III OSK 281/25

Dnia 8 lipca 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Wincenciak sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant: asystent sędziego Marita Sukiennik-Sikora po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 października 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 462/24 w sprawie ze skargi Z. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 16 maja 2024 r. znak: DSE3-K1082-D21299-11D/24 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 22 października 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 462/24 oddalił skargę Z. L. (dalej: "skarżąca") na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 16 maja 2022 r. nr DSE3-K1082-D21299-11D/24 w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne. Skarżąca złożyła wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1255, dalej: "u.d.o.a."). W toku rozpatrzenia sprawy organ zwrócił się do: Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącej oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów oraz do skarżącej o nadesłanie danych osobowych wskazanej we wniosku p. L. M. (zd. S. ), by móc wystąpić o przeprowadzenie dodatkowej kwerendy w Instytucie Pamięci Narodowej. Dokonano także sprawdzenia, czy skarżąca figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego" prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981". W ww. źródłach nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach. W odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu postępowania wyjaśniającego skarżąca złożyła wniosek o przesłuchanie świadków: W. Z. ur. [...] października 1919 r. w Odessie, który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. Rzeszowskiego, nieznanego obecnie z miejsca pobytu oraz nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza, który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. Rzeszowskiego, nieznanego obecnie z miejsca pobytu. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z 16 maja 2022 r. odmówił skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ uznał, że skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Skarżąca nie udowodniła okoliczności prowadzenia działalności opozycyjnej, nie przestawiła dowodów, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadziła, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że brała udział "w nieoficjalnych spotkaniach kontestujących komunistyczną władzę organizowanych w prywatnych mieszkaniach", organ wyjaśnił, że działalność określona w art. 2 u.d.o.a. to nie jakikolwiek przejaw aktywności stanowiącej o braku akceptacji dla zastanego stanu rzeczy, a ukierunkowana i prowadzona w ramach zorganizowanych struktur lub w ścisłej współpracy z nimi zakazana działalność na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowiek w Polsce, trwająca co najmniej 12 miesięcy. W ocenie organu brakuje dowodów pozwalających jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca prowadziła działalność antykomunistyczną w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, która powinna trwać minimum 12 miesięcy i w warunkach określonych w ustawie. Jednocześnie stwierdził, że nie ma obowiązku poszukiwać dowodów zamiast strony, zwłaszcza gdy wszystkie dostępne mu dowody zebrał i prowadzą one do jednoznacznej konkluzji o braku podstaw do przyznania wnioskowanego statusu działacza opozycji antykomunistycznej. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła również dowodów na okoliczność podlegania represjom w rozumieniu art. 3 u.d.o.a. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że w marcu i kwietniu 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych w Warszawie na ówczesnym Placu Dzierżyńskiego i w Ministerstwie Zdrowia, na skutek czego pod koniec kwietnia 1963r. została wysłana karnie w Bieszczady na akcję szczepienia okolicznych mieszkańców wsi przeciw durowi brzusznemu, organ stwierdził, że nie każda działalność opozycyjna i nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Wskazane okoliczności i wydarzenia, których doświadczyła choć bez wątpienia bardzo bolesne, nie są represjami zawartymi w katalogu wymienionym w art. 3 u.d.o.a. Odnosząc się do kwestii relegowania z liceum organ wyjaśnił, że jest to jest represją, jednak musi mieć to związek z wzięciem udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu, który wskazywałby, że relegowanie na skutek wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym miało miejsce, w związku powyższym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że skarżąca spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a. Organ na podstawie danych z bazy PESEL próbował również ustalić czy osoby wskazane przez skarżącą żyją i jakie jest ich ewentualne miejsce zamieszkania, jednak na podstawie wskazanych danych nie udało się odnaleźć wskazanych osób — W. Z. (ur. 1919 r.) i nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza, który był w kwietniu 1963 r. Zastępcą Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. Rzeszowskiego. W związku z powyższym niemożliwym było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania ww. świadków. Z uwagi na powyższe w ocenie Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych skarżąca nie wykazała ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji bez rozpoznania stanu faktycznego sprawy i zaniechaniu jej załatwienia przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, polegające na nieuwzględnieniu okoliczności dowodzących jej represjonowania; 2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, co spowodowało również wyprowadzenie ze skromnie i wadliwie zebranego materiału dowodowego wniosków, że nie doznała represji politycznych; 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 4. art. 3 u.d.o.a. w zw. z art. 4 u.d.o.a. przez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że nie zachodziły przesłanki dotyczące posiadania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych po stronie skarżącej, tymczasem z jej wyjaśnień złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz z odtajnionego dokumentu z 24 kwietnia 1963r. ze sprawy rozpracowania operacyjnego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o kryptonimie INTERNAT wywieść można, że była represjonowana z powodów politycznych. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 21 września 2024 r. skarżąca wniosła o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z urzędowego dokumentu IPN w Rzeszowie z 24 czerwca 2024 r., który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, przesłanego w odpowiedzi na jej wniosek z 23 maja 2024 r. Oddziałowe Archiwum IPN w Rzeszowie poinformowało, że skarżąca nie figuruje w rzeszowskich zasobach archiwalnych po byłych służbach PRL. Z kolei informacji uzyskanej telefonicznie od Naczelnika Oddziałowego Archiwum IPN w Rzeszowie wynika, że stan zasobów archiwalnych podawany jest na dzień przesłania odpowiedzi, jest on stale uzupełniany, ale jego obszerność jest tak duża, że jego opracowanie zajmie kilkadziesiąt lat niezależnie od tego czy osoba już figuruje w rejestrach. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W ocenie Sądu I instancji, skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w u.d.o.a., bowiem nie wykazała ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a. Wskazane przez nią wydarzenia, w tym wysłanie karne w Bieszczady na akcję szczepienia, których doświadczyła, nie są represjami zawartymi w katalogu z art. 3 u.d.o.a., natomiast relegowanie z liceum, mimo że stanowi represję, nie zostało udowodnione, że miało miejsce na skutek wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym. Sąd stwierdził, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca wnioskowała o status osoby represjonowanej z powodów politycznych z uwagi na inwigilowanie przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęcie wobec niej bezprawnych działań polegających na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia (art. 3 pkt 3 lit. b u.d.o.a.) oraz relegowanie ze szkół w P.i R. (art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a). Sąd I instancji wyjaśnił, że sam fakt inwigilowania przez organy i podjęcia działań wskazanych w ww. przepisie bądź też relegowania nie stanowi samoistnej podstawy przyznania uprawnień, lecz musi być konsekwencją udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i pozostawać z tymże udziałem w związku. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza faktu udziału skarżącej w wystąpieniu wolnościowym. Uzasadnione wątpliwości budzi również fakt relegowania skarżącej z ww. szkół. Skarżąca opiera swoje twierdzenia wyłącznie na piśmie Komendy Obywatelskiej woj. Rzeszowskiego z 24 kwietnia 1963 r. ze sprawy rozpracowania operacyjnego o kryptonimie "Internat" o przybyciu pielęgniarek na teren województwa rzeszowskiego, które otrzymały przydziały pracy w akcji przeciwdurowej. Zdaniem Sądu I instancji nie budzi wątpliwości, że skarżąca była jedną w osób wymienionych w tej korespondencji, jednak w każdej z ww. sytuacji, aby stwierdzić, że mamy do czynienia z osobą represjonowaną z powodów politycznych należy w pierwszej kolejności ustalić, czy osoba ta w okresie od 1 stycznia 1956 r. do 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, a dopiero w konsekwencji powyższego czy następstwo tego stanowiły konkretne represje. W ocenie Sądu I instancji analiza akt sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwala stwierdzić, że skarżąca brała udział w wystąpieniach wolnościowych w powyższym znaczeniu. Sąd podkreślił, że skarżąca opiera swoje stanowisko wyłącznie na ww. piśmie, z którego jednak nie wynika powód przydzielenia pracy w akcji przeciwdurowej. Z ww. pisma nie wynika, by skarżąca w 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych w Warszawie, zebrane akta również nie potwierdzają tej okoliczności. Ponadto nie wykazano w toku postępowania by skarżąca brała udział w nieoficjalnych spotkaniach w prywatnych mieszkaniach kontestujących władzę państwową i na ich skutek została relegowana ze szkół w P. lub R.. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na swoje osobiste zaangażowanie w takie konkretne działania w konkretnym czasie. Zdaniem Sądu I instancji, zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw aby stwierdzić, w pierwszej kolejności udział skarżącej w wystąpieniu wolnościowym, a po wtóre, że w związku z ewentualnym udziałem w takim wystąpieniu skarżąca była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działania polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia lub była relegowana ze szkół w P. i R. Sąd stwierdził, że skarżąca niewątpliwie została przydzielona do pracy w województwie rzeszowskim, jednakże zebrany materiał dowodowy nie potwierdził, że powyższa okoliczność miała miejsce w związku z ewentualnym wystąpieniem wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z kolei kwestia relegowania ze szkół w ogóle nie została potwierdzona zgromadzoną dokumentacją, a zaistnienie tej przesłanki skarżąca opiera wyłącznie na swoich twierdzeniach bez ich konkretyzacji. Sąd podkreślił, że przy wydawaniu decyzji organ nie może opierać się na domniemaniach i przypuszczeniach, a wyłącznie na takich dowodach, które mogą zostać obiektywnie zweryfikowane. Natomiast, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie, poza twierdzeniami skarżącej brak jest dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić okoliczności zarówno udziału w wystąpieniu wolnościowym, jak i jej relegowania ze szkół. Skarżąca nie wykazała, by brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które skutkowało bądź jej inwigilowaniem bądź też relegowaniem ze szkół, wobec czego nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że skarżąca spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. b lub lit. e u.d.o.a. Sąd I instancji stwierdził, że organ uwzględnił wszystkie dowody przedstawione przez skarżącą w toku postępowania jak i w oparciu o art. 5 ust. 5 u.d.o.a., zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3 u.d.o.a. oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. W odpowiedzi na ww. wezwania IPN pismem z 24 listopada 2023 r. wskazał, że w wyniku szczegółowej kwerendy dotyczącej skarżącej przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Ponadto organ podjął w ramach własnej działalności próbę ustalenia stanu faktycznego sprawy uwzględniając składane w toku postępowania wnioski dowodowe. W ramach tego działania organ wystąpił do IPN z wnioskiem o przekazanie treści zgromadzonych dokumentów oraz przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów dot. L. M., tj. koleżanki skarżącej, która brała z nią udział w proteście i w odpowiedzi na ww. wniosek IPN poinformował pismem z 22 lutego 2024r., że w wyniku szczegółowej kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono dokumentów dotyczących L. M.. Odnosząc się zaś do wniosku skarżącej o przesłuchanie świadków: W. Z. (Zastępcy Komendanta Milicji Obywatelskiej ds. Bezpieczeństwa woj. Rzeszowskiego) oraz "nieznanego z imienia i nazwiska funkcjonariusza będącego Zastępcą ww. Komendanta" organ na podstawie danych z ewidencji PESEL próbował ustalić ich miejsca zamieszkania, jednakże nie odnaleziono ww. osób. Jednocześnie organ na bieżąco informował skarżącą o wszystkich czynnościach i ustaleniach. Ponadto w toku postępowania organ sprawdził czy skarżąca figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez Instytut Pamięci Narodowej, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego", prowadzonym przez Instytut Pamięci Narodowej na stronie internetowej: "polskiemiesiace.ipn.gov.pl/mie/wszystkie-wydarzenia/grudzien-1981". W ww. źródłach nie odnaleziono jednakże informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach. W odniesieniu natomiast do wniosku wyrażonego w piśmie z 21 września 2024r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. pisma Oddziałowego Archiwum IPN w Rzeszowie z 23 maja 2024 r. Sąd I instancji wyjaśnił, że nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, w szczególności na podstawie dokumentów wydanych po dacie wydania zaskarżonej decyzji, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Możliwości dowodowe Sądu są ograniczone stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a., w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Stąd też Sąd nie uwzględnił przedmiotowego wniosku. Sąd zwrócił jednak uwagę, że w ww. piśmie stwierdzono, że skarżąca nie figuruje w historycznych pomocach ewidencyjno-archiwalnych oraz archiwalnych Oddziałowego Archiwum IPN w Rzeszowie, co potwierdza prawidłowość zajętego przez organ stanowiska. Skarżąca wywiodła skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia, gdyż organ zaniechał zapoznania się z zasobami IPN i nie przeprowadził z nich dowodu (akta IPN BU sygn. 0208/1920), który to dowód pozwoliłby poczynić ustalenia, iż oddelegowanie jej w kwietniu 1963r. w Bieszczady na akcje szczepienia okolicznych mieszkańców przeciw durowi brzusznemu było skutkiem udziału w strajku pielęgniarek 30 marca 1963 r. oraz 2 kwietnia 1963 r., a zatem spełnia warunki do przyznania jej statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych, co potwierdza chociażby artykuł powszechnie dostępny autorstwa dr B. P. Komisji Historycznej przy Zarządzie Oddziału PTP w Łodzi pt. "Pielęgniarki represjonowane: mity czy rzeczywistość" opublikowany w: "Problemy Pielęgniarstwa" 2007, tom 15 , zeszyt 2,3 oraz krytyczna monografia A. K. pt. "Służby bezpieczeństwa a środowisko pielęgniarskie podczas wystąpień warszawskich w 1963 roku w zasobach archiwum IPN" opublikowana przez Instytut Historii Nauki PAN w "Medycynie Nowożytnej" 17/1.2011. b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że zebrany przez organ materiał dowodowy był niewystarczający do wydania rozstrzygnięcia, gdyż organ nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do rzetelnego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie wykorzystał wszystkich dostępnych instrumentów prawnych, które mogłyby przyczynić się do pełnej i prawidłowej oceny zasadności złożonego przez skarżącą wniosku. Organ m. in. nie podjął czynności zmierzających do zweryfikowania przedstawionych przez skarżącą faktów i okoliczności uzasadniających brak możliwości pozyskania przez skarżącą dowodów w sprawie (np. dotyczących danych adresowych świadków), co w rezultacie doprowadziło do niezasadnej odmowy przyznania skarżącej statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że zebrany przez organ materiał dowodowy był rozpatrzony w sposób dowolny, a nie swobodny co spowodowało pominięcie naruszeń organu administracji polegających m. in. na przyjęciu, iż wysłanie skarżącej w kwietniu 1963 r. w Bieszczady na akcje szczepienia okolicznych mieszkańców przeciw durowi brzusznemu jako skutek udziału skarżącej w strajku pielęgniarek z 30 marca 1963 r. oraz 2 kwietnia 1963 r. nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w sytuacji gdy skarżąca wskazywała, iż materiał IPN (akta IPN BU sygn. 0208/1920) wyraźnie wskazuje ten związek, a dodatkowo jest faktem notoryjnie znanym co skutkowało niewłaściwym uznaniem, iż w niniejszej sprawie nie zachodziły przesłanki dotyczące posiadania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych po stronie skarżącej; d. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że organ zaniechał uzasadnienia faktycznego decyzji, które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; e. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej polegającą na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz przeprowadzenie postępowania bez uwzględniania słusznego interesu obywatela; . f. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niewłaściwym zastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci braku uchylenia decyzji, pomimo tego, że organ naruszył zasady zaufania do władzy publicznej; 2. naruszenie prawa materialnego, tj.: a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 punkt 3 lit. b oraz e u.d.o.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niezastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci uchylenia decyzji, pomimo tego, że w przedmiotowej sprawie organ naruszył materialnoprawny przepis art. 3 ust. 3 lit. b oraz e u.d.o.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki dotyczące posiadania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych po stronie Skarżącej, w sytuacji gdy z wyjaśnień złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej oraz dokumentu z 24 kwietnia 1963 r. dotyczącego rozpracowania operacyjnego sprawy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych o kryptonimie INTERNAT wynika, że Skarżąca była represjonowana z powodów politycznych, a w rezultacie błędne ustalenie, że Skarżąca nie spełnia warunków określonych w art. 3 ust. 3 lit. b oraz e u.d.o.a. i niezasadnej odmowy przyznania Skarżącej statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych; b. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 3 punkt 3 lit. b oraz e w zw. z art. 4 u.d.o.a., poprzez niewłaściwą kontrolę legalności działalności administracji publicznej przez WSA, skutkującą niezastosowaniem środka określonego w ustawie w postaci uchylenia decyzji, pomimo tego, że w przedmiotowej sprawie organ naruszył materialnoprawny przepis art. 3 punkt 3 lit. b oraz e w zw. z art. 4 u.d.o.a. przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że wysłanie skarżącej w kwietniu 1963 r. w Bieszczady na akcje szczepienia okolicznych mieszkańców przeciw durowi brzusznemu jako skutek udziału Skarżącej w strajku pielęgniarek 30 marca 1963 r. oraz 2 kwietnia 1963 r. nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w sytuacji gdy w zasobach archiwum IPN (IPN BU sygn. 0208/1920), a także z wiedzy powszechnie dostępnej wyraźnie wskazuje na ten związek, a także przez błędne przyjęcie, że okoliczności relegowania skarżącej z liceum oraz odmowy przyjęcia na studia medyczne nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w sytuacji, gdy Skarżąca złożyła obszerne wyjaśnienia pod rygorem odpowiedzialności karnej, w których szczegółowo odtworzyła przebieg zdarzeń, co w konsekwencji spowodowało błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodziły przesłanki stwierdzenia posiadania statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych po stronie Skarżącej; c. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. art. 5 ust. 3 pkt 1 u.d.o.a. poprzez przerzucenie ciężaru dowodowego wyłącznie na Skarżącą, w sytuacji gdy przepis ten nie zwalnia organu ani Sądu z obowiązku poszukiwania dowodów, szczególnie w świetle okoliczności, iż Skarżąca ma z pewnością utrudniony dostęp do archiwów i rejestrów państwowych, a jednocześnie z dużą dokładnością podała wszystkie szczegóły niniejszej sprawy. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o wydanie wyroku reformatoryjnego, tj. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i zmianę zaskarżonego orzeczenia przez przyznanie skarżącej potwierdzenia statusu osoby represjonowanej z powodów politycznych alternatywnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Dodatkowo, na okoliczność represji stosowanych wobec pielęgniarek uczestniczących w proteście w 1963 r., skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów: a) artykułu B. P. Komisji Historycznej przy Zarządzie Oddziału PTP w Łodzi pt. "Pielęgniarki represjonowane: mity czy rzeczywistość", opublikowany w: "Problemy Pielęgniarstwa" 2007, tom 15, zeszyt 2,3; b) monografii A. K. "Służby bezpieczeństwa a środowisko pielęgniarskie podczas wystąpień warszawskich w 1963 roku w zasobach archiwum IPN", opublikowanej przez Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w "Medycynie Nowożytnej" 17/1. 2011. Skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. 1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw i tym samym podlega oddaleniu. Skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie zarówno prawa procesowego jak i prawa materialnego. 2. W niniejszej sprawie Sąd I instancji dokonał kontroli decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W pierwszej kolejności przypomnieć trzeba, że postępowanie w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej wszczyna się, co do reguły, na wniosek osoby ubiegającej się o ten status. To ta osoba ma dołączyć do wniosku dowody potwierdzające spełnienie oznaczonych w przepisach przesłanek. W orzecznictwie sądowym akcentuje się, że wprawdzie obowiązek wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spoczywa na osobie zainteresowanej, jednakże nie zwalnia to organu od obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz do zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Z powyższych zasad wynika, że jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy podjąć czynności procesowe zmierzające do jego uzupełnienia. Oznacza to, że organ jest zobowiązany do podejmowania czynności zmierzających do ustalenia okoliczności istotnych w sprawie, niemniej nie ma on obowiązku czynienia tych ustaleń "do skutku". Organ nie może szukać dowodów niejako w próżni, nie wiedząc jakich i gdzie - na okoliczności nawet nie uprawdopodobnione i nie wskazane przez stronę (por. wyrok NSA z 19 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2353/22). W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że przedstawione przez skarżącą okoliczności nie mogą prowadzić do uwzględnienia jej wniosku i potwierdzenia żadnego ze statusów wynikających z u.d.o.a. W świetle okoliczności wynikających z oświadczeń skarżącej i przedłożonych przez nią dokumentów, organ administracji podjął wystarczające oraz właściwe działania, zmierzające do zweryfikowania przesłanek koniecznych do ich potwierdzenia. Zebrany w sprawie dodatkowy materiał dowodowy nie wykazał prowadzenia przez skarżącą działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 u.d.o.a., bądź doznania represji wymienionych w art. 3 ust. 3 lit. a, b i c u.d.o.a. NSA w pełni zgadza się z ustaleniami Sądu I instancji, że w niniejszej sprawie organ obiektywnie i wyczerpująco dążył do zweryfikowania okoliczności podnoszonych przez stronę. Sam rezultat tych działań, niewątpliwie sprzeczny z oczekiwaniami skarżącej, nie może oznaczać, że organ naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu. 3. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo przytoczył i zastosował podstawowe przepisy prawa mające zastosowanie w niniejszej sprawie. Przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wiąże się z wieloma przywilejami określonymi w u.d.o.a. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 u.d.o.a. (por. art. 5 ust. 1 u.d.o.a.). Status ten potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych (art. 5 ust. 2 u.d.o.a.). Do tego wniosku dołącza się: 1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3, oraz 2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności (art. 5 ust. 3 u.d.o.a.). Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.o.a., status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie: 1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r., bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i 2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.o.a., działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przepis ustępu 2 tego przepisu precyzuje, że do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r. Z kolei art. 3 ust. 3 lit. a. b i c u.d.o.a. stanowi, że: "osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r. brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym: a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2023 r. poz. 102), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni, b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia, c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu." Katalog przesłanek z art. 3 u.d.o.a. ma charakter zamknięty. W związku z tym Szef Urzędu nie może potwierdzić statusu osoby represjonowanej z innych przyczyn niż wymienione w tym przepisie (por. wyrok WSA w Warszawie z 26 lutego 2021 r., sygn. akt IV SA/Wa 1702/20). 4. Stan faktyczny w niniejszej sprawie również nie był kwestionowany, ale kwestionowana była w skardze kasacyjnej sama ocena tego stanu faktycznego przez organy i Sąd I instancji oraz skutki prawne z niej wynikające. W niniejszej sprawie: a) organ zwrócił się do archiwum IPN o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących skarżącej oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów oraz skarżącej o nadesłanie danych osobowych wskazanej we wniosku L. M. (S.), by móc wystąpić o przeprowadzenie dodatkowej kwerendy w IPN; b) dokonano sprawdzenia, czy skarżąca figuruje w internetowej bazie danych projektów: "katalog.bip.ipn.gov.pl" i "Encyklopedia Solidarności" prowadzonych przez IPN, w internetowej bazie danych projektu: "Słownik NIEZALEŻNI DLA KULTURY" prowadzonego przez Stowarzyszenie Wolnego Słowa, a także w wykazie "Elektronicznym inwentarzu archiwalnym akt spraw karnych z okresu stanu wojennego" prowadzonym przez IPN; c) we wskazanych źródłach nie udało się odnaleźć informacji o działalności opozycyjnej skarżącej lub doznanych przez nią represjach; d) organ na podstawie danych z bazy PESEL próbował również ustalić, czy osoby wskazane przez skarżącą żyją i jakie jest ich ewentualne miejsce zamieszkania (niestety nie udało się odnaleźć wskazanych osób a zatem niemożliwe było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków). Skarżąca z kolei wskazała na następujące okoliczności faktyczne, mające zasadnicze znaczenie dla sprawy: a) w marcu i kwietniu 1963 r. brała udział w proteście pielęgniarek i położnych, który odbył się w Warszawie na ówczesnym Placu Dzierżyńskiego oraz w Ministerstwie Zdrowia i dotyczył zarówno spraw socjalnych jak i wolnościowych; wskazała, że pracowała wówczas w [...] szpitalu "na [...]" jako asystentka pielęgniarstwa po szkole PCK; b) w wyniku represji za udział w proteście, pod koniec kwietnia 1963 r. została wysłana karnie w Bieszczady na akcję szczepienia okolicznych mieszkańców wsi przeciw durowi brzusznemu; c) w trakcie "zesłania" podjęła naukę wieczorową w rzeszowskim liceum z którego została relegowana (jej zdaniem za "działalność opozycyjną"); d) po powrocie zdała maturę w [...] liceum i skończyła szkołę pielęgniarską w Warszawie (jej wnioski o oddelegowanie na studia medyczne kończyły się odmową i rozmowami dyscyplinującymi z SB z komórki przy KMO w P. o jej "działalności antypaństwowej" i ewentualnym skierowaniu na studia po podjęciu współpracy z SB); e) do końca ustania represji nie mogła zmienić miejsca zatrudnienia, nie awansowała i wykonywała najprostsze czynności szpitalne pomimo wykształcenia pielęgniarskiego, a studiów medycznych nigdy nie podjęła; f) w ramach akcji o kryptonimie INTERNAT zostały założone pielęgniarkom teczki (do teczki skarżącej nie dotarto, co jednak w ocenie skarżącej nie znaczy, że nie istnieje bądź nie istniała). Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanek określonych w u.d.o.a. Strona nie wykazała ani w toku postępowania nie ustalono, by prowadziła działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 u.d.o.a. lub podlegała którejkolwiek z represji ujętych w art. 3 u.d.o.a. Twierdzenie przyjęte przez Sąd I instancji jest zasadne z kilku podstawowych powodów. Po pierwsze - wskazane przez skarżącą kasacyjnie wydarzenia (tj. wysłanie karne w Bieszczady na akcję szczepień) nie są represjami zawartymi w katalogu z art. 3 u.d.o.a. Także relegowanie z liceum (mimo że niewątpliwie stanowiło swoistą represję) nie zostało udowodnione, że miało bezpośredni związek z udziałem skarżącej w wystąpieniu wolnościowym. Przypomnieć trzeba, że nie każda działalność opozycyjna jak i nie każda nawet represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez ustawodawcę uznawana jako podlegająca u.d.o.a., a w konsekwencji uprawniająca do ubiegania się o status takiej osoby i świadczenia pieniężne lub pomoc pieniężną. Po drugie - analiza zarówno wniosku skarżącej, przedstawionej przez nią dokumentacji jak i zebranych w toku postępowania akt przez organ nie pozostawia wątpliwości, że w sprawie nie wystąpiły podstawy do uznania skarżącej za działacza opozycji antykomunistycznej. Zebrana dokumentacja potwierdza, że nie zostało udowodnione, że przez co najmniej 12 miesięcy skarżąca prowadziła, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością kamą, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Powyższa okoliczność nie jest również kwestionowana przez skarżącą. Po trzecie - skarżąca wnioskowała o status osoby represjonowanej z powodów politycznych z uwagi na inwigilowanie przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęcie wobec niej bezprawnych działań polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia (art. 3 pkt 3 lit. b u.d.o.a.) oraz relegowanie ze szkół w P. i R. (art. 3 pkt 3 lit. e u.d.o.a). Prawidłowo stwierdził Sąd I instancji, że sam fakt inwigilowania przez organy i podjęcia działań wskazanych w ww. przepisie bądź też relegowania nie stanowi samoistnej podstawy przyznania uprawnień, lecz musi być konsekwencją udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i pozostawać z tymże udziałem w związku. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza faktu udziału skarżącej w wystąpieniu wolnościowym. Po czwarte – w sprawie, jak prawidłowo wskazał Sąd I instancji, nie wykazano aby skarżąca brała udział w nieoficjalnych spotkaniach w prywatnych mieszkaniach kontestujących władzę państwową i na ich skutek została relegowana ze szkół w P. lub R. Skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów na swoje osobiste zaangażowanie w takie konkretne działania we wskazanym czasie. Po piąte – z art. 5 ust. 3 u.d.o.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży główny obowiązek przedłożenia stosownych dowodów, potwierdzających spełnienie warunków dla uzyskania wnioskowanego statusu. Na stronie ciąży zarówno obowiązek współdziałania z organem, jak i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza gdy postępowanie łączy się z uzyskaniem praw lub nałożeniem obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Sąd I instancji zasadnie przyjął, że organ uwzględnił wszystkie dowody przedstawione przez skarżącą w toku postępowania jak i w oparciu o art. 5 ust. 5 u.d.o.a., zwrócił się do Prezesa IPN o przekazanie informacji o treści zgromadzonych dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3 u.d.o.a. oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów. IPN (pismem z 24 listopada 2023 r.) wskazał, że w wyniku szczegółowej kwerendy dotyczącej Z. L. nie odnaleziono dokumentów spełniających wymogi z art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Dodatkowo organ podjął w ramach własnej działalności próbę ustalenia stanu faktycznego sprawy uwzględniając składane w toku postępowania wnioski dowodowe (np. w zakresie dokumentów dotyczących L. M., tj. koleżanki skarżącej). Wskazano również przyczyny braku przesłuchania innych świadków. Wobec nieuzyskania dokumentów lub informacji potwierdzających, że skarżąca spełnia przesłanki z art. 2 i art. 3 u.d.o.a., organ nie miał obowiązku dalszego, bezgranicznego poszukiwania dokumentów, niejako w jej zastępstwie, dowodów mających potwierdzić korzystne dla niej okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok NSA z 29 września 2020 r., sygn. II OSK 1452/20). Inaczej mówiąc, to strona wnioskująca o przyznanie statusu wiążącego się z pewnymi przywilejami finansowymi wynikającymi z u.d.o.a. powinna być stroną "aktywną" w kwestiach dowodowych. Organy nie mogą być bierne w zakresie prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, ale to strona (znając swoją działalność i swoją osobistą historię) powinna przynajmniej "ukierunkować" organy w zakresie poszukiwania odpowiednich dokumentów lub innych źródeł dowodowych. Brak dokumentów, czy niemożność dotarcia przez organ do nawet wskazanych źródeł nie oznacza błędów w postępowaniu dowodowym. Podobnie subiektywna, odmienna ocena różnych dowodów nie stanowi o błędach postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy. To że skarżąca wskazuje, iż: "(...) musiała być osobą niezwykle pechową - najpierw doświadczyła karnego oddelegowania do pracy w Bieszczadach, a następnie relegowania ze szkoły" lub że: "brała udział w spotkaniach w prywatnych mieszkaniach i była inwigilowana przez SB" - nie świadczy automatycznie o tym, że organy wydając decyzję pominęły te okoliczności. Zdaniem NSA, wyrok Sądu I instancji jest zgodny z prawem, gdyż organy w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie i w konsekwencji odmówiły skarżącej potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych z uwagi na brak wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wskazanych w art. 2 lub art. 3 u.d.o.a. Przedłożone przez skarżącą dowody (zawarte również w skardze kasacyjnej) oraz wyjaśnienia nie dają podstaw dla uznania, aby mogła zostać uznana za osobę represjonowaną. Również pozostałe zgromadzone w sprawie dowody nie potwierdzają tej okoliczności. Prawidłowo uznał Sąd I instancji, że postępowanie wyjaśniające poprzedzające wydanie kontrolowanej w sprawie decyzji zostało przeprowadzone przez organ zgodnie z wymogami przewidzianymi w k.p.a. a motywy decyzji spełniały przesłanki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Status osoby represjonowanej z powodów politycznych podobnie jak status działacza opozycji antykomunistycznej może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawę (tj. art. 3 u.d.o.a.). Niedopuszczalne jest uznanie za osobę represjonowaną osoby niespełniającej przesłanek ustawowych, lecz represjonowanej w innej formie przez władze PRL z powodu sprzeczności prezentowanej postawy życiowej z polityka i ideologią ówczesnego systemu. Oczywistym przy tym pozostaje to, że poczucie osobistej krzywdy, doznanej traumy, cierpienia, utrudnień życiowych w tamtym czasie, nie zostały uznane przez ustawodawcę za przesłankę umożliwiającą uzyskanie przedmiotowego statusu (por. wyrok NSA z 10 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 4841/21). 5. Skoro więc podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się nieskuteczne, Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do jej uwzględnienia, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej w oparciu o art. 184 p.p.s.a.