III OSK 421/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Stasikowski sędzia NSA Sławomir Wojciechowski (spr.) sędzia del. WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1271/24 w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargę. Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1271/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, ze skargi K. C. (dalej także jako: "strona skarżąca") na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej także jako: "organ", "skarżący kasacyjnie") z dnia 24 maja 2024 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 marca 2024 r. nr [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Decyzją z dnia 24 maja 2024 r. organ utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 14 marca 2024 r. odmawiającą przyznania skarżącemu renty rodzinnej w drodze wyjątku po zmarłym ojcu. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, ze ojciec strony na przestrzeni lat 57 całego życia, udokumentował 28 lat, 10 miesięcy i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych co sprawia, że organ nie kwestionuje faktu posiadania przez zmarłego stażu ubezpieczeniowego odpowiedniego do wieku. Dalej organ wskazał, że zmarły w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem śmierci miał wypracowane jedynie 2 lata 1 miesiąc i 8 dni, co uniemożliwia pozytywne rozpoznanie wniosku, gdyż świadczenie można przyznać tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu brakuje niewielki okres. Organ zwrócił też uwagę na to, że brak jest dowodów na istnienie szczególnych okoliczności, które uniemożliwiałyby ojcu wnioskodawcy wypracowanie dłuższego stażu pracy w ostatnim dziesięcioleciu, gdyż w tym okresie nie była wobec niego ustalona całkowita niezdolność strony do pracy. Podnoszona przez skarżącego praca ojca bez ubezpieczenia w okresie od czerwca 2013 roku do czerwca 2015 roku nie może być natomiast premiowana przez organ. Z posiadanej dokumentacji wynika, że ojciec skarżącego od 10 października 2002 r. do 11 grudnia 2005 r., od 2 grudnia 2007 r. do 11 października 2010 r. oraz od 15 lutego 2013 r. do 26 lutego 2018 r. nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. W okresach tych nie była orzeczona wobec ojca skarżącego całkowita niezdolność do pracy, która została orzeczona dopiero przez lekarza orzecznika ZUS od 26 lutego 2018 roku. Od powyższej decyzji skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ naruszył przepis art. 83 ustawy o Emeryturach i Rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 – tekst jedn. – dalej jako "ustawa", "ustawa emerytalna" ) w wyniku czego w sposób nieprawidłowy rozpoznał sprawę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 1271/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie: uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 marca 2024 r. nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, przez pryzmat art. 83 ust.1 ustawy. Wyżej przytoczony przepis formułuje trzy przesłanki, których łączne spełnienie determinuje możliwość otrzymania świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty; niemożliwość podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym, spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem; brak niezbędnych środków utrzymania. Podkreślić po raz kolejny należy, iż powyższe okoliczności, muszą występować łącznie, aby możliwym było przyznanie świadczenia wyjątkowego. Brak występowania którejkolwiek z powyższych przesłanek uniemożliwia zaś pozytywne rozpatrzenie wniosku o przyznanie omawianego świadczenia. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, iż kwestią sporną było występowanie po stronie ojca wnioskodawcy okoliczności faktycznych potwierdzających istnienie pierwszej z w/w przesłanek omawianego przepisu. Brak uprawnień do uzyskania emerytury lub renty należy bowiem badać w nawiązaniu do okresu zatrudnienia uprawnionego do świadczenia, a więc w odniesieniu do wypracowanych przez niego składek emerytalnych. Należności wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie są bowiem zapomogą państwową, a stanowią odpowiednik składek, które uprawniony odprowadzał w trakcie życia zawodowego. Świadczenie emerytalne czy rentowe stanowi więc wypadkową okresu przez który uprawniony budował kapitał początkowy odprowadzając składki na ubezpieczenie. Istotne znaczenie ma więc to, czy okres czasu przez jaki strona podlegała ubezpieczeniu jest adekwatny do wieku uprawnionego. Świadczenie w drodze wyjątku jest bowiem świadczeniem pochodnym w stosunku do okresu ubezpieczenia. Doniosłość problematyki rozmiaru stażu ubezpieczeniowego podkreślił sam ustawodawca w przepisie art. 57 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach (...) odstępując od wymogów określających okresy powstania niezdolności do pracy oraz od wymogu powstania jej nie później niż w ciągu osiemnastu miesięcy od ustania tych okresów w stosunku do ubezpieczonych, którzy udowodnili okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Uwypuklić również należy okoliczność, iż Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 2006r. (sygn. akt I UZP 5/05) jednoznacznie stwierdził, że renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiety i 25 lat dla mężczyzny, oraz jest całkowicie niezdolny do pracy, bez potrzeby wykazywania przewidzianego w art. 58 ust. 2 omawianej ustawy okresu składkowego i nieskładkowego przypadającego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy. W uzasadnieniu uchwały Sąd Najwyższy odwołał się do sprawiedliwościowego aspektu inicjatywy ustawodawczej dotyczącej zmiany art. 57 ustawy przez dodanie ust. 2 i polegającej na przeniesieniu sytuacji osób z długim stażem ubezpieczeniowym i całkowicie niezdolnych do pracy, ze statusu ubiegających się o świadczenie przyznawane na zasadzie wyjątku (na podstawie uznania Prezesa ZUS), do statusu osób mających prawo podmiotowe do renty. Co prawda art. 57, jak i art. 58 przedmiotowej ustawy, jak dalej wywodził Sąd Wojewódzki dotyczą rent przyznawanych na zasadach ogólnych, tym niemniej, dokonana przez Sąd Najwyższy wykładnia stanowi generalną wskazówkę, możliwą do zastosowania także w odniesieniu do rent przyznawanych w drodze wyjątku, w szczególności z uwagi na podnoszony przez Sąd Najwyższy aspekt sprawiedliwościowy dokonywanych zmian przepisów. Przechodząc do realiów niniejszej sprawy Sąd I instancji podkreślił, iż ojciec skarżącego posiada blisko 29-cio letni okres ubezpieczenia i okres ten – nawet w ocenie organu – jest adekwatny do jego wieku . W świetle powyższych rozważań należało więc przyjąć, że zostały spełnione kryteria uzasadniające przyznanie skarżącemu dochodzonego świadczenia. Będzie to zgodne z wyżej powołanym stanowiskiem Sądu Najwyższego, a także z punktu widzenia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej. Jako zasadna, w ocenie Sądu jawiła się konieczność uchylenie decyzji pierwszej i drugiej instancji. W ramach oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania nakazał organowi dokonać wnikliwej analizy stanu faktycznego, biorąc pod uwagę argumenty przedstawione w treści swego uzasadnienia, nie precyzując ich jednak. Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący organ zaskarżając go w całości i zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z powołaniem się na art. 174 pkt 1 ustawy p.p.s.a., to jest art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej, poprzez przyjęcie, że: a. pomimo tego, iż w okresach przed 26 lutego 2018 r. ojciec skarżącego nie był całkowicie niezdolny do pracy, powyższe nie oznacza, że nie istniały przeszkody, które uniemożliwiały ojcu skarżącego podjęcie zatrudnienia, podczas gdy zgodnie z ugruntowanym i najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego data powstania całkowitej niezdolności do pracy, ma istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku, pozwala bowiem ustalić moment z którym osoba ubezpieczona nie miała obiektywnej możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym uzyskania dłuższego okresu ubezpieczeniowego; b. okoliczność udokumentowania przez ojca skarżącego ponad 28 letniego okresu ubezpieczenia jest szczególną okolicznością z powodu, których ojciec skarżącego nie spełnił warunków do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym, podczas gdy w żadnym zakresie ta okoliczność nie jest szczególną okolicznością z powodu której ojciec skarżącego nie spełnił warunków ustawowych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym (ani ze względów medycznych (tj. orzeczona całkowita niezdolność do pracy) ani ewentualnie z innych pozamedycznych względów); 2. na podstawie art. 174 pkt. 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne uznanie, że organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego miałoby wynikać, że przed dniem 26 lutego 2018 r., tj. przed orzeczeniem u ojca skarżącego całkowitej niezdolności do pracy istniały szczególne okoliczności z powodu których ojciec Skarżącego nie spełnił warunków ustawowych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym podczas gdy zgodnie z ugruntowanym i z najnowszym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego data powstania całkowitej niezdolności do pracy, ma istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku, pozwala bowiem ustalić moment z którym ubezpieczony nie miał obiektywnej możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym uzyskania dłuższego okresu ubezpieczeniowego. Wskazując na powyższe zarzuty kasacyjne organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie w całości skargi strony przeciwnej lub ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Nadto na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. organ oświadczył o zrzeczeniu się rozprawy i w związku z czym organ wniósł o rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona skarżąca wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na bezzasadność wskazanych w niej zarzutów, a nadto skarżący oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy i wyraża zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę przesłanki uzasadniające nieważność postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz podniesione i poddane konkretyzacji podstawy kasacyjne. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe ustawowe podstawy kasacyjne wymagają od skarżącego kasacyjnie konkretyzacji poprzez sformułowanie tzw. zarzutów kasacyjnych. Oznacza to, że jeżeli – tak jak w rozpoznawanej sprawie – nie zachodzi nieważność postępowania zakres postępowania kasacyjnego wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Jak wskazano, z przywołanych przepisów wynika, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą i nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Wobec tego istotnego znaczenia nabiera prawidłowe przytoczenie podstawy kasacyjnej, przez co należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (por.: postanowienia NSA z: 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04, CBOSA). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży zatem obowiązek podania, które konkretnie przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Podobnie przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy tego prawa, które zostały naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, tj. treść orzeczenia (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W skardze kasacyjnej nie wystarczy wymienić w luźny sposób kilku przepisów. Trzeba indywidualnie uzasadnić każdy zarzut formułowany wobec każdego z przepisów, które w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną naruszył sąd pierwszej instancji (por.: wyroki NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18 i z 6 grudnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1070/19, CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie skarżący oparł skargę kasacyjną, wskazując obie podstawy naruszenia – przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznawszy skargę kasacyjną z uwzględnieniem powyższych uwarunkowań, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że ma ona usprawiedliwione podstawy. Ze względu na konstrukcje zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny połączył przedmiotowy zarzut naruszenia przepisów postępowania z zarzutem naruszenia prawa materialnego, tj. art. 83 ust. 1 ustawy emerytalnej. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie ww. przepisu prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez Sąd, że skarżący spełnił warunki do przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku. Tłem normatywnym, na bazie którego należy ocenić przedmiotowe zarzuty jest art. 83 ust. 1 ustawy. Stosownie do jego treści ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą – ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek – podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Przepis ten formułuje więc trzy przesłanki, których kumulatywne spełnienie warunkuje przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Brak spełnienia chociażby jednej z nich uniemożliwia przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Przesłankami tymi są: 1) brak spełnienia warunków do uzyskania emerytury lub renty spowodowany szczególnymi okolicznościami, 2) niemożność podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym spowodowana całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem, 3) brak niezbędnych środków utrzymania. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że świadczenie w drodze wyjątku przysługuje tylko wtedy, gdy ubezpieczony nie nabył prawa do świadczeń w trybie zwykłym na skutek szczególnych okoliczności, czyli na skutek niemożliwych do przezwyciężenia przeszkód nie mógł wypracować odpowiednio długiego okresu ubezpieczenia, a jednocześnie całkowita niezdolność do pracy uniemożliwia mu podjęcie pracy. Wprawdzie obydwie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, ale nie są one tożsame. Kluczowe dla przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest wykazanie, że ubezpieczony, którego działalność stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego w zwykłym trybie na skutek szczególnych okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko zgodnie z który, świadczenie w drodze wyjątku, o którym mowa w ww. przepisie, nie jest świadczeniem socjalnym, przyznawanym wyłącznie według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawców i nie może być oderwane od wysokości składek opłacanych przez ubezpieczonego. Jest to świadczenie, które może być przyznane w przypadku, gdy niespełnienie przez ubezpieczonego warunków do uzyskania renty na zasadach ogólnych było skutkiem szczególnych okoliczności. Konieczne jest zatem wykazanie, że ubezpieczony, którego praca stanowi źródło uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego, nie wypracował prawa do "normalnego" świadczenia ubezpieczeniowego na skutek szczególnych okoliczności (por. wyrok NSA z 21 lipca 2023 r., sygn. III OSK 1831/22). Zakres postępowania dowodowego w rozpoznawanej sprawie był zatem determinowany wskazanymi wyżej przesłankami z art. 83 ust. 1 ustawy. Należy ponadto podkreślić, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji opiera się na materiale dowodowym aktualnym na dzień jej wydania. Zarzut kasacji jest w ocenie NSA uzasadniony. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawiał wątpliwości. Z ustaleń organu wynika ponad wszelką wątpliwość, ze ojciec strony na przestrzeni 57 lat całego swego życia, udokumentował 28 lat, 10 miesięcy i 2 dni okresów składkowych i nieskładkowych co sprawiło, że organ nie kwestionował faktu posiadania przez zmarłego stażu ubezpieczeniowego odpowiedniego do wieku. Jednak z uwagi na fakt, że zmarły w dziesięcioleciu przypadającym przed dniem śmierci miał wypracowane jedynie 2 lata 1 miesiąc i 8 dni składkowych, co uniemożliwiało w ocenie organu pozytywne rozpoznanie wniosku, gdyż świadczenie można przyznać tylko wtedy, gdy do wymaganego okresu 5 lat brakuje niewielki okres. Organ zasadnie zwrócił też uwagę na to, że brak jest w sprawie dowodów na istnienie szczególnych okoliczności, które uniemożliwiałyby ojcu wnioskodawcy wypracowanie dłuższego stażu pracy w ostatnim dziesięcioleciu, gdyż w tym okresie nie była wobec niego ustalona całkowita niezdolność strony do pracy. Podnoszona natomiast przez skarżącego praca ojca bez ubezpieczenia w okresie od czerwca 2013 roku do czerwca 2015 roku nie może być natomiast premiowana przez organ. Z posiadanej i niekwestionowanej dokumentacji przez organ wynika, że ojciec skarżącego od 10 października 2002 r. do 11 grudnia 2005 r., od 2 grudnia 2007 r. do 11 października 2010 r. oraz od 15 lutego 2013 r. do 26 lutego 2018 r. nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym. W okresach tych nie była orzeczona wobec ojca skarżącego całkowita niezdolność do pracy, która została orzeczona dopiero przez lekarza orzecznika ZUS od 26 lutego 2018 roku. Za trafny należy uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez błędne uznanie przez Sąd I instancji, że organ w sposób niewyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, z którego miałoby wynikać, że przed dniem 26 lutego 2018 r., tj. przed orzeczeniem u ojca skarżącego całkowitej niezdolności do pracy istniały szczególne okoliczności z powodu których ojciec skarżącego nie spełnił warunków ustawowych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Data powstania całkowitej niezdolności do pracy, ma istotne znaczenie dla oceny zasadności wniosku, pozwala bowiem ustalić moment w którym ubezpieczony nie miał obiektywnej możliwości podjęcia zatrudnienia, a tym samym uzyskania dłuższego okresu ubezpieczeniowego. W sprawie niemniejszej skarżący nie wykazał na czym miały polegać szczególne okoliczności z powodu, których ojciec skarżącego nie mógł pracować i uzupełnić okresy składkowe wymagane do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Z treści skargi wynika tylko tyle, co ma istotne znaczenie zdaniem skarżącego, że jego ojciec pracował w okresie od czerwca 2013 do czerwca 2015 bez umowy o pracę i nie odprowadzał składek do ZUS. Równie dobrze, ojciec skarżącego mógł w owym czasie świadczyć pracę w sposób legalny związany z obowiązkiem odprowadzania składek, jednak przyczyn i powodów odmiennego świadczenia pracy skarżący nie wykazał. To na skarżącym spoczywał obowiązek dostarczenia dowodów na poparcie swych twierdzeń. To samo w znaczeniu procesowym dotyczy również okresów wskazanych przez ZUS w których ojciec skarżącego nie świadczył pracy w ogóle. Dalej wskazać należy, że w myśl art. 124 ustawy, w postępowaniu w sprawach o świadczenia w drodze wyjątku stosuje się przepisy k.p.a., chyba że ustawa stanowi inaczej. Zatem, organ podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach, jest związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Musi więc przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 k.p.a.). Ponadto jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji wadliwie ocenił i przyjął, że Prezes ZUS nie spełnił wymagań wynikających z tych przepisów i bezzasadnie ustalił, że zaistnienie "szczególnych okoliczności" nie zostało w sprawie wykazane. Uzasadnienie Sądu I instancji w zasadzie sprowadza się do konkluzji, że ojciec skarżącego posiada blisko 29 letni okres ubezpieczenia i okres ten nawet w ocenie organu jest adekwatny do jego wieku, co miało uzasadniać podjęte rozstrzygnięcie Sądu. Sąd I instancji po zacytowaniu przepisu prawa – art. 83 ustawy i orzeczenia Sądu Najwyższego (I UZP 5/05), nie pochylił się nawet nad niekwestionowanym kompletnym stanem faktycznym ustalonym w sprawie przez organ dokonując błędnej oceny zaskarżonej decyzji. W ocenie NSA, wręcz przeciwnie, Prezes ZUS wnikliwie przeprowadził postępowanie dowodowe i prawidłowo rozpatrzył wszystkie dowody, nie przekraczając swobodnej ich oceny i stwierdził, że z przesłanki art. 83 ust. 1 ustawy do przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku nie zostały spełnione. W świetle powyższego podzielić należy stanowisko organu, iż przebieg ubezpieczenia skarżącego, w dziesięcioleciu przed datą powstania niezdolności do pracy, nie pozwala na przyjęcie, że brakujący do wymaganego staż ubezpieczeniowy jest usprawiedliwiony wystąpieniem szczególnych okoliczności w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy. Skarżący nie udowodnił także tych innych okoliczności niezależnych od woli ojca, a które w ogóle uniemożliwiły mu uzyskanie dłuższego okresu ubezpieczeniowego. Biorąc pod uwagę wykazaną wyżej zasadność zarzutów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyroku w całości oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona do rozstrzygnięcia oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sprawa niniejsza podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a strona przeciwna po doręczeniu skargi kasacyjnej nie zażądała, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., przeprowadzenia rozprawy.