IV SA/Wr 402/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędzia WSA Katarzyna Radom, Protokolant: Referent Aleksandra Bartczak, po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2024 r. na rozprawie w Wydziale IV sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 22 marca 2023 r., nr SKO 4304/392/23 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Decyzją z 22 III 2023 r. (SKO 4304/392/23) Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Wrocławiu (dalej jako "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania M. M. (dalej jako "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Dobroszyce z dnia 13 II 2023 r. (000079/EE/02/2023) odmawiającą przyznania skarżącej dodatku elektrycznego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji odwoławczej, SKO zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji stwierdzającym brak podstaw do przyznania skarżącej dodatku elektrycznego z tytułu zasilania energią elektryczną głównego źródła ogrzewania domu jednorodzinnego w S. przy "ul. [...]", gmina D. Jak bowiem wynika z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 X 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz. U. z 2023 r. poz. 269 z późn. zm.) zwanej dalej "UoOE", dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 IV 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2022 r. poz. 1385, ze zm.). SKO stwierdziło, że odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym jest wyłącznie osoba dokonująca zakupu energii elektrycznej i to jedynie w celu jego zużycia w gospodarstwie domowym. Zakup energii elektrycznej odbywa się zaś na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Tymczasem w okolicznościach sprawy wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego złożyła skarżąca, mimo że to nie ona jest stroną umowy zawartej z dostawcą energii elektrycznej. Ze znajdującej się w aktach sprawy faktury VAT nr E/TM/1683274/22 wystawionej przez T. Sp. z o.o. z siedzibą w K. dla adresu punktu poboru "ul. [...]", działka nr [...]/[...], [...]-[...] S. (dla której nadano adres "ul. [...]" - oświadczenie wnioskodawczyni z dnia 10 II 2023 r.) wynika, że dokonującym zakupu energii elektrycznej jest G. M. To powoduje, że przesłanka przyznania tego rodzaju dodatku na rzecz skarżącej nie została w niniejszym przypadku spełniona. Dodatek elektryczny może zostać przyznany wyłącznie osobie, która jest odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b Prawa energetycznego, a więc osobą, która jest odbiorcą energii elektrycznej i zawarła umowę z przedsiębiorstwem energetycznym. Osobą skutecznie ubiegającą się o przyznanie dodatku elektrycznego nie może być zatem inna osoba, w tym osoba prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z osobą posiadającą status odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przyznanie dodatku elektrycznego. Podniosła naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. W ocenie skarżącej wniosek oraz oświadczenie składane w postępowaniu o przyznanie dodatku elektrycznego nie dostarczały stosownych informacji w kwestii, kto z danego gospodarstwa domowego powinien składać wniosek. Skarżąca zaznaczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i wspólnie ponoszą związane z tym koszty, w tym energii elektrycznej. W sprawie spełnione są wszystkie obiektywne kryteria przyznania dodatku, zaś odmowa stanowi w istocie konsekwencję wadliwości działania organów oraz złej legislacji. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 ust. 1 UoOE, dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 XI 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 VIII 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. W świetle powołanego wyżej przepisu nie ulega wątpliwości, że dodatek elektryczny przysługuje "odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne". Jak zaś wynika z art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, "odbiorcą" energii elektrycznej jest odbiorca końcowy dokonujący "zakupu energii elektrycznej" wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Wbrew stanowisku organów obu instancji, powołane wyżej przepisy nie dają podstaw do uznania, że skarżącej nie może być przyznany dodatek elektryczny. Okoliczność bowiem, że stroną umowy o dostawę energii elektrycznej jest mąż skarżącej, nie oznacza automatycznie, że skarżąca nie jest uprawniona do złożenia skutecznego wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia. Jeśli bowiem skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, jak to podnosiła w toku postępowania administracyjnego, w którym główne źródło ogrzewania jest zasilane energią elektryczną, to przesłanki określone w art. 27 ust. 1 UoOE należy uznać za spełnione. Należy zaznaczyć, że w świetle art. 30 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Jest zatem regułą, że zobowiązanie zaciągnięte przez jednego z małżonków w ramach zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny, a do takich z pewnością należy umowa dostawy energii elektrycznej dla gospodarstwa domowego, rodzi zobowiązanie także po stronie współmałżonka. Skoro skarżąca jest osobą współodpowiedzialną za zobowiązania wynikające z zawartej przez męża umowy dostawy energii elektrycznej, to nie można uznać, że nie dokonała ona "zakupu energii elektrycznej". W judykaturze słusznie podnosi się, że w sprawach dotyczących dodatku elektrycznego, w sytuacji podpisania umowy na dostawę energii elektrycznej wyłącznie przez jednego ze współmałżonków, nie można pomijać stosunków małżeńskich oraz wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, dla którego dokonano zakupu energii (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 21 XI 2023 r., II SA/Bd 731/23, publ. CBOSA). Niezależnie od powyższego należy zasygnalizować, że w orzecznictwie wyrażano też stanowisko, że dodatek elektryczny nie może być przyznany wyłącznie osobie, którą łączy umowa o dostarczenie energii elektrycznej z przedsiębiorstwem energetycznym. Gdyby tak było, to zbędne byłyby przepisy art. 28 UoOE, które dotyczą sytuacji, gdy więcej niż jedno gospodarstwo domowe znajduje się pod tym samym adresem. Kwestia zawarcia umowy z przedsiębiorstwem energetycznym ma znaczenie jedynie jako okoliczność faktyczna, a nie przesądzająca o prawie danej osoby do otrzymania przedmiotowego dodatku. Innymi słowy do lokalu, który zajmuje osoba, wchodząca w skład gospodarstwa domowego ubiegającego się o dodatek musi być dostarczana energia elektryczna na podstawie zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, która zasila główne źródło ogrzewania. Wykluczona jest bowiem sytuacja, żeby o dodatek wystąpiło gospodarstwo domowe, które nielegalnie pobiera prąd (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 5 X 2023 r., II SA/Sz 583/23, publ. CBOSA). W ocenie Sądu w składzie orzekającym na szczególną uwagę w powyższym zakresie zasługuje art. 28 ust. 3 UoOE, z którego wynika, że w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku elektrycznego dla gospodarstwa domowego wieloosobowego złożyła więcej niż jedna osoba, dodatek ten jest przyznawany wnioskodawcy, który złożył taki wniosek jako pierwszy. Tak więc ustawodawca, w sytuacji wielości wniosków pochodzących z tego samego gospodarstwa domowego, wprowadził zasadę pierwszeństwa, abstrahując od kwestii, który z domowników jest stroną umowy na dostarczanie do gospodarstwa domowego energii elektrycznej. Wyżej wyrażonego stanowiska nie podważa powołana w decyzji odwoławczej treść art. 31 ust. 1b UoOE, zgodnie z którym przedsiębiorstwo energetyczne, o którym mowa w ust. 1a, na wniosek odbiorcy, o którym mowa w art. 27 ust. 1, z którym to przedsiębiorstwo ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne, albo umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, wydaje temu odbiorcy, w terminie 10 dni roboczych od dnia złożenia wniosku, pisemne zaświadczenie o wolumenie energii elektrycznej zużytej przez tego odbiorcę w 2021r. Trzeba zwrócić uwagę, że z faktu, że określone w art. 31 ust. 1b UoOE zaświadczenie może być wydane wyłącznie na wniosek osoby, która ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, albo umowę kompleksową, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne, nie wynika że wyłącznie ta osoba spośród członków danego gospodarstwa domowego może wnioskować o dodatek elektryczny. Znamienne jest przy tym, że w powołanym przepisie ustawodawca, mimo wskazania jako uprawnionego do uzyskania zaświadczenia "odbiorcy, o którym mowa w art. 27 ust. 1", dokonuje w nim jeszcze dodatkowej kwalifikacji, że chodzi o odbiorcę "z którym to przedsiębiorstwo ma zawartą umowę sprzedaży energii elektrycznej, o której mowa w art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo energetyczne, albo umowę kompleksową, o której mowa w art. 5 ust. 3 ustawy - Prawo energetyczne". Taki zabieg legislacyjny, wbrew argumentacji przyjętej w decyzji odwoławczej, może zostać odczytany jako zawężenie kręgu podmiotowego w stosunku do art. 27 ust. 1 UoOE. Biorąc powyższe pod uwagę, należało uchylić zaskarżoną decyzję SKO, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a w zw. z art. 135 ppsa. Zaskarżone decyzje naruszają bowiem art. 27 ust. 1 UoOE, w zakresie, w jakim wykluczają możliwość przyznania skarżącej dodatku elektrycznego z tej tylko przyczyny, że to mąż skarżącej zawarł umowę na dostarczanie energii elektrycznej do wspólnego gospodarstwa domowego. Rozpatrując sprawę ponownie należy uwzględnić zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 27 ust. 1 UoOE.