I FSK 2226/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-15
Skład orzekający: Ryszard Pęk, Roman Wiatrowski, Dominik Mączyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy proces ekstrakcji nikotyny i substancji zapachowych z suszu tytoniowego, w wyniku którego powstają pozostałości nadal nadające się do produkcji wyrobów tytoniowych lub nowatorskich, stanowi "zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy" w rozumieniu art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, podlegające opodatkowaniu akcyzą?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że proces ekstrakcji nikotyny i substancji zapachowych z suszu tytoniowego, jeśli pozostałości po tym procesie nadal zachowują właściwości suszu tytoniowego i mogą być wykorzystane do produkcji wyrobów tytoniowych lub nowatorskich, nie stanowi "zużycia" w rozumieniu art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym. Sąd podkreślił, że "zużycie" oznacza czynność dokonaną, prowadzącą do definitywnego wykorzystania wyrobu, a nie jedynie jego przetworzenie, które pozwala na dalsze wykorzystanie.Stan faktyczny
Spółka A. sp. z o.o. wniosła o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania podatkiem akcyzowym procesu ekstrakcji nikotyny i substancji zapachowych z suszu tytoniowego. Spółka twierdziła, że pozostałości po ekstrakcji nadal będą miały formę pyłu tytoniowego i będą mogły być wykorzystane do produkcji wyrobów tytoniowych lub nowatorskich, a sam proces nie będzie podlegał opodatkowaniu. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że ekstrakcja stanowi "zużycie" suszu tytoniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Zasądził od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (spr.), Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński, Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2131/20 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 września 2020 r. nr 0111-KDIB3-3.4013.123.2020.1.MK; UNP:1088684 w przedmiocie podatku akcyzowego 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 24 września 2020 r. nr 0111-KDIB3-3.4013.123.2020.1.MK; UNP:1088684, 3) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz A. sp. z o.o. w W. kwotę 1257 (jeden tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.
1. Wyrok sądu pierwszej instancji
1.1. Wyrokiem z 13 maja 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 2131/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. Sp. z o.o. w Warszawie (dalej: skarżąca spółka) na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: organ interpretacyjny) z 24 września 2020 r. w przedmiocie podatku akcyzowego.
2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
2.1. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustalił, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej skarżąca spółka podała, że jest pośredniczącym podmiotem tytoniowym, który w ramach swojej działalności nabywa, magazynuje, przetwarza oraz sprzedaje susz tytoniowy. Wyjaśniła, że zamierza rozpocząć pozyskiwanie nikotyny oraz substancji zapachowych z pyłu tytoniowego (zgodnie z Wiążącą Informacją Akcyzową wydaną na rzecz skarżącej spółki pył tytoniowy stanowi susz tytoniowy w rozumieniu ustawy akcyzowej).
2.2. Skarżąca spółka podała we wniosku, że dla pozyskania nikotyny oraz substancji zapachowych z pyłu tytoniowego będzie wykorzystywała proces ekstrakcji. Pozostałości pyłu tytoniowego powstałe w wyniku tego procesu będą miały zmieniony skład chemiczny oraz stracą na masie ze względu pozyskanie nikotyny oraz substancji aromatycznych, jak również zmniejszenie wilgotności na skutek odsączenia. Pozostałości po ekstrakcji nadal będą jednak miały formę pyłu tytoniowego lub zostaną zbrykietowane do formy, którą z łatwością można pokruszyć i doprowadzić do formy pyłu tytoniowego.
Skarżąca spółka podała ponadto, że pozostałości poekstrakcyjne zamierza sprzedawać z przeznaczeniem do produkcji wyrobów nowatorskich, a także tytoniu odtworzonego (mogą służyć do zwiększenia masy tych wyrobów bądź wyprodukowania wyrobów tytoniowych o obniżonej zawartości nikotyny). Opcjonalnie rozważa również niszczenie tych pozostałości pod nadzorem celnym. Zdaniem skarżącej spółki, w przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego, pył tytoniowy poddany procesowi ekstrakcji nie ulegnie zużyciu, a jedynie przetworzeniu, które to nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.
2.3. Na tle przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisu zdarzenia przyszłego skarżąca spółka zwróciła o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie następujących zagadnień:
1. Czy w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, przetwarzanie suszu tytoniowego w związku z ekstrakcją nikotyny będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem akcyzowym?
2. Czy w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, straty naturalne suszu tytoniowego powstające w trakcie przetwarzania suszu tytoniowego w związku z ekstrakcją nikotyny z tego suszu będą podlegały opodatkowaniu akcyzą?
W stanowisku własnym skarżąca spółka przyjęła, że w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego przetwarzanie suszu tytoniowego w związku z ekstrakcją nikotyny oraz straty naturalne powstające w trakcie przetwarzania suszu tytoniowego w związku z ekstrakcją nikotyny z tego suszu - nie będą podlegały opodatkowaniu akcyzą.
2.4. Organ interpretacyjny, uznając stanowisko skarżącej spółki za nieprawidłowe przyjął, że ekstrakcja suszu tytoniowego powodować będzie zmniejszenie masy tego wyrobu o wyługowane substancje oraz jego nieodwracalne zmiany fizykochemiczne. Ekstrakcja składników istotnych z punktu widzenia późniejszego wykorzystania suszu, w tym nikotyny, prowadzi bowiem do nieodwracanych zmian skutkujących utratą przydatności tego suszu (w całości lub części) i w pełni wypełnia językowe znaczenie terminu "zużycie", którym posługuje się ustawodawca w art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 722 ze zm. – dalej ustawa o podatku akcyzowym). Tego rodzaju działalność należy zatem uznać za zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy, tj. czynność będącą przedmiotem opodatkowania akcyzą na podstawie art. 9b ust. 1 pkt 4 tej ustawy.
2.5. Organ interpretacyjny przyjął także, że nie sposób uznać opisanych we wniosku celowych i zamierzonych działań związanych z ekstrakcją jako naturalnych strat. Naturalne straty dotyczyć mogą sytuacji, w której susz tytoniowy na skutek m.in. suszenia czy przechowywania utraci w sposób naturalny swoją wagę, w związku z przykładowo odparowaniem wilgoci, procesami gnilnymi. Natomiast w analizowanej sprawie powstałe straty będą konsekwencją zużycia suszu tytoniowego, tj. pierwszej czynności, która rodzić będzie obowiązek zapłaty akcyzy. Tym samym opisane we wniosku straty: różnice pomiędzy wagą suszu przed ekstrakcją i wagą pozostałości, nie będą opodatkowane akcyzą, przy czym wynika to z innej podstawy aniżeli wskazuje w uzasadnieniu wniosku. Brak opodatkowania strat powstających w trakcie przetwarzania suszu tytoniowego w związku z ekstrakcją nikotyny z tego suszu wynika z zasady jednokrotności opodatkowania akcyzą, tj. różnice nie będą podlegały po raz kolejny opodatkowaniu, ponieważ całość suszu tytoniowego poddana procesowi ekstrakcji zostanie opodatkowana z tytułu zużycia.
2.6. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę wniesioną przez skarżącą spółkę w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przyznał rację organowi interpretacyjnemu, że opisana we wniosku ekstrakcja suszu tytoniowego w pełni wypełnia językowe znaczenie terminu "zużycie", którym posługuje się ustawodawca w art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, zgodna z obowiązującymi przepisami była ocena, że przedstawiony we wniosku proces ekstrakcji nie będzie jedynie przetworzeniem suszu tytoniowego. Ekstrakcja będzie procesem, w wyniku którego susz tytoniowy straci swoje kluczowe właściwości (w całości lub części), które w istocie pozbawiają możliwości wykorzystania go do tych samych celów co przed ekstrakcją i kwalifikują tym samym czynność ekstrakcji jako zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy, tj. czynność będącą przedmiotem opodatkowania akcyzą na podstawie art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym.
2.7. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ interpretacyjny zasadnie wskazał, że pośrednictwo to, podobnie jak pośrednictwo w obrocie wyrobami gazowymi, wyrobami węglowymi (posiadanie odpowiednio statusu pośredniczącego podmiotu gazowego, pośredniczącego podmiotu węglowego), nie powoduje powstania obowiązku podatkowego tak długo, jak dany wyrób akcyzowy jest przedmiotem obrotu pomiędzy podmiotami posiadającym status "pośrednika", a w przypadku suszu tytoniowego także w przypadku sprzedaży podmiotowi prowadzącemu skład podatkowy, który zużywać będzie susz tytoniowy do produkcji wyrobów tytoniowych lub wyrobów nowatorskich jak i sprzedaży związanej z dostawą wewnątrzwspólnotową lub eksportem suszu tytoniowego. Prawidłową zatem była konkluzja organu interpretacyjnego, że w przypadku zużycia danego wyrobu przez "pośrednika", czynność ta powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Dokonywanie czynności, w wyniku których susz tytoniowy straci swoje kluczowe właściwości (w całości lub części), które w istocie pozbawiają możliwości wykorzystania go do tych samych celów co przed tymi czynnościami (np. ekstrakcją w wyniku których straci on swoje istotne właściwości), kwalifikują te czynności jako zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy, tj. czynności będącej przedmiotem opodatkowania akcyzą na podstawie art. 9b ust, 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym.
Sąd pierwszej instancji – za organem interpretacyjnym – stwierdził, że nikotyna i substancje zapachowe są kluczowymi składnikami, dla jakich jest uprawiany tytoń i dla jakich zostaje on następnie przetwarzany w klasyczne wyroby tytoniowe a obecnie także w wyroby nowatorskie.
2.8. Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że podnoszony przez skarżącą spółkę argument, że pozostałości po ekstrakcji zamierza sprzedawać z przeznaczeniem do produkcji wyrobów nowatorskich, a także tytoniu odtworzonego oraz opcjonalnie niszczyć pozostałości pod nadzorem celnym, potwierdzają brak możliwości utożsamiania pozostałości poekstrakcyjnych z suszem tytoniowym, który nie uległ zużyciu na skutek opisanych we wniosku czynności.
Nieuprawnione były w jego ocenie zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W kontrolowanej sprawie dokonano bowiem poprawnego merytorycznie wskazania mających zastosowanie w zdarzeniu przyszłym przepisów prawa podatkowego oraz wskazania w sposób jednoznaczny odpowiedzi na zadane we wniosku pytania. Organ interpretacyjny dokonał przede wszystkim wykładni gramatycznej przepisów art. 9b ust. 4 ustawy o podatku akcyzowym, a jej rezultat zasługiwał na aprobatę.
3. Skarga kasacyjna.
3.1. Od powyższego wyroku skarżąca spółka złożyła skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji bądź uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
3.2.1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 14b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: Ordynacja podatkowa), przez odmowę uchylenia interpretacji podatkowej, która została wydana w oparciu o inny opis zdarzenia przyszłego niż został przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ponieważ we wniosku o interpretację indywidualną skarżąca spółka wskazała, że susz po procesie ekstrakcji może być w dalszym ciągu wykorzystany do produkcji wyrobów tytoniowych oraz wyrobów nowatorskich.
3.3. Ponadto zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
3.3.1. art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, przez błędną wykładnię i uznanie, że przetworzenie suszu tytoniowego przez ekstrakcję substancji zapachowych powoduje jego zużycie,
3.3.2. art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że dokonanie ekstrakcji z suszu tytoniowego substancji zapachowych stanowi jego zużycie, o którym mowa w tym przepisie, przez pośredniczący podmiot tytoniowy,
3.3.3. art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, przez błędną wykładnię i uznanie, że straty powstające w trakcie przetworzenia suszu tytoniowego na skutek ekstrakcji stanowią – w przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej opisie zdarzenia przyszłego – również jego zużycie przez pośredniczący podmiot tytoniowy.
3.4. Organ interpretacyjny złożył odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
3.5. Podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej spółki przedstawił wydaną na jej rzecz przez Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Wiążącą Informację Akcyzową w 25 sierpnia 2025 r., nr WIA-2022-00088, w której przyjęto, że wyrób o nazwie "Produkt tytoniowy", który zgodnie z informacją skarżącej spółki jest pozostałością poprodukcyjną powstającą po procesie ekstrakcji substancji zapachowych ze sproszkowanego tytoniu, który traktowany jest jako susz tytoniowy, jest w całej swojej masie tytoniem niepołączonym z żywą rośliną i nie jest jeszcze wyrobem tytoniowym, a więc posiada takie cechy i właściwości, które pozwalają na uznanie go za wyrób akcyzowy – susz tytoniowy opisany w art. 99a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i ujęty w pozycji 45 Załącznika nr 1 do tej ustawy.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
4.1. Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
4.2. Specyfiką postępowania interpretacyjnego jest to, że zarówno organ interpretacyjny oraz sąd administracyjny rozpoznający skargę na interpretację indywidualną oceniają przedstawione we wniosku stanowisko własne wnioskodawcy w oparciu o opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Dokonując oceny prawnej stanowiska wnioskodawcy, o której mowa w art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, organ interpretacyjny zobowiązany jest uwzględnić elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla zweryfikowania poprawności stanowiska wnioskodawcy na tle sformułowanego przez niego pytania (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lipca 2024 r., sygn. akt I FSK 1412/20; dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
4.3. W realiach rozpoznawanej sprawy, na tle przedstawionej specyfiki postępowania interpretacyjnego, wyjaśnienia wymagało, czy elementem przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego było podanie przez skarżącą spółkę, że "(...) pozostałości po ekstrakcji nadal będą miały formę pyłu tytoniowego lub zostaną zbrykietowane do formy, którą z łatwością można pokruszyć i doprowadzić do formy pyłu tytoniowego" (str. 3/16 wniosku).
Istotne znaczenie miało zwłaszcza to, że skarżąca spółka podała we wniosku, że po przeprowadzeniu ekstrakcji, powstałe "pozostałości" nadal będą miały właściwości pozwalające na dalsze wykorzystanie do produkcji wyrobów tytoniowych i nadal będą "suszem tytoniowym" w rozumieniu art. 99a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym.
Ten opis stanu faktycznego znalazł – jak się wydaje – potwierdzenie w przedstawionej przez skarżącą spółkę, wydanej na jej rzecz przez Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu Wiążącej Informacji Akcyzowej z 25 sierpnia 2025 r., nr WIA-2022-00088. Przyjęto w niej, że pozostałość poprodukcyjna powstająca po procesie ekstrakcji substancji zapachowych ze sproszkowanego tytoniu, który traktowany jest jako susz tytoniowy posiada takie cechy i właściwości, które pozwalają na uznanie go za wyrób akcyzowy – susz tytoniowy opisany w art. 99a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i ujęty w pozycji 45 Załącznika nr 1 do tej ustawy.
4.4. Jednakże – wydając zaskarżoną interpretację – nie odnosząc się do podanych wyżej elementów zdarzenia przyszłego – przyjęto, że w wyniku ekstrakcji składników istotnych z punktu widzenia późniejszego wykorzystania suszu tytoniowego, w tym nikotyny, dojdzie do nieodwracalnych zmian fizykochemicznych, skutkujących utratą przydatności tego suszu (w całości lub części), jako surowca do wytwarzania wyrobów tytoniowych (str. 5 uzasadnienia interpretacji indywidualnej).
Takie stanowisko zaakceptował Sąd pierwszej instancji przyjmując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że ponieważ na skutek ekstrakcji suszu tytoniowego dojdzie do definitywnego wykorzystania (w zakresie w jakim susz po ekstrakcji zostanie zniszczony pod nadzorem), jak i wykorzystania tego wyrobu w jakiejś części (w przypadku przeznaczenia pozostałości m.in. do wytworzenia wyrobów tytoniowych o obniżonej zawartości nikotyny), to w każdej z tych sytuacji, straci on swoje istotne właściwości, w szczególności zostanie pozbawiony nikotyny oraz substancji zapachowych.
4.5. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentowano jednak, że prowadzony przez skarżącą spółkę względem suszu tytoniowego proces ekstrakcji nikotyny i substancji zapachowych, nie prowadzi do wyjałowienia suszu. W tym procesie, z suszu tytoniowego oddzielana będzie wyłącznie część substancji zapachowych oraz nikotyny, dzięki czemu pozostały po procesie susz tytoniowy nadal zachowa swoje właściwości, które powodują, że może być wykorzystany do produkcji wyrobów tytoniowych.
Zarzucono niewłaściwe rozumienie natury chemicznego procesu ekstrakcji, gdyż w sposób nieuprawniony przyjęto, że w związku z pozyskaniem części nikotyny i substancji zapachowych z suszu tytoniowego, pozostały po ekstrakcji susz traci wszystkie pierwotne właściwości, a tym samym sama ekstrakcja stanowi zużycie suszu tytoniowego.
4.6. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając zasadność podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 14b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, zauważa, że skoro w opisie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego skarżąca spółka konsekwentnie utrzymywała, że pozostałości po ekstrakcji suszu nadal będą posiadały cechy i właściwości, które pozwolą na uznanie go za wyrób akcyzowy: susz tytoniowy opisany w art. 99a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym i ujęty w pozycji 45 Załącznika nr 1 do tej ustawy, to ten opis zdarzenia przyszłego należało uwzględnić przy ocenie prezentowanego we wniosku stanowiska własnego.
W szczególności, wydając zaskarżoną interpretację, należało ocenić te elementy stanu faktycznego i wyjaśnić jego skutki prawne.
Zestawienie treści art. 99a ust. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym prowadzi bowiem do konkluzji, że odpad powstający w procesie przetwarzania tytoniu, to jest pył tytoniowy kwalifikować należy jako susz tytoniowy, nawet jeżeli nie zostanie wykorzystany do produkcji wyrobów tytoniowych (podobnie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2022 r., sygn. akt I GSK 2564/18, dostępny w CBOSA).
4.7. Naczelny Sąd Administracyjny podając natomiast ocenie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni a w konsekwencji także niewłaściwym zastosowaniu art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, zauważa, że w wydanej interpretacji – w oparciu o wyniki wykładni językowej i słownikowej – użyty w tym przepisie zwrot "zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy" rozszerzono o zwrot "zużywanie".
"Wzbogacona" o pozaustawowy zwrot "zużywanie" wykładnia art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym doprowadziła organ interpretacyjny do wniosku, że "(...) zużycie oznacza zarówno definitywne wykorzystanie wyrobu akcyzowego jak i wykorzystanie tego wyrobu w jakiejś części" (str. 6 uzasadnienia interpretacji).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zasadnie zarzucono, że "zużycie" – w odróżnieniu od "zużywania" – jest czynnością dokonaną, prowadząca do definitywnego wykorzystania wyrobu. Trafnie także argumentowano, że opodatkowanie suszu tytoniowego podatkiem akcyzowym zostało wprowadzone do polskiego systemu akcyzy 1 stycznia 2013 r. i że podstawowym celem opodatkowania suszu tytoniowego było wyeliminowanie zjawiska zastępowania wyrobów tytoniowych opodatkowanych akcyzą nieopodatkowanym suszem tytoniowym, który po prostym przetworzeniu stawał się wyrobem zaspokajającym te same potrzeby konsumentów co wyroby tytoniowe.
Przepis art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, miał na celu wyeliminowanie nieopodatkowanej konsumpcji suszu tytoniowego i "zużycie suszu tytoniowego" oznaczało w tym wypadku wyłącznie "konsumpcję" wyrobów tytoniowych (analogicznie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 listopada 2019 r., sygn. akt I GSK 379/17, dostępny w CBOSA).
4.8. "Zużyciem suszu nikotynowego" w rozumieniu art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym nie będzie zatem planowany przez skarżącą spółkę proces ekstrakcji pyłu tytoniowego dla pozyskania nikotyny oraz substancji zapachowych, jeżeli pozostałości po ekstrakcji będą miały nadal formę pyłu tytoniowego, będącego wyrobem akcyzowym, który skarżąca spółka zamierza sprzedawać z przeznaczeniem do produkcji wyrobów nowatorskich, a także tytoniu odtworzonego.
Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym, w przypadku suszu tytoniowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest "sprzedaż suszu tytoniowego innemu podmiotowi niż podmiot prowadzący skład podatkowy, który zużywa susz tytoniowy do produkcji wyrobów tytoniowych lub wyrobów nowatorskich, lub pośredniczący podmiot tytoniowy, z wyłączeniem sprzedaży przez podmiot prowadzący skład podatkowy, grupę producentów suszu tytoniowego utworzoną na podstawie ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1145), organizację producentów surowca tytoniowego wpisaną do rejestru organizacji producentów na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych, oraz pośredniczący podmiot tytoniowy, którzy jednocześnie z tą sprzedażą dokonują dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu suszu tytoniowego.
Innymi słowy – w świetle powyższego przepisu – czynnością opodatkowaną podatkiem akcyzowym byłaby sprzedaż przez skarżącą spółkę pyłu (suszu) nikotynowego, także po jego "przetworzeniu", podmiotom wymienionym w art. 9b ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku akcyzowym.
4.9. Mając na względzie powyższe i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 188 w związku z art. 146 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił zaskarżoną do tego Sądu interpretację indywidualną.
Wydając ponownie interpretację organ interpretacyjny powinien wyjaśnić czy i w jakim stopniu jest związany tymi elementami zdarzenia przyszłego, w którym skarżąca spółka podała, że "pozostałości po ekstrakcji nadal będą miały formę pyłu tytoniowego lub zostaną zbrykietowane do formy, którą z łatwością można pokruszyć i doprowadzić do formy pyłu tytoniowego" i czy oznacza to, że nadal będą wyrobem akcyzowym w rozumieniu art. 99a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Przy tej ocenie powinien także uwzględnić przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku wykładnię użytego w art. 9b ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym zwrotu "zużycie suszu tytoniowego przez pośredniczący podmiot tytoniowy".
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 i 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dominik Mączyński Ryszard Pęk Roman Wiatrowski
sędzia del. WSA sędzia NSA sędzia NSA
-----------------------
10
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło