II OZ 1349/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 16 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.C., S.Z. A. s.c. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 245/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z.C., S.Z. A. s.c. w S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lutego 2025 r., nr P.7722.105.2024 16KK, P.7722.108.2024 16MM w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy określającej zakres i sposób doprowadzenia zabudowanych telekomunikacyjnych urządzeń przesyłowych usytuowanych na działce do stanu zgodnego z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 245/25, odrzucił skargę Z.C., S.Z. A. s.c. w S. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 12 lutego 2025 r., nr P.7722.105.2024 16KK, P.7722.108.2024 16MM w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy określającej zakres i sposób doprowadzenia zabudowanych telekomunikacyjnych urządzeń przesyłowych usytuowanych na działce do stanu zgodnego z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane oraz postanowił o zwrocie stronie skarżącej kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi oraz kwotę 5 (pięć) złotych uiszczoną tytułem opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Z.C., S.Z. A. s.c. w S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na wyżej powołane postanowienie w formie elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP, przy piśmie przewodnim z 17 marca 2025 r. Załącznik do wskazanego pisma, zawierający rzeczywistą treść skargi, nie został opatrzony podpisem elektronicznym. W wykonaniu zarządzeń z 22 kwietnia 2025 r. Przewodniczącej Wydziału II pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez: 1. przesłanie do tut. Sądu za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ePUAP) skargi stanowiącej załącznik do pisma z 17 marca 2025 r., opatrzonej podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym; 2. odpisu pełnomocnictwa uwierzytelnionego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Poinformowano również skarżącego, iż skarga załączona do pisma z 17 marca 2025 r. została zeskanowana i przekazana do Sądu w formie dokumentu "pdf" bez opatrzenia jej podpisem elektronicznym. W wykonaniu ww. zarządzeń skarżący został ponadto wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za wydruk skargi wniesionej w formie dokumentu elektronicznego, sporządzanego w celu doręczenia uczestnikom postępowania, w kwocie 5 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwań, pod rygorem odrzucenia skargi. Z urzędowego poświadczenia doręczenia korespondencji (k. 65 akt sądowych) wynika, że powyższe wezwania zostały wysłane (drogą elektroniczną na adres elektroniczny pełnomocnika strony skarżącej) 23 kwietnia 2025 r. Zarządzeniem z 16 maja 2025 r. wezwania zostały uznane za doręczone w dniu 8 maja 2025 r. Siedmiodniowy termin na wykonanie wezwań upływał zatem 15 maja 2025 r. W dniu 14 maja 2025 r. pełnomocnik strony skarżącej przesłał do tut. Sądu w formie papierowej 4 egzemplarze podpisanej odręcznie skargi, 4 egzemplarze podpisanego odręcznie pełnomocnictwa oraz uiścił wpis od skargi i opłatę kancelaryjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd wyjaśnił, że brak podpisu stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Przepis ten stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nieuzupełnienie braków formalnych skargi w terminie wywołuje skutek w postaci jej odrzucenia, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z kolei z art. 46 § 3 p.p.s.a. wynika, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem, bowiem w przypadku osób reprezentowanych przez pełnomocnika, jak stanowi przepis art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Brak pełnomocnictwa również stanowi brak formalny skargi, który podlega uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Następnie Sąd podkreślił, że kwestia nieopatrzenia załączników do formularza pisma ogólnego przesyłanego do sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednym z rodzajów podpisu elektronicznego, była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w uchwale z dnia 6 grudnia 2021 r. sygn. I FPS 2/21 przesądził, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Tożsamy problem występuje w niniejszej sprawie, bowiem wniesiona skarga nie czyniła zadość opisanym wyżej wymaganiom. W związku z powyższym, strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi. Sąd wyjaśnił też, że podpis osobisty w rozumieniu art. 46 § 2a, 2b p.p.s.a. nie jest podpisem odręcznym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. z 2022 r. poz. 671 ze zm.) w zw. z art. 3 pkt 11 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 910/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie identyfikacji elektronicznej i usług zaufania w odniesieniu do transakcji elektronicznych na rynku wewnętrznym oraz uchylające dyrektywę 1999/93/WE (Dz.U.UE.L.2014.257.73), podpisem osobistym jest zaawansowany podpis elektroniczny spełniający wymagania określone w art. 26 ww. rozporządzenia. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu wywiedli Z.C., S.Z. A. s.c. w S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono, na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi, pomimo że skarżący uzupełnili braki skargi w zakresie podpisu przez wysłanie podpisanej skargi. Na podstawie powyższych zarzutów, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § i p.p.s.a., wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2025 r., sygn. akt II SA/Ol 245/25 w przedmiocie odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy w pierwszej kolejności zbadanie z urzędu dopuszczalności skargi i ustalenie, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie wniesiona skarga została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Takim brakiem formalnym uzasadniającym odrzucenie skargi jest między innymi brak sprostania regulacji określającej, że każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Słusznie zauważył Sąd I instancji, że wątpliwości w kwestii zasad wnoszenia przez stronę pism do sądu w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem platformy ePUAP rozstrzygnęła uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 6 grudnia 2021 r., sygn. akt I FPS 2/21, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny, przyjął, że zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 oraz art. 12b § 1 i art. 46 § 2a i 2b p.p.s.a., skargę stanowiącą załącznik do formularza pisma ogólnego, podpisanego podpisem zaufanym, przesłanego przez platformę ePUAP, należy uznać za podpisaną jedynie wówczas, gdy została ona odrębnie podpisana podpisem kwalifikowanym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Z akt sprawy wynika, że skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych przez przesłanie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej sądu (ePUAP) skargi stanowiącej załącznik do pisma z 17 marca 2025 r. opatrzonej podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym oraz odpisu pełnomocnictwa uwierzytelnionego kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym. Wezwanie zawierało również pouczenie o konieczności jego wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pod rygorem odrzucenia skargi. W wyniku nieprawidłowo wykonania zobowiązania Sądu została ona zasadnie odrzucona przez Sąd I instancji. Pełnomocnik kwestionuje stanowisko Sądu, że uzupełnienie braków formalnych skargi (początkowo wniesionej w formie dokumentu elektronicznego) – podpisanym wydrukiem papierowym nie stanowiło o skutecznie wypełnionym zobowiązaniu Sądu. Zarzuty i argumentacja podniesiona w zażaleniu nie dają jednak podstaw do uznania rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd I instancji za błędne. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, a także orzecznictwa, że nie stanowi usunięcia braku formalnego dokumentu elektronicznego okoliczność nadesłania dokumentu w formie papierowej. Skoro bowiem środek odwoławczy wniesiono w formie elektronicznej, to braki formalne takiego dokumentu mogą zostać skutecznie usunięte wyłącznie w sposób właściwy dla tej formy dokumentu i Sąd Wojewódzki wyraźnie o to wzywał. (por. postanowienia NSA z 8.08.2023 r., II OZ 432/23 oraz z 19.12.2024 r., II OZ 743/24) Skoro ustawodawca przewidział odrębne wymogi formalne wnoszenia pism drogą elektroniczną i przewidział warunki kiedy zachowana zostanie forma pisemna ich wnoszenia, to nie robił tego rozróżnienia bezcelowo. Miało to służyć wskazaniu warunków jakie niesie ze sobą skorzystanie z formy elektronicznej. Jeśli strona decyduje się na taką formę, to powinna dochować wszelkich reguł jakie dla tej formy są przewidziane. (por. postanowienie NSA z 17.05.2022 r., II OZ 280/22) W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.