II SAB/Lu 89/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Maciej Gapski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2025 r. sprawy ze skargi J. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie do rozpatrzenia wniosku J. W. z dnia 22 lutego 2023 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w zakresie punktów 6, 7, 8, 9, 10, 11, 14, 15 w terminie czternastu dni od dnia zwrotu akt sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. w pozostałym zakresie skargę oddala; IV. zasądza od Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie na rzecz J. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 5 czerwca 2025 r. J. W. (dalej jako: skarżący lub wnioskodawca) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie do rozpoznania jego wniosku z dnia 22 lutego 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt organowi administracji publicznej wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu, 2) stwierdzenie, że w sprawie nastąpiła przewlekłość oraz bezczynność, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) nałożenie na Okręgową Radę Adwokacką w Lublinie grzywny w wysokości określonej w art.154 § 6 p.p.s.a., 4) przyznanie od Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., 5) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano, że pismem z dnia 22 lutego 2023 r. skarżący wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące adwokat I. H. P.: 1.W którym roku Adwokat ukończył wyższe studia prawnicze? 2. Na jakiej uczelni Adwokat odbywał ww. studia? 3. Z jaką oceną Adwokat ukończył ww. studia? 4. W jakich latach Adwokat odbywał aplikację adwokacką? 5. Kiedy Adwokat złożył egzamin adwokacki? 6. Z jakim wynikiem Adwokat złożył egzamin adwokacki? 7. Czy wobec Adwokata począwszy od 30.06.2015 r. do 22.02.2023 r. toczyły się lub toczą obecnie postępowania dyscyplinarne? 8. Czy wobec Adwokata począwszy od 30.06.2015 r. do 22.02.2023 r. orzeczono kary dyscyplinarne? 9. W przypadku udzielenia odpowiedzi pozytywnej na pytania 7 i 8 proszę o nadesłanie orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne, 10. Czy począwszy od 30.06.2015 r. do 22.02.2023 r. wobec Adwokata stosowano upomnienie dziekańskie? 11. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie 10 proszę o wskazanie ile razy stosowano upomnienie dziekańskie wobec Adwokata, kiedy je stosowano oraz za jaki czyn/czyny je stosowano. 12. Czy Adwokat posiada adres poczty elektronicznej oraz numer telefonu do kontaktu z Klienta/potencjalnymi Klientami? 13. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 12 proszę o podanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu, których używa Adwokat do kontaktu z Klientami/potencjalnymi Klientami. 14. Czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje pełnił Adwokat od 30.06.2015 r. do 22.02.2023 r. w samorządzie tutejszej Rady? 15. W przypadku odpowiedzi pozytywnej na pytanie numer 14 proszę o wskazanie czy z racji pełnionych funkcji Adwokat pobierał jakiekolwiek wynagrodzenie oraz ile ono wynosiło z rozbiciem na poszczególne okresy rozliczeniowe. W odpowiedzi na wniosek Okręgowa Rada Adwokacja w Lublinie pismem z dnia 3 kwietnia 2023 udzieliła informacji w zakresie punktu 1, 2, 4, 5, 12 i 13, w zakresie żądań zawartych w punktach 3, 6, 7, 9, 10, 11, 15 uznano, że nie stanowią one informacji publicznej, zaś w zakresie punktów 8 i 14 uznano, że informacje będące ich przedmiotem stanowią informację przetworzoną, a wnioskodawca nie wykazał, aby uzyskanie tych informacji było szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie skarżącego informacje ogólne o adwokacie dotyczące wykonywania przez niego zawodu, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych stanowią informację publiczną (wyrok NSA z 26 lipca 2022 roku o sygn. akt III OSK 2697/21). Uzyskanie tego typu informacji o adwokacie, a więc osobie wykonującej zawód zaufania społecznego przyczynia się do bardziej świadomego wyboru swojego ewentualnego pełnomocnika i daje rękojmię należytej reprezentacji. Zdaniem skarżącego bezczynność oraz przewlekłość mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Perspektywa kilkumiesięcznego postępowania przed sądem I instancji oraz kilkuletniego sporu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym uzasadnia stwierdzenie, że odstęp czasu w jakim organ pozostaje bezczynny pozostaje znaczny, a Sąd badając stan bezczynności/przewlekłości bierze pod uwagę sytuację na dzień wyrokowania. Wniosek już kilka miesięcy temu powinien zostać zrealizowany. Strona przeciwna zlekceważyła ponaglenie wystosowane do niej w tej sprawie, co było propozycją polubownego zakończenia sporu. Uwzględnienie kumulatywnie wskazany okoliczności w pełni uzasadnia tezę o rażącym charakterze bezczynności oraz przewlekłości. Zgłoszone roszczenia finansowe uzasadnia to, że postawa organu nie znajduje żadnego wytłumaczenia. Organ nie stara się przeanalizować argumentów skarżącego i wdaje się w polemikę z tezami skarżącego. Poprzestaje na braku jakiejkolwiek reakcji na wniosek oraz ponaglenie. Zważywszy na profesję reprezentanta organu należy wyprowadzić wniosek, że ma on pełną świadomość wadliwości swojej postawy. Konieczność wywiedzenia skargi wynika wyłącznie ze złej woli organu. Bez nałożenia grzywny organ będzie tkwił w swojej nagannej postawie nie tylko w tym postępowaniu, ale także w innych podobnych. Jeśli bezczynność (przewlekłość) przybiera formę kwalifikowaną, ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, to przyznanie sumy pieniężnej jest wskazane i powinno być regułą. W odpowiedzi na skargę Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie, wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił stan faktyczny spawy oraz podtrzymał swoje stanowisko z pisma z dnia 22 lutego 2023 r. oraz powołał szczegółową argumentację świadczącą jego zdaniem o bezzasadności złożonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie, gdyż Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie dopuściła się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 22 lutego 2023 r. Należy na wstępie przypomnieć, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej będzie miała miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (tj.: Dz. U. z 2022 roku, poz. 902; dalej w skrócie u.d.i.p.) przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu (art. 53 ust. 2b p.p.s.a.). Przyjmuje się jednak, że złożenie skargi na bezczynność w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej nie musi być poprzedzone złożeniem ponaglenia (wyrok NSA z 19.09.2019 r., I OSK 525/18, LEX nr 2725480). Analiza stanowiska strony skarżącej, stanowiska organu, a także analiza dokumentów złożonych do przekazanych Sądowi akt administracyjnych ujawnia następujące, bezsporne pomiędzy stronami, okoliczności faktyczne kontrolowanej sprawy. J. W., pismem z dnia 22 lutego 2023 roku, wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie o udostępnienie informacji o adwokat I. H. P. obejmujących: nazwę uczelni, na której adwokat odbywał studia prawnicze, rok ukończenia studiów oraz końcową ocenę ze studiów, czasokres odbywania aplikacji adwokackiej, datę złożenia egzaminu adwokackiego oraz uzyskany wynik na tym egzaminie, informacje o postępowaniach dyscyplinarnych toczących się wobec adwokata, orzeczonych karach dyscyplinarnych, przedłożenie orzeczeń kończących postępowania dyscyplinarne, upomnienia dziekańskie skierowane do adwokata, ilość tych upomnień oraz czynów, których dotyczyły, wskazanie adresu poczty elektronicznej oraz numeru telefonu adwokata do kontaktu z klientami, a także czy, kiedy i ewentualnie jakie funkcje adwokat pełnił w samorządzie adwokackim oraz jakie uzyskał z tego tytułu wynagrodzenie z rozbiciem na poszczególne okresy. Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie, w wyniku złożonego przez skarżącego ponaglenia z dnia 31 marca 2023 r., częściowo udostępniła żądaną informację w zakresie punktów 1, 2, 4, 5, 12 i 13 zapytania, częściowo uznała, że żądanie nie odnosi się do informacji publicznej – punkty 3, 6, 7, 9, 10, 11, 15 zapytania, a także w odniesieniu do punktów 8 i 14 uznała, że dotyczą one informacji publicznej przetworzonej. Odpowiedź na żądanie skarżącego zostało dokonane w piśmie z dnia 3 kwietnia 2023 r. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, a pomiędzy stronami pozostaje bezsporne, że Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie, jako organ samorządu zawodowego adwokatów realizuje zadania publiczne i ma obowiązek udzielania informacji publicznej w myśl przepisów u.d.i.p. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Do wymienionego katalogu zaliczają się w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych (art. 4 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). W ocenie Sądu żądane informacje/dane, z wyjątkiem tej dotyczącej oceny z jaką adwokat ukończył studia, stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Należy podkreślić, że stanowisko wyrażone w niniejszym postępowaniu jest zgodne z orzeczeniami wydanymi w analogicznych sprawach przez WSA w Poznaniu oraz Naczelny Sąd Administracyjny (zob.: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 grudnia 2024 r., sygn. akt IV SAB/Po 148/24 oraz z dnia 15 stycznia 2025 r., sygn. akt IV SAB/Po 176/24, a także wyrok NSA z 2 września 2025 r., sygn. akt III OSK 57/25, CBOSA). Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu powołanej ustawy. Informacją publiczną są w szczególności informacje o podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1, w tym o: ich statusie prawnym lub formie prawnej, organizacji, przedmiocie działalności i kompetencjach, organach i osobach sprawujących w nich funkcje i ich kompetencjach, strukturze własnościowej podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3-5 i majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p.). Informacją publiczną są także dokumenty urzędowe wydawane przez podmioty zobowiązane w ustawie (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że zawód adwokata, z racji przyznanych mu kompetencji i roli jaką odgrywa we współczesnym obrocie prawnym, stanowi zawód zaufania publicznego. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest brak możliwości skorzystania przez adwokata z ograniczania dostępu do informacji publicznych, które go dotyczą, z powołaniem się na przesłankę prywatności osoby fizycznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. (zob. postanowienie NSA z 13 stycznia 2016 roku, I OSK 2932/15, wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 roku, I OSK 1826/17, wyrok NSA z 26 lipca 2022 roku, III OSK 2697/21, CBOSA). W ocenie Sądu pytania skierowane do skarżonego organu, z wyjątkiem tego w punkcie trzecim (oceny z jaką adwokat ukończył studia), obiektywnie dotyczą informacji publicznej. Sąd w niniejszym składzie podziela również w pełni stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 26 lipca 2022 r., III OSK 2697/21, zgodnie z którym "informacje ogólne, dotyczące wykonywania zawodu przez konkretnego adwokata, odnoszące się do jego wykształcenia, tytułu naukowego, okresu wykonywania zawodu, miejsca i formy prowadzonej działalności, ewentualnych postępowań dyscyplinarnych, działalności w samorządzie adwokackim, będą stanowić informację publiczną". Sąd w niniejszym składzie podziela, znane mu z urzędu, analogiczne stanowisko prezentowane w analogicznych sprawach w wyrokach sądów administracyjnych (por. wyrok WSA w Kielcach z 13 września 2023 roku, II SAB/Ke 76/23, wyrok WSA we Wrocławiu z 4 października 2023 roku, IV SAB/Wr 175/23, wyrok WSA w Kielcach z 22 lutego 2024 roku, II SAB/Ke 122/23, wyrok WSA w Kielcach z 3 lipca 2024 roku II SAB/Ke 61/24, IV SAB/Wr 294/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 80/24, wyrok WSA w Kielcach z 28 sierpnia 2024 roku, II SAB/Ke 79/24, wyrok WSA we Wrocławiu z 29 sierpnia 2024 roku, IV SAB/Wr 337/24, CBOSA). Sąd uznaje zatem, że informacje, o które wnioskuje skarżący w pkt. 6-11, a także 14-15 podania, stanowią informację publiczną, ponieważ: - w zakresie pkt 6 – umożliwiają weryfikację spełnienia warunków wymaganych do uzyskania wpisu na listę adwokatów, a więc także działalności samorządu zawodowego adwokatów na gruncie treści art. 65 pkt 3 i pkt 4 oraz art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.; dalej w skrócie p.o.a.).; - w zakresie pkt 7, 8, 9, 10, 11 – obejmują rozstrzygnięcia i dokumenty urzędowe organów samorządu zawodowego adwokatów, w tym sądów dyscyplinarnych (art. 39 pkt 3 w związku z art. 50 p.o.a.) - w zakresie pkt 14 – odnoszą się do kwestii wskazanych wprost jako przykładowy rodzaj informacji publicznej w art. 6 ust. 1 pkt 2 u.d.i.p. - w zakresie pkt 15 – obejmują przypadek wskazany w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. d u.d.i.p. Sąd uznał jednak, że informacja dotycząca oceny z jaką adwokat ukończył studia prawnicze nie jest informacją publiczną. Prawo o adwokaturze nie przewiduje, aby taka okoliczność/informacja warunkowała dokonanie czynności jaką jest wpis na listę aplikantów adwokackich lub adwokatów (art. 65 pkt. 3 tej ustawy). Dodatkowo należy podkreślić, że stanowisko organu w zakresie przetworzonego charakteru informacji żądanych w puncie 8 i 14 bez szczegółowego uzasadnienia jest co najmniej przedwczesne. Ponadto, jeżeli organ uznał, że taki charakter ma powyższa informacja powinien wezwać wnioskodawcę do wykazania, że żądanie w tym zakresie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Uznając, zaś, że wnioskodawca nie wykazał tej przesłanki organ powinien wydać stosowną decyzję. Podsumowując wyjaśnić należy, że stanowisko o braku obowiązku udzielenia żądanych informacji, jako nieznajdujące uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów, rodziło konieczność zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku z dnia 22 lutego 2023 roku w zakresie punktów 6-11 oraz 14-15 wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W konsekwencji powyższego konieczne stało się także stwierdzenie, że Okręgowa Rada Adwokacka w Lublinie w związku z odmową udostępnienia rzeczonych informacji pozostaje bezczynna na dzień wyrokowania. Błędne było stanowisko organu zawarte w odpowiedzi z dnia 3 kwietnia 2023 r. w zakresie charakteru informacji objętych zapytaniem wnioskodawcy zawartym w punktach 6,7,9-11. W przypadku zaś punktów 8 i 14 konsekwencją uznania pytań w nich zawartych za informację przetworzoną konieczny były wystąpienie do skarżącego o wykazanie szczególnego interesu oraz ewentualnie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji. Równocześnie brak jest uzasadnionych podstaw do tego, aby uznać, że bezczynność Okręgowej Rady Adwokackiej w Lublinie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek skarżącego nie pozostał bez żadnej odpowiedzi, a brak udzielenia informacji publicznej w zakresie objętym żądaniem oparty został o rzeczywiste okoliczności faktyczne i wynikał jedynie z błędnego stanowiska organu, co do kwalifikacji prawnej żądania w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Błędne zastosowanie przepisów prawa, które w praktyce powodują liczne problemy i rozbieżności nie może stanowić o rażącym naruszeniu prawa. Okoliczności leżące u podstaw stwierdzenia braku rażącego naruszenia prawa stanowią również przyczyny oddalenia skargi w zakresie żądania nałożenia na organ grzywny oraz żądania zasądzenia na rzecz skarżącego sumy pieniężnej. W ocenie Sądu nie ma podstaw prawnych ku temu, aby stosować wobec organu wskazane środki prawne (zasądzenie sumy pieniężnej, grzywna) z uwagi na czas trwania postępowań sądowych. Wzorzec kontroli legalności zachowania skarżonego organu stanowią przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej opatrzony jest datą 22 lutego 2023 roku, wpłynął do organu w dniu 28 lutego 2023 roku, a odpowiedź datowana jest na dzień 3 kwietnia 2023 roku. Chociaż odpowiedź organu była spóźniona w świetle u.d.i..p., a także poprzedzona ponagleniem strony, to przekroczenie terminu do udostępnienia informacji było nieznaczne. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązał skarżony organ do rozpatrzenia wniosku odnośnie punktu 6-11, oraz 14-15 w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego odpisu wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku), stwierdził bezczynność organu i uznał, że nie miała ona charakteru rażącego naruszenia prawa (pkt 2 wyroku), a w pozostałym zakresie skargę oddalił (pkt 3 wyroku). O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a. (pkt 4 sentencji wyroku). Na zasądzone koszty składa się uiszczony wpis od skargi w wysokości 100 zł.