II SA/Wa 1420/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-13
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Waldemar Śledzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prokurator Generalny jest wyłącznym organem właściwym do wydania decyzji w sprawie przyznania dodatku wyrównawczego prokuratorowi do spraw wojskowych, będącemu żołnierzem zawodowym, w powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z powodu naruszenia przepisów o właściwości. Uznał, że przepis art. 32 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, przyznaje wyłączną kompetencję Prokuratorowi Generalnemu do wydania decyzji w sprawach wynikających z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do których należy sprawa dodatku wyrównawczego. Tym samym, organy niższej instancji (Prokurator Okręgowy i Prokurator Rejonowy) nie były właściwe do wydania tych decyzji.Stan faktyczny
Skarżący M. M. zaskarżył decyzję Prokuratora Okręgowego utrzymującą w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego o przyznaniu mu dodatku wyrównawczego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o właściwości, twierdząc, że organem właściwym do wydania takiej decyzji jest Prokurator Generalny. Wskazał, że organy niższej instancji wydały decyzje z naruszeniem właściwości, co skutkuje ich nieważnością.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Prokuratora Okręgowego oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prokuratora Rejonowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie przyznania dodatku wyrównawczego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prokuratora Rejonowego [...] w [...] z [...] grudnia 2020 r. nr [...]
Zaskarżoną przez M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] lutego 2021 r. (nr [...]), Prokurator Okręgowy w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Prokuratora Rejonowego [...] w [...] z [...] grudnia 2020 r. (nr [...]) o przyznaniu skarżącemu dodatku wyrównawczego od 1 stycznia 2021 r. w kwocie 5.511,41 zł miesięcznie.
W zaskarżonej decyzji organ podał, że w związku ze zmianą ustroju prokuratury, Prokurator Generalny, na podstawie art. 41 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2016 r., poz. 178), z dniem [...] kwietnia 2016 r. przeniósł [...] M. M. -prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w [...], na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...], z zachowaniem tytułu "prokuratora byłej Wojskowej Prokuratury Okręgowej w [...]" oraz prawa do wynagrodzenia nabytego na dotychczas zajmowanym stanowisku. Następnie, po zniesieniu Działu do Spraw Wojskowych w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...], decyzją Prokuratora Generalnego z [...] lutego 2018 r. skarżący został wyznaczony na stanowisko służbowe prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dziale do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...] w [...]i zaszeregowany do stopnia etatowego [...] z grupą uposażenia U:14B.
Z uwagi na fakt, że miesięczne uposażenie skarżącego - żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych, jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi, stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 860 ze zm.), przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji (Prokurator Rejonowy [...] w [...]) na podstawie powołanego przepisu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz art. 41 § 1 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, art. 14 ustawy z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021 (Dz.U. poz. 2400) oraz § 2 ust. 1-3 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów oraz prokuratorów do spraw wojskowych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1126) prawidłowo przyznał skarżącemu dodatek wyrównawczy w kwocie 5511,41 zł.
Odnosząc się do odwołania skarżącego, organ II instancji podał, że okres służby wojskowej w prokuraturze okręgowej (od [...] grudnia 2015 r. do [...] kwietnia 2016 r.), będzie mógł być zaliczony do stażu niezbędnego do uzyskania piątej stawki wynagrodzenia zasadniczego dopiero z chwilą powołania go na stanowisko prokuratora prokuratury okręgowej. Do tego czasu skarżący posiada prawo do wynagrodzenia zasadniczego w kwocie wynikającej z zachowanej stawki prokuratora wojskowej prokuratury okręgowej, czyli stawki czwartej, z zastosowaniem mnożnika 2,36 podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego, która podlega waloryzacji.
M. M. w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prokuratora Okręgowego w [...] z [...] lutego 2021 r., zarzucił, że wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Skarżący stwierdził, że organem właściwym do wydania decyzji w przedmiocie dodatku wyrównawczego dla żołnierza zawodowego pełniącego służbę na stanowisku prokuratora do spraw wojskowych jest Prokurator Generalny i w związku z tym wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prokuratora Okręgowego oraz utrzymanego nią w mocy decyzji Prokuratora Rejonowego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.
W uzasadnieniu tego zarzutu M. M. podniósł, że w ugruntowanym orzecznictwie przyjmuje się (np. wyroki NSA z 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 4193/18 i z 23 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1866/17), że przepis § 2 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego dla żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową na stanowiskach służbowych sędziów sądów wojskowych oraz prokuratorów do spraw wojskowych, w myśl którego prokuratorowi do spraw wojskowych prokuratury rejonowej wysokość dodatku ustala prokurator rejonowy; wydany został z przekroczeniem delegacji ustawowej, zawartej w art. 80 ust. 7 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Powołany przepis upoważnia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego, a także terminów jego wypłacania, nie zaś określenie organów właściwych do ustalania wysokości dodatku wyrównawczego.
W konsekwencji w sprawie takiej jak rozpatrywana ma zastosowanie art. 32 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, zgodnie z którym obowiązki i uprawnienia Naczelnego Prokuratora Wojskowego, wojskowych prokuratorów okręgowych i wojskowych prokuratorów garnizonowych w sprawach wynikających z ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przejmuje Prokurator Generalny. Przepis ten określa zatem jednoznacznie wyłączną kompetencję Prokuratora Generalnego do wydania decyzji w sprawach wynikających z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do których należy sprawa przyznania dodatku wyrównawczego żołnierzowi zawodowemu pełniącemu służbę wojskową w powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury.
Z ostrożności procesowej skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 41 § 2 i art. 43 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyznanie mu dodatku wyrównawczego z uwzględnieniem wynagrodzenia zasadniczego według czwartej, a nie piątej stawki wynagrodzenia zasadniczego i w związku z tym podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a..
Według § 43 ust. 2 tej ustawy, okres pracy lub służby na stanowisku prokuratora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury zalicza się do okresu wymaganego do uzyskania wynagrodzenia zasadniczego w stawce wyższej na stanowisku prokuratora powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury lub odpowiednio do kształtowania składników uposażenia. To zaś oznacza, zdaniem skarżącego, że okres służby od [...] grudnia 2015 r. powinien być mu zaliczony jako okres wymagany do uzyskania wyższej stawki wynagrodzenia.
Skarżący w uzasadnieniu zarzutu dotyczącego naruszenia art. 41 § 2 ustawy, w myśl którego wynagrodzenie prokuratora wojskowej prokuratury okręgowej, który został przeniesiony na inne stanowisko służbowe w związku ze zmianą ustroju prokuratury, jest waloryzowane w terminach i w wysokości odpowiadających zmianom wynagrodzenia prokuratora prokuratury okręgowej, odwołał się do wyroków WSA w Warszawie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 538/20 i II SA/Wa 540/20, II SA/Wa 541/20, II SA/Wa 542/20 i podał, że z powołanego przepisu wynika, że jego wynagrodzenie ma być zmieniane tak, jakby było zmieniane, gdyby skarżący nadal był prokuratorem prokuratury okręgowej i że mimo, że obecnie zajmuje stanowisko prokuratora prokuratury rejonowej, przysługuje mu wynagrodzenie, jakie przysługuje prokuratorowi prokuratury okręgowej. Skoro [...] grudnia 2020 r. minęło pięć lat, po upływie których wynagrodzenie zasadnicze skarżącego powinno zostać określone w stawce bezpośrednio wyższej, to od tego dnia jego wynagrodzenie powinno być określane w stawce piątej.
Prokurator Okręgowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez organy obu instancji przepisów o właściwości, organ podał, że "zdaje sobie sprawę ze skomplikowania omawianej materii" oraz wskazał na rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych w sprawach właściwości organów do wydawania decyzji w stosunku do prokuratorów do spraw wojskowych będących żołnierzami zawodowymi.
Prokurator Okręgowy podał, że dokonując wykładni art. 32 Przepisów wprowadzających należy mieć na uwadze, że w trakcie procesu legislacyjnego zakładano, że nie wszyscy prokuratorzy wojskowi znajdą się niezwłocznie po zniesieniu prokuratury wojskowej w strukturach prokuratury powszechnej i w tym przejściowym okresie należało określić dla nich organ o kompetencjach dowódczych. Nie można tracić z pola widzenia, że art. 40 § 1 Przepisów wprowadzających przewidywał powołanie prokuratorów prokuratur okręgowych spośród prokuratorów wojskowych prokuratur okręgowych i wojskowych prokuratur garnizonowych, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Także w tym czasie powinien być określony dla żołnierza odpowiedni dowódca, gdyż mogły się pojawić okoliczności życiowo istotne wymagające wydania stosownej decyzji. Mając na uwadze przejściowy charakter Przepisów wprowadzających, "wydawało się naturalne", że z chwilą znalezienia się w strukturach prokuratury powszechnej, przełożonym prokuratora do spraw wojskowych stał się kierownik powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, w której przyszło mu pełnić służbę.
Zdaniem Prokuratora Okręgowego, pomimo stwierdzonej przez sąd "ułomności" rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2 czerwca 2017 r. w sprawie sposobu ustalania wysokości dodatku wyrównawczego (...), właściwość organów właściwych do ustalenia dodatku "bez większych problemów" da się wyprowadzić z art. 104 ust. 1, art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz Prawa o prokuraturze.
Organ zwrócił uwagę, że NSA w wyrokach z dnia 26 kwietnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2167/17 oraz z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2165/17, przyjął, że art. 32 ustawy wprowadzającej ma charakter jednoznacznie przejściowy i winien być stosowany do momentu przeniesienia prokuratorów prokuratury wojskowej do odpowiednich powszechnych jednostek prokuratury. Sąd w uzasadnieniu tego stanowiska podał, m. in. że stosowanie art. 32 przepisów wprowadzających do byłych prokuratorów wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, przeniesionych do jednostek prokuratury powszechnej - aż do ich przejścia w stan spoczynku, nie da się racjonalnie uzasadnić. Do czasu zniesienia wojskowych jednostek prokuratury, właściwym do ustalania dodatku wyrównawczego prokuratorom wojskowym, był ich przełożony kierujący jednostką prokuratury wojskowej, do której został przydzielony ten prokurator, zaś odmienna wykładnia art. 32 przepisów wprowadzających prowadziłaby do niczym nieuzasadnionego skumulowania kompetencji do ustalania m.in. dodatków wyrównawczych w jednym organie, jakim byłby Prokurator Generalny - w stosunku do wszystkich prokuratorów do spraw wojskowych będących żołnierzami zawodowymi, także po okresie przejściowym związanym z likwidacją jednostek organizacyjnych prokuratury wojskowej.
Prokurator Okręgowy dodał, że nie podziela zapatrywania wyrażonego przez NSA w wyrokach z 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1570/17 oraz z 23 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1866/17, w których przyjęto, że art. 32 ustawy nie jest przepisem przejściowym. Zdaniem organu, z punktu widzenia funkcjonalności prokuratury trudno jest uzasadnić wyłączenie spod władztwa kierownika określonej jednostki organizacyjnej prokuratury niewielkiej grupy prokuratorów do spraw wojskowych i podporządkowanie ich bezpośrednio Prokuratorowi Generalnemu.
Prokurator dodał, że składy Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiadające się za bezterminowym przejęciem kompetencji dowódczych przez Prokuratora Generalnego słusznie wskazywały na wyższość wykładni literalnej nad innymi metodami interpretacji, jeżeli da się ją racjonalnie zastosować. Następnie podniósł, że wykładnia literalna art. 32 Przepisów wprowadzających wskazuje, że wymienieni w nim kierownicy wojskowych jednostek organizacyjnych posiadali przytoczone wcześniej uprawnienia "dowódcze" w stosunku do pełniących służbę w tych jednostkach prokuratorów wojskowych. Po zniesieniu wojskowych jednostek organizacyjnych (z dniem 4 kwietnia 2016 r.), w stosunku do prokuratorów wojskowych wspomniane obowiązki i uprawnienia dowódcze przysługiwały Prokuratorowi Generalnemu, zgodnie z art. 32 Przepisów wprowadzających. Sytuacja uległa diametralnej zmianie z chwilą, gdy prokuratorzy wojskowi znaleźli się w strukturach powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (stracili status prokuratora wojskowego, a stawali się prokuratorami do spraw wojskowych, funkcjonującymi poza resortem obrony narodowej). Należy zwrócić uwagę, że w odniesieniu do prokuratorów do spraw wojskowych Naczelny Prokurator Wojskowy, wojskowi prokuratorzy okręgowi oraz wojskowi prokuratorzy garnizonowi nigdy nie mieli jakichkolwiek obowiązków i uprawnień. Tym samym, siłą rzeczy, kończyło się przejęte nad nimi w schedzie po strukturach wojskowych władztwo dowódcze Prokuratora Generalnego. Od tego momentu uprawnienia dowódcze powinny przysługiwać, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, kierownikom instytucji cywilnych, czyli kierownikom jednostek organizacyjnych prokuratury, w których utworzono komórki organizacyjne właściwe w sprawach wojskowych (Prokuratura Krajowa, prokuratury okręgowe, prokuratury rejonowe). Prokurator Generalny od tej chwili stał się dla prokuratorów do spraw wojskowych (tak jak dla wszystkich pozostałych prokuratorów) najwyższym przełożonym, ale nie odpowiednikiem dowódcy jednostki wojskowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
W pierwszej kolejności należy rozważyć kwestię dotyczącą zastosowania w tej sprawie art. 32 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, ponieważ wiąże się z nią zarzut najdalej idący - nieważności zaskarżonej decyzji Prokuratora Okręgowego w [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prokuratora Rejonowego [...] w [...] z [...] grudnia 2020 r. o przyznaniu skarżącemu dodatku wyrównawczego od 1 stycznia 2021 r. Powołany przepis stanowi, że obowiązki i uprawnienia Naczelnego Prokuratora Wojskowego, wojskowych prokuratorów okręgowych i wojskowych prokuratorów garnizonowych w sprawach wynikających z ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przejmuje Prokurator Generalny.
W celu określenia organu właściwego rzeczowo do wydania decyzji ustalającej wysokość dodatku wyrównawczego dla byłego prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w [...], który jako żołnierz zawodowy pełnił zawodową służbę wojskową w Dziale do Spraw Wojskowych w Prokuraturze Rejonowej [...] w [...], a obecnie w Dziale do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...] w [...], niezbędne jest przedstawienie stanu prawnego związanego z wprowadzonymi przez ustawodawcę zmianami organizacyjnymi w prokuraturze.
Dla ich zobrazowania niezbędne jest przypomnienie, że poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz.U. z 2011 r., nr 270, poz. 1599 ze zm.) w przepisach art. 108-116 (rozdział 8 - "Przepisy szczególne dotyczące prokuratorów wojskowych i wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury") w sposób odmienny niż w pozostałych przepisach ustawy regulowała kwestie związane z wyznaczeniem, przenoszeniem, zwalnianiem ze stanowisk służbowych, delegowaniem prokuratora wojskowej jednostki organizacyjnej prokuratury oraz m in. z uposażeniem. Wojskowe jednostki organizacyjne prokuratury (określone w art. 17-20 tej ustawy) wchodziły w skład Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, ich działalność była finansowana z wyodrębnionych środków budżetowych Ministerstwa Obrony Narodowej. W zakresie służby wojskowej Naczelny Prokurator Wojskowy podlegał Ministrowi Obrony Narodowej, a pozostali prokuratorzy wojskowi – właściwym prokuratorom przełożonym (art. 108 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy).
Zgodnie z art. 116 ust. 4 i ust. 5 powołanej ustawy o prokuraturze, uposażenie prokuratorów i asesorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury, będących oficerami, określały przepisy o uposażeniu żołnierzy. Uposażenie, o którym mowa w ust. 4 oraz wynagrodzenie prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury, niebędących oficerami, jest równe wynagrodzeniu prokuratorów oraz asesorów w równorzędnych powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury. Przepisy o uposażeniu żołnierzy są zawarte w szczególności w rozdziale 5 ("Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych) ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a organy uprawnione do wydawania decyzji w tym przedmiocie określa art. 104 tej ustawy, w myśl którego jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w tych sprawach są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne (o których mowa w ust. 3), albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy (ust. 1). W stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe niż określone w ust. 1, właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek. Oznaczało to, że stosowne decyzje administracyjne dotyczące ustalenia wysokości należnego prokuratorom wojskowym będącym żołnierzami zawodowymi dodatku wyrównawczego (art. 80 ust. 2 i ust. 4) wydawali Naczelny Prokurator Wojskowy, wojskowi prokuratorzy okręgowi i wojskowi prokuratorzy garnizonowi jako dowódcy tych jednostek wojskowych.
Z dniem 4 kwietnia 2016 r. ustawą z 28 stycznia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2016 r., poz. 178 ze zm.) zniesiono wojskowe jednostki organizacyjne prokuratury: Naczelną Prokuraturę Wojskową, wojskowe prokuratury okręgowe i wojskowe prokuratury garnizonowe. W powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury można było utworzyć komórki organizacyjne właściwe w sprawach wojskowych, przy czym w prokuraturach rejonowych – działy do spraw wojskowych (§ 31 § 1 i § 2 pkt 3 ustawy wprowadzającej). Stosownie do treści art. 32 tej ustawy, obowiązki i uprawnienia Naczelnego Prokuratora Wojskowego, wojskowych prokuratorów okręgowych i wojskowych prokuratorów garnizonowych w sprawach wynikających z ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych przejął Prokurator Generalny.
W świetle art. 40 § 1 i § 2 oraz art. 41 § 1 i § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze, prokurator wojskowej prokuratury okręgowej mógł zostać powołany przez Prokuratora Generalnego na stanowisko prokuratora prokuratury okręgowej lub przeniesiony na inne stanowisko służbowe w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury z zachowaniem tytułu "prokuratora byłej Wojskowej Prokuratury Okręgowej" oraz prawa do wynagrodzenia nabytego na dotychczas zajmowanym stanowisku. Wynagrodzenie prokuratora prokuratury okręgowej, który został przeniesiony na inne stanowisko służbowe w związku ze zmianą ustroju prokuratury, jest waloryzowane w terminach i w wysokości odpowiadających zmianom wynagrodzenia prokuratora prokuratury okręgowej.
Zgodnie z art. 53 § 1 powołanej ustawy, Prokurator Generalny, na wniosek Prokuratora Krajowego, powoła prokuratorów regionalnych, okręgowych i rejonowych oraz ich zastępców, a także pozostałych prokuratorów pełniących funkcje w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury, w terminie 60 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Z art. 70 wynika natomiast, że ilekroć w dotychczasowych przepisach jest mowa o prokuratorze wojskowym, należy przez to rozmieć prokuratora do spraw wojskowych w rozumieniu ustawy Prawo o prokuraturze.
Zdaniem Sądu, nie można tracić z pola widzenia, że w myśl art. 22 ust. 7a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do prokuratorów do spraw wojskowych będących żołnierzami zawodowymi stosuje się również przepisy ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze.
Stosownie do art. 23 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, tryb postępowania i warunki, których spełnienie jest wymagane przy wyznaczaniu żołnierzy zawodowych na stanowiska sędziów w sądach wojskowych oraz stanowiska prokuratorów do spraw wojskowych i odwoływaniu z tych stanowisk określają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju sądów wojskowych oraz ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze.
Przenosząc te rozważania prawne do stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, należy przypomnieć, że Prokurator Generalny decyzją z [...] kwietnia 2016 r., w związku ze zmianą ustroju prokuratury, na podstawie art. 41 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze, przeniósł skarżącego - prokuratora Wojskowej Prokuratury Okręgowej w [...] na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...], z zachowaniem tytułu "prokuratora byłej Wojskowej Prokuratury Okręgowej w [...]" oraz prawa do wynagrodzenia nabytego na dotychczas zajmowanym stanowisku, a następnie - decyzją z [...] lutego 2018 r. - wyznaczył skarżącego na stanowisko służbowe w Dziale do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...], w oparciu o art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 22 ust. 1 pkt 2, ust. 1a i ust. 4 oraz art. 23 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z uwagi na fakt, że miesięczne uposażenie skarżącego - żołnierza zawodowego pełniącego zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym prokuratora do spraw wojskowych, jest niższe od miesięcznego wynagrodzenia prokuratora na takim samym stanowisku i pełnionej funkcji, żołnierzowi, stosownie do art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przysługuje dodatek wyrównawczy w wysokości różnicy między tym wynagrodzeniem a uposażeniem należnym na zajmowanym stanowisku. Z art. 80 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że dodatek wyrównawczy przyznaje w formie decyzji, organ o którym mowa w art. 104. Jak już powiedziano, powołany przepis stanowi, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organami właściwymi w sprawach określonych w przepisach niniejszego rozdziału są dowódcy jednostek wojskowych zajmujący stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, o których mowa w ust. 3, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy (ust. 1). W stosunku do dowódców jednostek wojskowych i ich zastępców oraz żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w jednostkach wojskowych, których dowódcy zajmują stanowisko niższe niż określone w ust. 1, właściwymi organami są bezpośredni przełożeni dowódców tych jednostek (ust. 2).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że ustawa Prawo o prokuraturze nie zawiera jakiejkolwiek regulacji dotyczącej ustalania wysokości i składników uposażenia prokuratorów do spraw wojskowych będących żołnierzami zawodowymi w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury i w związku z tym, na mocy art. 125 tej ustawy Prawo o prokuraturze należy stosować w tym zakresie przepisy dotyczące żołnierzy zawodowych, zawarte w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W rozumieniu art. 6 pkt 16 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, prokuratorzy do spraw wojskowych to prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury wykonujący czynności w Departamencie do Spraw Wojskowych Prokuratury Krajowej, w wydziałach do spraw wojskowych prokuratur okręgowych i w działach do spraw wojskowych prokuratur rejonowych.
Przedstawione rozważania faktyczne i przepisy prawa prowadzą do wniosku, że nie jest prawidłowe zapatrywanie organu, że art. 32 ustawy wprowadzającej ma charakter przejściowy i dostosowujący i kompetencja Prokuratora Generalnego wyprowadzona z tego przepisu ustała z datą powołania [...] M. M. na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] w [...], a więc 4 kwietnia 2016 r. czy też z datą wyznaczenia na stanowisko służbowe prokuratora Prokuratury Rejonowej w Dziale do Spraw Wojskowych Prokuratury Rejonowej [...] w [...]i po tym czasie organem uprawnionym do wydania decyzji w przedmiocie dodatku wyrównawczego dla skarżącego stał się kierownik powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, w tym przypadku Prokurator Rejonowy [...] w [...] jako odpowiednik dowódcy jednostki wojskowej. Prokurator Generalny jest organem właściwym rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie przyznania prokuratorowi wojskowemu, przeniesionemu na stanowisko prokuratora Prokuratury Rejonowej, dodatku wyrównawczego w określonej wysokości w oparciu o przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Pogląd ten znalazł potwierdzenie w wyrokach z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1570/17, z 23 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 1866/17, z 2 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2176/17, sygn. akt I OSK 37/18, sygn. akt I OSK 883/18, sygn. akt I OSK 2009/18, sygn. akt I OSK 4193/18, sygn. akt I OSK 4379/18, z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2234/17 i z 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt III OSK 310/21, wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).
NSA w wyroku z 24 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2234/17 podniósł, że w art. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o prokuraturze, określono datę wejścia w życie ustawy Prawo o prokuraturze. W kolejnych przepisach, aż do art. 25 ustawy, dokonano zmian szeregu przepisów zawartych w różnych aktach prawnych, nie zawsze związanych z ustawą Prawo o prokuraturze. Kolejne przepisy ustawy (począwszy od art. 25), dotyczą już ściśle prokuratorów i prokuratur i w znacznej większości nie mają charakteru przepisów przejściowych. Tam, gdzie przepis ma pełnić taką rolę, ustawodawca wyraźnie wskazuje na to przez użycie zwrotu "od dnia", "z dniem", "do czasu". W pozostałych przypadkach przepisy mają charakter ustrojowy, tworząc określone podmioty, określając ich strukturę organizacyjną i zakres działania.
Przepis art. 32 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, nie zawiera w swojej treści jakiegokolwiek rozwiązania "przejściowego", lecz formułuje generalną właściwość Prokuratora Generalnego m. in. do wydania decyzji dotyczącej dodatku wyrównawczego dla prokuratora do spraw wojskowych, będącego żołnierzem zawodowym w powszechnej jednostce organizacyjnej prokuratury.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dodaje, że art. 32 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze, jednoznacznie określa Prokuratora Generalnego jako "podmiot mający uprawnienia dowódcze". W związku z tym nie ma podstaw prawnych do wywodzenia kompetencji organów Prokuratury Rejonowej do wydania decyzji w przedmiocie dodatku wyrównawczego dla skarżącego, z treści art. 104 ust. 1 oraz art. 7 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w myśl którego przepis ust. 1, określający podmioty mające uprawnienia i obowiązki dowódców jednostek wojskowych, stosuje się odpowiednio do kierowników instytucji cywilnych, o których mowa w art. 22 ust. 1. Nie można tracić z pola widzenia, że jedną z zasad prawa administracyjnego, wywodzoną z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) i powtórzoną w art. 6 k.p.a., jest zakaz domniemania właściwości organów administracji do wydania decyzji administracyjnych. Oznacza to, że takie przepisy muszą być wykładane przede wszystkim z uwzględniłem wykładni językowej (por. wyrok NSA z 19 kwietnia 2019 r., sygn. akt III OSK 310/21).
W konkluzji Sąd stwierdza, że przepis art. 32 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze przyznaje wyłączną kompetencję Prokuratorowi Generalnemu do wydania decyzji w sprawach wynikających z ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a taką jest sprawa dodatku wyrównawczego. W świetle art. 80 ust. 4 tej ustawy, dodatki do uposażenia przyznaje w formie decyzji organ, o którym mowa w art. 104. Podstawę materialnoprawną decyzji w tym przedmiocie stanowił art. 80 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu zaprezentowanego przez NSA w wyrokach powołanych przez organ, w których uznano, że art. 32 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o prokuraturze jest przepisem przejściowym.
Mając to wszystko na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji (Prokuratora Rejonowego [...] w [...]) zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości. Z tego powodu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji są nieważne, a odniesienie się przez sąd do pozostałych zarzutów zawartych w skardze nie jest dopuszczalne.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art.145 § 1 pkt 2 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., sąd stwierdził nieważność podjętych w tej sprawie decyzji organów obu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło