II OZ 1213/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.P., D.K. i D.K. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SA/Wa 2271/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2024 r. nr 808/2024 w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: 1. oddalić zażalenie K.P., 2. odrzucić zażalenie D.K. i D.K. K.P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r. nr 808/2024 utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nr IIWT/41/2024 nakazującą skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale połączonego z gruntem, tj. obiektu typu blaszak o wym. 3,0 m x 5,0 m i wysokości 2,20 m - 1,9 m, usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] w W. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z 25 kwietnia 2025 r. wezwano K.P. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej rozporządzenie). K.P., D.K. i D.K. wnieśli zażalenie na ww. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII argumentując, że uiszczenie należnych wpisów od skarg we wszystkich zainicjowanych przez strony postępowaniach wykracza poza ich możliwości finansowe. Zakwestionowano nadto prawidłowość podjętego przez organ rozstrzygnięcia w przedmiocie rozbiórki oraz zarzucono organowi naruszenie przepisów proceduralnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 230 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej Ppsa) od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są: skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania. Stosownie zaś do art. 220 § 1 i 3 Ppsa sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. W takim przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia opłaty, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia pisma (skargi, sprzeciwu, skargi kasacyjnej, zażalenia, skargi o wznowienie postępowania). Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury – 500 zł. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 23 lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 18 stycznia 2024 r. nakazującą skarżącej rozbiórkę ww. obiektu budowlanego nietrwale połączonego z gruntem. Sprawa, w której wniesiono skargę, jest zatem sprawą z zakresu budownictwa i architektury. Wpis sądowy od takiej skargi należny jest w wysokości 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VII z 25 kwietnia 2025 r. o wezwaniu K.P. Na ocenę prawidłowości zaskarżonego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi nie mogły mieć wpływu kwestie podniesione w zażaleniu. Oceniając legalność zaskarżonego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII Naczelny Sąd Administracyjny sprawdza jedynie, czy istnieje po stronie skarżącej obowiązek uiszczenia wpisu oraz czy jego wysokość ustalono w prawidłowej wysokości. Taki obowiązek w niniejszej sprawie niewątpliwie istniał w związku z treścią art. 220 § 1 i 3 Ppsa oraz w związku z tym, że kwestia dotycząca prawa pomocy została rozstrzygnięta postanowieniem WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2025 r. sygn. akt VII SPP/Wa 596/24, którym utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego z 31 grudnia 2024 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dlatego też argumentacja podnoszona przez stronę w zażaleniu, iż nie stać ją na uiszczenie wpisu sądowego z uwagi na wielość zainicjowanych postępowań sądowoadministracyjnych, nie mogła odnieść zamierzonego skutku na aktualnym etapie przedmiotowego postępowania. W związku z powyższym zażalenie wniesione przez K.P. oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, o czym orzeczono w punkcie 1 sentencji. Zażalenie wniesione natomiast przez D.K. i D.K. podlegało odrzuceniu jako niedopuszczalne. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 197 § 2 Ppsa do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. W art. 178 Ppsa przewidziano zaś odrzucenie skargi kasacyjnej wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalnej, jak również skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalność zażalenia może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Przyczyny o charakterze podmiotowym zachodzą wówczas, gdy zażalenie wniesione zostanie przez osobę, do której nie skierowano wezwania. W niniejszej sprawie D.K. i D.K. nie byli adresatami wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, nie dotyczą ich zatem skutki procesowe niewykonania tego zarządzenia (odrzucenie skargi na wypadek nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego). Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 178 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa orzekł, jak w punkcie 2 sentencji.