III SA/Gl 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na czynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie wydania wadliwego świadectwa pracy postanawia: odrzucić skargę. Pismem z 4 stycznia 2025 r. J. R. (dalej: skarżący; strona) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na "czynność materialno-techniczną organu administracji publicznej" w przedmiocie wydania w lipcu 1992 r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. (dalej: organ administracji; organ) bezprawnego i wadliwego świadectwa pracy z 30 czerwca 1992 r. zawierającego informację o rozwiązaniu stosunku pracy. W uzasadnieniu skargi skarżący argumentował, że przedmiotowa czynność organu zmieniła jego sytuację prawną i faktyczną z pozytywnej na negatywną w czasie służby w Państwowej Straży Pożarnej, miała również istotny wpływ na rażące zaniżenie składników jego uposażenia. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie wyrokiem ww. czynności materialno-technicznej, jak również o zwrot kosztów postępowania na swoją rzecz. W odpowiedzi na skargę organ administracji wnosił o jej oddalenie. Wskazał, że okoliczności dotyczące wydania świadectwa pracy z 30 czerwca 1992 r. były już przedmiotem wielokrotnych wyjaśnień i rozstrzygnięć organów Państwowej Straży Pożarnej, sądów powszechnych oraz administracyjnych. Ponadto organ poinformował szczegółowo skarżącego o przebiegu sprawy począwszy od jego służby w byłej Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G., a skończywszy na wyroku tut. Sądu z 21 września 2012 roku sygn. akt IV SAB/Gl 101/12. Pismem z 25 marca 2025 r. strona podtrzymała argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, gdyż jest niedopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.3)), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. poddanych kontroli sądów administracyjnych ma charakter zamknięty. Z akt sprawy wynika, że skarżący od 3 czerwca 1991 r. do 30 czerwca 1992 r. pełnił służbę w byłej Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. oraz, że za ten okres w dniu 30 czerwca 1992 r. otrzymał świadectwo pracy wydane przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej. Wynika także, iż skarżący w tym okresie pozostawał w stosunku służbowym opartym na mocy przepisów dekretu z dnia 27 grudnia 1974 r. o służbie funkcjonariuszy pożarnictwa (Dz. U. z 1974 r. nr 50, poz. 321 ze zm.), a następnie na podstawie ustawy z 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 – w skrócie "ustawa o PIP"). Natomiast w świetle art. 111a ustawy o PIP tylko roszczenia majątkowe wynikające ze stosunku służbowego strażaków, podlegają właściwości sądu pracy. Wydanie świadectwa służby zostało uregulowane w ustawie o PIP, oraz rozporządzeniu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z 19 września 2001 r. w sprawie świadectw służby i opinii o służbie strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1228). Zgodnie z § 2 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia świadectwo służby wydaje się bezpośrednio zwolnionemu strażakowi albo osobie upoważnionej przez niego na piśmie w dniu, w którym następuje rozwiązanie lub wygaśnięcie stosunku służbowego. Świadectwo służby wydaje przełożony zwolnionego strażaka właściwy do jego mianowania lub powołania, na podstawie dokumentów zawartych w aktach osobowych strażaka. W świadectwie służby zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku służbowego oraz z ubezpieczenia społecznego (§ 4 rozporządzenia). Wydanie świadectwa służby stanowi zatem czynność materialno-techniczną. Do podjęcia tej czynności nie mają natomiast zastosowania przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.). Zgodnie z art. 1 k.p.a. Kodeks normuje postępowanie przed organami administracji w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej. Tymczasem wydanie świadectwa służby nie jest sprawą rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że skoro do wydania świadectwa służby, nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to do weryfikacji prawidłowości podjęcia tej czynności i wydania w tym zakresie orzeczenia nie stosuje się instytucji przewidzianych w Kodeksie w postaci nadzwyczajnych trybów postępowania, gdyż te mają zastosowanie wyłącznie do weryfikacji decyzji lub zaskarżalnych postanowień. Tak więc na podstawie regulacji kodeksowej nie było podstaw do orzekania w przedmiocie "usunięcia stanu niezgodnego z prawem" odnoszonego się do czynności wydania świadectwa pracy w trybach określonych w k.p.a. poprzez wydanie decyzji czy postanowienia, a tylko te podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Stanowisko to potwierdza także wyrok tut. Sądu w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 101/12 z 21 września 2012 r., którym oddalono skargę strony na bezczynność w przedmiocie funkcjonariuszy Straży Pożarnej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd uznał, że w sprawie żądania stwierdzenia nieważności czynności materialno-technicznej, którą jest świadectwo służby z 30 czerwca 1992 r. nie było podstaw prawnych do uruchomienia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, a tym samym rozpatrzenia żądania w tym trybie. Skoro nie było podstaw do załatwienia wniosku skarżącego w przedmiocie usunięcia stanu niezgodnego z prawem poprzez weryfikację prawidłowości wydania świadectwa służby (jako czynności materialno-technicznej) w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a., a co za tym idzie wydania orzeczenia w formie zaskarżalnej do sądu decyzji lub postanowienia, to skarga na "czynność materialno-techniczną organu administracji publicznej" w przedmiocie wydania w lipcu 1992 r. przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż przedmiotowa skarga dotyczy świadectwa służby z 30 czerwca 1992 r. w zakresie problematyki, która podlegała już kontroli sądowej w sprawie toczącej się przed tut. Sądem o sygn. akt IV SA/Gl 219/06 i zakończonej wyrokiem z dnia 30 stycznia 2007 r., oddalającym skargę J. R. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z 18 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy straży pożarnej. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd doszedł do przekonania, że skarżący będąc funkcjonariuszem pożarnictwa wyraził zgodę na kontynuowanie zatrudnienia w Państwowej Straży Pożarnej i z dniem 1 lipca 1992 r. został mianowany na stanowisko specjalisty w Jednostce [...] Państwowej Straży Pożarnej w G., dlatego też nie można było wydać decyzji o jego zwolnieniu ze służby. Natomiast wydanie skarżącemu świadectwa pracy za okres służby od 3 czerwca 1991 r. do 30 czerwca 1992 r. w byłej Komendzie Rejonowej Straży Pożarnych w G. było jedynie czynnością techniczną, która nie powodowała żadnych zmian w trwaniu stosunku służbowego. Tym samym skarga J. R. może podlegać również odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 4 lutego 2013 r., IV SA/Gl 1144/12, Legalis nr 947268; postanowienie WSA w Gliwicach z 15 maja 2014 r., IV SAB/Gl 56/13, Legalis nr 1029189). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 4 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.