II FSK 1200/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia WSA (del.) Artur Kot, Protokolant Natalia Simaszko, po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 989/21 w sprawie ze skargi E. S. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 lipca 2021 r. nr 0115-KDIT2.4011.103.2021.2.KC w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Wr 989/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu skargi E. S. (dalej jako "Skarżąca"), uchylił w całości interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 lipca 2021 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych (treść uzasadnienia ww. wyroku oraz innych wyroków sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W skardze kasacyjnej Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", naruszenie: 1) prawa materialnego, tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z poźn. zm.) - powoływanej dalej jako "u.p.d.o.f.", poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegającą na uznaniu przez Sąd, że spłata otrzymana przez współwłaściciela w zamian za udział we współwłasności nieruchomości nie stanowi przychodu w rozumieniu tego przepisu, gdy tymczasem właściwa subsumpcja przedstawionego stanu faktycznego do wskazanego przepisu ustawy podatkowej winna skutkować uznaniem przez Sąd, że na skutek przyznania nieruchomości jednemu ze współwłaścicieli w zamian za spłatę pieniężną doszło do odpłatnego zbycia przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, w związku z czym po stronie Skarżącej powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych; 2) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 151 P.p.s.a., w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) u.p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem prawa materialnego w sytuacji, gdy do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi. W związku z powyższym Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postepowania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i o przyjęcie w uzasadnieniu wyroku, że przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości nabytej w drodze spadku lub darowizny przed upływem pięciu lat od jej nabycia za kwotę nie wyższą niż wartość nieruchomości ustalona na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Spór w niniejszej sprawie dotyczy kwestii opodatkowania na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. spłaty otrzymanej w ramach działu spadku przez Skarżącą jako spadkobierczynię od drugiego spadkobiercy, przy czym wysokość tej spłaty nie przekracza wartości udziału Skarżącej w odziedziczonej nieruchomości. Analogiczny problem prawny był przedmiotem analizy i wypowiedzi orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w szeregu wyroków tego Sądu (wyroki z dnia: 28 lipca 2017 r. sygn. akt II FSK 1432/16, 3 marca 2020 r. sygn. akt II FSK 1557/18, 7 maja 2021 r. sygn. akt 342/21, 10 grudnia 2021 r. sygn. akt II FSK 1115/21). Zwrócił na to również uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. We wszystkich tych wyrokach przyznano rację zwracającym się z takim problem podatnikom i tym samym nie podzielono przeciwnego poglądu organów podatkowych, prezentowanego również w rozpoznawanej sprawie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wraz z uzasadniającą je argumentacją wyrażone w wyżej powołanych wyrokach tego Sądu. Stwierdzić więc należy, że skoro w wyniku działu spadku nie doszło do przyrostu mienia spadkobiercy w stosunku do wartości nabytego uprzednio udziału spadkowego, czynność taka nie może być utożsamiana z nabyciem nieruchomości (udziału w nieruchomości ponad udział w spadku) w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Natomiast, aby można było mówić o powstaniu przychodu w sytuacji wskazanej w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. należałoby wykazać, że zdarzenie polegające na odpłatnym zbyciu nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości spowodowało w majątku podatnika przyrost majątku. W wypadku zatem, w którym spadkobierca w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości otrzymuje od innego spadkobiercy spłatę stanowiącą równowartość, tak jak w niniejszej sprawie, udziału nabytego w drodze spadkobrania, nie powstaje przyrost majątku rozumiany jako zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów w tym majątku. Dochodzi tylko do zmiany ekonomicznej w majątku nieprzekładającej się na sytuację prawnopodatkową. Tego rodzaju odpłatne zbycie jest dla tego spadkobiercy neutralne podatkowo w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. To zaś oznacza, że zniesienie współwłasności nieruchomości, w wyniku którego jej współwłaściciel (spadkobierca) w zamian za udział we współwłasności nieruchomości otrzymuje spłatę, będącą jego równowartością, nie uzyskuje przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., nawet wówczas, gdyby inne przesłanki opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości zostały spełnione. Skoro we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazano, że wartość spłaty nie przekracza wartości udziału Skarżącej jako współwłaścicielki (spadkobierczyni) w nieruchomości będącej przedmiotem zniesienia współwłasności, to brak jest podstaw do uznania za zasadne stanowiska Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, że Skarżąca w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości i otrzymania spłaty uzyskała przychód w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Mając powyższe na uwadze, za niezasadne uznać zatem należy sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia ww. przepisu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako niemającą usprawiedliwionych podstaw.