I SAB/Wa 267/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2025 r. sprawy ze skargi A. J. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia 1. stwierdza, że Minister Rozwoju i Technologii dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz A. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. Zakłady [...]. W uzasadnieniu wskazała, że składa skargę na bezczynność organu w związku z tym, że WSA w Warszawie w wyroku z 20 września 2023 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 879/23 stwierdził, że "Sąd nie podzielił stanowiska organu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia zostało zakończone w związku ze skierowaniem do stron postępowania informacji zawartej w piśmie z 31 maja 2022 r." Podała, że przez pierwsze lata Minister wykazywał małą aktywność i pozorował działania. W skardze z 20 maja 1996 r. adresowane] do Ministra Przemysłu i Handlu skarżąca zarzuciła organowi bezczynność i celową grę na zwłokę. Podkreśliła, że Ministerstwo Przemysłu i Handlu cały czas robiło "uniki", ażeby nie nadać sprawie nieważnościowej właściwego biegu. W odpowiedzi na tę skargę organ pismem z 12 czerwca 1996 r. stwierdził, że proces postępowania administracyjnego w sprawach dotyczących oceny legalności decyzji nacjonalizacyjnych jest złożony, jak również, że bardzo duża ilość wniosków jest przyczyną nieterminowego rozpatrzenia sprawy. Z kolei w piśmie z 22 listopada 1996 r. skarżąca wyraziła zaniepokojenie celowym przedłużeniem sprawy przez organy administracji publicznej. W kolejnym piśmie z 3 kwietnia 1997 r. prosiła o informację o stanie wniesionej sprawy. Przytoczone przykłady ponagleń nie są katalogiem zamkniętym, gdyż w aktach znajduje się znacznie więcej ponagleń. Powyższe przykłady świadczą, że bezczynność i przedłużanie postępowania administracyjnego nie było sprawą jednorazową, lecz stałą praktyką Ministra przez kolejne lata, niezależnie od form organizacyjnych Ministerstwa i zmieniających się nazw Resortu. Stan takiego przeciągania sprawy trwał dwie dekady, kiedy Minister bezprawnie zakwestionował status stron postępowania w 2012 r., a żądając przeprowadzenia bezcelowej procedury likwidacji Spółki wprowadził tym samym strony postępowania w błąd. Było to świadome działanie na szkodę stron mające na celu doprowadzenie do unicestwienia roszczeń. Pismem z 11 maja 2012 r. Minister, po latach prowadzenia postępowania, bezzasadnie zażądał przerejestrowania Spółki do Krajowego Rejestru Sądowego, co świadczy o stałym tendencyjnym działaniu na szkodę stron. Działania te były sprzeniewierzeniem się zasadom zawartym w art. 8 i art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) i przyczyniły się do wieloletniego wydłużenia postępowania. Ponadto kwestionowanie przez Ministra aż do 2018 r. statusu stron w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego doprowadziło nie tylko do utraty czasu, co samo w sobie jest realną szkodą dla stron, ale również do pogorszenia statusu prawnego stron. Skarżąca podkreśliła, że np. przepisy dotyczące dostępu do Państwowego Zasobu Archiwalnego wymagają wykazania interesu prawnego do poszukiwań. Nie mając statusu strony skarżąca nie mogła skutecznie prowadzić poszukiwań archiwalnych. Skarżąca przywołała przykładowe ponaglenia z 11 marca 2019 r., 26 marca 2019 r. wnioskujące o podjęcie działań w sprawie. Wskazała, że Minister, od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z 17 stycznia 2019 r., nie wykazał żadnej dalszej aktywności. Uważa, że zaniechanie działań, które mogłyby już doprowadzić do ustalenia danych dotyczących, w szczególności W. K., zmierzają jedynie do utrzymania postanowienia, a więc do przewlekania postępowania nieważnościowego. W ponagleniu z 29 marca 2021 r. skarżąca wskazała na brak odpowiedzi Ministra na szereg jej pism w sprawie, a mianowicie na pisma z: 21 maja 2019 r., 2 listopada 2020 r., 22 lutego 2021 r. Na żadne z powołanych pism po podtrzymaniu zawieszenia postępowania skarżąca nie otrzymała odpowiedzi z Ministerstwa Rozwoju Pracy i Technologii. Nie otrzymała nawet potwierdzenia Ministra, że prawa po zmarłych J. N. i jego siostrzenicy M. N. przechodzą na rzecz Skarbu Państwa, w związku z tym, że J. N. zmarł w stanie bezżennym i nie miał dzieci, a jako jedynego swego spadkobiercę ustanowił testamentem siostrzenicę M. N. pannę, która nie pozostawiła spadkobierców. Zdaniem skarżącej przykładem ignorowania sprawy i bezczynności Ministra był też kompletny brak jakiejkolwiek odpowiedzi na bardzo istotne 20-stronicowe pismo skarżącej z 19 sierpnia 2018 r., które zawierało stanowisko w sprawie. Skarżąca zaznaczyła, że w toku postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany do stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Ponadto organ administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa i działać w sprawie wnikliwie i szybko (art. 8 i art. 12 kpa). W prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 28 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/\Na 944/14 Sąd stwierdził, że wnioskodawcy są uprawnionymi do występowania w charakterze strony nie tylko z tytułu spadkobrania po wspólnikach spółki, ale również z tytułu spadkobrania po osobach fizycznych, którzy byli współwłaścicielami nieruchomości gruntowych położonych w [...] oraz [...], a które nie zostały wniesione na własność przedmiotowej spółki, tylko oddane w użytkowanie. Z kolei NSA w uzasadnieniu swojego wyroku z 7 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1511/15 podkreślił, że stwierdzenie nieważności zarządzenia o ustanowieniu zarządu przymusowego, ze względu na skutek eliminacji tego zarządzenia od dnia jego wydania, prowadzi do sytuacji, w której brak jest materialnej przesłanki pozostawania przedsiębiorstwa w zarządzie przymusowym państwa. Powoduje to stan rażąco sprzeczny z art. 2 ustawy z 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, odpowiadający przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa i skutkuje stwierdzeniem nieważności orzeczenia o przejściu przedsiębiorstwa na własność państwa. Jak stwierdził sam Minister Rozwoju i Technologii w swoim piśmie z 28 grudnia 2023 r. "W ww. wyrokach organ został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem prawa wnioskodawców do występowania w postępowaniu w charakterze strony zarówno z tytułu spadkobrania po wspólnikach spółki, jak i z tytułu spadkobrania po osobach fizycznych, które były współwłaścicielami nieruchomości gruntowych położonych w [...] oraz [...] oddanych spółce w użytkowanie bez przeniesienia prawa własności na spółkę". Mimo takiej formalnej deklaracji Minister nie zrealizował powyższego obowiązku prowadzącego do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji administracyjnej z powodu rażącego naruszenia prawa. Zdaniem skarżącej uwaga Ministra, że postępowanie administracyjne w odniesieniu do zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. zostało umorzone z mocy prawa na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieprawdziwa, gdyż jest sprzeczna z ustaloną już linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Wydawanie przez Ministra pism informacyjnych o umorzeniu z mocy prawa postępowania administracyjnego na podstawie art. 2 ust. 2 tej ustawy zostało uznane za niedopuszczalne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Sądy uznały, że takie pisma informacyjne nie rodzą żadnych skutków prawnych dla stron postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że w piśmie z 28 grudnia 2023 r. Departament Prawny przytoczył treść postanowienia Ministra z 17 stycznia 2019 r. W treści tego postanowienia wymienione są akty stanu cywilnego dotyczące spadkodawców, które znajdują się w aktach sprawy. Zaznaczyła, że wszystkie akty stanu cywilnego zostały dostarczone dzięki jej staraniom. Organ nie dokonał w tym zakresie żadnych ustaleń, a jeśli podejmował działania, to poprzedzone one były jej interwencjami. Przytoczone przez Ministra w piśmie z 28 grudnia 2023 r. wystąpienie do ukraińskich archiwów państwowych w Łucku i Równem nastąpiło dopiero po trzykrotnym pisemnym domaganiu się skarżącej, aby Minister wystąpił w tej sprawie. W ponagleniu z 26 marca 2019 r. skarżąca wskazała, że pomimo dostarczenia przez skarżącą istotnych dowodów Minister od wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania z 17 stycznia 2019 r. nie wykazał żadnej aktywności. Zaniechanie działań, które mogłyby doprowadzić do ustalenia danych dotyczących, w szczególności W. K., zmierzają jedynie do utrzymania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a więc do przewlekania postępowania nieważnościowego. Zarzuciła, że gdyby Minister podjął sugerowane przeze skarżącą działania, być może już dziś byłby w posiadaniu odpowiedzi z Ukrainy. W takiej sytuacji byłoby możliwe szybkie odnalezienie spadkobierców W. K. lub ustanowienie kuratora spadku dla jego nieznanych z miejsca pobytu spadkobierców. Skarżąca wnosiła o wystąpienie do Archiwum Państwowego w Równym. Odwołała się do art. 7 i art. 10 kpa, które obligują organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Podkreśliła, że w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne dotyczące m.in. zarządzenia Ministra z 8 maja 1954 r. toczyło się w tajemnicy bez udziału współwłaścicieli nieruchomości, względnie ich spadkobierców, a więc z naruszeniem wszelkich zasad dotyczących postępowania administracyjnego, obowiązek znalezienia następców prawnych współwłaścicieli ciążył całkowicie na organach administracji publicznej. W ocenie skarżącej całkowicie bezpodstawne było poddawanie przez Ministra po raz kolejny w wątpliwość dziedziczenia przez M. N. po J. N., w sytuacji gdy w piśmie z 11 marca 2019 r. skarżąca przekazała do Departamentu Prawnego pismo Prezesa Sądu Rejonowego w Lublinie z 26 lutego 2019 r., w którym informował on, że postępowanie o otwarcie i ogłoszenie testamentu po zmarłym [...] lipca 1953 r. J. N., toczyło się w Wydziale Cywilnym Sądu Powiatowego w Lublinie pod sygn. akt [...]. Akta sprawy na podstawie spisu 49/06 zostały przekazane do Archiwum Państwowego w Lublinie, które przyjęło dokumenty do swojego zasobu 8 grudnia 2009 r. Była to więc już wystarczająca informacja, aby organ wystąpił o dokumenty i na tej podstawie dokonał dalszych ustaleń, do czego zobowiązany był na podstawie art. 77 kpa. Skarżąca podała, że 2 listopada 2020 r. poinformowała Ministra, że w Sądzie Powiatowym w Lublinie wydane zostało postanowienie z 12 stycznia 1954 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym cały majątek po J. N., jednym z siedmiu wspólników Spółki i jednocześnie współwłaścicielu nieruchomości, odziedziczyła jego siostrzenica M. N. Skarżąca przekazała także pismo Wiceprezes SSR Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu B. D., która oświadczyła, że nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej w Poznaniu M. N. Do pisma skarżąca dołączyła akt zgonu M. N. (która zmarła w 1972 r. w stanie panieńskim) i oczekiwała stanowiska Ministra. Wobec braku stanowiska organu skierowała ponaglenie z 22 lutego 2021 r. oświadczając jeszcze raz na podstawie aktu zgonu, że M. N. zmarła w stanie panieńskim, a ponieważ nie toczyło się żadne postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku, domagała się od Ministra potwierdzenia, że spadek przeszedł na rzecz Skarbu Państwa. Jakiekolwiek działania Ministerstwa nastąpiły dopiero po kolejnym ponagleniu skarżącej z 20 marca 2021 r. i polegały na wystąpieniu do Urzędu Miasta w Poznaniu. O nieudolności oraz celowym wstrzymywaniu postępowania świadczy brak reakcji na pisma skarżącej w przewidzianym przez kpa terminie jednego miesiąca (art. 35 § 3). O złej woli Ministra świadczy też to, że organ sam nie dokonał żadnych ustaleń. Jedynym ustaleniem, które dokonał było wskazanie dziedziczenia po M. N. przez braci M., co jak się okazało było wprowadzeniem w błąd stron postępowania administracyjnego. Gdyby organ nie pozostawał w zwłoce, nawet potencjalne błędne ustalenia wyszłyby na jaw znacznie wcześniej. Katastrofalnym w skutkach, całkowicie wypaczającym postępowanie, było poświadczenie nieprawdy przez Wiceprezes Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu SSR B. D. w piśmie z 11 czerwca 2019 r., która stwierdziła, że nie toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po M. N., co było nieprawdą i wprowadzeniem w błąd i pokazuje, że pełną winę za opóźnienia w powyższym postępowaniu ponoszą z jednej strony Minister Rozwoju i Technologii, a z drugiej strony Sąd w Poznaniu. Tym samym z winy instytucji Państwa stało się niemożliwym zakończenie postępowania przed wejściem w życie w ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie kpa. Niemniej, gdyby organ nie działał opieszale i reagował na pisma skarżącej, zgodnie z kpa, to nawet tak karygodny fakt, jak poświadczenie nieprawdy przez Sąd Rejonowy w Poznaniu, a także błędne wskazania przez Ministra braci M., jako następców prawnych po M. N., wyszłyby na jaw wcześniej, a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie kpa. Informację, że bracia M. są spadkobiercami M. N. skarżąca uzyskała w Ministerstwie, jeszcze przed wejściem w życie ustawy o zmianie kpa. Nieprawdziwe jest sformułowanie, iż przedłużenie się postępowania wynikało z okoliczności obiektywnych niezależnych od organu. Cała wina za powstałą sytuację obciąża instytucje Państwa polskiego, gdyż przebieg postępowania świadczy, że istotą jego były działania pozorowane, zmierzające do umorzenia postępowania. Począwszy od pozorowanych, przewlekłych działań w latach dziewięćdziesiątych poprzez wprowadzanie w błąd przez organ w 2012 r. oraz poprzez bezprawną próbę zakwestionowania statusu stron i bezprawną próbę umorzenia postępowania administracyjnego, jak również podzielenie jednej dotychczasowej sprawy na odrębne części. Za wszystkie te działania winę ponosi Minister, co zostało potwierdzone cytowanymi już wyżej prawomocnymi wyrokami WSA w Warszawie z 28 listopada 2014 r. i NSA z 7 marca 2018 r., które potwierdzają prawa stron do żądania stwierdzenia nieważności wydanej decyzji wobec Zakładów [...] w S. Skarżąca podała, że – jako wnioskodawczyni postępowania - dołożyła wszelkich starań celem ustalenia losów dawnych wspólników. Jedyne ustalenie odnośnie dziedziczenia po M. N. przez braci M., których organ dokonał, okazało się wprowadzeniem stron postępowania w błąd. Także pismo informacyjne z 31 maja 2022 r. Departamentu Prawego było dotknięte wadą, bo sugerowało, że następcami prawnymi M. N. są bracia M. Skarżąca podała, że wielokrotnie dostarczała organowi kolejne, odnajdywane przez nią dokumenty w sprawie. Organ na ich podstawie, zgodnie z kpa, miał obowiązek zgromadzić całość materiału dowodowego i dokonać stosownych ustaleń. Zdaniem skarżącej, gdyby nie zaniechania i wprowadzanie w błąd przez organy Państwa, postępowanie zakończyłoby się wcześniej i tym samym nie byłyby potrzebne postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po A. C. i M. S., stronach postępowania, którzy zmarli w trakcie ciągnącego się latami postępowania administracyjnego. Powoływanie się organu na brak postanowień o nabyciu spadku po ww. stronach postępowania, to kolejna próba wprowadzenia w błąd, ponieważ już dawno skarżąca przekazała do Ministerstwa postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłym A. C., np. przy piśmie z 22 listopada 2022 r. i po zmarłym M. S., np. przy piśmie z 5 września 2022 r. W ocenie skarżącej przedstawione przez nią dowody świadczą o tym, że całe postępowanie administracyjne prowadzone było opieszale i ukierunkowane od początku na umorzenie postępowania. Przedmiotowe postępowanie administracyjne jest zaprzeczeniem działania organu w oparciu o przepisy kpa i stania na straży praworządności. Znajdujące się w aktach dowody są wystarczające do stwierdzenia, że przedmiotowe zarządzenie Ministra z 8 maja 1954 r. zostało wydane bez należytej podstawy prawnej i nie weszło nigdy do obrotu prawnego, a więc powinno być wydane postanowienie o stwierdzeniu nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, o co strony wnioskują. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii wniósł o jej oddalenie. Podał, że 11 grudnia 2024 r. organ wydał decyzję nr DP-Ill.025.1.78.2018.MP/24 DP-Ill-025-265-93, w której stwierdził umorzenie z mocy prawa przedmiotowego postępowania w związku z powyższym nie ma podstaw do zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu podał, że nie dopuścił się bezczynności w sprawie. Opisując przebieg przedmiotowego postępowania wskazał, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskami Z. S. (w miejsce której w ramach sukcesji spadkowej wstąpiły M. S. i R. J.) oraz A. J. i J. M. (w miejsce, którego w ramach sukcesji spadkowej wstąpił A. M.) odnoszącymi się do roszczeń odszkodowawczych/reprywatyzacyjnych w związku z nacjonalizacją Zakładów [...] w S., w tym m.in. terenów kopalni i innego mienia przejętego przez Cementownię "[...]" w [...]. Wnioskodawcy powołali się na następstwo prawne po wspólnikach spółki Zakłady [...] w S., pow. [...]. Organ formalnie zawiadomił pismem z 14 sierpnia 1996 r. o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego Rzemiosła z 8 maja 1954 r. w przedmiocie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Zakłady [...] w S., pow. [...], a także w toku postępowania poinformował strony o możliwości wniesienia odrębnego podania do organu właściwego do rozpoznania sprawy w zakresie stwierdzenia nieważności zarządzenia nr 220 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 4 grudnia 1957 r. wydanego w sprawie zmiany przymusowego zarządcy państwowego oraz orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 12 listopada 1970 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa ww. przedsiębiorstwa, tj. do Ministra Inwestycji i Rozwoju. Ze względu na ustalenie w toku postępowania, że przedmiotowe przedsiębiorstwo prowadzone było w formie spółki jawnej zapisanej w RHA Sądu Okręgowego w Radomiu nr [...], niewykreślonej z tego rejestru, oraz z uwagi na aktualne na tamten czas orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym w przypadku gdy spółka funkcjonująca przed datą nacjonalizacji przedsiębiorstwa nie została wykreślona z rejestru, to nie utraciła swojego bytu prawnego i tym samym bezprzedmiotowe są ustalenia organu administracji w zakresie kręgu spadkobierców wspólników spółki, Minister Gospodarki (poprzednik prawny Ministra Rozwoju i Technologii) decyzją z 27 grudnia 2012 r. utrzymaną w mocy decyzją z 10 września 2013 r. umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r., z uwagi na brak interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 kpa, po stronie wnioskodawców. Wyrokiem z 28 listopada 2014 r. sygn. akt Vlll SA/Wa 944/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił w całości ww. decyzję Ministra Gospodarki z 10 września 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z 27 grudnia 2012 r. nie podzielając stanowiska organu w kwestii bytu prawnego przedmiotowej spółki jawnej i tym samym oceny interesu prawnego wnioskodawców. Wyrokiem z 7 marca 2018 r. sygn. akt l OSK 1511/15 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu. Na podstawie ww. wyroków organ został zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem interesu prawnego wnioskodawców z tytułu spadkobrania po wspólnikach spółki, którzy byli również ujawnieni jako współwłaściciele nieruchomości gruntowych, położonych w M. oraz [...]. Powyższe zobowiązanie wiązało się z koniecznością ustalenia wszystkich następców prawnych byłych współwłaścicieli ww. przedsiębiorstwa i nieruchomości, tj.: M. W., B. S., S. K., W. K., J. O., J. N. i S. M. Postanowieniem z 17 stycznia 2019 r. utrzymanym w mocy postanowieniem z 16 maja 2019 r. Minister Przedsiębiorczości i Technologii (poprzednik prawny Ministra Rozwoju i Technologii) zawiesił postępowanie, z uwagi na konieczność przeprowadzenia przed właściwymi sądami powszechnymi postępowań spadkowych, bądź uzyskania notarialnych aktów poświadczenia dziedziczenia, pozwalających na ustalenie pełnego kręgu następców prawnych ww. wspóIników/współwłaścicieli. W trakcie zawieszenia postępowania organ podejmował szereg czynności mających na celu zniesienie przeszkód do podjęcia postępowania, m.in.: wystąpił do ukraińskich archiwów państwowych w Łucku i Równem o dokumenty dotyczące W. K., analizował dane dostępne w ogólnopolskiej bazie PESEL w zakresie ww. zmarłych oraz ich ewentualnych zstępnych, wystąpił do parafii rzymskokatolickich z obszaru miejscowości urodzenia J. N., do Sądów Rejonowych: w Otwocku, w Szydłowcu, w Jędrzejowie, w Ząbkowicach Śląskich i do Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie, a także do Urzędu Stanu Cywilnego w Poznaniu o nadesłanie odpisu zupełnego aktu zgonu M. N. - jako osobie prawdopodobnie dziedziczącej po J. N. Równolegle organ aktywnie podejmował czynności mające na celu pozyskanie pełnego materiału dowodowego, który pozwoliłby na rozpatrzenie sprawy (po ustąpieniu przesłanek zawieszenia postępowania), w tym m.in. występował do Archiwum Państwowego w Radomiu i w Piotrkowie Trybunalskim, Sądu Rejonowego w Szydłowcu Wydział Ksiąg Wieczystych, do Starostwa Powiatowego w Szydłowcu, celem ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości przejętej wraz z przedsiębiorstwem. Minister zwrócił uwagę na czynny udział A. J. w ustalaniu kręgu następców prawnych ww. osób, która została ustanowiona kuratorem spadku po S. M. (postanowienie Sądu Rejonowego w Szydłowcu z 21 lipca 2021 r. sygn. akt [...]) oraz po W. K. (postanowienie Sądu Rejonowego w Otwocku z 25 listopada 2021 r. sygn. akt [...]). Dalej podał, że w toku zawieszonego postępowania do akt sprawy wpłynęły również dokumenty uzupełniające następstwo prawne po B. S. oraz J. O., jednakże w 2021 r. nadal istniały braki w zakresie kręgu spadkobierców J. N. (i M. N.). Niezależnie od powyższego 16 września 2021 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 1491) – dalej zwana "ustawą zmieniającą" zgodnie z którą postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa (art. 2 ust. 2). W niniejszej sprawie organ stwierdził, że upłynęło ponad 30 lat od doręczenia przedmiotowego zarządzenia, a tym samym w sprawie zostały spełnione przesłanki określone w ww. art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej i postępowanie zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. Strony postępowania zostały poinformowane o wskazanej okoliczności umorzenia postępowania z mocy prawa pismem z 31 maja 2022 r. Na powyższe pismo została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt l SA/Wa 1889/22 odrzucił skargę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1307/24, oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku l instancji. W ww. wyrokach Sądy wyraziły stanowisko, że organ winien był wydać decyzję deklaratoryjną stwierdzającą umorzenie postępowania nieważnościowego, jeżeli uznał, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, tak aby strona niezadowolona z takiej decyzji miała możliwość skorzystania z prawa do jej kontroli w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Przy piśmie z 26 listopada 2024 r. A. J. nadesłała kopie dokumentów uzupełniających krąg spadkobierców byłych właścicieli znacjonalizowanego przedsiębiorstwa i nieruchomości. Prawomocne orzeczenie WSA wraz z aktami sprawy administracyjnej zostało doręczone Ministrowi Rozwoju i Technologii 2 grudnia 2024 r. W związku z powyższym postanowieniem z 9 grudnia 2024 r. Minister Rozwoju i Technologii podjął zawieszone postępowanie. Następnie decyzją z 11 grudnia 2024 r., na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej Minister Rozwoju i Technologii stwierdził, że przedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. zostało umorzone z mocy prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi na bezczynność dotyczących braku odpowiedzi na pisma A. J. z 21 maja 2019 r., 2 listopada 2020 r i 22 lutego 2021 r. Minister wyjaśnił, że pisma te zostały złożone w toku zawieszonego postępowania, kiedy organ oczekiwał na podjęcie współpracy przez strony w zakresie ustalenia kręgu spadkobierców współwłaścicieli przedsiębiorstwa. W pismach tych A. J. przedstawiała obszernie aktualny stan sprawy i stanowisko stron wobec oczekiwanego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, a także informowała o kolejnych krokach czynionych przez nią w kierunku ustalenia ww. spadkobierców. W ocenie organu powyższe pisma nie wymagały zajęcia stanowiska, gdyż zmierzały do wypełnienia zobowiązania stron w postanowieniu zawieszającym postępowanie, na podstawie art. 100 § 1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który zawiesił postępowanie z przyczyny określonej w ww. przepisie, wystąpi równocześnie do właściwego organu lub sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego albo wezwie stronę do wystąpienia o to w wyznaczonym terminie, chyba że strona wykaże, że już zwróciła się w tej sprawie do właściwego organu lub sądu. Wbrew oczekiwaniom skarżącej organ nie mógł potwierdzić, że prawa po zmarłych J. N. i jego siostrzenicy M. N. przechodzą ma rzecz Skarbu Państwa w związku z tym, że J. N. zmarł w stanie bezżennym i nie miał dzieci, a jako jedynego swego spadkobiercę ustanowił testamentem siostrzenicę M. N. pannę, która nie pozostawiła spadkobierców. W treści postanowienia zawieszającego postępowanie organ wyraźnie wskazał, że jedynie sąd powszechny jest uprawniony do stwierdzenia nabycia spadku przez spadkobierców i dokonuje tego w postanowieniu o stwierdzeniu nabycia praw do spadku, w którym wymienia wszystkich spadkobierców, którym spadek przypadł, jak również wielkość ich udziałów (art. 677 § 1 kpc). Organ nie ma przy tym legitymacji czynnej przed sądem powszechnym do wystąpienia z takim wnioskiem (por. wyrok WSA w Warszawie z 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1806/05). Spadkobiercy mogą również uregulować swoje sprawy spadkowe przed notariuszem pozyskując notarialne poświadczenie dziedziczenia. W związku z powyższym organ oczekiwał na podjęcie odpowiednich czynności przez strony, które następnie poinformują o uzyskanych dokumentach spadkowych. Minister podkreślił, że wszelkie przekazywane przez skarżącą sugestie dotyczące prawdopodobnych osób mogących należeć do kręgu spadkobierców lub posiadać wiedzę na ich temat stanowiły dla organu podstawę ustaleń m.in. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Poznaniu, Sądzie Rejonowym w Otwocku, Sądzie Rejonowym w Szydłowcu, Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie. Jednocześnie odpowiedź na pismo z 29 marca 2021 r. (które nie stanowiło ponaglenia jak wskazuje obecnie skarżąca) oraz ww. pisma z 2 listopada 2020 i 22 lutego 2021 r. została udzielona skarżącej pismem z 26 kwietnia 2021 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru wskazuje, że skarżąca otrzymała pismo 5 maja 2021 r.). W ww. piśmie organ wyjaśnił aktualny stan sprawy i podjęte czynności, wskazał jednak, że pomimo przekazanych przez skarżącą kopii trzech postanowień dotyczących spadkobrania po J. O., w aktach sprawy w dalszym ciągu brak jest dokumentów dotyczących następstwa prawnego po S. M., W. K. oraz J. N. i w związku z tym nie ustąpiły przesłanki zawieszenia postępowania. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku odpowiedzi na "bardzo istotne 20-stronnicowe pismo" z 19 sierpnia 2018 r. Minister wyjaśnił, że pismo to stanowi odpowiedź na wezwanie organu z 13 lipca 2018 r. skierowane do stron postępowania, dotyczące nadesłania dowodów, które dotychczas nie zostały ujawnione, a które mogą mieć znaczenie w sprawie. W piśmie tym organ wzywał również do uzupełnienia braków dotyczących następstwa prawnego po zmarłej stronie postępowania (E. S.). Pismo A. J. z 19 sierpnia 2018 r. dotyczyło m.in. przekazania informacji o ustanowieniu jej pełnomocnikiem w sprawie przez niektóre ze stron postępowania oraz zawierało ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności trzech decyzji nacjonalizacyjnych wydanych wobec przedmiotowego przedsiębiorstwa: w tym m.in. zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. Jeżeli chodzi o zarzut skarżącej, że organ wprowadził w błąd strony postępowania w kwestii następstwa prawnego po M. N. przez braci M. Minister podkreślił, że organ opierał się wyłącznie na pozyskanym materiale dowodowym, w tym piśmie Urzędu Stanu Cywilnego w Poznaniu Wydział Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych z 9 lipca 2021 r., w którym przekazano informacje na temat ustalonych żyjących członków rodziny M. N.; piśmie C. M. z 19 września 2021 r., w którym deklarował, iż jest spadkobiercą M. N. i J. N. oraz piśmie skarżącej A. J. z 28 kwietnia 2022 r., w którym nadesłała informację o nawiązaniu kontaktu ze spadkobiercami ww. zmarłych, załączając korespondencję mailową prowadzoną przez nią z adw. M. M. - jednym z deklarujących się spadkobierców M. N. Ostateczne informacje dotyczące spadkobrania po ww. M. N. zostały doręczone do organu wraz z pismem skarżącej z 26 listopada 2024 r. i m.in. te dokumenty stanowiły podstawę do podjęcia zawieszonego postępowania. W związku z powyższym Minister wyjaśnił, że niniejsza sprawa posiadała wysoki stopień skomplikowania, ze względu na to, iż dotyczy decyzji wydanej 70 lat temu (co powoduje trudności w zgromadzeniu pełnego materiału dowodowego), a także z uwagi na wielość stron postępowania wynikający z okoliczności, że przedsiębiorstwo (oraz nieruchomość) należało do spółki jawnej, w której było 7 wspólników i następcy prawni wszystkich tych osób musieli zostać przywołani do toczącego się postępowania. Minister podniósł, że o ile wszczęcie postępowania nadzorczego może nastąpić na wniosek nawet jednej uprawnionej strony, to już prowadzenie postępowania i wydanie rozstrzygnięcia musi zostać poprzedzone ustaleniem wszystkich stron postępowania. Organ nie może wydać rozstrzygnięcia nadzorczego, jeżeli nie zapewni wszystkim stronom czynnego udziału lub należytej reprezentacji w postępowaniu. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, w przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych, dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. W związku z tym ustalenia dotyczące kręgu spadkobierców każdego ze wspólników przedsiębiorstwa i nieruchomości (do ustalenia których organ został zobowiązany ww. wyrokami sądów administracyjnych) nie były w pełni zależne od organu, który nie ma legitymacji do występowania przed sądem powszechnym (a tym bardziej do pozyskania notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia) o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych stronach postępowania. Organ ma możliwość prowadzenia poszukiwań w różnych instytucjach państwowych potencjalnych spadkobierców (osób należących do rodziny) – co czynił w niniejszej sprawie - jednakże z uwagi na brak wiedzy dotyczącej koligacji rodzinnych stron postępowania, działania te uzależnione są w dużej mierze od współpracy uczestników postępowania. W niniejszej sprawie niewątpliwie najbardziej aktywnym uczestnikiem postępowania współpracującym z organem administracji w ww. zakresie była A. J. i dzięki jej licznym działaniom udało się ustalić niemal pełen krąg stron postępowania, niemniej, z przyczyn niezależnych od organu, a także od skarżącej, brakujące dokumenty dotyczące spadkobrania po J. N. i M. N. i innych stronach postępowania zostały wydane już po wejściu w życie ustawy nowelizującej kpa, tj. po 16 września 2021 r. (m.in. postanowienie Sądu Rejonowego w Otwocku z 25 listopada 2021 r. sygn. akt [...], w sprawie ustanowienia kuratora spadku po W. K., postanowienie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi z 21 lipca 2022 r. sygn. akt [...] w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po M. S., postanowienie Sądu Rejonowego w Źninie z 10 października 2022 r. sygn. akt [...], w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po A. C.). Minister podał, że w związku z wydaniem decyzji z 11 grudnia 2024 r. nie jest zasadne odnoszenie się do merytorycznych zarzutów skarżącej, gdyż kwestia ta znalazła wyjaśnienie w treści decyzji, a przede wszystkim zarzuty merytoryczne nie mogą być przedmiotem skargi na bezczynność. Ewentualne zarzuty dotyczące ww. decyzji mogą być przedmiotem odpowiednich środków zaskarżenia. Minister - w odniesieniu do wskazywanego przez skarżącą dowodu z pisemnego oświadczenia S. K. z 29 maja 1958 r. – wyjaśnił, że dokument ten wpłynął do Ministerstwa Rozwoju i Technologii wraz z wnioskiem A. J. z 5 października 2022 r. o wznowienie postępowania w sprawach umorzonych z mocy prawa dotyczących przedmiotowego przedsiębiorstwa. W związku z tym wnioskiem Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z 10 lutego 2023 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. W wyniku zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia akta sprawy wznowieniowej znajdują się obecnie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który rozpatruje skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z 20 września 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 879/23 oddalającym skargę m.in. A. J. (działającej w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik wskazanych stron postępowania). Przedstawiając powyższe Minister podkreślił, że na dzień wejścia w życie przepisów ustawy zmieniającej (16 września 2021 r.) przedmiotowe postępowanie pozostawało zawieszone (nie ustąpiły przesłanki podjęcia postępowania), a w okresie zawieszenia postępowania wstrzymany zostaje bieg terminów przewidzianych w kpa. Tym samym nie można postawić organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok NSA z 19 stycznia 2023 r. sygn. akt l OSK 1866/22, wyrok NSA z 28 lutego 2023 r. sygn. akt I OSK 1752/22, wyrok WSA z 10 lipca 2023 r. sygn. akt I SAB/Wa 140/23). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 września 2023 r. sygn. akt I OSK 685/23 zgodnie z art. 35 § 5 kpa do biegu terminu załatwienia sprawy nie wlicza się m.in. okresów zawieszenia postępowania. Jeżeli zatem w obrocie prawnym pozostaje postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, wyklucza to możliwość skutecznego postawienia organowi zarzutu bezczynności. Bowiem podstawowym skutkiem zawieszenia postępowania administracyjnego jest wstrzymanie dalszego biegu postępowania. Oznacza to, że w okresie zawieszenia nie można zobowiązać organu do wydania aktu lub dokonania czynności, bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1037/20). W piśmie uzupełniającym skargę z 18 marca 2025 r. A. J. wskazała, że bezczynność Ministra miała charakter rażący. Dodała, że przez kilkadziesiąt lat trwającego postępowania administracyjnego poniosła ogromne koszty. Na koszty te składały się wydatki za zdobywanie danych o spadkobiercach z całego kraju, co wiązało się z wieloma podróżami, opłaty za wydanie dokumentów, koszty sądowe i koszty dojazdu na rozprawy sądowe, opłaty od pism – skarg na wiele decyzji, koszty działania profesjonalnych pełnomocników, koszty skarg kasacyjnych, koszty za wysyłkę korespondencji, drukowanie pism, używanie tonera, opłaty za notarialne poświadczanie dokumentów. Z tego powodu skarżąca domaga się stosownego odszkodowania. W pismach z 3 kwietnia 2025 r. i 12 maja 2025 r. A. J. wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd zwraca uwagę, że w pierwszej kolejności wymagało wyjaśnienia, czy przedmiotem skargi wniesionej w piśmie A. J. z 3 grudnia 2024 r. jest bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii, czy przewlekłość w prowadzeniu postępowania nieważnościowego. Jeżeli chodzi o to zagadnienie Sąd zauważa, że w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że w zakresie wskazanych w piśmie inicjującym postępowanie przed sądem administracyjnym postaci niedziałania organu, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa" sąd administracyjny nie jest związany kwalifikacją wskazaną przez skarżącego. Ostateczną decyzję dotyczącą tego, czy w danej sprawie istnieje stan bezczynności organu, czy stan przewlekłości prowadzonego postępowania podejmuje Sąd i daje temu wyraz w wyroku (por. postanowienie NSA z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12). Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie Minister Rozwoju i Technologii w sposób przewlekły prowadzi postępowanie nieważnościowe. Przewlekłość postępowania odszkodowawczego przejawiła się w niniejszej sprawie w tym, że organ nadzoru procedował w sprawie ponad 30 lat, a więc znacznie przekroczył maksymalny termin załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym wynoszący 2 miesiące (art. 35 § 3 kpa), podejmował czynności procesowe w znacznych odstępach czasu (np. po otrzymaniu 15 grudnia 1993 r. pisma m.in. A. J. z 25 kwietnia 1992 r. Minister PiH dopiero 14 sierpnia 1996 r. sporządził zawiadomienie o wszczęciu postępowania nieważnościowego), a dodatkowo niektóre podejmowane akty (np. decyzje z 27 grudnia 2012 r. i 10 września 2013 r.) okazały się prawnie wadliwe i skutkowały prowadzeniem postępowania nieważnościwego w niewłaściwym kierunku ponad miarę przedłużając postępowanie administracyjne, czy też podejmował czynności pozorne niczego niewnoszące do sprawy (np. umorzenie postępowania nieważnościwego pismem informacyjnym z 31 maja 2022 r.). Z akt sprawy wynika, że 5 maja 1992 r. m.in. A. J. (spadkobierca B. S., jednego ze wspólników Zakładów [...] w S.) zgłosiła roszczenia reprywatyzacyjne dotyczące zabranego przez Państwo mienia ww. podmiotu. Wniosek ten uruchomił postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r., które zostało wszczęte zawiadomieniem z 14 sierpnia 1996 r. Minister Gospodarki postanowieniem z 24 września 2008 r., działając w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, zawiesił postępowanie nieważnościowe oraz zobowiązał wnioskodawców - w terminie 6 miesięcy od daty zawieszenia postępowania, do przeprowadzenia postępowań spadkowych i nadesłania brakujących postanowień o stwierdzeniu nabycia praw do spadku po zmarłych wspólnikach powyższej Spółki. Następnie postanowieniem z 30 kwietnia 2012 r. Minister postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania z urzędu uznając, na podstawie aktualnego orzecznictwa sądowo-administracyjnego, iż w przypadku gdy spółka funkcjonująca przed datą nacjonalizacji przedsiębiorstwa nie została wykreślona z rejestru handlowego, to nie utraciła swojego bytu prawnego i posiada interes prawny w postępowaniu administracyjnym. W tym wypadku bezprzedmiotowe są ustalenia organu w zakresie kręgu spadkobierców wspólników spółki. Zatem interes prawny, w rozumieniu art. 28 kpa, do żądania stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r., posiada wyłącznie ta spółka, a zatem z wnioskiem nieważnościowym w jej imieniu występować mogą wyłącznie wspólnicy, którzy zgodnie z wpisami ujawnionymi w tym rejestrze upoważnieni są do jej reprezentowania. Wobec tego organ pismem z 11 maja 2012 r. wezwał wnioskodawców do nadesłania (w terminie do dnia 15 listopada 2012 r.) odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z aktualnymi wpisami dotyczącymi wspólników ww. spółki i wskazanym sposobem reprezentacji, bądź potwierdzającymi fakt wykreślenia spółki z rejestru handlowego i nabycia z tego tytułu praw przysługujących spółce przez spadkobierców wspólników, pod rygorem rozpatrzenia sprawy w jej aktualnym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie – A. J. wniosła o przedłużenie ww. terminu do 31 grudnia 2013 r., tj. do końca ustawowego terminu umożliwiającego przerejestrowanie przedwojennej spółki do aktualnego KRS. Minister nie uwzględnił wniosku o przedłużenie terminu do przedłożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego z aktualnymi wpisami dotyczącymi wspólników ww. spółki jawnej oraz sposobem reprezentacji wywodząc, że okoliczność ta nie może stanowić zagadnienia wstępnego w postępowaniu z wniosku spadkobierców wspólników o stwierdzenie nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. W konsekwencji decyzją z 27 grudnia 2012 r. Minister Gospodarki orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z dnia 8 maja 1954 r. w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem: Zakłady [...] w S. uznając, że wnioskodawcy nie są uprawnieni do reprezentowania Spółki, nie są więc w kręgu następców prawnych dwóch z siedmiu wspólników spółki i w związku z tym nie mają w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Minister Gospodarki decyzją z 10 września 2013 r. decyzję tę utrzymał w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 28 listopada 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 944/14, działając m.in. na skutek skargi A. J., uchyli obie ww. decyzje. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawcy są stronami postępowania nieważnościowego jako spadkobiercy wspólników spółki jawnej, która uległa rozwiązaniu z chwilą śmierci wszystkich wspólników i nie ma na to wpływu kwestia formalnego wyrejestrowania spółki z rejestru handlowego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1511/15 oddalił skargę kasacyjną Ministra Gospodarki. W uzasadnieniu wskazał, że brak było podstaw uzasadniających odmowę przyznania przymiotu strony skarżącym, jako spadkobiercom wspólników nieistniejącej już spółki jawnej, która utraciła byt prawny wskutek znacjonalizowania przedsiębiorstwa. Zdaniem NSA nie można przyjmować, że skarżący nie mają interesu prawnego w podważeniu legalności decyzji o ustanowieniu zarządu przymusowego nad przedsiębiorstwem należącym do Spółki tylko dlatego, że decyzja ta nie prowadziła do bezpośredniego skutku w postaci odjęcia im prawa własności majątku do tej Spółki wniesionego. Minister Przedsiębiorczości i Technologii postanowieniem z 17 stycznia 2019 r. zawiesił postępowanie nieważnościowe, do czasu ustalenia następców prawnych po wszystkich wspólnikach przedwojennej Spółki. Postanowienie to Minister ten utrzymał w mocy postanowieniem z 16 maja 2019 r. Minister Rozwoju i Technologii pismem z 31 maja 2022 r. poinformował strony postępowania, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zarządzenia Ministra Przemysłu Drobnego i Rzemiosła z 8 maja 1954 r. zostało umorzone z mocy prawa z dniem 16 września 2021 r. na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej. Na skutek skargi A. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 1889/22 odrzucił skargę na ww. pismo. Postanowienie to zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1307/24 oddalając skargę kasacyjną A. J. Minister Rozwoju i Technologii postanowieniem z 9 grudnia 2024 r. podjął zawieszone postępowanie, po dostarczeniu przez A. J. dokumentacji uzupełniającej krąg spadkobierców po wspólnikach przedwojennej Spółki. Z kolei po otrzymaniu ponaglenia A. J. z 21 grudnia 2023 r. i skargi m.in. A. J. z 3 grudnia 2024 r. na niedziałanie organu Minister Rozwoju i Technologii decyzją z 11 grudnia 2024 r., w oparciu o art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, stwierdził, że przedmiotowe postępowanie nieważnościowe zostało umorzone z mocy prawa. Oceniając natomiast charakter stanu przewlekłego prowadzenia postępowania nieważnościowego przez Ministra ponad 20 lat (przy uwzględnieniu wstrzymania biegu terminów załatwienia sprawy wynikającego ze stanu zawieszenia postępowania administracyjnego - art. 103 kpa) Sąd uznał, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Maksymalny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym, jaki przewiduje art. 35 § 3 kpa (termin 2 miesięcy), został w niniejszej sprawie przekroczony w sposób rażąco nadmierny, a przy tym występowały takie zjawiska jak: znaczne przerwy w procedowaniu (np. po ponad 2 latach od otrzymania pisma m.in. A. J. z 25 kwietnia 1992 r. organ nadzoru skierował do stron postępowania zawiadomienie o jego wszczęciu, brak aktywności Ministra Gospodarki w okresie od lipca 1998 r. do czerwca 2006 r.), wadliwe wieloletnie (w latach 2012-2018) odmawianie m.in. skarżącej przymiotu strony postępowania nadzorczego, pozorne umorzenie postępowania administracyjnego (pismem informacyjnym z 31 maja 2022 r.). Sąd zwraca uwagę, że wydanie przez organ nadzoru decyzji z 11 grudnia 2024 r. kończącej postępowanie nieważnościowe skutkowało tym, że brak było podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ppsa. Z tych też względów Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu (decyzji administracyjnej). Jednocześnie - w ocenie Sądu - brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej i dlatego w tej części skargę Sąd oddalił. Trzeba wskazać, że orzeczenie przez Sąd w zakresie dodatkowej sankcji finansowej na podstawie art. 149 § 2 ppsa ma zmusić organ do podjęcia adekwatnego do okoliczności sprawy indywidualnego aktu administracyjnego, najczęściej do wydania decyzji załatwiającej sprawę administracyjną. Tymczasem w przedmiotowej sprawie organ I instancji w nieodległym czasie po wniesieniu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania wydał decyzję kończącą postępowanie nieważnościowe przez co niniejsza skarga osiągnęła swój zasadniczy cel. Sąd nie dopatrzył się ponadto, aby w ocenianym okresie działanie organu nadzoru było nacechowane szczególnie rażąca uporczywością w niepodejmowaniu czynności procesowych zmierzających do wyjaśnienia sprawy i jej załatwienia. Znany Sądowi z urzędu jest fakt, że sprawy tego typu, jako sprawy historyczne prowadzone z udziałem wielu stron postępowania, należą do kategorii spraw bardzo skomplikowanych, szczególnie że ustalenie kręgu spadkobierców po siedmiu wspólnikach dawnej spółki jawnej trwało latami i zależało od inicjatywy stron i długości postępowań prowadzonych przez sąd spadku. W tej sytuacji Sąd uznał, że nie było podstaw do nałożenia na Ministra Rozwoju i Technologii wnioskowanej w piśmie z 18 marca 2025 r. sankcji finansowej, zwłaszcza, że skarżąca nawet w przybliżeniu nie oszacowała finansowo jakie konieczne wydatki poniosła w związku z wieloletnim udziałem w sprawie nieważnościowej. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ppsa (pkt 1 wyroku), art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 wyroku), art. 151 w zw. z art. 149 § 2 (pkt 3 wyroku) oraz na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach procesu (pkt 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ppsa.