I FSK 1881/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Wiatrowski, Sędzia NSA Artur Mudrecki, Sędzia WSA (del.) Włodzimierz Gurba (spr.), Protokolant st. asystent sędziego Eliza Kusy, po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 956/20 w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr 0114-KDIP4-3.4012.215.2020.2.RK w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę kasacyjną. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 956/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: "WSA", "Sąd pierwszej instancji"), działając na podstawie 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w sprawie ze skargi Gminy Miejskiej Kraków (dalej: "Gmina", "Strona", "Skarżąca", "Wnioskodawca") uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: "DKIS", "organ interpretacyjny, Kasator") z 13 sierpnia 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. Wskazany wyrok i inne orzeczenia sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl". 2.1. Gmina złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT kwot zasądzonych od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości tytułem wydatków poniesionych przez Gminę na nieruchomość wspólną. W toku postępowania sądowego Gmina dochodziła roszczenia o zapłatę przez pozostałych współwłaścicieli tytułem udziału w kosztach związanych z nieruchomością wspólną, proporcjonalnie do posiadanych udziałów. Koszty te dotyczyły: objęcia nieruchomości ochroną ubezpieczeniową, dostarczenia do części wspólnych energii elektrycznej, wykonania okresowych kontroli, przeglądów instalacji elektrycznej, a także pokrytych przez Gminę wydatków związanych z dostarczeniem do nieruchomości wody i odprowadzenia oraz wywozu śmieci z nieruchomości wspólnej. Sąd Rejonowy 7 grudnia 2018r. wydał postanowienie sygn. akt VI Ns 475/10/S, na mocy którego dokonał zniesienia współwłasności wskazanej nieruchomości w ten sposób, że Gminie przyznał na wyłączną własność dwa lokale oraz zasądził na jej rzecz dodatkowe dopłaty od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Gmina wyjaśniła, że jako współwłaściciel nieruchomości przekazała i powierzyła wybrane czynności z zakresu administrowania o charakterze zachowawczym oraz rolę wynajmującego przez współwłaściciela nieruchomości, zadania z zakresu administrowania przedmiotowym budynkiem - Zarządowi Budynków Komunalnych, tj. swojej jednostce budżetowej podlegającej scentralizowanemu rozliczeniu VAT (dalej: "ZBK"). Z uwagi na konflikt z pozostałymi współwłaścicielami oraz brak możliwości porozumienia, w toku prowadzonego już wówczas postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości, Gmina zgłosiła przed sądem roszczenie o zwrot przez pozostałych współwłaścicieli kosztów związanych z nieruchomością wspólną obejmujących ww. wydatki za wskazany okres, w częściach przypadających na udziały tych współwłaścicieli. Wnioskodawca podkreślił, że zapadłe orzeczenie Sądu Rejonowego oprócz rozstrzygnięcia sprawy zniesienia współwłasności nieruchomości, reguluje także wzajemne rozliczenia pomiędzy współwłaścicielami dotyczące kosztów poniesionych przez Gminę w odniesieniu do ww. nieruchomości. Postanowieniem tym Sąd zasądził od pozostałych trzech współwłaścicieli nieruchomości kwoty tytułem wydatków na nieruchomość wspólną z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, poniesionych w okresie do jego wydania. Natomiast roszczenia o zapłatę tytułem kosztów związanych z nieruchomością wspólną za dalszy okres zostały zgłoszone przez Gminę w postępowaniu toczącym się w drugiej instancji. Postępowanie to w dalszym ciągu jest w toku. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie: Czy kwoty zasądzone od współwłaścicieli nieruchomości na rzecz Gminy tytułem wydatków poniesionych na nieruchomość wspólną uznać należy za zapłatę za dostawę towarów lub usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 lub art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106, ze zm., dalej: "u.p.t.u."), która winna być opodatkowana podatkiem VAT? Zdaniem Wnioskodawcy, kwoty zasądzone na rzecz Gminy postanowieniem Sądu Rejonowego za poniesione wcześniej wydatki bieżące dotyczące nieruchomości nie są zapłatą za dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 czy art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020r., poz. 106 ze zm., powoływanej dalej jako "u.p.t.u."), tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 13 sierpnia 2020 r. stwierdził, że stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe. W uzasadnieniu wskazano, że nie można zgodzić się, iż zasądzone na rzecz Gminy kwoty przybierają formę odszkodowania/rekompensaty i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jak wynika bowiem z analizy stanu faktycznego w kontekście przepisów mających zastosowanie w sprawie, stanowią one wynagrodzenie za dostawy towarów i świadczenia usług mieszczące się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.t.u. 2.2. W skardze do WSA w Krakowie Gmina zarzuciła naruszenie art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. 2.3. W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. 2.4. WSA uchylając zaskarżoną interpretację wskazał, że organ interpretacyjny dokonał błędnej wykładni art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. W ocenie Sądu pierwszej instancji należy rację przyznać Skarżącej, że kwot zasądzonych wyrokiem Sądu Rejonowego nie można uznać za wynagrodzenie za dostawę towarów i świadczenie usług. Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby pomiędzy stroną Skarżącą a pozostałymi współwłaścicielami istniał związek prawny taki, jak pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne. Nie można w tym wypadku mówić o stosunku zobowiązaniowym, w którym można zidentyfikować podmiot wykonujący usługi oraz podmiot będący beneficjentem tych usług. Tym samym zasądzonych postanowieniem Sądu kwot nie można utożsamiać z odpłatnością za czynności wymienione w art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. 3.1. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł organ interpretacyjny, żądając uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznania skargi, względnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie od Skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., zarzucono: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego polegające na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że kwoty zasądzone od współwłaścicieli nieruchomości na rzecz Skarżącej tytułem wydatków poniesionych na nieruchomość wspólną nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u. i odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u.; 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a i w zw. z art.153 P.p.s.a. poprzez uchylenie interpretacji na podstawie wadliwego uzasadnienia wyroku polegającego na braku jasnych i niebudzących wątpliwości wskazań co do dalszego postępowania, podczas gdy wskazania te powinny być konkretne i jednoznacznie sformułowane oraz powinny pozostawać w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia sądu, tak aby umożliwić organowi usunięcie uchybień, z powodu których WSA uchylił interpretację; - art. 146 § 1 P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a w powiązaniu art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego, mimo iż do takich naruszeń nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi. 3.2. Nie udzielono odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zgodnie z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, określone w § 2 powołanego przepisu, co pozwoliło na rozpoznanie sprawy w zakresie wyznaczonym zarzutami skargi kasacyjnej i stosownie do art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. – przedstawienie w odniesieniu do tych zarzutów motywów rozstrzygnięcia. Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). 4.2. Wspomnieć należy, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając na uwadze tę szczególną regulację w stosunku do art. 141 § 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając o oddaleniu skargi kasacyjnej, mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów. 5. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu. W realiach faktycznych niniejszej sprawy nie zaistniał stosunek prawny między Gminą (jednym ze współwłaścicieli nieruchomości) a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, zobowiązujący Gminę do ponoszenia wydatków na utrzymanie całej nieruchomości wspólnej. Roszczenie Gminy ma charakter rekompensaty za uszczerbek powstały w jej majątku (komunalnych zasobach budżetowych) na skutek poniesienia przez Gminę wydatków przekraczających wielkość jej udziału w nieruchomości, z powodu niewykonywania prawnych powinności przez pozostałych współwłaścicieli. Roszczenie Gminy ma charakter odszkodowawczy. Świadczenia należne Gminie nie stanowią więc wynagrodzenia i nie podlegają opodatkowaniu VAT. 6. 1. Wyjaśniając podstawy prawne wyroku należy, wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Elementem, który zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u. decyduje o opodatkowaniu czynności (tj. dostawy towarów, świadczenia usług) jest odpłatność, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne z dane świadczenie. Pomimo braku definicji legalnej tego pojęcia w ustawie o podatku od towarów i usług, można wyróżnić pewne cechy, które ją konstytuują. Na gruncie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odpłatność ma miejsce wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, będącym jednocześnie świadczeniem wzajemnym. Usługodawcę musi łączyć stosunek prawny, z którego wynika obowiązek świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności i musi być ono wyrażone w pieniądzu. Istotne jest zaś, że musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za świadczenie usług (por. J. Zubrzycki, Leksykon VAT 2012, Unimex, str. 68). Z kolei na podstawie art. 8 ust. 1 u.p.t.u., przez świadczenie usług, o którym mowa w jej art. 5 ust 1 pkt 1, rozumieć należy każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów rozumieniu art. 7. W szeregu orzeczeń (zob. wyroki TSUE z dnia: 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93; 1 kwietnia 1982 r. w sprawie C-89/81, 5 lutego 1980 r. w sprawie C-154/80 czy w sprawie C-276/97, C-358/97 i 408/97 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 12 czerwca 2013 r., I FSK 1128/12; 18 kwietnia 2013 r., I FSK 942/12; 31 stycznia 2013 r., I FSK 289/12; 19 grudnia 2012 r., I FSK 273/12 –wyrażono pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, uważane mogą być takie sytuacje, w których: 1) istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, 2) wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, 3) istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, 4) odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem, 5) istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. 6.2. Odpłatne świadczenie usług wymaga istnienia stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Odpłatne świadczenie usług może więc zostać opodatkowane wtedy, gdy pomiędzy świadczącym usługę a jej beneficjentem istnieje jawny lub choćby dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. Usługą podlegającą opodatkowaniu będzie czynność wykonana w wyniku oświadczenia woli usługodawcy i usługobiorcy. W wyniku tego związku zapłacone kwoty stanowią wynagrodzenie za wykonaną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. O usługach za wynagrodzeniem w rozumieniu u.p.t.u. można mówić jedynie w sytuacji, kiedy wykonywane są w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może być uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi. Musi więc istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2013 r., sygn. akt I FSK 1316/12, CBOSA). Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść dla świadczącego usługę. Takie rozumienie pojęcia usługi znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, gdzie podkreśla się, że koncepcja świadczenia usług zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą i uzyskiwanym wynagrodzeniem, faktycznie przekazanym w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy, oraz wyodrębnienie podmiotu będącego odbiorcą świadczenia. Trybunał wielokrotnie orzekał, że pojęcie "świadczenia usług dokonywanego odpłatnie" zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (zob. wyroki: z 5 lutego 1981 r., Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats, 154/80, EU:C:1981:38, pkt 12; z 8 marca 1988 r., Apple and Pear Development Council, 102/86, EU:C:1988:120, pkt 12; z 3 marca 1994 r., Tolsma, C-16/93, EU:C:1994:80, pkt 13; z 29 października 2009 r., Komisja/Finlandia, C-246/08, EU:C:2009:671, pkt 45; z 27 października 2011 r., GFKL Financial Services, C-93/10, EU:C:2011:700, pkt 19). Świadczenie usług dokonywane jest "odpłatnie", a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (zob. wyroki: z dnia 3 marca 1994 r., Tolsma, C-16/93, EU:C:1994:80, pkt 14; z dnia 29 października 2009 r., Komisja/Finlandia, C-246/08, EU:C:2009:671, pkt 44; z dnia 27 października 2011 r., GFKL Financial Services, C-93/10, EU:C:2011:700, pkt 18, ; z dnia 22 czerwca 2016r., w sprawie Cesky rozhlas, C-37/16, ECLI:EU:C:2016:470, pkt 21). 7. Stosownie do art. 207 Kodeksu cywilnego (dalej jako "K.c."), pożytki i inne przychody z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości udziałów; w takim samym stosunku współwłaściciele ponoszą wydatki i ciężary związane z rzeczą wspólną. Natomiast w myśl art. 209 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa. "Artykuł 209 normuje dokonywanie przez współwłaściciela czynności, których celem jest zachowanie wspólnego prawa. Doktryna nadała im nazwę czynności zachowawczych. Zgodnie z brzmieniem komentowanego przepisu każdy współwłaściciel może dokonywać takich czynności samodzielnie, a więc bez pytania o zgodę większości współwłaścicieli (art. 201). Uzasadnienie wprowadzenia art. 209 do grupy przepisów regulujących współwłasność ułamkową jest oczywiste: w sytuacji, gdy wspólne prawo jest narażone na niebezpieczeństwo, każdy ze współwłaścicieli powinien mieć uprawnienie do samodzielnego podejmowania wszelkich czynności, które są potrzebne do usunięcia tego niebezpieczeństwa. Stan zagrożenia dla wspólnego prawa powoduje, że często wykluczone jest oczekiwanie na jednomyślną decyzję współwłaścicieli (art. 199) albo nawet na aprobatę większości (art. 201)." (G. Karaszewski [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. II, red. M. Balwicka-Szczyrba, A. Sylwestrzak, Warszawa 2024, art. 209). Zdaniem J. Bocianowskiej i J. Ciszewskiego [w:] Kodeks cywilny. Komentarz aktualizowany, red. P. Nazaruk, LEX/el. 2024, art. 209: "Każdy ze współwłaścicieli może podejmować działania, które mają na celu ochronę przedmiotu współwłasności, doktryna określa ten rodzaj czynności jako czynności zachowawcze. Ten rodzaj czynności mieści się w pojęciu zarządu rzeczą wspólną, a zatem może obejmować zarówno czynności procesowe, prawne, jak i faktyczne. Czynności te nie dotyczą przy tym tylko zwykłego zarządu, ale mogą go także przekraczać. Pojęcie to obejmuje działanie nastawione na ochronę wspólnego dobra podejmowane w obliczu niebezpieczeństwa zagrażającego rzeczy wspólnej. Czynności, o których mowa w art. 209, są czynnościami prewencyjnymi, zatem nie obejmują działań dotyczących utraconej własności. Roszczenie odszkodowawcze w tym zakresie przysługuje każdemu współwłaścicielowi z osobna proporcjonalnie do przysługujących mu udziałów [podkreślenie tekstu - NSA]. W zakresie czynności zachowawczych zgoda pozostałych współwłaścicieli nie jest wymagana. Podejmujący taką czynność współwłaściciel jest uprawniony do dokonania wszelkich niezbędnych czynności faktycznych i prawnych. (...) Konstrukcja upoważnienia każdego współwłaściciela do wszelkich czynności zachowawczych nie opiera się na przedstawicielstwie ustawowym jednego współwłaściciela przez drugiego, tylko na wzajemnej reprezentacji interesów jednych współwłaścicieli przez drugich (Kodeks cywilny..., t. 2, red. J. Gudowski, 2016, kom. do art. 209).". 8.1. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłową jest ocena Sądu pierwszej instancji, iż w realiach faktycznych niniejszej sprawy, otrzymane przez Gminę, na podstawie orzeczenia sądowego, kwoty z tytułu rekompensaty wydatków poniesionych na nieruchomość wspólną, nie stanowią zapłaty za dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 czy art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Sąd pierwszej instancji trafnie dostrzegł, że wbrew stanowisku organu interpretacyjnego, w realiach faktycznych niniejszej sprawy, nie zaistniał stosunek prawny między Gminą (jednym ze współwłaścicieli nieruchomości) a pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, zobowiązujący Gminę do ponoszenia wydatków na utrzymanie całej nieruchomości wspólnej. Gmina ponosiła opłaty, także w zakresie zobowiązań innych współwłaścicieli, jedynie w celu zachowania nieruchomości i zapewnienia jej bieżącego funkcjonowania. Ewidentnie nie nawiązywano stosunku prawnego z pozostałymi współwłaścicielami, na podstawie którego Gmina miała sama nabywać, we własnym imieniu usługi związane z utrzymaniem części wspólnej nieruchomości, aby potem je odsprzedawać pozostałym współwłaścicielom. Działania Gminy miały jedynie charakter zachowawczy substancji mieszkaniowej i stanu części wspólnej nieruchomości, a więc zapobiegały jej degradacji i jednocześnie umożliwiały jej normalne użytkowanie. Zasadnicze znaczenie ma to, że działania Gminy były skutkiem konfliktu z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, który przejawiał się też w tym, że pozostali współwłaściciele faktycznie przestali ponosić ciężary związane z utrzymaniem części wspólnej nieruchomości. O powierzeniu ZBK wybranych czynności administrowania nieruchomością w celu zachowawczym pozostali współwłaściciele zostali jedynie poinformowani; nie ma mowy tu o jakichkolwiek dwustronnych ustaleniach, czy zawieraniu z nimi umowy ustnej. Gmina jako współwłaściciel większościowy, jednostronnie, w celu zapewnienia normalnego funkcjonowania budynku wielomieszkaniowego pokryła w całości określone wydatki dotyczące nieruchomości wspólnej. Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby pomiędzy stroną Skarżącą a pozostałymi współwłaścicielami istniał związek prawny, taki jak istnieje pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne. 8.2. Gmina nie miała powinności świadczenia na rzecz pozostałych współwłaścicieli. Gmina jako współwłaściciel nieruchomości mogła wykonywać wszelkie czynności, które zmierzały do zachowania wspólnego prawa. Nie miała jednak takiego prawnego obowiązku. Obowiązek każdego ze współwłaścicieli ponoszenia wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną, stosownie do art. 207 K.c., odpowiada tylko wielkości własnego udziału i nie rozciąga się na wielkości cudzych udziałów. Zaniechanie przez jednego ze współwłaścicieli ponoszenia wydatków i ciężarów związane z rzeczą wspólną nie rodzi po stronie drugiego współwłaściciela obowiązku zastępczego ponoszenia tych wydatków i ciężarów. Skarżąca, jak wynika z art. 207 i art. 209 K.c., miała więc prawo ubiegać się o rekompensatę od pozostałych współwłaścicieli nieruchomości w zakresie wydatków stosownych do posiadanego przez nich udziału w nieruchomości. Z art. 207 K.c. nie można wywieść, że którykolwiek ze współwłaścicieli (w tym współwłaściciel większościowy, tu: Gmina) ma obowiązek zastępowania pozostałych współwłaścicieli w pokrywaniu za nich kosztów utrzymania części wspólnej nieruchomości. Strona Skarżąca w żaden sposób nie była prawnie zobowiązana względem pozostałych współwłaścicieli do spełnienia określonego świadczenia na ich rzecz polegającego na działaniu polegającym na ponoszeniu wydatków dotyczących części wspólnej nieruchomości. Nie można w tym wypadku mówić o prawnym stosunku zobowiązaniowym, w którym można zidentyfikować podmiot wykonujący usługi oraz podmiot będący beneficjentem tych usług. Ponosząc wydatki Gmina nie wiedziała i nie mogła wiedzieć, czy w związku z tym może liczyć na jakąkolwiek rekompensatę od pozostałych współwłaścicieli; Gmina nie znała wówczas wyniku postępowania sądowego o zasądzenie rekompensaty, a część wyroków zasądzających na rzecz Gminy jest nadal nieprawomocna. Organ jest w błędzie, wywodząc, że Skarżąca dochodziła roszczenia o zapłatę przez pozostałych współwłaścicieli kosztów związanych z nieruchomością wspólną. Roszczenie o zapłatę kosztów związanych z nieruchomością wspólną mogłyby co najwyżej zgłaszać podmioty wykonujące usługi wodnokanalizacyjne, dostawy energii elektrycznej itp., związane ze współwłaścicielami stosownymi umowami. Gmina nie odsprzedawała jednak tego rodzaju usług na rzecz pozostałych współwłaścicieli i nie ma roszczenia o zapłatę przez nich za tego rodzaju usługi, wyświadczone przez inne podmioty gospodarcze. Gmina nie wstąpiła więc w miejsce dostawców usług wodnokanalizacyjne, dostawy energii elektrycznej, itp. Roszczenie Gminy jest innego rodzaju. Wywodzi się wprost z art. 207 i art. 209 K.c. Gmina dobrowolnie i jednostronnie wykonywała czynności przekraczające wielkość jej udziału we współwłasności w nieruchomości w celu zachowania wspólnego prawa. Z tej racji ma prawo dochodzić wszelkich roszczeń z tego tytułu względem pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Roszczenie Gminy ma charakter rekompensaty za uszczerbek powstały w jej majątku (komunalnych zasobach budżetowych) na skutek poniesienia przez Gminę wydatków przekraczających wielkość jej udziału, z powodu niewykonywania prawnych powinności przez pozostałych współwłaścicieli. Roszczenie Gminy ma charakter odszkodowawczy. 8.3. Gmina ponosząc, wydatki związane z utrzymaniem części wspólnej nieruchomości, w wysokości przekraczającej wielkość jej udziału we współwłasności nieruchomości nie działała w porozumieniu, w uzgodnieniu, z pozostałymi współwłaścicielami. Gmina nie legitymowała się żadną formą porozumienia z pozostałymi współwłaścicielami. Wręcz przeciwnie, między Gminą a pozostałymi współwłaścicielami istniał konflikt oraz brak było możliwości jakiegokolwiek porozumienia. Stanowiło to dla Gminy impuls do uzyskania zniesienia współwłasności nieruchomości oraz zgłoszenia roszczeń o zwrot przez pozostałych współwłaścicieli kosztów związanych z nieruchomością wspólną, w częściach przypadających na udziały tych współwłaścicieli. 8.4. WSA prawidłowo wnioskuje, że zasądzonych kwot - wbrew twierdzeniom organu interpretacyjnego - nie można uznać za wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę jako wartość przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy. Skoro nie istnieje związek prawny taki, jak między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, to przepływ środków pieniężnych nie będzie wynagrodzeniem za świadczenie usług. 8.5. Zasadnie WSA podnosi, że organ interpretacyjny w żaden sposób nie wykazał, w jakim bezpośrednim związku pozostają zasądzone kwoty z konkretnymi wydatkami poniesionymi na rzecz nieruchomości wspólnej przez stronę Skarżącą. Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego w żaden sposób nie wynika bowiem, aby Gmina na rzecz pozostałych trzech współwłaścicieli dokonała jakichkolwiek dostaw towarów bądź świadczyła usługi, które miałyby być związane z zasądzonymi płatnościami. 9. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że kasacyjny zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 u.p.t.u. jest niezasadny. Prawidłową jest wykładnia i ocena zastosowania tych przepisów do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego polegająca na przyjęciu (z czym się zgodził Sąd pierwszej instancji), że kwoty zasądzone od współwłaścicieli nieruchomości na rzecz Skarżącej tytułem wydatków poniesionych na nieruchomość wspólną nie stanowią wynagrodzenia za odpłatne dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 u.p.t.u. ani za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.t.u. Prawidłowo zastosowano przepis kompetencyjny art. 146 § 1 P.p.s.a., uchylając interpretację indywidualną i nie zastosowano art. 151 P.p.s.a. 10. Niezasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a i w zw. z art. 153 P.p.s.a. Stanowisko WSA zostało jasno wyrażone w uzasadnieniu wyroku. Jakkolwiek w uzasadnieniu skarżonego wyroku nie wskazano wprost, że ocena prawna wyroku wiąże organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, to jednak ocena Sądu pierwszej instancji nie nasuwa wątpliwości i nie wymaga dodatkowej interpretacji. Wobec kategorycznej i prawidłowej oceny prawnej Sądu pierwszej instancji, że przedmiotowe świadczenia nie podlegają opodatkowaniu VAT, stanowisko Skarżącej, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, odnośnie do pytania sformułowanego we wniosku o interpretację indywidualną, należy uznać za prawidłowe. 11. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. 12. Z uwagi na brak wniosku strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego nie zasądzono. Włodzimierz Gurba Roman Wiatrowski Artur Mudrecki Sędzia WSA (del.) Sędzia NSA Sędzia NSA