I SAB/Op 23/25
PostanowienieWSA w Opolu2025-06-05
Skład orzekający: Elżbieta Kmiecik, Beata Kozicka, Remigiusz Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej jest dopuszczalna, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek przed wniesieniem skargi do sądu?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej podlega odrzuceniu, jeśli organ udzielił odpowiedzi na wniosek przed wniesieniem skargi do sądu. Wniesienie skargi po zakończeniu postępowania przez organ, poprzez udzielenie odpowiedzi, czyni ją niedopuszczalną z powodu braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej zagospodarowania odpadów komunalnych. Organ przedłużył termin odpowiedzi, a następnie udzielił jej pismem z 8 listopada 2024 r., podpisanym przez Kierownika Biura. Skarżący zarzucił, że odpowiedź nie pochodzi od organu gminy i nie spełnia wymogów ustawowych, co skutkowało wniesieniem skargi na bezczynność. Organ wyjaśnił, że osoba podpisująca działała z upoważnienia Burmistrza. Sąd uznał, że odpowiedź została udzielona skutecznie przed wniesieniem skargi, co czyni ją niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.) Asesor sądowy WSA Remigiusz Mazur po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. H. na bezczynność Burmistrza Brzegu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia odrzucić skargę.
Pismem z dnia 2 kwietnia 2025 r. W. H. (dalej jako: wnioskodawca, strona bądź skarżący), złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Burmistrza Brzegu (dalej także: organ, Burmistrz) w sprawie udostępnienia informacji publicznej zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 10 września 2024 r., złożonym w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zwanej dalej: u.d.i.p.
Skarga została złożona w następującym stanie prawnym i faktycznym. Wnioskiem datowanym na dzień 10 września 2024 r. nadanym drogą elektroniczną, który wpłynął do organu 10 września 2024 r. (zgodnie z Urzędowym Poświadczeniem Przedłożenia), skarżący – w trybie art. 2 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 u.d.i.p. – zwrócił się do Burmistrza o udostępnienie mu informacji publicznej dotyczącej sposobu zagospodarowania odpadów komunalnych, zgodnie z żądanym zakresem ujętym w 5 punktach.
Pismem datowanym na dzień 24 września 2024 r. organ zawiadomił stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia wniosku. Wskazał w nim, że z uwagi na sytuację powodziową Gminy Brzeg, odpowiedź na wniosek zostanie udzielona w terminie nie dłuższym niż 2 (dwa) miesiące od dnia jego złożenia. Ostatecznie, odpowiedzi na powyższy wniosek udzielono pismem z 8 listopada 2024 r., które zostało przesłane skarżącemu w tym samym dniu. Pismo sporządzone w formie elektronicznej podpisane zostało przez J. D. określoną jako Kierownik Biura.
W piśmie z 20 stycznia 2025 r., skierowanym do organu, skarżący zarzucił, że nie otrzymał odpowiedzi wymaganej prawem. Zaznaczył w nim, że odpowiedzi powinien udzielić organ gminy, a nie kierownik biura. W jego ocenie nie można udzielonej mu odpowiedzi traktować jako odpowiedzi na jego wniosek, z uwagi na niepodpisanie jej przez organ.
W odpowiedzi na ten zarzut, organ w piśmie z 6 lutego 2025 r. wyjaśnił skarżącemu, że odpowiedź na wniosek została podpisana przez osobę upoważnioną przez Burmistrza zgodnie z jego zarządzeniem z dnia 25 maja 2018 r., nr [...].
W kolejnym piśmie z 9 lutego 2025 r., skarżący ponownie zakwestionował sposób udzielenia mu odpowiedzi. Wskazał, że pismo z 6 lutego 2025 r., nic nie wnosi w sprawie dotyczącej odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej. Zaznaczył nadto, że nadal oczekuje na "profesjonalną" odpowiedź na jego wniosek o dostęp do informacji publicznej, ponowił zarzut, że przesłana odpowiedź nie spełnia wymogów ustawowych.
Na zakończenie wyraził – jak określił – "zdziwienie", że mimo wewnętrznych regulacji kierownik biura posiadając upoważnienie do podpisywania dokumentów w imieniu Burmistrza, "nie chce tego dokonać, czyli nie chce nadać temu dokumentowi wagi wymaganej prawem, czyli odpowiedzi w imieniu Organu Gminy".
Z kolei pismem z 19 lutego 2025 r., organ podtrzymał stanowisko w sprawie.
W skardze na bezczynność Burmistrza, wniesionej 2 kwietnia 2025 r. do tut. Sądu, skarżący na podstawie art. 50 § 1 oraz art. 54 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej zwanej: p.p.s.a., wniósł o zobowiązanie organu do udostępnienia informacji publicznej w pełnym zakresie w terminie 14 dni od dnia wydania orzeczenia w sprawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu opłaty od skargi. Uzasadniając żądanie skarżący podniósł, że pismo wskazywane przez organ jako odpowiedź na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, nie zostało sporządzone zgodnie z art. 12 ust. 1 u.d.i.p., bowiem podpisała je osoba niepiastująca stanowiska organu Gminy. Ponadto, zdaniem skarżącego, wspomniana odpowiedź przesłana jest z nagłówkiem Urzędu Miasta, sygnaturą biura Organizacyjno-Prawnego i podpisem Kierownika Biura – J. D., która jest Kierownikiem innego Biura niż wskazanego przez sygnaturę pisma. W ocenie skarżącego, te okoliczności wskazują, że odpowiedź nie pochodzi od organu Gminy, który był zobowiązany do udzielenia informacji. Podniósł także, że pomimo ponagleń i wskazaniu organowi na powstałe błędy, ten podtrzymuje stanowisko w sprawie, a zatem pozostaje w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. W jego ocenie, nawet okoliczność, że w piśmie z dnia 8 listopada 2024 r. brak jest adnotacji o tym, że osoba go podpisująca działa z upoważnienia Burmistrza, nie przesądza o tym, że nie było reakcji organu na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej. Pełnomocnik wskazał, że w późniejszej korespondencji prowadzonej ze skarżącym, organ wyjaśnił, że odpowiedź ta została w istocie podpisana przez osobę posiadającą stosowne upoważnienie. Zdaniem pełnomocnika skarżący otrzymując odpowiedź miał świadomość, że ta pochodzi od Burmistrza. Pełnomocnik organu podniósł także, że nieumieszczenie nad podpisem J. D. adnotacji "z upoważnienia Burmistrza Brzegu" należy traktować w kategoriach oczywistej omyłki i nie może stanowić podstawy do twierdzenia, że odpowiedź ta nie została udzielona.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Skargę należało odrzucić.
Sądy administracyjne na podstawie art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2024 r. poz. 1267 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 2 ww. ustawy) w trybie i na zasadach określonych w przepisach przywołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do jej art. 3 § 1, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.).
Równocześnie zauważenia wymaga, że przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd w pierwszej kolejności bada z urzędu dopuszczalność skargi ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), niezachowanie terminu wniesienia skargi (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych skargi (pkt 3), zawisłość sprawy lub prawomocne jej osądzenie (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5), brak interesu prawnego wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. (pkt 5a), oraz niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (pkt 6). Stwierdzenie wystąpienia którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Mocą art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa jej udostępnienia lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca zawarł w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p., z których wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Przemawia to za szerokim rozumieniem informacji publicznej jako informacji o każdym przejawie działania organów władzy publicznej. Tylko wyraźne ograniczenie ustawowe może prowadzić do naruszenia prawa do informacji publicznej. Przy czym art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej w sposób przykładowy, nie tworząc zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji. Z uwagi na sformułowania tych przepisów, informację publiczną stanowi wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej jest przy tym bardzo szerokie. W orzecznictwie przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji. Informację publiczną stanowi więc treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (por. np. wyrok NSA z 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1561/11). Charakter informacji publicznej mają również informacje niewytworzone przez wskazane podmioty, lecz do nich się odnoszące. Informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów nie tylko bezpośrednio zredagowanych i wytworzonych przez wskazany podmiot. Przymiot taki posiada także treść dokumentów, których podmiot używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Bez znaczenia przy tym jest, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu adresata wniosku oraz to czy znajdują się one w posiadaniu także innego podmiotu. Ważne jedynie jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez tego adresata wniosku i odnosiły się do niego bezpośrednio. Informacja publiczna obejmuje przy tym swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż dokumenty urzędowe (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 2215/11). Na gruncie tej sprawy nie budzi wątpliwości, że wnioskowana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, tak też rozpoznał wniosek strony organ.
W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., ponieważ przeszkodę do jej merytorycznego rozpoznania stanowi fakt wniesienia skargi w dacie, w której skarżony organ zakończył już postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego z 10 września 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W ocenie Sądu bezzasadne są zarzuty i argumenty skarżącego, który wskazuje, że to nie organ, piastun organu, lecz podległy mu pracownik udzielił żądanej informacji, co – w jego ocenie – stanowi o bezczynności Burmistrza. Skarżący otrzymał bowiem, na swój wniosek, odpowiedź udzieloną mu pismem z 8 listopada 2024 r. Okoliczność tę, tj. otrzymania pisma z 8 listopada 2024 r. potwierdził zarówno organ jak i skarżący. Przy czym w ocenie skarżącego pismo z 8 listopada 2024 r. z uwagi na jego podpisanie, nie stanowi odpowiedzi na jego wniosek o udzielenie informacji publicznej. Zdaniem skarżącego nie spełnia ono wymogów pisma pozwalających na uznanie, że jest to wymagana prawem odpowiedź na jego wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tym samym – jak wynika z formułowanych zarzutów i przytoczonych na ich poparcie argumentów oraz dołączonych do skargi dokumentów, skarżący w rzeczywistości nie kwestionuje samego faktu otrzymania pisma z 8 listopada 2024 r., lecz jego walor prawny. Uznaje bowiem, że pismo to nie stanowiło odpowiedzi na zgłoszony wniosek.
Istota sporu sprowadza się zatem do oceny, czy pismo z 8 listopada 2024 r. uznać należy za odpowiedź na zgłoszony przez skarżącego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w świetle przesłanek ustawowych, czy wprost przeciwnie, a zatem czy pozostaje w bezczynności. Skarżący, co wymaga podkreślenia, zarzucił, że udostępniona informacja nie została podpisana zgodnie z wymogami art. 12 ust. 1 u.d.i.p. Jak wynika z art. 12 ust. 1 u.d.i.p., przepis ten wprowadza obowiązek oznaczenia informacji publicznej udostępnianej na wniosek (art. 10 u.d.i.p.) oraz w sposób określony w art. 11 u.d.i.p. Oznaczenie to obejmuje podanie danych identyfikujących podmiot udostępniający daną informację publiczną, osobę, która tę informację wytworzyła lub odpowiada za jej treść, osobę, która - działając w ramach podmiotu udostępniającego - dokonała udostępnienia danej informacji, a także wskazanie daty udostępnienia.
W ocenie Sądu, brak wskazania, że osoba podpisana pod treścią odpowiedzi - stanowiącą informację publiczną - działa w imieniu organu, nie może być uznane automatycznie za istotne uchybienie, dyskwalifikujące sam fakt udostępnienia informacji publicznej. Zwłaszcza wobec faktu, że kwestia upoważnienia osoby podpisującego go nie budzi wątpliwości i została wyjaśniona na dalszym etapie korespondencji ze skarżącym.
Sąd zważył, że z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą lub u.s.g., wynika jednoznacznie, że burmistrz jako organ samorządu terytorialnego, wykonuje zadania przy pomocy urzędu gminy (art. 33 ust. 1 ustawy). Organizację i zasady funkcjonowania takiego urzędu gminy określa natomiast regulamin organizacyjny, nadany przez burmistrza w drodze zarządzenia (art. 33 ust. 2 ustawy). Uregulowanie "wewnętrznego ustroju" jednostki organizacyjnej, jaką jest urząd pozostaje w gestii tego organów, o czym jednoznacznie stanowi art. art. 33 ust. 2 u.s.g. Regulamin organizacyjny urzędu przyjmuje w gminie formę zarządzenia (burmistrza) wójta i jest aktem o charakterze wewnętrznym. Co do regulacji prawnych nim objętych, to ustawodawca pozostawił burmistrzowi (wójtowi) swobodę kształtowania wewnętrznej organizacji urzędu gminy, choć przeważająca część treści regulaminu organizacyjnego urzędu gminy zawiera normy administracyjnego prawa ustrojowego (szerzej: A. Szafrańska, A. Szyszka, Charakter prawny regulaminu organizacyjnego urzędu gminy, opubl. PPP 2009/6/54-61). Normy zawarte w regulaminach wyodrębniają w ramach urzędu gminy struktury organizacyjne oraz nadają im ściśle określone zadania, co pozwala nałożyć na wskazany podmiot obowiązek ich realizacji. To pozwala na sprecyzowanie uprawnienia do załatwienia określonej indywidualnej sprawy. Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, wśród przepisów regulaminu znajdują się również takie, które regulują wzajemne stosunki między pracownikami zatrudnionymi w urzędzie (odnoszą się więc do hierarchicznego podporządkowania pracowników) i pozwalają prawidłowo organizować pracę urzędu. Ponadto regulamin dokonuje podziału kompetencji do załatwienia spraw z zakresu administracji publicznej oraz do załatwiania spraw majątkowych. Postanowienia regulaminu realizują również zasadę dekoncentracji poprzez podział kompetencji między poszczególne komórki organizacyjne. Niejednokrotnie postanowieniem regulaminu można przekazać uprawnienie wójta do załatwienia w jego imieniu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej w formie decyzji zastępcy wójta lub innemu pracownikowi urzędu (szerzej: K. Makowski Kamil, Elementy składowe regulaminu organizacyjnego urzędu (starostwa), dostępne w LEX/el. 2016 w komentarzu do art. 32 ustawy o samorządzie gminnym).
Dodatkowo, na podstawie art. 39 ust. 2 w zw. z ust. 1 u.s.g., istnieje możliwość upoważnienia przez burmistrza innych osób do udzielenia technicznej pomocy - burmistrzowi jako organowi - w wykonywaniu przez niego zadań z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z tym przepisem, burmistrz może upoważnić swoich zastępców lub innych pracowników urzędu gminy do działania czy też wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej w jego imieniu. I jak słusznie wskazuje się w doktrynie prawa - przepis ten stanowi podstawę do upoważnienia tylko osób z ograniczonego kręgu, tj. zastępców i pracowników urzędu gminy, i nie oznacza on przeniesienia kompetencji, bowiem osoby upoważnione przez burmistrza rozstrzygają sprawę w imieniu burmistrza, a nie w imieniu własnym. Przewidziana więc w art. 39 ust. 2 u.s.g. konstrukcja upoważnienia stanowi przykład tzw. zastępstwa administracyjnego bezpośredniego, czyli przypadku, gdy podmiot zastępujący (upoważniona przez burmistrza osoba) będzie działał w imieniu organu ustrojowego jednostki samorządu terytorialnego, w tym burmistrza (szerzej: D. Dąbek, Glosa do wyroku WSA z 11 maja 2006 r., sygn. akt I SA/Ke 441/05; opubl. PPP 2007/4/71).
Przywołane powyżej przepisy, tj. art. 33 ust. 1 i 3 oraz art. 39 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, stanowiły podstawę wydanego przez Burmistrza zarządzenia z dnia 22 września 2023 r., nr [...], mocą którego upoważniono J. D. - kierownika Biura Urbanistyki i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miasta w Brzegu do wykonywania określonych w zarządzeniu czynności w imieniu Burmistrza Brzegu. Wśród nich znalazło się również zadanie określone jako: "podpisywanie udostępnienia informacji publicznej z zakresu działania Biura Urbanistyki i Ochrony Środowiska" (§ 1 pkt 4 zarządzenia).
W tych okolicznościach sprawy, mając na uwadze przywołane wyżej przepisy prawa, Sąd uznał, że udzielając informacji na zapytania zawarte we wniosku strony, które mieszczą się w zakresie zadań Biura Urbanistyki i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta w Brzegu, którego to kierownikiem jest podpisana pod przedmiotowym pismem z 8 listopada 2024 r. – J. D., załatwiono wniosek strony zgodnie z prawem.
W piśmie tym wyraźnie – już we wstępie – wskazano, że jest ono reakcją na wniosek, czego dowodzi zwrot "w odpowiedzi na wniosek o dostęp do informacji publicznej z dnia 10 września 2024 r., którego termin odpowiedzi został przedłużony pismem z dnia 24 września 2024 r.". Natomiast w dalszej części ustosunkowano się do poszczególnych pytań sformułowanych we wniosku, czego nie kwestionuje strona skarżąca. W odpowiedzi podano w kolejności:
"Ad. 1 Ustalenia dotyczące formy odbioru odpadów na ulicy [...] zostały dokonane z Wykonawcą w formie ustnej (jako ustalenie między Zamawiającym a Wykonawcą) w chwili, gdy zwrócił się Pan z pismem dotyczącym problemu z rozjeżdżaniem ulicy [...] przez wjeżdżające pojazdy odbierające odpady. W związku z powyższym Gmina Brzeg nie posiada pisemnych dokumentów potwierdzających wyrażenie zgody na powyższe. Sposób odbioru, który miał zostać wdrożony, został zaproponowany przez Wykonawcę, który chciał wyjść naprzeciw Pańskim oczekiwaniom i rozwiązać zgłaszany problem. Zgodnie z § 4 ust. 11 umowy na odbiór i transport odpadów: "Wykonawca zobowiązany jest do opróżniania pojemników na odpady i odbierania worków z odpadami, udostępnionych Wykonawcy przez właścicieli nieruchomości oraz zobowiązany jest do odstawiania tych pojemników na miejsce, skąd zostały zabrane przez Wykonawcę". Powyższe oznacza, że sposób odbioru odpadów odbywa się z miejsca, gdzie mieszkańcy udostępniają worki i pojemniki i jest dokonywany specjalistycznym sprzętem tj. pojazdami sprawnymi technicznie dostosowanymi do odbioru pojemników, gdzie gromadzone są odpady (rozdz. 1.1 ust. 19 przedmiotu zamówienia do umowy na odbiór i transport odpadów). Ponadto każdy odbiór odpadów komunalnych odbywa się zgodnie z harmonogramem, który dostają mieszkańcy i w którym zawarta jest informacja, aby w zabudowie jednorodzinnej (która jest przy ul. [...]) wystawiać pojemniki lub worki przed posesję. Wyżej wskazane zapisy umowy, jak i jej załączników określają sposób odbioru, który obowiązuje na terenie całego miasta. Początkowo zaproponowany przez Z. Sp. z o.o. sposób odbioru z ul. [...] miał odbywać się w inny sposób niż ten, który praktykowany jest na terenie całego miasta (dociąganie pojemników i przenoszenie worków spod posesji na ul. [...] do ul. [...], mimo braku przeciwwskazań do podjazdu auta odbierającego odpady), dlatego określono to jako odstępstwo od warunków określonych w umowie. Gmina Brzeg nie posiada dokumentów pisemnych, potwierdzających wyrażenie zgody na zrezygnowanie z zaproponowanego przez Z. Sp. z o.o. sposobu odbioru z ul. [...], gdyż spółka nie poinformowała o tym Burmistrza Brzegu, który dowiedział się o tym dopiero po Pańskiej kolejnej interwencji, co opisano Panu w piśmie z dnia 07.06.2023r.
Ad. 2 Zmieniony sposób odbioru odpadów z ul. [...] był propozycją Z. Sp. z o.o., która miała zostać wdrożona na zasadzie próby, (czy nie będzie powodowało to zakłóceń w ruchu na ul. [...] i nie będzie to zbyt duże obciążenie dla osób odbierających odpady), która gdyby się powiodła i została zaakceptowana przez obie strony umowy, byłaby wprowadzona jako stała praktyka. Zaproponowane rozwiązanie nie wiązało się z wprowadzeniem zmian w umowie na odbiór odpadów, ani ze zmianą wynagrodzenia Wykonawcy, dlatego też odstąpienie od odbioru odpadów poprzez przeciąganie pojemników do ul. [...] nie skutkowało naliczeniem kar umownych. Mając na uwadze powyższe, nie ma osoby odpowiedzialnej za potrącenie kar w powyższym zakresie. Za ogólny nadzór nad realizacją umowy odpowiedzialna jest Pani K. B., gł. specjalista ds. gospodarki odpadami i ochrony środowiska w Urzędzie Miasta.
Ad. 3 Wprowadzenie do postępowania przetargowego zapisów dotyczących zapewnienia mniejszych pojazdów do odbioru odpadów wiąże się ze wzrostem kosztów, gdyż odbiór odpadów mniejszymi pojazdami powoduje zwiększenie częstotliwości odbioru odpadów. Jeden duży pojazd odbierze większą ilość odpadów i wykona przy tym jeden kurs do instalacji komunalnej, natomiast mniejszy pojazd pomieści mniej odpadów i będzie musiał kilkukrotnie jechać do instalacji oddać te odpady. Powyższe bezpośrednio przekłada się na koszt świadczonej usługi, gdyż zwiększając liczbę przejazdów, zwiększają się koszty transportu. Brak jest oficjalnych kalkulacji, które mogłyby być Panu przekazane.
Ad. 4 Na chwilę obecną Gmina jest na etapie podpisywania umowy na przygotowanie wniosku o środki z Polsko-Szwajcarskiego Programu Rozwoju Miast, w ramach których Spółka Z. będzie miała możliwość otrzymania grantu między innymi na zakup sprzętu do wywozu odpadów. Nabór wniosku w I etapie konkursu kończy się w połowie stycznia 2025 roku. Ponadto od dnia 15.10.2024r. zmieniły się władze w spółce, a nowy Prezes zapoznaje się z przejętym majątkiem i zadaniami. Na chwilę obecną umowa na odbiór odpadów jest zawarta z Wykonawcą do 31.08.2025 roku i nie ma możliwości wskazania jakie szczegółowe zapisy będzie miał wzór umowy do kolejnego postępowania przetargowego.
Ad. 5 Nadzór nad umową na odbiór odpadów komunalnych prowadzi osoba odpowiedzialna merytorycznie za gospodarkę odpadami komunalnymi, a nie za nadzór nad technicznym stanem dróg. W związku z powyższym comiesięczny nadzór nad wykonaniem umowy na odbiór i transport odpadów nie ma nic wspólnego z dochodzeniem należności za rozjeżdżanie drogi przez pojazdy odbierające odpady, co nie zostało jednoznacznie i bez wątpliwości potwierdzone przez biuro odpowiedzialne za nadzór nad drogami gminnymi tj. Biuro Budownictwa i Inwestycji. W przypadku stwierdzenia przez zarządcę drogi jakoby jedynym odpowiedzialnym za zniszczenia nawierzchni ul. [...] jest Z. Sp. z o.o., wówczas dochodzenie roszczeń odbywa się poza umową na odbiór odpadów, w ramach polisy ubezpieczeniowej, jaką posiada Wykonawca. Niestety zarządca drogi na dzień dzisiejszy nie jest w stanie jednoznacznie wskazać, że odpowiedzialnym za stan drogi (która ponad dziesięć lat temu była jedynie wyremontowana, a nie przebudowana) są wyłącznie pojazdy Z. Sp. z o.o.".
Pod ww treścią podpisała się ze wskazaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska "J. D. Kierownik Biura". W piśmie znajduje się oznaczenie "Urząd Miasta w Brzegu" ze znakiem graficznym oraz numer pisma: [...].
Sąd podkreśla przy tym, że osoba ta (Kierownik Biura – J. D.) w czasie udzielania odpowiedzi dysponowała prawidłowym upoważnieniem do działania w imieniu Burmistrza. Dodatkowo, czego nie można tracić z pola widzenia, na piśmie z 8 listopada 2024 r. widniała informacja, że nadane zostało drogą elektroniczną z Urzędu Miasta w Brzegu. Tym samym zdaniem Sądu udostępnienie informacji dokonane pismem datowanym na 8 listopada 2024 r. utożsamiać należy z udzieleniem informacji publicznej przez organ, tj. Burmistrza. Zawiera ono ustosunkowanie się do żądania strony zawartego w jej wniosku, czego – co wymaga powtórzenia – nie kwestionuje w skardze. Konsekwencją tych ustaleń jest przyjęcie stanowiska, że udzielenie informacji publicznej na wniosek skarżącego nastąpiło skutecznie pismem z 8 listopada 2024 r. Implikuje to z kolei stwierdzenie, że skarga do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie została wniesiona już po udostępnieniu skarżącemu żądanej przez niego informacji publicznej.
Stosownie do powyższego zauważyć także trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na mocy art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uchwale tej podkreślono, że zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jak i skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Dlatego też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazania wymaga, że uchwała ta o ile dotyczy wniesienia skargi na bezczynność po wydaniu decyzji, to jednakże argumenty w niej wskazane należy analogicznie odnieść do skarg na bezczynność na inne niż decyzje akty lub czynności administracji publicznej objęte kognicją sądów administracyjnych, tj. także do skargi wniesionej (jak w niniejszej sprawie) w trybie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., tak też: WSA w Krakowie w postanowieniu z 31 stycznia 2025 r., sygn. akt II SAB/Kr 247/24. Przywołana uchwała składu siedmiu sędziów NSA jest wiążąca w danej sprawie (art. 187 § 2 p.p.s.a.), a ponadto ma ona ogólną moc wiążącą, wynikającą z art. 269 § 1 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że jakikolwiek skład sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale powiększonego składu NSA. Skład, który nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale, może jedynie ponownie przedstawić dane zagadnienie odpowiedniemu składowi powiększonemu.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w ww. uchwale i jest nim związany. Odnotowania też wymaga, że ww. uchwała NSA zgodnie z dominującym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym poglądem ma zastosowanie również do spraw z zakresu udostępniania informacji publicznej. Wyjaśnić należy, że formy aktywności organu wobec wniosku o udostępnienie informacji publicznej wynikają wprost z przepisów u.d.i.p. Ustawa ta stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ma miejsce w sytuacji, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), lub przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W formie zwykłego pisma informuje się zaś wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
W związku z tym dostrzec trzeba, że choć wymieniona uchwała z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, nawiązuje do zakończenia postępowania administracyjnego aktem ostatecznym, co nie miało miejsca w realiach rozpoznawanej sprawy, to oparta została na ogólnym spostrzeżeniu, zgodnie z którym wydanie aktu w sprawie administracyjnej sprawia, że ewentualny stan bezczynności (przewlekłości) staje się stanem historycznym. Istotą skargi na bezczynność jak i przewlekłość jest protest strony postępowania wobec istniejącego w tymże postępowaniu - w momencie inicjowania kontroli sądowoadministracyjnej - stanu bezczynności lub przewlekłości. Środek prawny w postaci skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania ma, bowiem przede wszystkim na celu - w razie uwzględnienia skargi, a więc w istocie stwierdzenia, że w dacie wniesienia skargi organ dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania - zobligowanie organu administracji do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (ewentualnie do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa). Cel taki nie istnieje, jeśli w momencie wniesienia takiej skargi postępowanie to już się nie toczy. W takiej sytuacji dopuszczenie możliwości merytorycznego rozpoznania skargi mogłoby prowadzić do tego, że skarga na bezczynność mogłaby być składana nawet po kilku, czy kilkunastu latach po zakończeniu postępowania, którego ta skarga dotyczy (por. postanowienie NSA z 26 czerwca 2024 r., sygn. akt II OSK 1131/24, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 24 października 2023 r., sygn. akt II SAB/Bd 98/23 – wszystkie przytoczone w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl; CBOSA).
Zdaniem Sądu, na gruncie ustawy u.d.i.p. nie można zatem mówić o bezczynności organu, gdy organ ten uwzględniając wniosek, udostępni uprzednio informację publiczną w formie czynności materialno-technicznej
Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy przypomnieć trzeba, że skarżący złożył skargę za pośrednictwem zaskarżonego organu po otrzymaniu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Udzielenie informacji (odpowiedzi) stanowiło w istocie załatwienie złożonego przez skarżącego wniosku. Oznacza to w realiach rozpoznawanej sprawy, że od dnia doręczenia tej odpowiedzi nie istniał podlegający badaniu stan bezczynności, jakiej dotyczyła skarga, a tym samym nie istniał również przedmiot skargi w rozpatrywanej przez Sąd sprawie. Załatwienie wniosku skarżącego skutkuje tym, że ewentualny stan bezczynności staje się stanem historycznym, a postępowanie zainicjowane wnioskiem strony zostało zakończone przez organ przed wniesieniem skargi przez udzielenie odpowiedzi.
Powyższa okoliczność, w przekonaniu Sądu, uwzględniając stanowisko NSA wyrażone w przytoczonej powyżej uchwale z 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, uzasadnia odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej, z powodu braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność niedającą się usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie. Innymi słowy, skarga na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej, jako wniesiona przez stronę skarżącą już po udzieleniu informacji publicznej przez Burmistrza, czyli po zakończeniu postępowania przez skarżony organ, nie mogła zostać rozpoznana merytorycznie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło