I OSK 2234/23

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-08-07

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Elżbieta Kremer, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokalizacja infrastruktury technicznej (sieci kanalizacji sanitarnej) poza liniami rozgraniczającymi dróg, na podstawie decyzji administracyjnej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jest dopuszczalna w świetle przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który stanowi, że lokalizacja sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg wymaga uzyskania służebności gruntowej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego są niezasadne. Sąd stwierdził, że wykładnia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym § 40 ust. 2 i 4, nie może ograniczać się do brzmienia literalnego, lecz musi uwzględniać wykładnię celowościową i systemową, a także przepisy powszechnie obowiązującego prawa, w tym art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że jeśli nie ustanowiono służebności gruntowej, możliwe jest uzyskanie administracyjnego tytułu do nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Ponadto, sąd uznał, że dla zgodności z planem miejscowym nie zawsze jest konieczne precyzyjne wyznaczenie przebiegu inwestycji w części graficznej planu lub wymienienie jej z nazwy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Skarżąca kwestionowała możliwość lokalizacji sieci kanalizacji sanitarnej poza liniami rozgraniczającymi dróg na podstawie decyzji administracyjnej, argumentując, że plan miejscowy wymaga w takim przypadku uzyskania służebności gruntowej. Zarzuty dotyczyły naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 582/23 w sprawie ze skargi Z. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 7 czerwca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 582/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca, zarzucając: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w związku z § 40 ust. 2 i § 40 ust. 4 i § 48 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi Kajetany w Gminie Nadarzyn uchwalonego uchwałą Nr XLVIII/491/2002 Rady Gminy Nadarzyn z dnia 13 września 2002 r. poprzez błędną interpretację, a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowy plan dopuszcza lokalizowanie infrastruktury technicznej, w tym sieci kanalizacji sanitarnej, poza liniami rozgraniczającymi dróg także na podstawie decyzji administracyjnej, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że postanowienia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi Kajetany w Gminie Nadarzyn dopuszczają lokalizowanie infrastruktury technicznej jedynie w liniach rozgraniczających dróg, natomiast lokalizacja sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg wymaga uzyskania służebności gruntowej; b) art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego wsi Kajetany w Gminie Nadarzyn uchwalony uchwałą Nr XLVIII/491/2002 Rady Gminy Nadarzyn z dnia 13 września 2002 r. stanowi akt prawa miejscowego i podlega ogólnym zasadom wykładni prawa, które nie zostały zastosowane przez Sąd, czego następstwem było przyjęcie, że planowane przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej jest zgodne z postanowieniami tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że przeprowadzenie sieci kanalizacji sanitarnej przez działkę nr ew. [...] w obrębie [...] jest sprzeczne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; c) art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że plan miejscowy, aby stwarzał możliwość wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości nie musi w sposób precyzyjny określać lokalizacji zamierzonej inwestycji poprzez wskazanie nieruchomości, przez które inwestycja ma przebiegać, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest wyznaczenie konkretnego przebiegu danej inwestycji w planie miejscowym; d) art. 124 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zostały przeprowadzone spełniające wymogi prawa rokowania, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że rokowania były przeprowadzone nieprawidłowo i były pozorne; e) art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że organ wziął pod uwagę uciążliwość orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości w granicach powołanego przepisu, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że organ nie przeanalizował w sposób dostateczny argumentów przemawiających za działkę skarżącej. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uchylenie decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 lutego 2023 r. oraz poprzedzającej jej decyzji Starosty Pruszkowskiego z dnia 15 lipca 2022 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się rozprawy i wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie wyjaśnić należy, iż stosownie do art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej, z tego względu w uzasadnieniu pominięto opis przebiegu postępowania i wydanych w sprawie rozstrzygnięć, elementy te zawiera uzasadnienie Sądu I instancji. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi - zgodnie z art. 174 p.p.s.a. - może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. W skardze kasacyjnej zostały sformułowane zarzuty dotyczące wyłącznie naruszenia prawa materialnego, brak zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania oznacza tym samym, że ustalenia faktyczne poczynione w sprawie nie są kwestionowane, ani podważane. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w pkt 1 lit. a) i w lit. b), w których zarzucono naruszenie: w lit. a) art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) w zw. z § 40 ust. 2, ust. 4 i § 48 Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi Kajetany w Gminie Nadarzyn uchwalonego uchwałą Nr XLVIII/491/2002 Rady Gminy Nadarzyn z dnia 13 września 2002 r. poprzez błędną interpretację, a w konsekwencji przyjęcie, że przedmiotowy plan dopuszcza lokalizowanie infrastruktury technicznej w tym sieci kanalizacji sanitarnej, poza liniami rozgraniczającymi dróg także na podstawie decyzji administracyjnej, podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że lokalizacja sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg wymaga uzyskania służebności gruntowej oraz w lit. b) art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 87 ust. 2 konstytucji RP w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy wskazany wyżej Plan Miejscowy stanowi akt prawa miejscowego i podlega ogólnym zasadom wykładni prawa, które nie zostały zastosowane przez Sąd, czego następstwem było przyjęcie, że planowane przedsięwzięcie jest zgodne z planem, podczas gdy należało przyjąć, że jest sprzeczne z planem, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty te są niezasadne. Powyższe zarzuty wskazują, że istota spornego zagadnienia materialnoprawnego związana jest z wykładnią przepisów Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, a konkretnie § 40 ust. 2, który stanowi, że Plan ustala zasadę lokowania sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w liniach rozgraniczających dróg z zachowaniem wzajemnych odległości wynikających z przepisów szczególnych i § 40 ust. 4, zgodnie z którym, Lokalizacja sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg wymaga uzyskania służebności gruntowej. Zdaniem skarżącej kasacyjnie w przypadku lokalizacji sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg może to nastąpić tylko po uzyskaniu służebności gruntowej, a nie na podstawie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości wydanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n., a więc odmiennie niż przyjęły organy i Sąd I instancji. Odnosząc się do powyższej kwestii należy wyraźnie zaznaczyć, że niesporne jest, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.), jest źródłem prawa (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), a dla wykładni postanowień planu należy stosować metody wykładni stosowane do aktów normatywnych. Zagadnieniem spornym jest czy wykładnia planu została prawidłowo dokonana. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska skarżącej kasacyjnej co do wykładni postanowień planu, tj. § 40 ust. 2 i ust. 4, która oparta została wyłącznie na literalnym brzmieniu powyższych przepisów z pominięciem pozostałych rodzajów wykładni. Uchwała rady gminy o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego stanowi akt prawa miejscowego, który jak to wynika z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa. Jego obowiązywanie jest ograniczone pod względem terytorialnym - do obszaru gminy. Uchwała taka, jako akt podjęty w ramach upoważnienia ustawowego udzielonego gminie do tworzenia aktów prawa miejscowego, musi respektować postanowienia innych aktów prawnych powszechnie obowiązujących, czyli ustaw oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych. W ocenie Sądu kasacyjnego oznacza to, iż wykładni przepisów prawa miejscowego nie może dokonywać się w oderwaniu od treści innych aktów prawa powszechnie obowiązującego. Stąd też do wykładni postanowień planu miejscowego należy stosować metody właściwe dla wykładni innych aktów normatywnych, a więc wykładnię celowościową i systemową, a nie tylko literalną. W szczególności należy zwrócić uwagę na potrzebę dokonywania wykładni przepisów miejscowego planu zgodnie z wykładnią systemową, zapewniającą spójność i brak sprzeczności systemu prawa oraz komplementarność regulacji prawnych w danym zakresie. Nie jest dopuszczalna wykładnia przepisu prawa w oderwaniu od całokształtu regulacji prawnej aktu normatywnego, którego ten przepis prawa jest elementem systemowej regulacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 3550/19). Dokonując wykładni przepisów prawa miejscowego, w tym przypadku przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy również stosować wykładnię systemową, albowiem rezultat wykładni przepisów prawa miejscowego oparty tylko o wykładnię językową nie może prowadzić do rezultatu, który byłby sprzeczny z przepisami powszechnie obowiązującego prawa, a w szczególności przepisami ustawy, czyli sprzeczny z wykładnią systemową. Stąd też dokonując w niniejszej sprawie wykładni postanowień Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi Kajetany w Gminie Nadarzyn uchwalonego uchwałą Nr XLVIII/491/2002 Rady Gminy Nadarzyn z dnia 13 września 2002 r., a w szczególności powoływanego i przytaczanego wyżej § 40 ust. 2 i ust. 4 nie można ograniczać się do językowego brzmienia tych przepisów, ale należy również uwzględniać przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w tym przypadku art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak bowiem w upoważnieniu ustawowym udzielonym gminom do wydania aktu prawa miejscowego w tym przypadku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego podstawy prawnej do wyłączenia stosowania powyższego przepisu, w tym przypadku art. 124 ust. 1, a więc wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, jeżeli oczywiście spełnione są przesłanki w nim określone. Tym samym powołany § 40 ust. 4 przedmiotowego planu, zgodnie z którym lokalizacji sieci poza liniami rozgraniczającymi dróg wymaga uzyskania służebności gruntowej, wskazuje że w takim przypadku tytułem prawnym jest prawo rzeczowe ograniczone, wówczas nie ma potrzeby do stosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. Jeżeli jednak nie dojdzie do ustanowienia prawa rzeczowego ograniczonego w postaci służebności gruntowej, dla powstania którego niezbędne jest zawarcie umowy lub orzeczenie sądu powszechnego, wówczas możliwe jest uzyskanie administracyjnego tytułu do nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Za taką wykładnią powołanych przepisów planu przemawia wykładnia systemowa. Mając powyższe na uwadze, zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt 1 lit. a) i lit. b) są niezasadne. W kolejnym zarzucie skargi kasacyjnej dotyczącym naruszenia prawa materialnego, a sformułowanym w pkt 1 lit. c) art. 124 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i wadliwe przyjęcie, że plan miejscowy aby stwarzał możliwość wydania decyzji o ograniczeniu korzystania z nieruchomości nie musi wyznaczać konkretnego przebiegu danej inwestycji w planie miejscowym. Odnosząc się do tego zarzutu zaznaczyć należy, że nie w każdym przypadku dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym konieczne jest zaznaczenie przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienie jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. Niewątpliwie, z powołanego przepisu wynika, że aby plan miejscowy stwarzał podstawę do zastosowania instytucji z art. 124 ust. 1 u.g.n., musi on dopuszczać realizację celu publicznego i określać jej lokalizacje. Obowiązujące przepisy prawa nie wymagają jednakże dla spełnienia wynikającej z art. 124 ust. 1 u.g.n. przesłanki zgodności zamierzenia inwestycyjnego z planem miejscowym zaznaczenia konkretnego przebiegu danej sieci w części graficznej planu lub wymienienia jej z nazwy w konkretnym przepisie planu. W orzecznictwie oraz w doktrynie wskazuje się na dopuszczalność wydawania decyzji wskazanych w art. 124 ust. 1 u.g.n. na podstawie postanowień planu przewidujących (dopuszczających) infrastrukturę na określonym terenie, jednakże nie określających precyzyjnie ich przebiegu, podkreślając jednocześnie, że im bardziej ogólne postanowienie planu miejscowego w zakresie dopuszczalności inwestycji o charakterze publicznym, tym większy margines swobody dla starosty w toku postępowania z art. 124 u.g.n. W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że problem, czy wskazania planu zawierają jedynie orientacyjny przebieg linii danej inwestycji, czy też jej konkretną lokalizację, jest bez znaczenia, gdyż istotne jest to, aby miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał możliwość realizacji inwestycji celu publicznego (por. wyroki NSA z: 23 października 2014 r. sygn. akt I OSK 537/13; 8 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 1337/15; 17 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1683/17; 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 452/18; 23 listopada 2021 r. sygn. akt I OSK 754/21; 26 stycznia 2022 r. sygn. akt I OSK 920/21; 29 marca 2023 r. sygn. akt I OSK 1204/22; 26 stycznia 2024 r. sygn. akt I OSK 1188/21; 27 lutego 2024 r. sygn. akt I OSK 2263/20). Dlatego też zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej zawartego w pkt 1 lit. d), a dotyczącego naruszenia art. 123 ust. 3 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zostały przeprowadzone spełniające wymogi prawa rokowania, to wskazać należy, że przepis ten nie wprowadza żadnych szczegółowych wymogów ani reguł co do formy i treści rokowań, co oznacza, że o formie i charakterze rokowań decyduje sam inwestor. Na gruncie powołanego przepisu ważne jest jedynie, aby obowiązek zainicjowania takich rokowań został dochowany. Rokowania mogą zostać zakończone w dowolnym czasie, w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. Zatem strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie przeprowadzenia rokowań, za wyjątkiem obligatoryjnego ich zainicjowania. Ustawodawca nie formalizuje także momentu zakończenia rokowań, wobec czego mogą one zostać zakończone w dowolnym czasie, np. w sytuacji, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron, brak jest szans na zawarcie porozumienia. Jeżeli zatem strony poinformują się o wzajemnych stanowiskach i uznają propozycję drugiej strony za "nie do przyjęcia", należy uznać, że w takim przypadku rokowania miały miejsce, ale nie doprowadziły do wspólnego uzgodnienia wysokości należnego właścicielowi nieruchomości odszkodowania. Skoro zaś stroną inicjującą całe przedsięwzięcie jest w tym przypadku inwestor to - siłą rzeczy - o formie i charakterze tych rokowań decyduje on. Jeżeli zaś do wspólnego uzgodnienia przez strony ww. odszkodowania nie dojdzie to właściciel nieruchomości może się jego domagać w postępowaniu administracyjnym, w którym wydana w instancji odwoławczej decyzja może być w dalszej kolejności zaskarżona do sądu. Mając powyższe na uwadze, zarzut materialnoprawny dotyczący błędnej wykładni art. 124 ust. 3 u.g.n. jest niezasadny, niezasadne jest również stanowisko co do niewłaściwego zastosowania tego przepisu. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych inwestor przeprowadził ze skarżącą rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie przedmiotowych prac, do tych okoliczności dotyczących rokowań odniósł się również Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku, a wobec braku zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, okoliczności te nie zostały podważone. W takiej sytuacji podnoszenie, iż doszło do niewłaściwego zastosowania art. 124 ust. 3 u.g.n. nie mogło przynieść oczekiwanego rezultatu. W ostatnim zarzucie skargi kasacyjnej zawartym w pkt 1 lit. e) wskazano na naruszenie art. 112 ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że organy wzięły pod uwagę uciążliwość orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości podczas gdy Sąd powinien przyjąć, że organy nie przeanalizowały w sposób dostatecznych argumentów przemawiających za zasadnością przeprowadzenia linii kanalizacji przez działkę skarżącej. Powołany art. 112 ust. 3 u.g.n. wprowadza generalną zasadę, iż wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Jednak dla prawidłowej wykładni powołanego przepisu należy zwrócić uwagę na treść art. 112 ust. 1 u.g.n., z którego wynika, że przepisy o wywłaszczeniu, a więc i samą instytucję wywłaszczenia, stosuje się jedynie wtedy, jeżeli określona nieruchomość przeznaczona została na cele publiczne w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo dla określonej nieruchomości wydana została decyzja o ustaleniu na niej lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stąd też niezasadnie skarga kasacyjna zarzuca też naruszenie art. 112 ust. 3 u.g.n., bowiem, zgodne z prawem, wydanie decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania dotyczyć może wyłącznie nieruchomości, co do której określona została dopuszczalność lokalizacji urządzeń infrastruktury technicznej, wymienionych w art. 124 ust. 1 zd. 1 u.g.n. W rozpatrywanym przypadku nie można zatem zasadnie zarzucić organom naruszenia prawa, bowiem bezsporne jest, że kwestionowane ograniczenie nastąpiło zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W sprawie nie ma też wątpliwości co do tego, że w trakcie postępowania organ szczegółowo odniósł się i uzasadnił zarówno co do konieczności przeprowadzenia inwestycji, jej przebiegu, rozwiązań technicznych, odniósł się do orzekanego ograniczenia dla skarżącej jako właściciela nieruchomości w granicach jakie wyznacza art. 112 ust. 3 u.g.n. w związku z art. 124 ust. 1 u.g.n., co było również przedmiotem kontroli Sądu I instancji. Niesłusznie w tej sytuacji skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie powołanego art. 112 ust. 3 u.g.n. Mając powyższe na uwadze, sformułowane zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło