II SA/Łd 462/24
WyrokWSA w Łodzi2024-10-22
Skład orzekający: Michał Zbrojewski, Piotr Mikołajczyk, Marcin Olejniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, jeśli wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów na potwierdzenie spełnienia przesłanek określonych w ustawie?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki określone w ustawie, a ciężar dowodu spoczywa na stronie wnioskującej. Organ podjął niezbędne czynności wyjaśniające, a brak wystarczających dowodów uniemożliwił przyznanie wnioskowanego statusu.Stan faktyczny
Skarżąca Z.Ł. złożyła wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił przyznania statusu, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek określonych w ustawie, w szczególności nie udowodniła prowadzenia działalności opozycyjnej ani podlegania represjom w rozumieniu ustawy. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nierzetelne zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz błędną wykładnię przepisów ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 22 października 2024 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Asesor WSA Marcin Olejniczak Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2024 roku sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 16 maja 2024 r. znak: DSE3-K1082-D21299-11D/24 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę. ał
Zaskarżoną decyzją z 16 maja 2024 r. znak: DSE3-K1082-D21299-11D/24 Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 5 ust 1 w zw. z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. 2023 r. poz. 388 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.o.a." odmówił Z.Ł. potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Z akt sprawy wynika, że Z.Ł. złożyła wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie u.d.o.a.
W toku rozpatrzenia sprawy organ zwrócił się do: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącej oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów oraz skarżącej o nadesłanie danych osobowych wskazanej we wniosku p. L.M. (zd. S.), by móc wystąpić o przeprowadzenie dodatkowej kwerendy w Instytucie Pamięci Narodowej. Dokonano także sprawdzenia, czy skarżąca figuruje w internetowej bazie danych projektów: [...] i "Encyklopedia S." prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w internetowej bazie danych projektu: "S" prowadzonego przez Stowarzyszenie W., a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego" prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "[...]". W ww. źródłach nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach.
W odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie świadków: W.Z. ur. [...] r. w O., który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. [...], nieznanego obecnie z miejsca pobytu oraz nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza, który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. [...], nieznanego obecnie z miejsca pobytu.
Wydając przywołaną na wstępie decyzję organ przytoczył treść art. 2, art. 3 u.d.o.a. i stwierdził, że wniosek skarżącej o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Skarżąca nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej, nie przestawiła dowodów, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadziła, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że brała udział "w nieoficjalnych spotkaniach kontestujących komunistyczną władzę organizowanych w prywatnych mieszkaniach", organ wyjaśnił, że działalność określona w art. 2 u.d.o.a. to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy".
Organ zwrócił również uwagę, że z samej preambuły u.d.o.a. wynika, że nie każda działalność, choćby była działalnością zasługującą na uznanie, może zostać potraktowana jako działalność opozycyjna. Ustawodawca wprost wskazał, że chodzi o działalność, którą można określić mianem szczególnych zasług prowadzoną z narażeniem własnego życia, wolności, majątku lub praw pracowniczych.
W ocenie organu brakuje dowodów pozwalających jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca prowadziła działalność antykomunistyczną w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, która powinna trwać minimum 12 miesięcy i w warunkach określonych w ustawie. Ponadto organ nie ma obowiązku poszukiwać dowodów zamiast strony, zwłaszcza gdy wszystkie dostępne mu dowody zebrał i prowadzą one do jednoznacznej konkluzji o braku podstaw do przyznania wnioskowanego statusu działacza opozycji antykomunistycznej. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 u.d.o.a.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że w marcu i kwietniu 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych w Warszawie na ówczesnym Placu [...] i w Ministerstwie Zdrowia, na skutek czego pod koniec kwietnia 1963 r. została wysłana karnie w B. na akcję szczepienia okolicznych mieszkańców wsi przeciw durowi brzusznemu, organ stwierdził, że nie każda działalność opozycyjna i nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Wskazane okoliczności i wydarzenia, których doświadczyła choć bez wątpienia bardzo bolesne, nie są represjami zawartymi w katalogu wymienionym w art. 3 u.d.o.a.
Odnosząc się do kwestii relegowania z liceum organ wyjaśnił, że jest to jest represją, jednak musi mieć to związek z wzięciem udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, który wskazywałby, że relegowanie na skutek wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym miało miejsce, w związku powyższym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że skarżąca spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a.
Organ nadmienił, że w art. 3 u.d.o.a. enumeratywnie wskazano okoliczności, kiedy organ potwierdza status osoby represjonowanej z powodów politycznych i żadne inne zdarzenia, okoliczności i dolegliwości nie mogą być uznane za represję w rozumieniu tej ustawy, choćby w subiektywnej ocenie osoby poszkodowanego, stanowiły dużą dolegliwość.
Organ na podstawie danych z bazy PESEL próbował również ustalić czy osoby wskazane przez skarżącą żyją i jakie jest ich ewentualne miejsce zamieszkania, jednak na podstawie wskazanych danych nie udało się odnaleźć wskazanych osób — W.Z. (ur. 1919 r.) i nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza, który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Mikcji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. [...]. W związku z powyższym niemożliwym było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ww. świadków.
Z uwagi na powyższe w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca nie wykazała ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Z.Ł. , reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła w całości decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zarzucając naruszenie:
1. art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpoznania stanu faktycznego sprawy i zaniechaniu jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, polegające na nieuwzględnieniu okoliczności dowodzących represjonowania skarżącej;
2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co spowodowało również wyprowadzenie ze skromnie i wadliwie zebranego materiału dowodowego wniosków, że skarżąca nie doznała represji politycznych;
3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
4. art. 3 w zw. z art. 4 u.d.o.a. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki dotyczące posiadania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych po stronie skarżącej, tymczasem z jej wyjaśnień złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz z odtajnionego dokumentu z 24 kwietnia 1963 r. ze sprawy rozpracowania operacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o kryptonimie [...] wywieść można, że skarżąca była represjonowana z powodów politycznych.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wskazanie organowi w sposób dla niego zrozumiały drogi co do dalszego postępowania w sprawie oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi na wstępie podkreśliła, że przedmiotem jej wniosku jest uzyskanie "statusu osoby represjonowanej", a nie ubiega się o status "działacza opozycji antykomunistycznej". W związku z tym organ powinien w sposób bezwzględny związany żądaniem skarżącej dążyć do wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy związanych z uzyskaniem przez nią "statusu osoby represjonowanej", a konsekwencją dwukierunkowego prowadzenia postępowania jest uboga polemika organu ze skarżącą z zakresu "statusu osoby represjonowanej".
Następnie skarżąca wyjaśniła, że w marcu i kwietniu 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych, który odbył się w Warszawie na ówczesnym Placu [...] oraz w Ministerstwie Zdrowia i dotyczył zarówno spraw socjalnych, m.in. podwyżki płac, dodatkowych urlopów, płatnych dyżurów nocnych jak i wolnościowych, m in. przeprowadzania u pełnoletnich pielęgniarek bezprawnych kontroli w pokojach bursy, wszczynania postępowań dyscyplinarnych w przypadku przyjmowania gości (w tym rodziny), nieprzestrzegania wymogu powrotu w wyznaczonych godzinach, niepisanego zakazu wstępu pielęgniarek na wyższe uczelnie medyczne czyli ograniczenia prawa do nauki. Pracowała wówczas w [...] szpitalu "W" jako asystentka pielęgniarstwa po szkole PCK. W wyniku represji za udział w proteście, pod koniec kwietnia 1963 r. została wysłana karnie w B. do sioła pod K.na akcję szczepienia okolicznych mieszkańców wsi przeciw durowi brzusznemu. W trakcie zesłania podjęła naukę wieczorową w [...] liceum. Z uwagi na fakt, że wiadomość o powodach zesłania szybko się rozeszła, a problemy socjalne środowisk medycznych i nauczycielskich były podobne, brała udział w nieoficjalnych spotkaniach kontestujących komunistyczną władzę organizowanych w prywatnych mieszkaniach. Za działalność antypaństwową dyrekcja szkoły relegowała ją z liceum. Po powrocie z zesłania zdała maturę w [...] liceum i skończyła szkołę pielęgniarską w Warszawie, ale każdorazowe wnioski do pracodawcy o oddelegowanie na studia medyczne kończyły się odmową i rozmowami dyscyplinującymi z SB z komórki przy KMO w P. o jej "działalności antypaństwowej" i ewentualnym skierowaniu na studia po podjęciu współpracy z SB. Do końca ustania represji nie mogła zmienić miejsca zatrudnienia, nie awansowała i wykonywała najprostsze czynności szpitalne pomimo wykształcenia pielęgniarskiego, a studiów medycznych nigdy nie podjęła.
W 2021 r. kontaktowała się z IPN w Warszawie w sprawie dostępu do ewentualnie założonej przez SB teczki. Potwierdzono, że w ramach akcji o kryptonimie I. faktycznie zostały założone pielęgniarkom teczki, ale do teczki skarżącej nie dotarto, co jednak w ocenie skarżącej nie znaczy, że nie istnieje bądź nie istniała. W 2021 r. IPN był w posiadaniu jedynie pisma Komendanta MO w R. do Zastępcy Komendanta MO ds. Bezpieczeństwa Publicznego m. W z 26 kwietnia 1963 r. w którym informował: "W sprawie powyższej w miejscowościach gdzie będą pracować omawiane pielęgniarki przygotowano dopływ informacji i o przejawach działalności z ich strony poinformujemy niezwłocznie". Realizacja tych poleceń wpisuje się w inwigilowanie i spełnia kryteria art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a. Z kolei w odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji z zasobów archiwalnych szkoły uzyskała informację, że szkoła nie posiada żadnej dokumentacji z wyjątkiem arkuszy ocen, w których widnieje w latach 1959 - 1964. Skarżąca wniosła również o przesłuchanie w charakterze świadków autorów meldunków z 18 kwietnia 1963 r. i 24 kwietnia 1963 r. oraz przejawienie większej inicjatywy w poszukiwaniu dowodów w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy na co organ nie udzielił odpowiedzi i takich nie podjął.
Według skarżącej źródła poszukiwań wydarzeń z lat 60. XX w. zostały przez organ nietrafnie dobrane, tym samym dokonanie sprawdzeń w "Encyklopedii S." obejmującej lata 1976 - 1989 i w "[...]" nie mogło przynieść efektów. Skarżąca nie deklarowała również, że miała prowadzone w stanie wojennym postępowanie karne, w szczególności za wydarzenia z lat 60. i poszukiwanie przez organ informacji w "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego" wydaje się również na wyrost. Publikacja informacji w katalogu osób rozpracowywanych następuje po uzyskaniu zgody na umieszczenie wskazanych danych w tym katalogu od osoby, której informacje te dotyczą. Z zaskarżonej decyzji nie wynika żeby organ dokonał rzetelnej kwerendy i pozyskał informację od IPN o zgodzie skarżącej o umieszczeniu jej danych w katalogu. Organ nie wskazał, w których źródłach dotyczących lat 60. poszukiwał informacji o działalności skarżącej.
W realizacji czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego organ nie ujawnił jakie dokumenty z Archiwum IPN uzyskał i jaki był wynik kwerendy. Nie wiadomo również czy organ zwracał się do innych podmiotów i instytucji publicznych w szczególności do tych, o które wnioskowała skarżąca w piśmie z 24 marca 2024 r. Organ nie zajął również stanowiska wobec przedstawionych przez Skarżącą otrzymanych z IPN akt Sprawy Rozpracowania Operacyjnego nr [...] o kryptonimie I. Ministerstwa Spraw Wewnętrznych za okres 10 maja 1963r. – 9 maja 1964r. w zakresie jej dotyczącym. Dokumentom tym organ nie przydał w uzasadnieniu decyzji żadnego znaczenia dowodowego, nie przeprowadził w tym przedmiocie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, nie zbadał ich treści.
W ocenie skarżącej przekazała wszystkie informacje związane ze sprawą, które powinny organowi pomóc ustalić prawdę obiektywną. Wykazała się inicjatywą dowodową wskazując możliwe miejsca poszukiwania dowodów, które organ zlekceważył. Na wezwanie organu przekazała dane osobowe pielęgniarki, z którą prawdopodobnie jako jedyne z P. brały udział w wydarzeniach 1963 r. Była otwarta na dalszą współpracę, z której organ nie skorzystał. Jednocześnie przedłożenie przez skarżącą jednoznacznych dowodów na potwierdzenie jej działalności jest utrudnione i w takich sytuacjach obowiązek współdziałania w ustaleniu prawdy obiektywnej spoczywa na organie.
Skarżąca wskazywała, że została relegowana z liceum [...] za udział w protestach pielęgniarek i z uwagi na to należało ocenić, czy chociaż w sposób pośredni dokumenty te nie potwierdzają okoliczności podniesionych przez nią we wniosku: skoro przebywała w K. w wyniku decyzji politycznej bez podstaw prawnych to nie mogła przebywać jednocześnie w P. i uczyć się w tamtejszym liceum, skoro nie pojechała tam z własnej woli tylko w ramach represji za udział w nielegalnych manifestacjach to musiała zostać relegowana. Skarżąca nie jest w stanie udowodnić, że została relegowana z liceum w R. ani że w nim w ogóle pobierała naukę. Dowodem pośrednim na to są ponownie dokumenty z IPN, że została przymusowo wysłana do K. Skarżąca podała organowi okoliczności swojego relegowania ze szkół na tyle szczegółowo (miejsce i czas zdarzenia), że organ powinien podjąć trud ich zweryfikowania przeprowadzając stosowne kwerendy i dowody, np. wzywając na świadków wymienionych w meldunku z 24 kwietnia 1963 r. wywiezionych do K. : S.C. , W.S., B.N..
Po otrzymaniu decyzji skarżąca wyręczając organ ponownie zwróciła się do IPN z prośbą o uzupełnienie kwerendy archiwalnej przeprowadzonej w zasobach IPN Oddział w R. , wszczętej na wniosek o udostępnienie dokumentów zarejestrowany pod nr. [...].
W ocenie skarżącej postępowanie organu było nierzetelne i jedynie markowane. Organ nawet nie podjął próby przekonania skarżącej co do swoich racji. Organ nie podjął współpracy ze skarżącą, nie poszukiwał dodatkowych informacji w instytucjonalnych źródłach, W krytycznych opracowaniach i monografiach, nie wspominając o osobistej kwerendzie akt sprawy I. w IPN, praktycznie nie podjął żadnych niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z 21 września 2024 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z urzędowego dokumentu IPN w R. z 24 czerwca 2024 r., który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, przesłanego w odpowiedzi na wniosek skarżącej z 23 maja 2024 r. Oddziałowe Archiwum IPN w R. poinformowało, że skarżąca nie figuruje w [...] zasobach archiwalnych po byłych służbach PRL. Z kolei informacji uzyskanej telefonicznie od Naczelnika Oddziałowego Archiwum IPN w R. wynika, że stan zasobów archiwalnych podawany jest na dzień przesłania odpowiedzi, jest on stale uzupełniany, ale jego obszerność jest tak duża, że jego opracowanie zajmie kilkadziesiąt lat niezależnie od tego czy osoba już figuruje w rejestrach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym trybie i zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i nie ma przesłanek do ich uchylenia.
Przedmiotem kontroli jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
W kontrolowanej sprawie organ stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w u.d.o.a., bowiem nie wykazała ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a. Wskazane przez nią wydarzenia, w tym wysłanie karne w B. na akcję szczepienia, których doświadczyła, nie są represjami zawartymi w katalogu z art. 3 u.d.o.a., natomiast relegowanie z liceum, mimo że stanowi represję, nie zostało udowodnione, że miało miejsce na skutek wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym. Z kolei w ocenie skarżącej organ wadliwie zebrał materiał dowodowy nie uwzględniając okoliczności dowodzących jej represjonowania.
Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 388 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.d.o.a.".
W pierwszej kolejności godzi się wyjaśnić, że zarówno nie każda działalność opozycyjna jak i nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez ustawodawcę uznawana jako podlegająca u.d.o.a., a w konsekwencji uprawniająca do ubiegania się o status takiej osoby i świadczenia pieniężne lub pomoc pieniężną. Dla potrzeb realizacji przewidzianych uprawnień u.d.o.a. wprowadza dwie kategorie podmiotów, tj. działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, którym na jej gruncie przyznano różnego rodzaju uprawnienia. Analiza akt sprawy nie budzi wątpliwości, że wniosek skarżącej dotyczył wyłącznie nabycia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych. W ocenie Sądu rozważenie przez organ możliwości nabycia przez skarżącą zarówno statusu działacza opozycji antykomunistycznej jak i osoby represjonowanej nie może być negatywnie oceniona, bowiem potencjalnie rozszerzyło to ewentualną możliwość nabycia adekwatnego statusu w rozumieniu u.d.o.a. przez skarżącą natomiast ocena możliwości nabycia każdego z nich nie została przez to ani zbagatelizowana ani zmarginalizowana.
Mając na względzie ww. okoliczności godzi się w pierwszej kolejności wyjaśnić, że pierwszą kategorię podmiotów w myśl u.d.o.a. stanowią "działacze opozycji antykomunistycznej", których status został uregulowany w art. 2 ust. 1 u.d.o.a., zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. (ust. 2).
Analiza zarówno wniosku skarżącej, przedstawionej przez nią dokumentacji jak i zebranych w toku postępowania akt przez organ nie pozostawia wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do uznania skarżącej za działacza opozycji antykomunistycznej. Zebrana dokumentacja potwierdza, że nie zostało udowodnione, że przez co najmniej 12 miesięcy skarżąca prowadziła, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Powyższa okoliczność nie jest również kwestionowana przez skarżącą.
Drugą kategorię osób wskazanych w u.d.o.a. stanowią "osoby represjonowane z powodów politycznych", które definiuje art. 3 u.d.o.a.. Zgodnie z tym przepisem osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.: 1) przebywała w: a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce; 3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2021 r. poz. 177 oraz z 2022 r. poz. 375, 1259 i 1283), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu, d) została z nią rozwiązana umowa o pracę, e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły, f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok; 4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Nie budzi wątpliwości, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.o.a. status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. WW. status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych (ust. 2).
Natomiast przesłanki formalne do wydania merytorycznej decyzji określa art. 5 ust. 3 i ust. 3a u.d.o.a. stanowiąc, że do wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności oraz aktualną fotografię wnioskodawcy.
Dokonując analizy wystąpienia przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej statusu osoby represjonowanej w świetle art. 3 pkt 3 u.d.o.a. organ zobowiązany jest wziąć pod uwagę dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie i pomiędzy którymi musi zaistnieć związek przyczynowo-skutkowy, tj. udział wnioskodawcy w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce oraz skutki takiej aktywności enumeratywnie wyliczone w art. 3 pkt 3 lit. a – f u.d.o.a.
Udział w wystąpieniu wolnościowym nie jest zdefiniowanym pojęciem, natomiast w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że jest to wyłącznie forma świadomego uczestnictwa, aktywności danej osoby w przedsięwzięciu zorganizowanym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, która jednak choć nieprzypadkowa, nie musiała wiązać się z pełniejszym zaangażowaniem przybierającym już formę działalności politycznej. Jest to także szereg działań o charakterze organizacyjnym, przygotowawczym itp., gdyż wystąpienie takie ze swojej natury jest pewnym procesem, niekiedy wieloetapowym i wymagającym różnorodnych działań. W tym zakresie uwzględnienia wymaga szczególny charakter działalności opozycyjnej i związanych z nią wystąpień wolnościowych. Działalność ta, aby mogła odnieść zamierzony skutek, często opiera się na szeregu mniejszych czynności, które składają się na pewną całość i nie zawsze może być rozumiana wyłącznie jako bezpośredni, publiczny udział w strajku lub manifestacji. Nie można tracić z pola widzenia, że każde wystąpienie, aby w ogóle mogło dojść do skutku, potrzebuje odpowiedniego zaplecza i nie sposób przyjąć, że osoby działające w ramach tego zaplecza, nie działały na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Natomiast za osobę represjonowaną może być uznana wyłącznie osoba, która spotkała się z dolegliwościami wyszczególnionymi w art. 3 u.d.o.a. wyłącznie z powodów politycznych, a więc w wyniku działalności politycznej lub udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce (por. wyroki: WSA w Warszawie z 9 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3264/16 oraz WSA w R. z 23 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 314/18, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca wnioskowała o status osoby represjonowanej z powodów politycznych z uwagi na inwigilowanie przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęcie wobec niej bezprawnych działań polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia (art. 3 pkt 3 lit. b u.d.o.a.) oraz relegowanie ze szkół w P. i R. (art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a).
Należy zatem wyjaśnić, że sam fakt inwigilowania przez organy i podjęcia działań wskazanych w ww. przepisie bądź też relegowania nie stanowi samoistnej podstawy przyznania uprawnień, lecz musi być konsekwencją udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i pozostawać z tymże udziałem w związku. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza faktu udziału skarżącej w wystąpieniu wolnościowym. Uzasadnione wątpliwości budzi również fakt relegowania skarżącej z ww. szkół. Skarżąca opiera swoje twierdzenia wyłącznie na piśmie Komendy Obywatelskiej woj. [...] z 24 kwietnia 1963 r. ze sprawy rozpracowania operacyjnego o kryptonimie "I. " o przybyciu pielęgniarek na teren województwa [...]go, które otrzymały przydziały pracy w akcji przeciwdurowej. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca była jedną w osób wymienionych w tej korespondencji. W każdej jednak z ww. sytuacji, aby stwierdzić, że mamy do czynienia z osobą represjonowaną z powodów politycznych należy w pierwszej kolejności ustalić, czy osoba ta w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, a dopiero w konsekwencji powyższego czy następstwo tego stanowiły konkretne represje. Analiza akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala stwierdzić, że skarżąca brała udział w wystąpieniach wolnościowych w powyższym znaczeniu. Skarżąca opiera swoje stanowisko wyłącznie na ww. piśmie, z którego jednak nie wynika powód przydzielenia pracy w akcji przeciwdurowej. Z ww. pisma nie wynika, by skarżąca w 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych w Warszawie, a zebrane akta nie potwierdzają tej okoliczności. Ponadto nie wykazano w toku postępowania by skarżąca brała udział w nieoficjalnych spotkaniach w prywatnych mieszkaniach kontestujących władzę państwową i na ich skutek została relegowana ze szkół w P. lub R. . Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na swoje osobiste zaangażowanie w takie konkretne działania w konkretnym czasie.
Wbrew zarzutom skarżącej zgromadzony materiał dowodowy, w tym nieskonkretyzowane twierdzenia nie zostały poparte odpowiednimi dokumentami lub zeznaniami świadków i nie dają podstaw aby stwierdzić w pierwszej kolejności udział skarżącej w wystąpieniu wolnościowym, a po wtóre, że w związku z ewentualnym udziałem w takim wystąpieniu skarżąca była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działania polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia lub była relegowana ze szkół w P. i R. Skarżąca niewątpliwie została przydzielona do pracy w województwie [...], jednakże zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, że powyższa okoliczność miała miejsce w związku z ewentualnym wystąpieniem wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z kolei kwestia relegowania ze szkół w ogóle nie została potwierdzona zgromadzoną dokumentacją, a zaistnienie tej przesłanki skarżąca opiera wyłącznie na swoich twierdzeniach bez ich konkretyzacji. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ nie może opierać się przy wydawaniu decyzji na domniemaniach i przypuszczeniach, a wyłącznie na takich dowodach, które mogą zostać obiektywnie zweryfikowane. Natomiast poza twierdzeniami skarżącej brak jest dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić okoliczności zarówno udziału w wystąpieniu wolnościowym jak i jej relegowania ze szkół. Skarżąca nie wykazała, by brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które skutkowało bądź jej inwigilowaniem bądź też relegowaniem ze szkół, wobec czego nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że skarżąca spełniła warunki o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. b lub lit. e u.d.o.a..
W tym miejscu należy również wyjaśnić, że analiza art. 5 ust. 3 u.d.o.a. prowadzi do wniosku, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedłożenia stosownych dowodów, potwierdzających spełnienie warunków dla uzyskania wnioskowanego statusu. Na stronie ciąży zarówno obowiązek współdziałania z organem, jak i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza gdy postępowanie łączy się z uzyskaniem praw lub nałożeniem obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Fakt przeniesienia ciężaru dowodu na wnioskodawcę nie zwalnia jednakże organu prowadzącego postępowanie administracyjne od obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, albowiem kluczowe znaczenie ma zebranie w toku postępowania całego materiału dowodowego, zaś obowiązek w tym zakresie spoczywa na organie, o czym stanowi art. 77 k.p.a. Jednakże na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, zwłaszcza w sytuacji, gdy strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszystkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy (por. wyroki NSA z 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20 oraz WSA w Gdańsku z 5 października 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 211/22, CBOSA).
Sąd stwierdza, że organ uwzględnił wszystkie dowody przedstawione przez skarżącą w toku postępowania jak i w oparciu o art. 5 ust. 5 u.d.o.a., zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3 u.d.o.a. oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. W odpowiedzi na ww. wezwania IPN pismem z 24 listopada 2023 r. wskazał, że w wyniku szczegółowej kwerendy dotyczącej Z.Ł. przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi art. 2 lub art. 3 u.d.o.a., Ponadto organ podjął w ramach własnej działalności próbę ustalenia stanu faktycznego sprawy uwzględniając składane w toku postępowania wnioski dowodowe. W ramach tego działania organ wystąpił do IPN z wnioskiem o przekazanie treści zgromadzonych dokumentów oraz przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów dot. L.M. , tj. koleżanki skarżącej, która brała z nią udział w proteście i w odpowiedzi na ww. wniosek IPN poinformował pismem z 22 lutego 2024 r., że w wyniku szczegółowej kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów dotyczących L.M. . Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o przesłuchanie świadków: W.Z. (Zastępcy Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. [...]) oraz "nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza będącego Zastępcą ww. Komendanta" organ na podstawie danych z ewidencji PESEL próbował ustalić ich miejsca zamieszkania, jednakże nie odnaleziono ww. osób. Jednocześnie organ na bieżąco informował skarżącą o wszystkich czynnościach i ustaleniach. Ponadto w toku postępowania organ sprawdził czy skarżąca figuruje w internetowej bazie danych projektów: "[...]" i "Encyklopedia S." prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik N." prowadzonego przez Stowarzyszenie W. a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego", prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "[...]". W ww. źródłach nie odnaleziono jednakże informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach.
Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wobec nieuzyskania dokumentów lub informacji potwierdzających, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 2 i 3 u.d.o.a., organ nie miał obowiązku dalszego, bezgranicznego poszukiwania dokumentów, niejako w jej zastępstwie, dowodów mających potwierdzić korzystne dla niej okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki NSA z 29 września 2020 r., sygn. II OSK 1452/20, WSA w Warszawie z 25 marca 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 2775/20, WSA w Łodzi z 15 lutego 2022 r. II SA/Łd 886/21 oraz WSA w Gliwicach z 29 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 735/22, CBOSA).
W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie w sposób rzetelny i właściwy, kompleksowo zgromadził materiał dowodowy, w konsekwencji czego prawidłowo odmówił skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z uwagi na brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Przedłożone przez skarżącą dowody oraz oświadczenia nie dają podstaw dla uznania, aby mogła zostać uznana za osobę represjonowaną. Również pozostałe zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają tej okoliczności.
W odniesieniu natomiast do wniosku wyrażonego w piśmie z 21 września 2024 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. pisma Oddziałowego Archiwum IPN w R. z 23 maja 2024 r. należy wyjaśnić, że Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, w szczególności na podstawie dokumentów wydanych po dacie wydania zaskarżonej decyzji, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Możliwości dowodowe Sądu są ograniczone stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stąd też Sąd nie uwzględnił przedmiotowego wniosku. Na marginesie Sąd jednakże zauważa, że w ww. piśmie stwierdzono, że skarżąca nie figuruje w historycznych pomocach ewidencyjno-archiwalnych oraz archiwalnych Oddziałowego Archiwum IPN w R. . Powyższe wyłącznie potwierdza prawidłowość zajętego przez organ stanowiska.
Reasumując stwierdzić trzeba, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanej w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organ zgodnie z wymogami przewidzianymi w k.p.a. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, w tym naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ podjął bowiem w sprawie wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrał, uzupełnił i wreszcie rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy. W motywach zaskarżonej decyzji sporządzonej zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., organ wyjaśnił przyczyny natury faktycznej i prawnej, które zadecydowały o jej podjęciu. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły wątpliwości ani co do stanu faktycznego ani w zakresie interpretacji przepisów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W związku z tym nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze. Natomiast sam fakt, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z oczekiwaniami i przekonaniami skarżącej, nie oznacza automatycznie jej wadliwości.
Z uwagi zaś na fakt, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie zostało potwierdzone, aby skarżąca podlegała represjom, o których mowa w art. 3 u.d.o.a., wniosek przez nią złożony nie mógł zostać uwzględniony.
Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych.
Skoro zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana zgodnie z art. 3 u.d.o.a., w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego jej wydanie nie doszło do naruszenia norm prawa procesowego w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy, a zarzuty skargi okazały się niezasadne, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło