca), zwrócono się do Przewodniczącego Rady Przedstawicieli Linii Lotniczych w Polsce "BARIP" (do wiadomości prezesa ULC) z prośbą, o przekazanie informacji do przewoźników lotniczych o ciążących na nich obowiązkach. Pismo zawierało również wzór wystąpienia przewoźnika o wpisanie na listę przewoźników lotniczych dostosowujących się do przekazywania danych PNR do JIP oraz formularze dotyczące danych teleadresowych, informacje o obsługiwanych formatach danych i protokołach transmisji oraz zakresach gromadzonych danych PNR. Jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu decyzji (str. 10), Skarżąca będąca profesjonalnym podmiotem gospodarczym działającym w branży przewozów lotniczych na rynku międzynarodowym musiała zdawać sobie sprawę z przepisów obowiązujących w Zjednoczonych Emiratach Arabskich jak również z regulacji prawnych obowiązujących czy też wprowadzanych w ustawodawstwie krajów Unii Europejskich, do których realizował przeloty (Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/681 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie wykorzystywania danych dotyczących przelotu pasażera (danych PNR) w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i poważnej przestępczości, ich wykrywania, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie i ich ścigania weszła w życie 24 maja 2016 r. jak wspomniano na wstępie). Skarżąca miała zatem możliwość i odpowiedni czas, by podjąć skuteczne działania zmierzające do uchylenia obowiązującego ją zakazu, co ostatecznie skutkowało wyrażeniem zgody na przekazywanie danych PNR właściwym polskim organom, a przekazywanie danych PNR nastąpiło od dnia 8 grudnia 2019 r. Skarżąca przyznaje bowiem, że wystąpiła o wskazaną zgodę przed zarzucanym naruszeniem i otrzymała decyzję negatywną, która była dla niej wiążąca w momencie zarzucanego naruszenia prawa. Tym samym uznać należy, że Skarżąca jako przewoźnik, realizując loty na trasie D. – W., pomimo wspomnianego zakazu świadomie naruszała przepisy ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Powyższe czyni niezasadnym stawiany w skardze zarzut naruszenia art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nałożenie kary, mimo że - zdaniem Skarżącej - nie mogła ona przekazać danych z powodu siły wyższej, którą miał stanowić zakaz przekazywania danych PNR wprowadzony przez władze rządowe Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut przedawnienia. Podkreślić należy, że w okresie od 12 grudnia 2018 r. do 12 grudnia 2021 r. biegł termin przedawnienia wynoszący 3 lata (zgodnie z uchylonym już art. 70 ustawą o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera). Następnie, od 12 grudnia 2021 r. termin ten uległ przedłużeniu o 71 dni (na podstawie uchylonych przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, liczone wraz z 7 dniami wynikającymi z art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) i biegł do 21 lutego 2022 r., od dnia 2 lutego 2022 r. natomiast termin przedawnienia uległ przedłużeniu o 2 lata, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera i biegł do 21 lutego 2024 r., następnie od 21 lutego 2024 r. termin przedawnienia zostaje przedłużony o kolejne 2 lata na podstawie art. 2 ust. 5 ustawy o zmianie ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Pojawiające się w praktyce organów administracji publicznej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w przedmiocie czasu trwania zawieszenia biegu przedawnienia nakładania kar administracyjnych przez okres 54 lub 71 dni, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w ugruntowanym już orzecznictwie. I tak, Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 568/23, z dnia 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, z dnia 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, z dnia 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, z dnia 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, wyraził zapatrywanie, że czas trwania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w opisanej sytuacji wynosił 71 dni, a pogląd ten skład orzekający w pełni akceptuje. Literalna wykładnia przepisu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wskazuje, że czas wstrzymania biegu administracyjnych terminów przedawnienia należy liczyć nie od 31 marca 2020 r. (kiedy to wszedł w życie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy) lecz od dnia 14 marca 2020 r. w związku z ogłoszeniem od tej daty rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2020 r. poz. 433) stanu zagrożenia epidemicznego. Przepis art. 15zzr ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, wskazuje bowiem, że zawieszenie przewidzianego przepisami prawa administracyjnego biegu terminu przedawnienia następuje w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Jednocześnie powoływany przez Skarżącą wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2023 r. dotyczył art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji (przedmiotem wyroku było wstrzymanie biegu przedawnienia karalności czynu i przedawnienia wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe) i nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Ponadto, mając na uwadze, że przedmiotowy lot był lotem pozaunijnym, brak było podstaw do badania zasadności nakładania administracyjnych kar pieniężnych za nieprzekazywanie danych PNR odnośnie lotów wewnątrzunijnych w kontekście wyroku TSUE z dnia 21 czerwca 2022 r., Ligue des droits humains ASBL przeciwko Conseil des ministres, C-817/19 (ECLI:EU:C:2022:491), a tym samym prowadzenie rozważań na temat potencjalnych ataków terrorystycznych. W ocenie Sądu, organ w sposób odpowiadający regułom wynikających z art. 7, 77 § 1 k.p.a., zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a następnie dokonał jego swobodnej oceny, stosownie do art. 80 k.p.a. Zdaniem Sądu organ rozważył wszystkie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne, czemu dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, prawidłowo oceniając materiał dowodowy sprawy i wyjaśniając przesłanki na jakich oparł swoje stanowisko, w tym te przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy o przetwarzaniu danych dotyczących przelotu pasażera. Podsumowując, Sąd doszedł do przekonania, iż w organ w rozpoznawanej sprawie prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego oraz reguły postępowania określone w kodeksie postępowania administracyjnego. Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, w całości nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ rozstrzygający sprawę działał na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa. Zdaniem Sądu, nie doszło do naruszenia ogólnych zasad wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Wobec powyższego, zarzuty skargi należało uznać za niezasadne. Sąd w konsekwencji orzekł o oddaleniu skargi na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło