VII SA/Wa 1123/24

WyrokWSA w Warszawie2025-06-06

Skład orzekający: sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Andrzej Nogal, asesor WSA Michał Podsiadło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu odmawiającą przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia do publicznej obrony, uwzględniając negatywne opinie recenzentów?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada Doskonałości Naukowej prawidłowo utrzymała w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu, ponieważ postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z prawem, a zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości recenzji, braku bezstronności czy nieprawidłowego uzasadnienia decyzji nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że uzasadnienie uchwały podejmowanej w trybie tajnego głosowania może być ogólnikowe i nie musi spełniać wszystkich wymogów art. 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca M. I. wniosła skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej utrzymującą w mocy uchwałę Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu, która odmówiła przyjęcia jej rozprawy doktorskiej i dopuszczenia do publicznej obrony. Podstawą uchwały były negatywne opinie recenzentów wskazujące na niespójność tematyczną, niski poziom części teoretycznej, brak precyzji w formułowaniu celów i hipotez, nieprecyzyjny opis procedury eksperymentalnej oraz chaotyczny opis analiz statystycznych. Skarżąca zarzuciła nieprawidłowości w postępowaniu, brak uwzględnienia jej dorobku oraz stronniczość członków Rady.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Andrzej Nogal, asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant: referent Radosław Fijałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2023 r. znak [...] w przedmiocie przyjęcia rozprawy doktorskiej oraz dopuszczenia do publicznej obrony oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga M. I. (dalej jako: "skarżąca", "strona") na decyzję Rady Doskonałości Naukowej (dalej jako: "Rada", "organ odwoławczy") z dnia [...] października 2023 r., znak: [...] w przedmiocie przyjęcia rozprawy doktorskiej oraz dopuszczenia do publicznej obrony, na podstawie której ww. organ, po rozpatrzeniu odwołania M. I. od uchwały nr [...] Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2022 r. odmawiającej przyjęcia rozprawy doktorskiej M. I. oraz dopuszczenia jej do publicznej obrony, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Do wydania zaskarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Rada Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] uchwałą z dnia [...] października 2022 r. nr [...] odmówiła przyjęcia rozprawy doktorskiej M. I. pod tytułem: "[...] " oraz odmówiła dopuszczenia rozprawy do publicznej obrony. W uzasadnieniu powyższej uchwały, po zapoznaniu się z dokumentacją zebraną w postępowaniu w sprawie nadania M. I. stopnia naukowego doktora, a w szczególności z treścią rozprawy doktorskiej oraz recenzjami (sporządzonymi przez prof. dr hab. E. N. z Uniwersytetu [...] oraz dr hab. M. K., prof. Uniwersytetu [...]), członkowie Rady Dyscypliny Psychologia [...] w większości zgodzili się z konkluzją zawartą w obu recenzjach mówiącą, że praca M. I. nie spełnia wymagań stawianym rozprawom doktorskim w dziedzinie nauk społecznych w dyscyplinie psychologia oraz w większości przychylili się do rekomendacji o nieprzyjęciu przedłożonej rozprawy i niedopuszczeniu jej do publicznej obrony, a w konsekwencji - niedopuszczeniu autorki do dalszych etapów przewodu doktorskiego. Przychylając się do negatywnej opinii recenzentów, w szczególności uwzględniono następujące negatywne uwagi na temat przedłożonej rozprawy doktorskiej: 1. Niespójność tematyczna. Recenzenci wskazali zagadnienia poruszane w pracy, które nie mają związku z jej tematem, np. związki temperamentu z osobowością, wpływ nastroju na kreatywność, różnice płciowe w zakresie osobowości i temperamentu, prawo Yerkesa- Dodsona. 2. Niski poziom części teoretycznej pracy. Recenzenci wskazali, że autorka powołała się na nieliczne i w większości mało aktualne źródła, a ponadto, że część teoretyczna pracy była powierzchowna i nie zawierała wystarczającego ugruntowania dla postawionych celów i hipotez badawczych. Z recenzji można było wyczytać, że część teoretyczna była zbyt lapidarna i nie pozwalała na osadzenie problemu badawczego we właściwym kontekście. Bardzo poważnym zastrzeżeniem było stwierdzenie, że część teoretyczna pracy składała się z przypadkowych informacji, które nie układały się w logiczną całość. 3. Zarzucono ponadto brak precyzji w formułowaniu celów i hipotez badawczych. Recenzenci wskazywali na brak precyzyjnych i właściwie uzasadnionych teoretycznie celów badawczych, a także na niejednoznaczne sformułowania zawarte w hipotezach, co utrudniało prawidłowe ich przetestowanie. Zdaniem recenzentów, autorka niejednokrotnie nie odróżniała celu badawczego od hipotezy badawczej. 4. Sformułowano ponadto zarzut nieprecyzyjnego i niepełnego opisu procedury eksperymentalnej. Recenzenci wskazywali na braki w opisie procedury badawczej, co utrudniało ocenę jej poprawności, a także ewentualną replikację przeprowadzonych badań. 5. Ponadto uznano, iż opis analiz statystycznych był niepełny i chaotyczny. Recenzenci wytknęli w szczególności błędy i niespójności, które mogły wskazywać na brak trafności w doborze testów statystycznych do sformułowanych hipotez badawczych. Uznano również, iż w pracy nie zamieszczono uzasadnienia przyjętej strategii analitycznej. Od powyższego rozstrzygnięcia M. I., w ustawowym terminie złożyła odwołanie. W odwołaniu M. I. podniosła, iż Rada nie uwzględniła oryginalnego dorobku i wkładu do psychologii. Strona zarzuty podnoszone przez recenzentów rozprawy uznała jako nieprawdziwe, przedstawiła własne argumenty przeciwko nim, zaś pewnej części zarzutów w ogóle nie uwzględniła, w szczególności nie przez obu recenzentów teoretycznej słabości rozprawy. Wskazała ponadto na pozamerytoryczne uwarunkowania decyzji liczebności Rady (doktorantka wskazała, iż według jej wiedzy Rada Dyscypliny Psychologia liczyła 23 członków), kwestii egzaminów doktorskich, czy raportu z Jednolitego Systemu Antyplagiatowego. W związku z powyższym, domagała się przeprowadzenia testu bezstronności członków Rady z uwagi na tendencyjne traktowania jej dorobku. Rada Doskonałości Naukowej decyzją z dnia [...] października 2023 r., znak: [...] w przedmiocie przyjęcia rozprawy doktorskiej oraz dopuszczenia do publicznej obrony, na podstawie której, po rozpatrzeniu odwołania M. I. od uchwały nr [...] Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2022 r. odmawiającej przyjęcia rozprawy doktorskiej M. I. oraz dopuszczenia jej do publicznej obrony, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2013 r. Nr 65, poz. 595 z późn. zm.) Rada Doskonałości Naukowej podejmuje uchwały po zasięgnięciu opinii co najmniej jednego recenzenta. Uchwały o niezatwierdzeniu uchwał o nadanie stopnia lub odmowie przedstawienia kandydata do tytułu profesora w sprawach, o których mowa w art. 15 ust. 2 oraz w art. 28 ust. 4, mogą być podjęte po zasięgnięciu opinii co najmniej dwóch recenzentów, w tym co najmniej jednego spoza składu Rady Doskonałości Naukowej. Ostatecznie jednak Rada Doskonałości Naukowej powołała jednego recenzenta - prof. dr hab. T. M., który przedstawił negatywną opinię w sprawie. Zespół V Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej po zapoznaniu się z odwołaniem M. J. I. od uchwały jednostki organizacyjnej i po zapoznaniu się z opinią recenzenta powołanego przez Radę Doskonałości Naukowej w głosowaniu tajnym na posiedzeniu w dniu 10 października 2023 r. wypowiedział się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały jednostki organizacyjnej, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania: 0 głosów, przeciwko - 28 głosów, wstrzymujące się - 0 głosów). Prezydium Rady Doskonałości Naukowej, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Zespołu w rozpatrywanej sprawie postanowiło w głosowaniu tajnym na posiedzeniu w dniu 30 października 2023 r. nie uwzględnić odwołania M. I. i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę jednostki organizacyjnej (wynik głosowania: za przyjęciem odwołania - 0 głosów, przeciw - 12 głosów, wstrzymujących się - 0 głos). Zgodnie z brzmieniem art. 179 ust. 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.), przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym że jeżeli nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora następuje po dniu 30 kwietnia 2019 r., stopień lub tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy. Z uwagi na powyższe w postępowaniu dotyczącym M. I., w ocenie Rady, zastosowanie znalazły przepisy ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 z wykonawczych do tej ustawy. Na podstawie art. 12 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym: 1. Stopień doktora nadaje się osobie, która: 1) posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny lub posiada dyplom, o którym mowa w art. 191 a ust. 3 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym; 2) zdała egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę jednostki organizacyjnej; 3) przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską; 4) zdała egzamin z nowożytnego języka obcego lub posiada certyfikat potwierdzający znajomość nowożytnego języka obcego, określony w przepisach wydanych na podstawie art. 31 pkt 5. 2. Egzaminy doktorskie są przeprowadzane w zakresie: 1) dyscypliny podstawowej odpowiadającej tematowi rozprawy doktorskiej; 2) dyscypliny dodatkowej; 3) obcego języka nowożytnego, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora nie posiada certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obcego, o którym mowa w ust. 1 pkt 4. Zgodnie natomiast z art. 14 ww. ustawy: 1. Przewód doktorski przeprowadza i stopień doktora nadaje: 1) w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej; 2) w innej jednostce organizacyjnej - rada naukowa. 2. Czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie: 1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie; 2) wyznaczenia recenzentów; 3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony; 4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej; 5) nadania stopnia doktora. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym uchwały, o których mowa w art. 14 ust. 2 i art. 18a ust. 11, są podejmowane w głosowaniu tajnym i zapadają większością głosów. Rada Doskonałości Naukowej po dogłębnym zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania - nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania strony. Uznała, iż postępowanie w sprawie nadania M. I. stopnia doktora zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Analiza materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy, a w szczególności weryfikacja sporządzonych protokołów, potwierdzała przeprowadzenie postępowania w sposób odpowiadający obowiązującym przepisom. Rozprawa doktorska autorstwa M. I. pt.: "[...]" nie została przyjęta i odmówiono dopuszczenia jej do publicznej obrony uchwałą Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2022 r. nr [...]. W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, iż: "przychylając się do negatywnej opinii recenzentów, w szczególności uwzględniono następujące negatywne uwagi na temat przedłożonej rozprawy doktorskiej: 1. Niespójność tematyczna. Recenzenci wskazali zagadnienia poruszane w pracy, które nie miały związku z jej tematem, np. związki temperamentu z osobowością, wpływ nastroju na kreatywność, różnice płciowe w zakresie osobowości i temperamentu, prawo Yerkesa Dodsona; 2. Niski poziom części teoretycznej pracy. Recenzenci wskazali, że autorka powołała się na nieliczne i w większości mało aktualne źródła, a ponadto, że część teoretyczna pracy była powierzchowna i nie zawierała wystarczającego ugruntowania dla postawionych celów i hipotez badawczych. Z recenzji można było wyczytać, że część teoretyczna była zbyt lapidarna i nie pozwalała na osadzenie problemu badawczego we właściwym kontekście. Bardzo poważnym zastrzeżeniem było stwierdzenie, że część teoretyczna pracy składała się z przypadkowych informacji, które nie układały się w logiczną całość; 3. Brak precyzji w formułowaniu celów i hipotez badawczych. Recenzenci wskazali na brak precyzyjnych i właściwie uzasadnionych teoretycznie celów badawczych, a także na niejednoznaczne sformułowania zawarte w hipotezach, co utrudnia prawidłowe ich przetestowanie. Zdaniem recenzentów, autorka niejednokrotnie nie odróżniała celu badawczego od hipotezy badawczej; 4. Nieprecyzyjny i niepełny opis procedury eksperymentalnej. Recenzenci wskazali na braki w opisie procedury badawczej, co utrudniało ocenę jej poprawności, a także ewentualną replikację przeprowadzonych badań; 5. Niepełny i chaotyczny opis analiz statystycznych. Recenzenci wytknęli błędy i niespójności, które mogły wskazywać na brak trafności w doborze testów statystycznych do sformułowanych hipotez badawczych. Uznali, iż w pracy nie zamieszczono również uzasadnienia przyjętej strategii analitycznej. Recenzentami rozprawy doktorskiej M. I. byli: prof. dr hab. E. N. i dr hab. M. K. Obydwie recenzje sporządzone w toku postępowania wskazywały na liczne błędy i zastrzeżenia do rozprawy doktorskiej. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że postępowanie doktorskie prowadzone przez Radę Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] było zgodne z przepisami prawa. Jednostka organizacyjna prowadząca postępowanie miała merytoryczne i formalne kompetencje w tym zakresie, a recenzje dorobku doktoranta zostały sporządzone przez uznanych specjalistów. Uchwała Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] zawierała prawidłowe uzasadnienie. Wobec powyższego Rada uznała, że wszystkie zarzuty podniesione w odwołaniu były niezasadne. Podsumowując, Rada Doskonałości Naukowej uznała, iż wobec dogłębnego zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach postępowania, jak również po przeanalizowaniu złożonego przez stronę odwołania - nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania strony. Zarówno argumenty natury merytorycznej, jak i formalnej nie uzasadniały powtórnego rozpatrywania sprawy negatywnie ocenionego doktoratu. Skarżąca – M. I., pismem datowanym na dzień 9 lutego 2024 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożyła skargę na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [...] października 2023 r., znak: [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej uchwały nr [...] Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] z dnia 13 października 2022 r. i wniosła o uchylenie w całości przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu skargi powieliła argumentację zaprezentowaną w dotychczasowym postępowaniu. Skarżąca w kilkaset stronicowej skardze opisała w głównej mierzej przebieg procesu badawczego oraz przebieg kariery zawodowej, podnosząc jednocześnie, że jest niezadowolona z rozstrzygnięcia wydanego przez Radę Doskonałości Naukowej oraz powoływała się na zarzuty, które zostały rozpoznane w postępowaniu odwoławczym przez Radę Doskonałości Naukowej. W ocenie skarżącej w toku postępowania awansowego, m.in. nie uwzględniono oryginalnego dorobku i wkładu skarżącej do psychologii. Uzasadnienie skargi zawierało argumenty stanowiące polemikę z tymi, które były zawarte w zaskarżonej decyzji oraz w kontrze wobec stanowiska organu w tym zakresie, które to zostało zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona wskazała, że negatywna ocena członków Rady Doskonałości Naukowej została wyrażona w wypowiedziach (ustnych lub na piśmie) oraz w głosowaniu. Zarzuciła ponadto, iż postępowanie przeprowadzone przez Radę Doskonałości Naukowej, w szczególności postępowanie awansowe prowadzone przez Radę Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] było niezgodne z przepisami prawa. Jednostka organizacyjna prowadząca postępowanie nie posiadała merytorycznych i formalnych kompetencji w tym zakresie, a recenzje dorobku doktorantki nie zostały sporządzone przez uznanych specjalistów. Uchwała Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...], w ocenie skarżącej, nie zawierała prawidłowego uzasadnienia, a zatem zostały naruszone przepisy prawa materialnego oraz procesowego, które powinny skutkować koniecznością uchylenia decyzji Rady Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu[...]. Strona zarzuciła ponadto szereg nieprawidłowości w ocenie i argumentacji po stronie organu odwoławczego, odnoszących się do zarzutów postawionych w odwołaniu oraz braku odpowiedzi na kwestie tam wyszczególnione. Skarżąca uznała, iż organ prowadzący postępowanie administracyjne w sprawie, czyli Rada Doskonałości Naukowej zastosował w tej sprawie zasadę dowolnej oceny dowodów. Ta dowolna ocena dowodów oparta była na niekompletnym materiale dowodowym oraz nie w pełni rozpatrzonym (art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a.). Podsumowując skarżąca wskazała, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji spełniała ustawowe przesłanki do nadania jej stopnia doktora. Rada w odpowiedzi na skargę podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. W ocenie organu przesłanki podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji, a zarzuty podniesione w skardze i w jej uzasadnieniu nie zasługiwały na uwzględnienie. Organ wskazał na bezzasadność argumentacji skarżącej dotyczącej naruszenia przez organ przepisów k.p.a. oraz zarzut braku wadliwości decyzji kontrolowanej, niezależnie od stopnia domniemania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. ustawy). Kontrola Sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czynią to bowiem wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu lub czynności. A zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne jest oparta na kryterium zgodności z prawem działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Oparcie jej na innym kryterium jest niedopuszczalne, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria nałożone przez ustawodawcę, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest skarga M. I. na decyzję Rady Doskonałości Naukowej z dnia [ października 2023 r., znak: [...] w przedmiocie przyjęcia rozprawy doktorskiej oraz dopuszczenia do publicznej obrony, na podstawie której ww. organ, po rozpatrzeniu odwołania M. I. od uchwały nr [...] Rady z Dyscypliny Psychologia Uniwersytetu [...] z dnia [...] października 2022 r., odmówił przyjęcia rozprawy doktorskiej M. I. oraz dopuszczenia jej do publicznej obrony. Administracyjny tok instancji, zainicjowany przez stronę postępowania, którego istotą jest przejście sprawy administracyjnej z jednej instancji do drugiej dla realizacji, przede wszystkim, ochrony interesu indywidualnego, stanowi podstawowe zadanie organu odwoławczego, czyli ma na celu ponowne rozpatrzenie całej sprawy administracyjnej oraz zastosowanie normy prawa materialnego. Organ ten nie jest związany ustaleniami organu I instancji ani żądaniami strony, a granice jego postępowania wyznacza warunek zachowania tożsamości sprawy administracyjnej w jej trzech elementach, tj.: tzw. kompetencjach merytorycznych (dotyczących strony, treści roszczenia lub prośby oraz podstawy prawnej, na której roszczenie lub prośba się opiera). Organ odwoławczy jest ponadto organem kontroli instancyjnej, jednak czynności wykonywane w tym względzie mają charakter drugoplanowy, uboczny. Jak stanowi art. 2 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, a więc zasada sądowej kontroli legalności decyzji administracyjnej wyrażona w art. 16 § 2 k.p.a. jest bez wątpliwości swoistym zabezpieczeniem, sprawnego działania administracji. Z istoty bowiem państwa prawnego wynika gwarancja dana jednostce - prawa do sądu, wyrażona w normie, wynikającej z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, gdzie wskazano, że "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd". Prawo to zostało jednoznacznie wskazane jako jedno z praw i wolności osobistych. Uzupełnieniem i rozwinięciem tej regulacji jest art. 77 ust. 2 Ustawy Zasadniczej, wskazujący, że: "Ustawa nie może nikomu zamykać drogi sądowej dochodzenia naruszonych wolności lub praw". Prawo do Sądu traktowane jako prawo podmiotowe jednostki, należy zatem rozumieć w ujęciu szerokim, bowiem nie dotyczy ono tylko zabezpieczenia sfery prawa prywatnego, poprzez rozstrzygnięcie sporu wynikającego ze stosunku cywilnoprawnego, czy sfery prawa publicznego regulowanej normami prawa karnego. Prawo do sądu oznacza również, że z ochroną wynikającą z tej normy wiąże się prawo do procedury umożliwiającej zaskarżenie każdego rozstrzygnięcia organu państwowego, niezależnie od tego, czy jest to organ władzy ustawodawczej, wykonawczej czy sądowej. Względy te powodują, że prawo do sądu ma zabezpieczać jednostce zarówno sferę wynikającą z prawa materialnego, jak i proceduralnego. Prawo materialne, poprzez kształtowanie sfery praw bądź obowiązków, a prawo proceduralne, jako gwarancja możliwości egzekwowania dojścia do ukształtowania prawa materialnego. Tzw. prawo do Sądu, w kontekście wyżej wskazanych wywodów, w węższym zakresie, znalazło odzwierciedlenie w zasadzie ogólnej postępowania wyrażonej w art. 16 § 2 k.p.a., czyli zasadzie sądowej kontroli decyzji administracyjnej. W takim wypadku to właśnie Sąd administracyjny - jako niezależny arbiter rozpoznaje w ramach kontradyktoryjnego postępowania spór, jaki powstaje pomiędzy skarżącym rozstrzygnięcie a organem administracji. Z punktu widzenia realizacji kodeksowych zasad ogólnych, podstawowe znaczenie ma możliwość kontroli ich stosowania i przestrzegania, co poza systemem władzy administracyjnej może zostać zweryfikowane jedynie w przypadku istnienia zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Rola zasady sądowej kontroli decyzji administracyjnej wzrosła zatem wśród innych zasad ogólnych, gdyż tylko ta zasada daje pełną możliwość i gwarancję weryfikacji stosowania pozostałych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, jak i norm zasady te realizujących. Sąd wskazuje, że w toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, w postępowaniu przeprowadzonym na podstawie oceny zgodności z prawem, uznać należy, że zaprezentowane w postępowaniu okoliczności stanu faktycznego sprawy nie wskazują na naruszenie norm przy ocenie zaistniałego stanu faktycznego i podjętych działań, które w rezultacie winny mieć na celu doprowadzenie do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Podstawę materialnoprawną decyzji organu stanowił art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), w związku z art. 179 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r.. poz. 1669). Na wstępie poniższych rozważań, Sąd wskazuje, że w toku sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, w postępowaniu przeprowadzonym na podstawie oceny zgodności z prawem, najbardziej istotną kwestią jest wyjaśnienie i wskazanie na argumenty, w tym powołane przy tej okazji przepisy prawa, przemawiające za akceptacją zarzutów podniesionych w złożonej skardze, w kontekście oceny i przyjęcia zaistniałego stanu faktycznego i podjętych działań, które w rezultacie miały na celu doprowadzenie do osiągnięcia stanu zgodnego z prawem. Postępowanie organu drugiej instancji składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania rozstrzygnięcia. W fazie wstępnej organ drugiej instancji jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Poddany analizie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w przeprowadzonym przez organ administracji publicznej - Radę Doskonałości Naukowej w postępowaniu wskazywał na to, że orzeczenie organu I instancji było uchwałą podejmowaną przez określone gremium i to w głosowaniu tajnym. Głosowanie to jest przy tym tajne zarówno dla kandydata, jak i dla jego członków. Z tego powodu uzasadnienie decyzji musi cechować pewna ogólnikowość, gdyż zapadłe w omawianym trybie rozstrzygnięcie stanowi pewną wypadkową szeregu ocen i poglądów, niekoniecznie podzielanych w całości przez całe gremium. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może być wyczerpujące i nie musi ściśle odpowiadać wymogom art. 107 § 3 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 902/09 i z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1226/09). Sąd w pełni podziela powyższe stanowisko, iż powodów rozstrzygnięcia podjętego w trybie tajnego głosowania nie da się przedstawić w formie uzasadnienia, o jakim mowa w art. 107 § 3 k.p.a., a tym samym ograniczenie uzasadnienia wydanej w niniejszej sprawie decyzji Rady nie stanowi naruszenia tego przepisu postępowania. Jak wynika z akt postępowania zarzuty podniesione przez M. I. w odwołaniu, odnoszą się do wielu aspektów obu recenzji, przy czym część z nich odwołuje się do znaczenia słów użytych w recenzjach. Słowa te zostały zinterpretowane na podstawie zawartości słowników języka polskiego i odwoływały się do drugorzędnych aspektów ich znaczenia. Sąd zauważa, że Rada Doskonałości Naukowej właściwie wskazała, iż obie recenzje zostały sporządzone w sposób prawidłowy, albowiem zawierały one elementy oceny wynikające z obowiązujących przepisów prawa w postępowaniu. Recenzenci zawarli w recenzjach uwagi krytyczne i błędy, jak i określili pozytywne walory pracy doktorskiej. Obie recenzje zawierały jasno określoną konkluzję końcową, która wcześniej została umotywowana w toku prowadzonego w recenzji wywodu. Zarzut strony, wskazujący na naruszenie szeregu przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), także nie ma uzasadnienia w okolicznościach faktycznych i prawnych postępowania. Skarżąca winna bowiem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności danego członka komisji doktorskiej. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym prezentowane jest stanowisko, że przepis art. 24 § 3 k.p.a. ma charakter gwarancyjny i służy zapewnieniu bezstronnego wykonywania czynności w postępowaniu administracyjnym. Jego istotą jest eliminacja nawet jedynie potencjalnych wątpliwości co do braku bezstronności pracownika organu, czy biegłego. Dla zastosowania art. 24 § 3 k.p.a. wystarczy więc uprawdopodobnienie istnienia okoliczności mogących wywoływać wątpliwość co do bezstronności, a nie okoliczności powodujących stronniczość. Wystarczy zatem, że z uwagi na konkretną okoliczność nie jest pewne i jasne, czy dana czynność procesowa zostanie wykonana w sposób bezstronny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 47/12, LEX 1139341 oraz przywołane tam orzecznictwo i literatura). Niniejszy przepis może mieć zastosowanie także w zakresie wyłączenia recenzenta, czy członka komisji doktorskiej. Jednakże przepis ten nie służy "wyłączeniu" z postępowania recenzentów, czy członków komisji doktorskiej, którzy wydali negatywne dla kandydata opinie. Zarzut strony skarżącej dotyczący zakresu raportu z Jednolitego Systemu Antyplagiatowego, należy również uznać za chybiony, albowiem należy przyjąć wyjaśnienia w tym zakresie złożone przez Radę Dyscypliny Psychologii Uniwersytetu [...] wskazane w opinii Rady w sprawie odwołania M. I. z dnia 5 grudnia 2022 r. Prawidłowo Rada oceniła, iż wynik badania antyplagiatowego nie był powodem odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej. Jednocześnie, z treści raportu z systemu JSA wynikało, że fragmenty pracy zaznaczone przez system JSA jako podobne zawierały frazy, które odnaleziono we wcześniejszych pracach. Podobieństwo to jednak nie odnosiło się do oryginalnych odpowiedzi osób badanych (na co wskazywała doktorantka), a do pytań kwestionariuszy, które zostały wykorzystane w badaniu, a które nie były autorstwa M. I. Wobec tych okoliczności nie można więc przyjąć, iż przedmiotowe uzasadnienie odnosiło się zarówno do stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. Sąd wskazuje, iż Rada jest organem kolegialnym i podejmuje uchwały w głosowaniu tajnym oraz że przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się w przedmiotowej postępowaniu odpowiednio - uchwała nie musi spełniać wszystkich warunków określonych w art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Z uzasadnienia Rady Doskonałości Naukowej wynika jednak, dlaczego organ zajął w sprawie takie a nie inne stanowisko. Ponadto skarżąca była stroną postępowania odwoławczego, w którym wydano decyzję z dnia [...] października 2023 r., znak: [...], a termin do złożenia podania, o którym mowa w art. 148 k.p.a., w przedmiotowej sprawie, został dochowany. Powoływanie się przez stronę na mankamenty występujące w postępowaniu nie korespondują z ustaleniami poczynionymi w toku administracyjnym sprawy przez organ administracji. To stanowi zatem podstawę o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu, ma rację zatem Rada, iż skarżąca nie uprawdopodobniła istnienia okoliczności, które wskazywałyby na brak bezstronności konkretnego członka komisji doktorskiej. Bezzasadne były zatem podnoszone zarzuty o tendencyjnym traktowaniu dorobku M. I. wynikające z braku obiektywizmu członków komisji doktorskiej. Zdaniem Sądu organ wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, ustosunkował się do żądań i twierdzeń strony oraz uwzględnił słuszny interes strony. Podnieść także należy, że organ administracji publicznej - Rada Doskonałości Naukowej w swojej decyzji z dnia [...] października 2023 r., znak: [...] w przedmiocie przyjęcia rozprawy doktorskiej oraz dopuszczenia do publicznej obrony, dochowała naczelnym zasadom postępowania administracyjnego, w tym zasadzie obiektywizmu, którymi to organ winien kierować się w jego toku. Powyższa argumentacja prowadzi zatem do wniosku, że Rada w przedmiotowym postępowaniu nie naruszyła także zasad dotyczących prawdy materialnej, zaufania, zasad przekonywania i ich gwarancji proceduralnych. Działania Rady pozostają w zgodzie z intencją ustawodawcy, wynikającą z art. 11 k.p.a. Oznacza to, że wszelkie okoliczności, a zwłaszcza te, które miały być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane zostały zrealizowane w sposób pełny, organ bowiem odniósł się do faktów istotnych dla przedmiotowej sprawy. Sąd ponadto uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, m. in. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., które organ popełniłby w toku postępowania, a które uniemożliwiałyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału w sprawie. Tak rozumianego naruszenia w tym zakresie Sąd nie stwierdził w toku przeprowadzonego postępowania. Zasada prawdy obiektywnej, określona w art. 7 k.p.a., nakłada na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym. Orzeczenie wydane przez organ administracji publicznej (w tym wypadku decyzja), winno być zatem ocenione w pełni oraz wnikliwie (art. 77 § 1 k.p.a.). Nie może także przy tym dojść do naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. (swobodna ocena materiału dowodowego, lecz ocena ta nie może nosić znamion dowolności). W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ nie naruszył ponadto dyspozycji przepisu art. 8 § 1 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania, w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do organów władzy publicznej, albowiem zaskarżona decyzja została wydana po dogłębnej analizie istotnych okoliczności sprawy, a skarżąca nie została pozbawiona swoich podstawowych uprawnień procesowych oraz materialnoprawnych. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że organ w sposób należyty i dokładny przeprowadził całość postępowania administracyjnego, a wydana decyzja odpowiada regułom wyznaczonym przez art. 107 § 3 k.p.a. Organ w sposób wyczerpujący, jasny i przekonywujący, mając na uwadze zasadność przesłanek zastosowanych przy wydawaniu swojego rozstrzygnięcia, uzasadnił skarżoną decyzję. Należy zatem uznać, iż nie zaistniały w przeprowadzonym postępowaniu uchybienia formalne, które organ popełniłby w jego toku, a które uniemożliwiają Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału w sprawie. Reasumując, zdaniem Sądu merytoryczne zarzuty podnoszone przez M. I., wskazujące na podstawy prawne do uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia, nie dają podstawy do ich uwzględnienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie wynikającej z dyspozycji art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło