II SA/Gl 202/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-06-26
Skład orzekający: Wojciech Gapiński, Tomasz Dziuk, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych może zostać nałożona, gdy brak osiągnięcia tego poziomu wynika z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a waga naruszenia jest znikoma?Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych ma charakter obiektywny i jej nałożenie nie zależy od winy przedsiębiorcy. Przesłanką wymierzenia jest bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązku. Waga naruszenia nie jest znikoma, gdy znacząco odbiega od wymaganego poziomu recyklingu, co stanowi zagrożenie dla celu ochrony środowiska. Przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być stosowany w celu obejścia przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, a jego zastosowanie wymaga szczególnej ostrożności.Stan faktyczny
Prezydent Miasta nałożył na P. Sp. z o.o. karę pieniężną za nieosiągnięcie w 2021 r. wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych (14,62% zamiast 20%). Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów, obiektywny charakter odpowiedzialności, brak winy oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zastosowania art. 189f k.p.a. dotyczącego odstąpienia od nałożenia kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant specjalista Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 16 grudnia 2024 r. nr SKO.OS/41.9/411/2024/10913/RN w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu oddala skargę.
Decyzją z dnia 23 maja 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta J. nałożył na obecnie skarżącą P. Sp. z o.o., jako podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, karę pieniężną w wysokości 1015 zł za niewykonanie w 2021 r. obowiązku osiągnięcia, w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych, poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 20% wagowo.
Jako podstawę prawną organ wskazał m.in. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 9g pkt 1, art. 3b ust. 1 pkt 1 oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie: t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733 dalej u.c.p.g.), art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej w skrócie k.p.a.).
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca od [...] 2012 r. posiada aktywny wpis w rejestrze działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości prowadzonym przez Prezydenta Miasta J.. Według sprawozdania skarżącej znajdującego się w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami (BDO) w 2021 r. skarżąca odbierała odpady komunalne z terenu miasta J. na podstawie umów zawartych z właścicielami nieruchomości. Było to 15 właścicieli nieruchomości. Natomiast według informacji zawartej w Dziale VI Tabeli B osiągnięty przez skarżącą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w 2021 r. w ramach działalności prowadzonej na podstawie umów z właścicielami nieruchomości wyniósł 14,62%. Według organu oznacza to zaś, że skarżąca nie osiągnęła wymaganego poziomu 20 %. Wymóg jego osiągnięcia wynika z art. 9g pkt 1 w związku z art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. Niewykonanie tego obowiązku oznacza, że zgodnie z art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. skarżąca podlega karze pieniężnej.
Sposób wyliczenia wysokości kary pieniężnej został szczegółowo opisany w uzasadnieniu decyzji. Organ wyjaśnił, że według sprawozdania skarżącej łączna masa odpadów komunalnych przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi wynosiła 9,9879 Mg; łączna masa odebranych odpadów komunalnych wynosiła 68,3100 Mg; poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, obliczony na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł, 14,62%. Tym samym różnica pomiędzy wymaganym do osiągnięcia poziomem, a osiągniętym poziomem wyniosła 5,38%, a tzw. brakująca masa odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu wyniosła 3,6751 Mg. Skoro zaś jednostkowa stawka opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku określona w załączniku nr 2 do obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2020 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2021 wynosiła 276,21 zł za umieszczenie na składowisku 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, to wysokość kary wyniosła 1015,09 zł. Organ wyjaśnił przy tym, że zgodnie z art. 9zf u.c.p.g., do kar pieniężnych stosuje się przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, a zgodnie z art. 63 ust. 1 tejże ustawy, kwotę kary pieniężnej zaokrąglono do pełnej kwoty i w konsekwencji wartość kary pieniężnej wynosi 1015 zł.
Skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Jednak nie przyniosło ono oczekiwanego przez nią skutku, gdyż zaskarżoną obecnie decyzją z dnia 16 grudnia 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W rozbudowanym uzasadnieniu Kolegium dokładnie opisało przebieg dotychczasowego postępowania, przytoczyło treść uzasadnienia decyzji organu I instancji, zwracając szczególną uwagę na ustalenia poczynione przez ten organ, przytoczyło i omówiło podstawy materialnoprawne decyzji, jak i znajdujące zastosowanie w toku postępowania przepisy procesowe, zreferowało zawartość akt administracyjnych przekazanych przez organ I instancji oraz przedstawiło poczynione w ramach postępowania odwoławczego ustalenia faktyczne, akcentując, że są one takie same jak ustalenia organu I instancji. Kolegium przedstawiło także szczegółowe wyjaśnienia dotyczące sposobu wyliczenia kary oraz dokonało samodzielnego jej wyliczenia, z którego wynika, że wysokość tej kary przed zaokrągleniem różni się od wyliczenia dokonanego przez organ I instancji i wynosi 1.014,823161 zł. Jednak po zaokrągleniu zgodnym z art. 63 § 1 Ordynacji Podatkowej wynosi 1.015 zł. Tym samym odpowiada wysokości kary nałożonej przez organ.
Kolegium rozważyło również zasadność zastosowania art. 189f § 1 k.p.a. i wynikającego z tego przepisu odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Według organu odwoławczego brak podstaw do tego odstąpienia, gdyż waga naruszenia prawa nie jest znikoma. Na poparcie tego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono stanowiska sądów administracyjnych zajęte w innych podobnych sprawach. Kolegium zaakcentowało przy tym, że art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być stosowany w celu obchodzenia ustawy.
Ze względu na jednoczynowy i jednorazowy charakter deliktu Kolegium wykluczyło możliwość przyjęcia, że skarżąca zaprzestała naruszeń. Przesłanka zaprzestania naruszeń może znaleźć zastosowanie tylko do zachowań o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzalnym.
Kolegium odniosło się do zarzutów odwołania i przywołując rozważania przeprowadzone we wcześniejszej części swojego uzasadnienia nie zgodziło się z zarzutami skarżącej.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że odpowiedzialność administracyjna wynikająca z tych przepisów ma charakter obiektywny i absolutny, co w konsekwencji doprowadziło do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy brak osiągnięcia przez skarżącą wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynikał z przyczyn od niej niezależnych, zaś odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80, art. 77 § 1 oraz art. 7 k.p.a. poprzez:
a) dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do: nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się naruszenia art. 9g pkt 1 w zw. z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., podczas gdy nie jest ona adresatem tego obowiązku; nieprawidłowego ustalenia, że skarżąca dopuściła się ww. naruszenia z przyczyn zawinionych, podczas gdy przyczyny te były od niej niezależne; nieprawidłowego ustalenia, że waga naruszenia prawa przez skarżącą nie była znikoma, a także, że skarżąca nie zaprzestała naruszenia prawa, co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a.;
b) brak wszechstronnej oceny przesłanek z art. 189f § 2 i 3 k.p.a., co ma znaczenie dla możliwości odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu na podstawie ww. przepisów;
3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 9g pkt 1 u.c.p.g., podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy przepis ten winien mieć zastosowanie, albowiem zachodziły przesłanki do obligatoryjnego odstąpienia od nałożenia ww. kary pieniężnej;
4. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189f § 2 i 3 k.p.a. poprzez brak należytego rozważenia przez organ II instancji, czy odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na tej podstawie i poprzestanie na pouczeniu pozwoli na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna;
5. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189d w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 1 k.p.a. poprzez uznanie, że nie znajduje on zastosowania do administracyjnej kary pieniężnej z art. 9x ust. 2 u.c.p.g., z uwagi na fakt, że przepis odrębny, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., określa przesłanki jej wymiaru, podczas gdy przepis ten ma charakter techniczny i wskazuje wyłącznie sposób obliczenia kary, a nie przesłanki jej wymiaru, a w konsekwencji art. 189d k.p.a. winien znaleźć zastosowanie do ww. administracyjnej kary pieniężnej;
6. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3, art. 11 oraz art. 8 § 1 k.p.a., polegające na tym, że organ II instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, jak również nie wskazał faktów i dowodów, na których oparł się wydając decyzję oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co w konsekwencji doprowadziło także do naruszenia zasady przekonywania z art. 11 k.p.a. oraz zasady pogłębiania zaufania do organów władzy publicznej z art. 8 § 1 k.p.a.;
7. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. oraz zasady praworządności (art. 6 k.p.a.), zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony (art. 7a k.p.a.), zasady równego traktowania, pogłębiania zaufania obywateli i utrwalonych praktyk rozstrzygania spraw (art. 8 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).
W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domaga się:
1. uchylenia w całości decyzji obu instancji oraz umorzenia postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i § 3 oraz art. 135 p.p.s.a.; ewentualnie domaga się:
2. uchylenia w całości decyzji obu instancji - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a.;
3. wskazania organowi I instancji sposobu załatwienia niniejszej sprawy i zobowiązania go do wydania w określonym terminie decyzji uwzględniającej zgłoszone przez skarżącą wyjaśnienia, tj. decyzji w przedmiocie odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. - na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a;
Ponadto skarżąca domaga się zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła obszerny wywód zmierzający do wykazania zasadności podniesionych w niej zarzutów.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja nakładająca na skarżącą Spółkę pieniężną karę administracyjną określoną w art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. w związku z nieosiągnięciem w roku 2021 - w odniesieniu do masy odebranych przez nią odpadów komunalnych - poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd miał na względzie to, że zarówno przed tut. Sądem, jak i przed innymi sądami administracyjnymi w Polsce, toczyło się, bądź nadal się toczy, wiele spraw w tym samym przedmiocie. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela dominujący w dotychczasowym orzecznictwie kierunek wykładni znajdujących w sprawie zastosowanie przepisów u.c.p.g. oraz Rozdziału 14, Działu IVa k.p.a. (zob. m.in. nieprawomocne wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 4 kwietnia 2025 r., sygn. akt 1694/24; z dnia 5 marca 2025 r., sygn. akt II SA/Gl 1483/24; z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1164/24; z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 372/24). W konsekwencji rozważania prowadzone w ramach kontroli legalności obecnie zaskarżonej decyzji będą w znacznej mierze powtórzeniem rozważań już wcześniej poczynionych przez tut. Sąd w podobnych sprawach.
W realiach rozpoznawanej sprawy nie stanowi przedmiotu sporu, że w 2021 r. skarżąca odbierała odpady komunalne z terenu miasta J. na podstawie umów zawartych z 15 właścicielami nieruchomości, a osiągnięty przez skarżącą poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w 2021 r. wyniósł 14,62%. wobec wymaganego poziomu 20 %. Nie jest również kwestionowana matematyczna poprawność wyliczenia wysokości wymierzonej kary pieniężnej. Skarżąca zarzuca natomiast organom braki w analizie przesłanek odpowiedzialności administracyjnej, w tym brak osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów wynikał z przyczyn od niej niezależnych. Skarżąca w swoim przekonaniu podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania w 2021 r. wymagań wynikających z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. Nie miała wpływu na to, jakie frakcje odpadów są jej przekazywane przez właścicieli nieruchomości.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji wskazać najpierw należy, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1;
Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej, o której mowa w art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g., zgodnie z którym przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
Metoda ustalania wysokości tej kary określona została w art. 9x ust. 3 i 4 omawianej ustawy.
Jak wynika z powyższego kara pieniężna za niewykonanie obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. należy do kategorii bezwzględnie określanych, a jej wysokość zależy m.in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami. Przesłanką jej wymierzenia jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt III OSK 2849/21).
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 12 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 369/24, w którym podkreślono, że przesłanką wymierzenia przedmiotowej kary jest obiektywnie pojęta bezprawność administracyjna polegająca na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ustawy. W konsekwencji należy uznać, że prowadząc postępowanie w sprawie organ właściwy nie bada innych okoliczności sprawy, takich jak stopień przyczynienia się przedsiębiorcy do nieosiągnięcia przewidzianych ustawą poziomów recyklingu, zawinienia zobowiązanego, czy też sytuacji rynkowej. Wobec tego niezasadne są w tym zakresie wszelkie zarzuty skargi oraz argumentacja na ich poparcie dotyczące braku winy skarżącej odnośnie nieosiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują przy prowadzeniu tego rodzaju działalności oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Jeśli bowiem podmiot chce wykonywać działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie.
W ocenie Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo przyjęły że nie zachodzą podstawy do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary wynikające z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Ustawodawca nie wyjaśnił jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów prawa, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie. Nieistotne naruszenia prawa wypełnia warunek odstąpienia od nałożenia kary. W takim przypadku należy uznać, że waga naruszenia prawa jest znikoma (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969).
W ocenie Sądu stan faktyczny rozpoznawanej sprawy nie pozwala na zakwalifikowanie naruszenia prawa jako znikomego. Nie pozwala na to ocena dobra prawnego jakie zostało naruszone. Chronionym dobrem jest dobro wspólne jakim jest środowisko, a celem regulacji art. 9g pkt 1 u.c.p.g. jest ograniczenie negatywnego oddziaływania na elementy przyrodnicze poprzez wprowadzenie określonych limitów recyklingu. Waga naruszenia prawa jest oceniana z punktu widzenia zagrożenia dla realizacji celu, jakim jest zapewnienie efektywnego i skutecznego systemu gospodarowania odpadami opartego o selektywną zbiórkę odpadów. Skarżąca powinna w 2021 r. osiągnąć co najmniej 20% poziom odzysku, a osiągnęła 14,62%. przy czym brakująca masa odpadów do osiągnięcia wymaganego poziomu wyniosła 3,6751 Mg. Jeśli egzekwowanie segregowania odpadów ma służyć ochronie środowiska - to nieosiągnięcie wymaganych prawem poziomów recyklingu w takim stopniu, jaki ma miejsce w sprawie, nie może się jawić jako znikome.
Wbrew zarzutom skargi w rozpoznawanej sprawie organy dokonały wystarczającej analizy możliwości zastosowania odstąpienia od wymierzenia kary. Wyniki tych rozważań doprowadziły do stwierdzenia, że brak było podstaw na gruncie rozpoznawanej sprawy do zastosowania tej instytucji. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela to stanowisko.
Zaakcentować należy, że przepis art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. nie może być stosowany w celu obchodzenia przepisów u.c.p.g. Skoro w art. 9g pkt 1 u.c.p.g. został na przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne nałożony obowiązek osiągnięcia w danym roku kalendarzowym określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i odzysku, to podmiot, który zajmuje się tego rodzaju działalnością, chcąc uniknąć kary, powinien w taki sposób zorganizować swoją działalność, aby z tego obowiązku się wywiązać. Odnoszenie się przy analizie przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej do charakteru tego obowiązku jako niemożliwego do wykonania lub takiego, którego niewykonanie nie niesie społecznego niebezpieczeństwa ani nie wyrządza szkody, stanowiłoby obejście prawa. Uznając bowiem, że niezawiniony brak uzyskania wymaganego poziomu odzysku jest przypadkiem znikomej wagi, organy odmówiłyby wprost zastosowania art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.u.c.p.g. Skarżąca jest przecież podmiotem profesjonalnym, a więc podejmując się jako przedsiębiorca konkretnego rodzaju działalności powinna liczyć się z wymaganiami wynikającymi z obowiązujących przepisów, w tym brać m.in. pod uwagę rodzaj odbieranych odpadów. Instytucja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowana ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ten obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na jego niewypełnienie. Przyjęcie odmiennego zapatrywania w realiach rozpoznawanej sprawy sprowadzałoby się do uznania, że co prawda wskazany przez ustawodawcę wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w 2021 r. wynosi 20 % ale w istocie wystarcza zrealizowanie około ¾ tego poziomu, aby nie ponosić wymiernych, negatywnych konsekwencji braku realizacji omawianego tutaj ustawowego obowiązku. Z takim zaś podejście zdaniem Sądu zgodzić się nie można.
Ponadto zdaniem Sądu skoro rok 2021 jest okresem zamkniętym, a działalność Skarżącej jest oceniana za konkretny, roczny przedział czasowy, a nie jako ciągłość jej zachowania w okresie dłuższym niż rok, nie sposób także mówić o zaprzestaniu naruszenia prawa w przypadku ukarania na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.u.c.p.g.
W sprawie brak było również podstaw do miarkowania wysokości nałożonej kary pieniężnej na podstawie art. 189d k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę: 1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia; 2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara; 3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe; 4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa; 5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa; 6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła; 7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana. Niemniej jednak zgodnie z art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., przepisy działu IVa nie mają zastosowania w przypadku uregulowania przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej w przepisach odrębnych. Taka sytuacja ma miejsce w tej sprawie. Zasady wymiaru będącej przedmiotem postępowania kary wynikają z ustępu trzeciego art. 9x u.c.p.g. Ustawa jednocześnie wyłącza możliwość uwzględniania przy wymiarze kary nakładanej na podstawie powyższego przepisu innych okoliczności, takich jak stopień szkodliwości czynu, zakres naruszenia oraz dotychczasowa działalność podmiotu. Nie zachodzi zatem sytuacja braku uregulowania w ustawie szczególnej przesłanek wymiaru kary pieniężnej, która uzasadniałaby sięgnięcie do przepisów art. 189d k.p.a.
Dla oceny legalności decyzji bez znaczenia pozostają podniesione przez skarżącą w skardze "dalekosiężne skutki zaskarżonej decyzji dla jej działalności i możliwości jej kontynuacji" (pkt 23 uzasadnienia skargi). Wskazane przez skarżącą skutki nie oddziałują ani na przesłanki zastosowania spornej administracyjnej kary pieniężnej ani na omówione dotychczas przesłanki odstąpienia od jej stosowania.
W ocenie Sądu w sprawie nie doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. W sprawie podjęto czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który nie wymagał uzupełnienia, a jego ocena nie naruszyła zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Organ odwoławczy rozpoznał ponownie sprawę. Poczynione ustalenia znalazły odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Wbrew zarzutom skargi w sprawie nie doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, i do tak ustalonego stanu faktycznego prawidłowo organy administracji publicznej orzekające w sprawie zastosowały przepisy prawa materialnego. Podobnie uzasadnienia decyzji z pogłębioną argumentacją czynią zadość regułom wynikającym z treści art. 107 § 3 k.p.a. Niezasadny pozostaje zatem zarzut naruszenia tego przepisu.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło