III SAB/Gd 118/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-06-12
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Janina Guść, Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Gdyni dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, pomimo udzielenia odpowiedzi na wniosek w ustawowym terminie, jeśli odpowiedź ta była niepełna i wymijająca?Ratio decidendi
Prezydent Miasta Gdyni dopuścił się bezczynności w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ udzielona odpowiedź na wniosek była niepełna i wymijająca, nie wyjaśniając stanu wiedzy organu ani nie wskazując jednoznacznie, czy dysponuje żądaną informacją. Bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż odpowiedź została udzielona w ustawowym terminie, a jej treść wynikała z niewłaściwej interpretacji obowiązków organu.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Prezydenta Miasta Gdyni, pytając o termin ogłoszenia postępowania na wykonanie dokumentacji projektowej oraz o powody opóźnienia w tym zakresie. Prezydent Miasta Gdyni odpowiedział, że Urząd nie dysponuje wiedzą, a dysponentem informacji jest Zarząd Dróg i Zieleni (ZDiZ). Skarżący zarzucił niepełną i wymijającą odpowiedź, domagając się zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko, że nie dysponuje informacjami. Sąd uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Prezydenta Miasta Gdyni do rozpoznania wniosku skarżącego M. K. z dnia 10 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdzono, że Prezydent Miasta Gdyni dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądzono od Prezydenta Miasta Gdyni na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Asesor WSA Adam Osik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Gdyni w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta Gdyni do rozpoznania wniosku skarżącego M. K. z dnia 10 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent Miasta Gdyni dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta Miasta Gdyni na rzecz skarżącego M. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. K. (dalej także jako: "wnioskodawca" albo "skarżący") wnioskiem z dnia 10 lutego 2025 r., złożonym za pośrednictwem ePUAP, wystąpił do Urzędu Miasta Gdyni o udostępnienie informacji publicznej poprzez odpowiedź na następujące pytania:
1) kiedy zostanie ogłoszone postępowanie na wykonanie dokumentacji projektowej ww. inwestycji ?
2) jakie powody stały na przeszkodzie w ogłoszeniu postępowania w terminie deklarowanym w piśmie z dnia 3 września 2024 r.?
Prezydent Miasta Gdyni, odpowiadając na przedmiotowy wniosek, poinformował wnioskodawcę, pismem z dnia 21 lutego 2025 r., że Urząd Miasta Gdyni nie dysponuje wiedzą w zakresie kwestii objętych wnioskiem o dostęp do informacji publicznej, gdyż dysponentem tych informacji jest Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni (dalej także jako: "ZDiZ") z uwagi na powierzenie temu podmiotowi do realizacji zadania z Budżetu Obywatelskiego "Pasy ruchu dla rowerów na ul. [...]". Wyjaśniono przy tym, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie wyposażyła organ władzy publicznej w kompetencje do przekazywania wniosku według właściwości.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K., zarzucając Prezydentowi Miasta Gdyni naruszenie art. 13 ust. 1-2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U.
z 2022 r., poz. 902; powoływana dalej jako: "u.d.i.p."), domagał się zobowiązania organu do rozpatrzenia jego wniosku o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania.
Zdaniem skarżącego, organ udzielił mu odpowiedzi niepełnej i wymijającej.
W tym zakresie skarżący podniósł, że swój wniosek skierował do Prezydenta Miasta Gdyni - organu wykonawczego Gminy Miasta Gdynia. Udzielona odpowiedź powinna opierać się o stanie wiedzy organu, a nie obsługującego go urzędu.
Skarżący zaznaczył, że ustawa nadaje prezydentowi miasta - organowi wykonawczemu gminy, znacznie większe kompetencje, niż tylko kierowanie urzędem. Aby zweryfikować, czy Prezydent Miasta Gdyni jest dysponentem żądanej informacji publicznej, należy ustalić zakres kompetencji prezydenta w procesie budżetu obywatelskiego.
Zgodnie z art. 5 ustawy o samorządzie gminnym, budżet obywatelski jest szczególną formą konsultacji publicznych, a w ramach budżetu obywatelskiego mieszkańcy w bezpośrednim głosowaniu decydują corocznie o części wydatków budżetu gminy. Zasady i tryb przeprowadzenia Budżetu Obywatelskiego ustala rada gminy w drodze uchwały.
Obowiązującą w Mieście Gdynia uchwałą, o której mowa w art. 5 ust. 7 ustawy o samorządzie gminnym, jest uchwała nr XXIII/749/20 Rady Miasta Gdyni z dnia 28 października 2020 r. w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia Budżetu Obywatelskiego (dalej: "uchwała ws. BO"). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 uchwały ws. BO, jednym z etapów budżetu obywatelskiego jest realizacja projektów. Uchwała ws. BO nie zawiera unormowania wskazującego organ lub jednostkę organizacyjną gminy odpowiedzialny za jej wykonanie, w tym za realizację projektu. Unormowanie takie nie mogło znaleźć się w uchwale, gdyż wynika ono z przepisów ustawowych. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa.
Stosownie do § 36 ust. 1 uchwały ws. BO, w ciągu 60 dni od ogłoszenia wyników głosowania Prezydent wskazuje jednostki miejskie odpowiedzialne za realizację każdego wybranego projektu.
Pod pojęciem "jednostki miejskie" należy rozumieć: a. Urząd Miasta Gdyni, b. jednostki budżetowe Gminy Miasta Gdyni, c. samorządowe zakłady budżetowe, d. samorządowe instytucje kultury, e. samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej stworzone przez Miasto Gdynię, f. spółki prawa handlowego z udziałem Gminy Miasta Gdyni.
Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni jest jednostką organizacyjną Miasta Gdynia (jednostką budżetową).
Przepis § 36 ust. 1 uchwały ws. BO nie przenosi ustawowych kompetencji Prezydenta Miasta na "jednostkę miejską", w tym na jednostkę budżetową, w przypadku, gdy jednostka ta zostanie wskazana jako właściwa do realizacji danego projektu. Przepis ten ma charakter organizacyjny. Zgodnie z przepisami ustawowymi, zadania gminy realizowane są bezpośrednio przez prezydenta miasta przy pomocy urzędu miasta (art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), albo pośrednio, przy pomocy jednostki organizacyjnej, w tym jednostki budżetowej (art. 9 ustawy o samorządzie gminnym, art. 11 ustawy o finansach publicznych). § 36 ust. 1 uchwały ws. BO normuje obowiązek, aby prezydent miasta w określonym terminie wskazał konkretną jednostkę (wydział urzędu miasta, jednostkę organizacyjną), która ma podjąć działania w celu realizacji projektu. Obowiązek realizacji projektu, tj. obowiązek wykonania postanowień uchwały ws. BO ciąży na Prezydencie Miasta Gdyni.
Konkludując, skarżący stanął na stanowisku, że wyjaśnienia organu (podmiotu odpowiedzialnego za nadzór nad Zarządem Dróg i Zieleni w Gdyni), iż nie dysponuje żądaną informacją publiczną, są wątpliwe.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Gdyni, wnosząc o jej oddalenie, podkreślił, że nie dysponuje objętymi wnioskiem informacjami publicznymi i z tej racji pisemna informacja udzielona skarżącemu wyłącza jego bezczynność.
Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni jest jednostką prowadzącą sprawę, której dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej, a więc jest naturalne, że to ta jednostka dysponuje wnioskowanymi przez skarżącego informacjami. Jednostka ta w sensie prawnym ma znaczną samodzielność, chociażby poprzez przyznanie jej zdolności sądowej na mocy art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a."), a więc np. w razie zwrócenia się o informację publiczną do tej jednostki, to ta jednostka (pomimo braku osobowości prawnej) mogłaby być stroną ewentualnego postępowania sądowoadministracyjnego.
Zdaniem organu, decydującym kryterium nie powinno być eksponowane w skardze kryterium kompetencyjne, ale kryterium faktyczne, tj. czy organ w rzeczywistości, faktycznie dysponuje daną informacją. Kryterium kompetencyjne może mieć co najwyżej charakter jedynie pomocniczy i to przede wszystkim w ocenie wiarygodności odpowiedzi organu, co do braku dysponowania informacjami.
Skarżący w piśmie procesowym z dnia 26 marca 2025 r., stanowiącym replikę na odpowiedź organu na skargę, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 2571/12, zaznaczył, że przyczyny nieposiadania przez organ informacji publicznej, mieszczącej się w zakresie jego właściwości rzeczowej, pozostają bez wpływu na obowiązek realizacji wniosku o jej udostępnienie i ocenę działań organu pod kątem ewentualnej bezczynności. W przeciwnym wypadku prawo do informacji publicznej pozostałoby prawem iluzorycznym, skoro organ mógłby w każdym wypadku uwolnić się od obowiązku realizacji wniosku o udostępnienie żądanej informacji publicznej.
Skarżący dodał, odnosząc się do stanu faktycznego sprawy przedstawionego przez organ w odpowiedzi na skargę, że nie można uznać za "bezsporny" fakt, że to Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni jest jednostką prowadzącą sprawę, której dotyczy wniosek o dostęp do informacji publicznej. W Biuletynie Informacji Publicznej prowadzonym dla procesu budżetu obywatelskiego w Gdyni jako jednostka realizująca projekt wskazany jest zarówno Zarząd Dróg i Zieleni (jednostka budżetowa Gdyni), jak i Wydział Inwestycji Referat Zrównoważonej Mobilności Urzędu Miasta Gdyni (podległy bezpośrednio Prezydentowi Miasta Gdyni).
Skoro realizacja projektu prowadzona jest we współudziale Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta Gdyni, skarżący miał uzasadnioną podstawę do zwrócenia się o informację publiczną do organu - nie tylko w oparciu o wynikające z ustawy kompetencje organu do posiadania informacji, ale także z uwagi na realizowanie projektu przez podległy organowi Urząd Miasta.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2025 r., stanowiącym odpowiedź na replikę skarżącego, organ wskazał, że z dniem 8 lutego 2022 r. Referat Zrównoważonej Mobilności - Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta Gdyni przekazał dokumentację dotyczącą przedmiotowego projektu do realizacji ZDiZ. Od tej daty sprawę prowadzi Samodzielny Referat Sygnalizacji Świetlnej i Planowania Transportu będący w strukturze ZDiZ z uwagi na to, że w związku z koniecznością wytyczenia pasów rowerowych przez skrzyżowanie al. [...] z ul. [...], niezbędne są zmiany w istniejącej sygnalizacji świetlnej. Referat ten w ramach swoich kompetencji może jednocześnie sporządzić stosowny projekt i wprowadzić go w życie. Przed udzieleniem odpowiedzi wnioskodawcy dokonano weryfikacji, że ZDiZ jest wyłącznym dysponentem informacji. Organ dodał, że wnioskodawca w dniu złożenia wniosku o dostęp do informacji publicznej był świadomy, że obecnie projekt realizuje tylko ZDiZ, albowiem sam napisał: "Pomimo upływu przeszło 4,5 roku, urzędnicy nie dysponują nawet dokumentacją projektową, a rażąco długie "prace przygotowawcze" prowadzone przez najpierw przez Referat Zrównoważonej Mobilności, a obecnie przez ZDiZ w Gdyni skutkować będą znaczącym wzrostem kosztów realizacji projektu z uwagi na wzrost inflacji (od połowy 2020 r. do dziś inflacja skumulowana wynosi ok 40 %)".
Ponadto, organ zauważył, że w dniu 28 marca 2025 r. ZDiZ przekazał Radzie Dzielnicy [...] w Gdyni harmonogram realizacji projektu. Wobec faktu, iż skarżący pełni funkcję radnego w tej dzielnicy, zasadnie można założyć, iż informacje będące przedmiotem wniosku są mu już znane.
Niezależnie od powyższego, organ nadmienił, że pytanie nr 2 zawarte we wniosku o dostęp do informacji publicznej, nie stanowi zapytania w trybie dostępu do informacji publicznej. Wnioski dotyczące w swojej treści pytań o wyjaśnienia, motywacje i tłumaczenia organu nie są objęte zakresem przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej i jako takie nie podlegają udostępnieniu w trybie jej przepisów. Udostępnieniu podlega bowiem sama informacja, a nie przyczyny, dla których dana informacja ma określoną treść, czy z powodu których została podjęta bądź też nie przez dany organ.
Skarżący, w piśmie z dnia 18 kwietnia 2025 r., przyznał, że pełni funkcję radnego Rady Dzielnicy [...], niemniej okoliczność ta, jego zdaniem, pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Korespondencja mailowa przesłana radnym dzielnicy nie stanowi informacji publicznej. Korespondencja ta w swej formie i treści nie spełnia bowiem wymagań stawianych przez ustawę o dostępie do informacji publicznej. Są to dokumenty wewnętrzne. Skarżący zakwestionował, aby w ramach swojej działalności w Radzie Dzielnicy [...] otrzymał od organu informację będącą realizacją wniosku o dostęp do informacji publicznej. Wskazując w tym zakresie, że organ nie przedstawił na tę okoliczność żadnego dowodu, a jego twierdzenia są gołosłowne.
Skarżący zakwestionował także stanowisko organu, że pytanie o powody, które stały na przeszkodzie w ogłoszeniu postępowania w terminie deklarowanym w piśmie z dnia 3 września 2024 r., było pytaniem o opinie. Zdaniem skarżącego, pytanie dotyczyło informacji o obiektywne fakty, znane organowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8) oraz bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9).
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Stosownie do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1b). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie zaś z § 2 omawianego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Orzekając w tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że przedmiotowa skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.
W niniejszej sprawie skarżący zarzuca Prezydentowi Miasta Gdyni (dalej zwany również - "organem") bezczynność w sprawie udzielenia informacji publicznej.
Skarżący zwrócił się w dniu 10 lutego 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: 1. kiedy zostanie ogłoszone postępowanie na wykonanie dokumentacji projektowej inwestycji ww. projektu ? ("Pasy ruchu dla rowerów na ul. [...]", projekt budżetu obywatelskiego) oraz 2. jakie powody stały na przeszkodzie w ogłoszeniu postępowania w terminie deklarowanym w piśmie z dnia 3 września 2024 r.?
W odpowiedzi z dnia 21 lutego 2025 r. udzielonej w ustawowym terminie (14 dni) poinformowano skarżącego, że "Urząd nie dysponuje wiedzą odnośnie zawartych we wniosku pytań. Dysponentem tej informacji jest Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni (...)". W ocenie organu, treść powyższej odpowiedzi, nie pozwala na skuteczne postawienie zarzutu bezczynności. Natomiast, zdaniem skarżącego, nie można uznać, że odpowiedź została mu udzielona gdyż jest wymijająca i niepełna.
Pojęcie bezczynności zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z ze zm., dalej - "k.p.a.") przez wskazanie, że jest to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy organ administracji publicznej nie podjął w przewidzianym terminie żadnych czynności w sprawie lub co prawda prowadził postępowanie, ale pomimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął w terminie stosownej czynności (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el.).
Natomiast tryb udostępniania informacji w całości reguluje ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm., zwana dalej - "u.d.i.p."). Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, normuje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej.
W postępowaniu toczącym się na podstawie u.d.i.p. nie stosuje się przepisów k.p.a., z wyjątkiem, o którym mowa w art. 16 ust. 2 u.d.i.p., wobec czego przed wniesieniem skargi nie ma obowiązku wyczerpania trybu przewidzianego w art. 53 § 2b p.p.s.a., a zatem nie zachodziła konieczność wniesienia ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Stanowisko to jest utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki NSA z dnia 4 marca 2020 r., I OSK 1917/18 i 21 listopada 2019 r., I OSK 4287/18).
Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej oznacza w praktyce niepodjęcie stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 u.d.i.p.
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, niejasnej, czy niewiarygodnej, oraz gdy odmawia jej udzielenia w nieprzewidzianej do tej czynności formie, ponadto nie informuje strony o tym, że nie posiada wnioskowanej informacji lub też, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej.
Zgodnie art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Natomiast informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Z kolei rodzaje informacji, które ustawa w ramach katalogu otwartego uznaje w szczególności za informację publiczną, określone zostały w art. 6 u.d.i.p. Udostępnianiu podlega informacja publiczna, w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o ich organizacji oraz o organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b i lit. d u.d.i.p.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.d.i.p., informację publiczną stanowi również informacja o zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym m.in. o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (pkt 3 lit. a) oraz dane publiczne, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności m.in. treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć (pkt 4 lit. a). Podobnie informacją taką są dane o majątku jednostek samorządu terytorialnego (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p.).
Informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne, przez osoby pełniące funkcje publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują.
Jednak - co istotne - w stosunku do informacji, która ze względu na swój charakter jest informacją publiczną i może być udostępniona, stan bezczynności ustaje zasadniczo w sytuacji, gdy organ udostępni żądaną informację w zakresie i w formie określonej we wniosku przez podmiot zainteresowany jej uzyskaniem.
Prawidłowe rozpoznanie wniesionej skargi wymagało zatem udzielenia odpowiedzi na pytanie czy w okolicznościach niniejszej sprawy można przyjąć, że skarżącemu została udostępniona żądana przez niego informacja ? Innymi słowy, czy odpowiedź Prezydenta Miasta Gdyni z dnia 21 lutego 2025 r. na złożony przez skarżącego wniosek z dnia 10 lutego 2025 r. stanowiła realizację ciążącego na organie obowiązku w świetle przywołanych powyżej przepisów ustawy o dostępnie do informacji publicznej ?
Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić negatywnej odpowiedzi. Tym samym na dzień wniesienia niniejszej skargi, jak i na moment orzekania przez Sąd, Prezydent Miasta Gdyni pozostawał w bezczynności.
Na wstępie trzeba zaznaczyć, że nie może budzić wątpliwości, że adresatem wniosku skarżącego z dnia 10 lutego 2025 r. był Prezydent Miasta Gdyni.
Jego treść jednoznacznie wskazuje na skierowanie żądania do Prezydenta Miasta Gdyni, mimo wpisania jako adresata Urzędu Miasta Gdyni ("zwracam się do Prezydenta Miasta Gdyni z wnioskiem o dostęp do informacji publicznej przez odpowiedź na poniższe pytania..."). Jak zauważył słusznie skarżący udzielona odpowiedź powinna opierać się więc na stanie wiedzy tego organu czyli Prezydenta Miasta Gdyni, a nie Urzędu. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że nie było kwestionowane w sprawie, iż Prezydent Miasta Gdyni jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Tym samym skarżący kierując wniosek do tego podmiotu, co do zasady, powinien się spodziewać uzyskania stosownej odpowiedzi na postawione pytania lub wyjaśnień, od tego organu.
Urząd definiowany jest jako zorganizowany zespół osób (pracowników administracji publicznej) przydatnych do pomocy organowi administracji publicznej celem merytorycznej i technicznej obsługi tego organu. Urząd to część aparatu administracyjnego, spełniająca poważny zakres zadań należących z reguły bezpośrednio do organu administracji stojącego na czele urzędu.
Dlatego nie jest zrozumiałe, dlaczego w odpowiedzi stwierdza się, że to "Urząd nie dysponuje wiedzą odnośnie zawartych we wniosku pytań". Czyni to udzieloną odpowiedź niejasną i wymijającą. Jednocześnie pozwala rzeczywistemu adresatowi wniosku - Prezydentowi Miasta Gdyni na "uniknięcie" udzielenia odpowiedzi, jak również na nie wyjaśnienie stanu swojej wiedzy w zakresie postawionych przez skarżącego pytań. Trzeba też zgodzić się ze skarżącym, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem w orzecznictwie sądów administracyjnych, udzielenie informacji niepełnej, niegodnej z wnioskiem lub nieadekwatnej do treści żądania świadczy o bezczynności podmiotu, do którego wniosek został skierowany. Tym samym taki sposób procedowania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nie może zostać zaakceptowany. Pismo z dnia 21 lutego 2025 r. nie może stanowić odpowiedzi organu, do którego wniosek został skierowany, gdyż nie wynika z niego, czy i jaką wiedzą dysponuje Prezydent Miasta Gdyni odnośnie postawionych przez skarżącego pytań. Czyni to również odpowiedź niejasną i nasuwającą wątpliwości. Nie można więc w takiej sytuacji mówić o udzieleniu odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej.
Nadto, w piśmie z dnia 21 lutego 2025 r. Urząd podnosząc, że nie dysponuje wiedzą odnośnie zawartych we wniosku pytań wskazał, że "dysponentem" żądanej informacji jest Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni z uwagi na powierzenie temu podmiotowi do realizacji zadania z budżetu obywatelskiego "Pasy ruchu dla rowerów na ul. [...]" i skarżący powinien wystąpić bezpośrednio do niego. Należy mieć jednak na uwadze, że Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni jest jednostką organizacyjną Miasta Gdyni, działającą w formie jednostki budżetowej (okoliczność poza sporem). Nie była również w sprawie kwestionowana kompetencja Prezydenta Miasta Gdyni w procesie realizacji budżetu obywatelskiego oraz powierzenie Zarządowi Dróg i Zieleni w Gdyni do wykonania spornego projektu, stanowiącego zadanie z budżetu obywatelskiego ("Pasy ruchu dla rowerów na ul. [...]"). Przy czym, w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2025 r. organ wyjaśnił, że od 8 lutego 2022 r. projektem zajmuje się Zarząd Dróg i Zieleni w Gdyni, wcześniej zaś jego realizacja należała do Referatu Zrównoważonej Mobilności - Wydziału Inwestycji Urzędu Miasta Gdyni. Od tej zaś daty sprawę prowadzi Samodzielny Referat Sygnalizacji Świetlnej i Planowania Transportu (dalej w skrócie jako - "Samodzielny Referat"), będący w strukturze Zarządu Dróg i Zieleni w Gdyni. W piśmie tym organ wskazał również na okoliczność przekazania dokumentacji dotyczącej projektu do realizacji ZDiZ, a także harmonogramu realizacji projektu do Rady Dzielnicy [...] w Gdyni.
Zatem nie może ujść uwadze, że z tych twierdzeń organu wynika: po pierwsze, że wiedzą de facto w zakresie postawionych przez skarżącego pytań powinien dysponować ww. Samodzielny Referat, działający w ramach ZDiZ; po drugie, że istnieją dokumenty dotyczące projektu, w tym harmonogram realizacji projektu. Tym samym nie można wykluczyć, że z tych dokumentów, a zwłaszcza z harmonogramu realizacji projektu, mogą wynikać powody czy też przeszkody w ogłoszeniu postępowania w pierwotnie deklarowanym terminie (pismo z dnia 3 września 2024 r.) czy też inne informacje. Jak słusznie podniósł WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 14 kwietnia 2023 r., III SA/Gd 49/23 "organ nie jest obowiązany do udostępnienia informacji jeżeli pytanie nie dotyczy informacji publicznej, jak również w sytuacji, gdyby w celu udostępnienia żądanej informacji musiał dokonywać ocen lub analiz, którymi nie dysponuje. Jeżeli organ planuje dokonanie zmian w sprawie o zakresie publicznym oraz posiada dokumentację dotyczącą wskazanego zagadnienia, winien udostępnić skarżącemu żądaną informację. Obowiązku takiego organ nie posiada jeżeli nie dysponuje dokumentacją zawierającą odpowiedzi na zadanie pytania. Jeżeli organ takimi dokumentami nie dysponował i odpowiedź na pytania skarżącego wymagałaby od organu formułowania nowych ocen, organ winien poinformować o tym wnioskodawcę w formie pisemnego zawiadomienia. Natomiast w sytuacji gdy organ dysponował dokumentami dotyczącymi wskazanych przez wnioskodawcę zagadnień, takich jak to, kiedy planowane zmiany zostaną wdrożone oraz dotyczące powodów przygotowywania zamiennego projektu organizacji ruchu, winien je udostępnić w zakreślonym ustawą terminie. Zagadnienia te dotyczą bowiem spraw publicznych". Stanowisko to należy w pełni zaaprobować.
W sytuacji więc zwrócenia się o udzielenie informacji bezpośrednio do organu administracji publicznej (samorządowej) realizującego swoje obowiązki poprzez określoną jednostkę organizacyjną (zwłaszcza będącą w posiadaniu dokumentów, z których informacje mogą wynikać) organ ten powinien zwrócić się o żądaną informację do tej jednostki, a następnie przekazać ją podmiotowi wnioskującemu. W ocenie Sądu, wykonywanie przez Prezydenta Miasta Gdyni obowiązków przy pomocy określonej jednostki organizacyjnej lub jednostek organizacyjnych, nie zwalnia, i nie może zwolnić organu z obowiązku udostępniania informacji publicznej pozostającej w zakresie jego kompetencji i realizowanych zadań. Niewątpliwie, organ powinien posiadać wiedzę o faktycznym dysponencie żądanych informacji, będącym podmiotem (jednostką), któremu zostały powierzone określone zadania. Dlatego wbrew stanowisku Prezydenta Miasta Gdyni, w świetle poczynionych rozważań, udzielona skarżącemu przez Urząd odpowiedź z dnia 21 lutego 2025 r. nie mogła także z tych względów "wyłączyć bezczynności" organu.
Ponadto, podnoszona w piśmie procesowym z dnia 14 kwietnia 2025 r. okoliczność przekazania harmonogramu realizacji projektu Radzie Dzielnicy [...] w Gdyni, w której skarżący jest radnym, nie może zwolnić organu z obowiązku udzielenia żądanej odpowiedzi na postawione pytania. Ustawodawca określił bowiem szczegółowo tryb, formę oraz zasady udostępniania informacji publicznej i tylko w tych ramach może nastąpić skuteczna realizacja tego obowiązku przez organ. Można dodać, że skarżący zaprzeczył, aby informacje objęte żądaniem wniosku były mu znane. Trzeba pamiętać, że wskazana regulacja zawarta w ustawie o dostępie do informacji publicznej ma zagwarantować realną i powszechną możliwość kontroli działalności publicznej w zakresie wykonywanych przez dane podmioty zadań publicznych.
Jeżeli natomiast organ uznał, że pytanie (wniosek) nie stanowi informacji publicznej to powinien dać temu wyraz w udzielonej skarżącemu odpowiedzi przedstawiając swoje stanowisko (co również nie nastąpiło). Jednocześnie pytanie o powody lub przeszkody w ogłoszeniu postępowania na wykonanie dokumentacji projektowej w deklarowanym terminie nie jest równoznaczne z pytaniem o motywy działania organu, jak też o wyjaśnienia lub tłumaczenia organu w tym zakresie. Nie stanowi ono także wniosku o opinię organu. Jak już zaznaczono w powyżej dokonanych rozważaniach, nie można wykluczyć możliwości wskazania takich powodów lub przyczyn w oparciu o dokumenty pozostające w dyspozycji organu.
W konsekwencji powyższych rozważań, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, zobowiązując Prezydenta Miasta Gdyni do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 10 lutego 2025 r. w terminie 14 dni od daty otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.
Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w punkcie drugim sentencji wyroku Sąd orzekł, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, stwierdzając jednocześnie że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).
Orzekając w zakresie uregulowanym w przepisie art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne (por. m.in. wyroki: WSA w Białymstoku z dnia 11 maja 2017 r., II SAB/Bk 38/17; WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2017 r., II SAB/Łd 13/17 oraz WSA w Krakowie z dnia 22 marca 2017 r., II SAB/Kr 35/17). Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14).
Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2015 r.; sygn. akt II OSK 652/15), co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony. Tak więc, kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami i regulacjami prawnymi Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za taką oceną przemawia udzielenie odpowiedzi z zachowaniem 14 dniowego terminu. Natomiast jej treść wynikała zasadniczo z niewłaściwej interpretacji obowiązków organu. Trudno też mówić w okolicznościach rozpoznawanej sprawy o zaniechaniu lub złej woli organu.
O kosztach postępowania orzeczono w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego tytułem zwrotu kosztów postępowania kwotę 597 zł, na którą składa się wpis sądowy (100 zł), opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego (480 zł).
Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło