II SA/Gl 1859/23
WyrokWSA w Gliwicach2024-03-13
Skład orzekający: Tomasz Dziuk, Aneta Majowska, Krzysztof Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji paliw płynnych może zostać wydana, jeśli plan miejscowy nie zawiera wprost takiego zakazu, a inwestycja mieści się w definicji terenów usługowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji paliw płynnych może zostać wydana, jeśli plan miejscowy nie zawiera wprost zakazu takiej inwestycji na terenach usługowych, a sama stacja paliw jest obiektem usługowym. Sprzeciw społeczny nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej, jeśli nie ma ku temu prawnych podstaw.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy stacji paliw płynnych. Skarżący zarzucali m.in. niewłaściwą interpretację planu miejscowego, naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz brak wyjaśnienia zgodności inwestycji z planem. Organy administracji uznały, że inwestycja jest zgodna z planem miejscowym i nie narusza środowiska, a sprzeciw mieszkańców nie jest podstawą do odmowy wydania decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2024 r. sprawy ze skarg A. B., A. N., A. H. (H.), J. M. (M.), W. P. (P.), Gminy R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 22 września 2023 r. nr SKO.OS/41.9/834/2023/18322/AK w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargi.
Zaskarżoną decyzją z 22 września 2023 r., nr SKO.OS/41.9/834/2023/18322/AK, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium" lub "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołań: Gminy R. z 14 sierpnia 2023 r., J. M. z 17 sierpnia 2023 r., W. P. z 17 sierpnia 2023 r., A. H. z 17 sierpnia 2023 r., A. N. z 17 sierpnia 2023 r., A. B. z 17 sierpnia 2023 r., od decyzji Zastępcy Wójta Gminy M., działającego z upoważnienia Wójta Gminy M. (dalej: "Wójt Gminy" lub "organ I instancji"), od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia 2 sierpnia 2023 r., nr [...], w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn: "Budowa stacji paliw płynnych w R. przy ul. [...] na parcelach nr [...] i [...] " – utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Postanowieniem z dnia 25 listopada 2021 r., nr SKO-OSW41.9/590/2021/16855/BL Kolegium przekazało do rozstrzygnięcia Wójtowi Gminy M. wniosek firmy L Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...] [...] (dalej: "Wnioskodawca") w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Budowa stacji paliw płynnych w R. przy ul. [...] na parcelach nr [...] i [...] ". Ponieważ wniosek nie spełniał wymogów formalnych Wójt Gminy wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia brakujących danych, które ten przedłożył w dniu 15 grudnia 2021 r. Obwieszczeniem nr [...] z dnia 15 grudnia 2021 r. Wójt Gminy wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
W związku z prowadzonym postępowaniem organ I instancji wystąpił z wnioskiem do Burmistrza Miasta R. o wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. , jeżeli plan taki został sporządzony lub informację o braku aktualnie obowiązującego planu na terenie, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja. W odpowiedzi Burmistrz Miasta R. pismem nr [...] z dnia 22 grudnia 2021 r. poinformował, że działki na których planowane jest przedsięwzięcie objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz załączył wypis i wyrys z przedmiotowego planu.
Na podstawie wniosku, planowane przedsięwzięcie organ I instancji zakwalifikował w oparciu o § 3 ust. 1 pkt 34 i pkt 35 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie RM" do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) – dalej: "u.o.o.ś".
Następnie Wójt Gminy zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy u.o.o.ś., pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. wystąpił do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. (dalej: "RDOŚ"), Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. (dalej: "PPIS"), Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. o wydanie opinii w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla przedmiotowej inwestycji i ewentualnego zakresu raportu. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. pismem z dnia 11 stycznia 2022 r. przekazał zgodnie z właściwością ww. pismo z dnia 30 grudnia 2021 r. o opinię do Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor ZZ").
RDOŚ pismem nr [...] z dnia 24 stycznia 2022 r. wyraził opinię, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. PPIS pismem nr [...] z dnia 13 stycznia 2022 r. wyraził opinię o potrzebie przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i określił zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dyrektor ZZ pismem nr [...] z dnia 25 stycznia 2022 r. wyraził opinię o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które powinny zostały uwzględnione w ewentualnej pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji.
Po uzyskaniu ww. opinii, działając na podstawie art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. Wójt Gminy w dniu 4 lutego 2022 r. wydał postanowienie, którym nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i jednocześnie ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 r., działając w oparciu o art. 63 ust. 5 u.o.o.ś., organ I instancji zawiesił postępowanie do czasu przedłożenia przez wnioskodawcę raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wnioskodawca w dniu 24 listopada 2022 r. przedłożył raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, opracowany przez zespół kierowany przez mgr inż. P. M. (Usługi Wielobranżowe E , ul. [...] [...], [...]) i dlatego postanowieniem z dnia 1 grudnia 2022 r. Wójt Gminy podjął zwieszone postępowanie.
Działając na podstawie art. 77 ust. 1 u.o.o.ś. pismem z dnia 1 grudnia 2022 r. organ I instancji wystąpił do RDOŚ o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do PPIS o opinię w tym zakresie. Do wniosku o uzgodnienie i opinię zostały dołączone dokumenty, o których mowa w art. 77 ust. 2 ustawy u.o.o.ś. Zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 4 Wójt Gminy nie wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia do Dyrektora ZZ, ponieważ ten wyraził wcześniej opinię, że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
RDOŚ po otrzymaniu wniosku o uzgodnienie, pismem z dnia 29 grudnia 2022 r. wystąpił o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji. Po otrzymaniu uzupełnienia, które Wnioskodawca złożył w Urzędzie Gminy M. przy piśmie z dnia 27 lutego 2023 r., postanowieniem z dnia 14 marca 2023 r. znak: [...] organ I instancji uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jakie musi ono spełnić.
PPIS po otrzymaniu wniosku o opinię w zakresie realizacji przedsięwzięcia, pismami znak [...] z dnia 3 stycznia 2023 r., 20 lutego 2023 r., 17 marca 2023 r., wystąpił o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji i złożenie wyjaśnień. Wójt Gminy przekazał uzupełnienia i wyjaśnienia przy pismach z dnia 18 stycznia 2023 r., 23 stycznia 2023 r., 17 lutego 2023 r., 28 lutego 2023 r., 12 kwietnia 2023 r. Po otrzymaniu uzupełnień i wyjaśnień PPIS w dniu 8 maja 2023 r. wydał opinię sanitarną znak: [...], w której realizację przedmiotowej inwestycji zaopiniował pozytywnie wskazując jednocześnie warunki jej realizacji.
Strony postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił zgodnie z art. 74 ust. 3a ustawy u.o.o.ś. Liczba stron w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przekroczyła 10, w związku z czym, w myśl art. 74 ust. 3 ww. ustawy u.o.o.ś. strony postępowania administracyjnego były informowane o prowadzonym postępowaniu administracyjnym zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a.". Strony postępowania administracyjnego były zawiadamiane w formie obwieszczeń na każdym etapie prowadzonego postępowania. Obwieszczenia organ I instancji przekazywał do Urzędu Miejskiego w R. w celu zamieszczania ich w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w R. oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu realizacji przedsięwzięcia.
Ze względu na spore zainteresowanie społeczne realizacją przedmiotowej inwestycji z i przy uwzględnieniu treści art. 79 ust. 1 ustawy u.o.o.ś. Wójt Gminy M. podjął decyzję, że postępowanie z udziałem społeczeństwa zostanie przeprowadzone po uzyskaniu opinii PPIS i uzgodnieniu planowanej inwestycji z RDOŚ, aby zainteresowani przed składaniem uwag i wniosków mogli zapoznać się z całością dokumentacji oraz warunkami realizacji i eksploatacji inwestycji. Po uzyskaniu ww. dokumentów obwieszczeniem z dnia 11 maja 2023 r. zostało wszczęte postępowanie z udziałem społeczeństwa.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego Miasto R. będące stroną postępowania pismem Burmistrza Miasta R. z dnia 9 stycznia 2023 r. złożyło uwagi do prowadzonego postępowania z prośbą o ich uwzględnienie. Wnioskodawca przedstawił odpowiedź na złożone uwagi i wnioski, które zostały przesłane do składającego uwagi i zaakceptowane.
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego okazało się, że planowane przedsięwzięcie budzi sprzeciw mieszkańców R. Jego wyrazem, było szereg pism i wniosków skierowanych do organu I instancji.
Rada Miejska w R. przy piśmie znak [...] z dnia 4 kwietnia 2023 r. przekazała organowi I instancji uchwałę nr [...] z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie interpretacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta R. zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] r., poz. [...]) - dalej jako: "m.p.z.p.". W ocenie Rady Miejskiej § 1 uchwały zatwierdzającej plan miejscowy w terenie oznaczonym symbolem MU14 nie zezwalają na lokalizację stacji paliw płynnych. Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...], stwierdził nieważność uchwały z 28 marca 2023 r.
W związku z powyższym Wójt Gminy w piśmie z dnia 16 grudnia 2021 r. zwrócił się do Burmistrza Miasta R. o interpretację zapisów zawartych w planie pod kątem możliwości realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. Burmistrz Miasta R. nie podjął się interpretacji zapisów planu miejscowego i na etapie zgłaszanych przez niego uwag również nie sygnalizował, że inwestycja nie jest zgodna z zapisami planu miejscowego.
Powołując się na treść art. 80 ust. 2 u.o.o.ś., organ I instancji stwierdził, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla Miasta R. Wskazał, że działki, na których planowane jest przedsięwzięcie są własnością prywatną. Jeżeli inwestycja powstaje zgodnie z przepisami i nie narusza interesów innych użytkowników sąsiednich nieruchomości to jej zasadność zależy wyłącznie od inwestora, który ponosi całkowitą odpowiedzialność i ryzyko związane z jej opłacalnością.
W dniu 10 lipca 2023 r. obwieszczeniem, które zamieszczono w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Gminy M. oraz Urzędu Miejskiego w R., Wójt Gminy zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji dla wnioskowanego przedsięwzięcia i wyznaczył termin do zapoznania się z aktami sprawy.
Na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności stanowiska organów opiniujących i uzgadniających, oraz na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko, który jest "ekspertyzą rzeczoznawcy" organ I instancji stwierdził, że przedsięwzięcie nie naruszy stanu środowiska i nie wpłynie na pogorszenie warunków korzystania z sąsiednich nieruchomości i w związku z powyższym nie znalazł uzasadnienia dla tak dużego sprzeciwu społecznego.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, po dogłębnej analizie wniosku i raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, po zapoznaniu się z postanowieniem RDOŚ, oraz opiniami PPIS i Dyrektora ZZ organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego wnioskowanego przedsięwzięcia.
Odwołanie od powyższej decyzji Wójta Gminy złożyli: Gmina R. w dniu 14 sierpnia 2023 r. oraz J. M., W. P. A. H., A. N., A. B. w dniu 17 sierpnia 2023 r.
Burmistrz Miasta R. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:
- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie w sposób, który osłabia zaufanie do władzy publicznej; decyzja korzystna dla wnioskodawcy jest sprzeczna ze stanowiskiem Rady Miejskiej w R. i znacznej ilości mieszkańców R.,
- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom postępowania zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
- art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji dwóm pełnomocnikom strony, wbrew brzmieniu tego przepisu,
- art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów. Organ brak interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego przez Burmistrza R. uznał za dowód potwierdzający, że w ocenie strony postępowania (Gminy R.) zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie budzą wątpliwości i jednoznacznie dopuszczają realizację planowanej inwestycji, podczas gdy to organ prowadzący postępowanie dokonuje interpretacji przepisów prawa.
- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, co powoduje, że dla stron postępowania decyzja może być niezrozumiała, a zarazem norma tego przepisu nie jest wykonana,
- art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. poprzez niewyjaśnienie, na której z trzech przesłanek wyszczególnionych w tym przepisie organ ustalił strony postępowania, co determinuje prawidłowość ich ustalenia i możliwość sprawdzenia kręgu stron postępowania,
- art. 79 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. poprzez nieczytelny sposób ujęcia w decyzji odpowiedzi na uwagi i wnioski społeczeństwa; organ przedstawił w decyzji daty pism osób biorących udział w konsultacjach społecznych, odpowiedzi są grupowane według odnośników: "do tiret 1", do tiret 2" ...itp., co powoduje, że nie sposób wywieść do jakich uwag czy wniosków jest przydzielona dana odpowiedź; uniemożliwia to również ustalenie czy na wszystkie uwagi została udzielona odpowiedź,
- art. 81 ust. 2 u.o.o.ś. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku przeprowadzenia dogłębnej analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tym samym wydaniem decyzji w sposób naruszający ten przepis.
Pozostali odwołujący w jednobrzmiących odwołaniach zarzucili zaskarżonej decyzji błędną wykładnię przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz naruszenie uprawnień strony do czynnego udziału w postępowaniu, ponieważ organ I instancji nie dopełnił obowiązku ustalonego w art. 74 ust. 3b zdanie drugie u.o.o.ś. Nie doręczył na adres stron informacji o wszczęciu postępowania i prawie do udziału w tym postępowaniu w charakterze strony.
Kolegium decyzją z 22 września 2023 r., wskazaną we wstępie, utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Uzasadniając decyzję Kolegium przytoczyło przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i przedstawiło przebieg postępowania przed organem I instancji oraz ustalony przez niego stan faktyczny sprawy. Następnie dokonując oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji stwierdziło, że decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji nie jest decyzją o zatwierdzeniu decyzji organu I instancji. Utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji to utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia (osnowy) zawartego w tej decyzji i oznacza, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, ponieważ organ odwoławczy doszedł - w wyniku swojego postępowania w sprawie - do takiej samej konkluzji, jak organ I instancji. Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji zawarte w wydanej decyzji. Jednocześnie stwierdziło, iż organ I instancji przeprowadził postępowanie w sprawie w sposób prawidłowy i zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ I instancji, w ocenie Kolegium, przeprowadził postępowanie zgodnie z przepisami ustawy u.o.o.ś. oraz przepisami k.p.a., wypełniając obowiązki płynące z art. 10 § 1 k.p.a. i art. 9 k.p.a. oraz prawidłowo sporządził uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia zgodnie z przepisami art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. w zw. z art. 11 k.p.a.
Organ odwoławczy opisał szczegółowo planowe zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie stacji paliw płynnych i LPG na działkach nr [...] i [...] o całkowitej łącznej powierzchni wynoszącej 0,1294 ha położonej w R., obręb [...] B., powiat [...], przy ul. [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...] wraz z infrastruktura towarzyszącą. Opisał zakres jej działania oraz procesy technologiczne realizowane na stacji. Wskazał jakie jest otoczenie planowanej inwestycji. Kolegium zaznaczyło, że w obrębie terenu realizacji przedsięwzięcia nie stwierdzono występowania gatunków objętych ochroną na mocy rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną. W obrębie terenu realizacji przedsięwzięcia nie występują także siedliska chronione, wymienione w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie określenie rodzajów siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie. W związku z realizacją planowanego przedsięwzięcia likwidacji nie ulegną żadne cenne zbiorowiska roślinne. Planowane przedsięwzięcie będzie zlokalizowane z dala od form ochrony przyrody. Teren planowanej inwestycji znajduje się poza obszarami, na których zlokalizowane są zabytki. Na obszarze realizacji przedsięwzięcia a także w jego najbliższym sąsiedztwie brak jest instalacji wymagających uzyskania decyzji środowiskowej. Oddziaływanie długoterminowe przedsięwzięcia związane będzie z eksploatacją przedsięwzięcia jako całości i będzie się ujawniać pod postacią emisji zanieczyszczeń do powietrza, hałasu, wytwarzaniem ścieków i odpadów. Oddziaływania te będą miały charakter bezpośredni. Kolegium stwierdziło, iż analiza oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko wykazała, że planowana inwestycja nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania poza granicami terenu przedsięwzięcia, na środowisko. Przedsięwzięcie zostało szczegółowo opisane w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz doprecyzowane w wyjaśnieniach składanych na piśmie przez Wnioskodawcę, w tym w zakresie zabezpieczeń mających na celu ochronę zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, stało się przedmiotem badania w postępowaniu przed organem I instancji, w tym zostało poddane analizie także przez organy współdziałające w sprawie, a przedstawiające stanowisko w oparciu o cyt. art. 77 u.o.o.ś.
Organ odwoławczy wskazał jakie muszą zaistnieć przesłanki pozytywne do wydania decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, jeśli nie zachodzi żadna z ustawowych przesłanek negatywnych wydania takiej decyzji. Zaznaczył, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia jest decyzją związaną. Z treści przepisów ustawy wynika, że właściwy organ jest zobowiązany do wydania takiej decyzji, w każdym przypadku, gdy zwróci się o to w sposób prawem przewidziany strona, z wyjątkiem przypadków enumeratywnie wymienionych w przepisach prawnych, stanowiących podstawę wydania decyzji negatywnej odmawiającej określenia środowiskowych uwarunkowań. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, w jakich przypadkach można wydać decyzję odmawiającą określenia środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia przywołując treść art. 80 ust. 2 zd. 2, art. 81 ust. 1, 2 i 3 u.o.o.ś.
W oparciu o materiał dowodowy zebrany w sprawie Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Wydana została po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym a organ I instancji wskazał i wyjaśnił przyczyny, dla których nałożył na wnioskodawcę warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony przed emisją zanieczyszczeń do powietrza, hałasu, wód i gleby. Organ I instancji dopatrzył się takiej konieczności po wnikliwej analizie raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wyjaśnień udzielonych przez wnioskodawcę, stanowisk organów współdziałających oraz zgłoszonych uwag i wniosków społeczeństwa, a także stron postępowania obawiających się realizacji tego przedsięwzięcia w planowanym miejscu. W tym zakresie Kolegium podzieliło ustalenia tegoż organu. W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji zawiera wszystkie prawem przewidziane elementy, w tym uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ ten opisał w nim przebieg postępowania, zacytował i dokonał wykładni zastosowanych przepisów prawa. Zdaniem Kolegium sporządzone uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest prawidłowe i Kolegium podziela poglądy organu I instancji w nim wyrażone. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wynikające z treści art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 82 u.o.o.ś. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przeprowadzone postępowanie i Kolegium w całości podzieliło ustalenia poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Kolegium ustaliło, że przy badaniu obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie wzięto pod uwagę dotrzymywanie standardów jakości środowiska, które zostały zdefiniowane w aktach prawnych, szczególnie w ustawie Prawo ochronie środowiska, ustawie Prawo wodne i ustawie o odpadach oraz w aktach wykonawczych. Dodatkowym kryterium była ocena uciążliwości przedsięwzięcia na otoczenie, czyli możliwość wystąpienia obiektywnego oddziaływania negatywnego. Zdaniem Kolegium, jak wynika z akt sprawy obliczenia wpływu z projektowanego przedsięwzięcia na środowisko wykazały, że maksymalne poziomy stężeń zanieczyszczeń powietrza mogące powstawać w wyniku pracy instalacji nie przekraczają wartości normatywnych ustalonych rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia. Na etapie eksploatacji planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na wody powierzchniowe i podziemne. Wody opadowe i roztopowe po podczyszczeniu w osadniku i separatorze będą odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej gminnej. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nie będą generowane ścieki przemysłowe. Z kolei w celu określenia wpływu planowanego przedsięwzięcia na najbliżej zlokalizowane tereny chronione akustycznie wykonano analizę akustyczną. Przeprowadzona analiza wykazała, że emisja hałasu z planowanego przedsięwzięcia nie będzie powodować przekroczeń wartości dopuszczalnych równoważnego poziomu dźwięku w porze dnia i w porze nocy na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie pod warunkiem zabudowy wzdłuż zachodniej granicy ekranu akustycznego o wysokości 4 m. Na podstawie przeprowadzonej analizy ekran ten nie będzie zacieniał w sposób ponadnormatywny sąsiedniego budynku. Również właściwie prowadzona gospodarka odpadami wytworzonymi na etapie eksploatacji przedsięwzięcia nie będzie powodowała istotnego oddziaływania na środowisko i zdrowie ludzi. W wyjaśnieniach przedstawiono metodykę rozkładu pola akustycznego w środowisku, a także metodykę obliczeń rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu, wyniki tych obliczeń, a także wyjaśniono przyjęte założenia oraz przedstawiono je w ujęciu graficznym.
W ocenie Kolegium przedsięwzięcie ze względu na jego skalę, zakres i prognozowane emisje spełnia wymagania Prawa ochrony środowiska i Prawa wodnego. Oddziaływanie przedsięwzięcia poza terenem jego realizacji nie będzie przekraczało wartości dopuszczalnych - standardów jakości środowiska. Jak wynika z akt obszar ten został przez Wnioskodawcę wyznaczony zgodnie z definicją zawartą w art 74 ust. 3a u.o.o.ś. Kolegium nie znalazło podstaw, aby przedstawione ustalenia podważyć, zatem jako logiczne i jasne zostały przez Kolegium uwzględnione w ocenie w połączeniu z pozostałymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. Kolegium nie miało podstaw do zakwestionowania przedstawionego przez stronę zasięgu oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia, gdyż został on omówiony i zobrazowany w sposób przekonywujący i nie budzący wątpliwości organu odwoławczego. Jednocześnie wyznaczony obszar oddziaływania przedsięwzięcia stał się podstawą do określenia stron w postępowaniu. W aktach sprawy znajduje się wykaz stron postępowania oraz numery ewidencyjne działek i ksiąg wieczystych, pozwalające na ustalenie stron postępowania. Z dokumentów tych wynika, że liczba stron w postępowaniu przekracza 10, w związku z tym zasadne było stosowanie w sprawie art. 73 ust. 3 u.o.o.ś. Tym samym w ocenie Kolegium zastosowanie przez organ I instancji w sprawie instytucji doręczenia poprzez obwieszczenie było prawidłowe. Zarzuty czynione w tym przedmiocie organowi I instancji nie znalazły oparcia w ustalonym w sprawie stanie faktycznym.
W zakresie analizy zgodności planowanego do realizacji przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta R. , zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w R. Nr [...] z dnia 19 grudnia 2013 r. Kolegium nie stwierdziło niezgodności planowanego przedsięwzięcia z przepisami ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zanegowania stanowiska organu I instancji w tym zakresie. Zdaniem Kolegium organ I instancji przeprowadził w tym zakresie prawidłowe badanie czemu dał wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji, a Kolegium w całej rozciągłości te ustalenia podzieliło. Wskazało, że planowane do realizacji przedsięwzięcie położone jest na terenie oznaczonym w m.p.z.p. symbolem 14 MU. Zgodnie z § 5 ust. 4 m.p.z.p. symbol MU oznacza tereny zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Kolegium przytoczyło treść § 14 oraz § 9 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p. Następnie omawiając zasady wykładni m.p.z.p. Kolegium wskazało, że organem, który dokonuje interpretacji przepisów prawa w przedmiotowej sprawie jest organ prowadzący postępowanie w sprawie. Przywołało również orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące zasad wykładni miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako aktów prawa miejscowego. W konkluzji tej części rozważań Kolegium stwierdziło, że to na organie I instancji spoczywał obowiązek wykładni przepisów m.p.z.p. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób nieuprawniony zwrócił się do Burmistrza Miasta R. o interpretację zapisów planu miejscowego w piśmie z 16 grudnia 2021 r. Niezgodne z prawem było również stanowisko Rady Miasta R. w sprawie interpretacji planu, co w rozstrzygnięciu nadzorczym 28 kwietnia 2023 r. nr [...] stwierdził Wojewoda [...]. Zdaniem Kolegium planowane przedsięwzięcie będzie realizowane na terenie oznaczonym w m.p.z.p. jako tereny mieszkaniowo-usługowe (14MU). W niewielkim tylko fragmencie teren inwestycji znajdować się będzie w strefie KDL - tereny dróg lokalnych i KZl/2 - tereny urządzeń i tras komunikacyjnych. Zgodnie z zasadami wykładni m.p.z.p., Kolegium przyjęło, że w przedmiotowej sprawie na terenie oznaczonym jako mieszkaniowo-usługowy (14MU) możliwe jest usytuowanie obiektów, które mogą realizować funkcję zarówno mieszkaniowo - usługową, jak również tylko mieszkaniową bądź wyłącznie usługową. Jednocześnie na wskazanym terenie dopuszczono funkcję usługową (§ 14 pkt 2 m.p.z.p.), w tym usługi związane z obsługą samochodów (§ 14 pkt 5 lit. d m.p.z.p.). W § 9 ust. 1 pkt 2 m.p.z.p., przewidziano natomiast zakaz lokalizacji nowych przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jakim jest planowane do realizacji przedsięwzięcie, jednakże został on wyłączony w stosunku do terenów oznaczonych symbolem m. in. MU. W oparciu o zastosowaną wykładnię przepisów m.p.z.p. Kolegium nie stwierdziło, aby planowane przedsięwzięcie było niezgodne z jego przepisami. Kolegium stwierdziło, że stacja paliw stanowi obiekt handlowo - usługowy zgodnie z Polska Klasyfikacją Obiektów Budowlanych. Zapisy planu dopuszczają na analizowanym terenie funkcję usługową, w tym związaną z obsługą samochodów. Zdaniem Kolegium stacja paliw pełni niewątpliwie funkcję usługową, stanowi punkt sprzedaży detalicznej paliw, głównie benzyny, oleju napędowego oraz gazu płynnego (LPG), a także innych artykułów eksploatacyjnych do samochodów. Na stacjach benzynowych sprzedaje się także artykuły żywnościowe, napoje, prasę itp. Standardowe wyposażenie to także toaleta dla podróżnych. Do wyposażenia stacji należy stanowisko do pompowania opon oraz odkurzacz do wnętrza samochodu, czasem automatyczna myjnia dla pojazdów. W świetle tej charakterystyki, którą spełnia również planowane przedsięwzięcie, Kolegium stwierdziło, iż trudno uznać, że nie pełni ono funkcji usługowej, a możliwość zakupu paliwa czy akcesoriów motoryzacyjnych lub innych produktów samochodowych wpisuje je również w funkcję usług związanych z obsługą samochodową. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że przedstawiona w odwołaniach argumentacja w tej kwestii nie zasługuje na akceptację i zaznaczył, że gdyby wolą uchwałodawcy było zakazanie lokalizacji tego typu przedsięwzięcia na analizowanym terenie mógł to wprost wyartykułować poprzez stosowny zapis, zabraniający lokalizacji stacji paliw. Takiego jednak zapisu na terenie oznaczonym MU brak w m.p.z.p. Jednocześnie Kolegium dostrzegło, z uwagi na podnoszone przez strony odwołujące się zarzuty, że dla terenu, na którym planowane jest do realizacji przedsięwzięcie uchwalono także miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta R. uchwałą Rady Miejskiej w R. NR [...] z dnia 25 października 2001 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z r., Nr [...], poz. [...]). Powołując się na wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II OSK 900/18 (LEX nr 2645652) Kolegium uznało, że postanowienia planu miejscowego z 2001 r. zastąpione zostały nowym aktem, uchwalonym w tym samym trybie co poprzedni. W m.p.z.p. z dnia 19 grudnia 2013 r. w sposób wyczerpujący i całościowy określono przeznaczenie i funkcje temu, na którym ma zostać zlokalizowane przedsięwzięcie. Badanie zatem planowanego przedsięwzięcia nastąpiło wyłącznie w oparciu o przepisy m.p.z.p. z 19 grudnia 2013 r., a te nie wykazały niezgodności przedsięwzięcia z tym planem. Kolegium stwierdziło także na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało ponadnormatywnego skumulowanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Kolegium raport oddziaływania na środowisko został przygotowany zgodnie z zakresem przedstawionym w art. 66 u.o.o.ś. Realizacja przedsięwzięcia nie będzie mieć negatywnego wpływu na stan zdrowia, bezpieczeństwo i warunki życia ludzi.
Odnosząc się do wniesionych w sprawie uwag i sprzeciwów mieszkańców R. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji odniósł się do nich w sposób obszerny i wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało, że wnoszone były uwagi i zastrzeżenia co do zgodności planowanego przedsięwzięcia z m.p.z.p.
Odnosząc się do treści rozstrzygnięcia organu I instancji organ odwoławczy stwierdził, że w wydanej zostały prawidłowo określone warunki, w taki sposób, aby planowane do realizacji przedsięwzięcie w możliwie najmniejszym stopniu pogorszyło lub wpłynęło na stan otoczenia. Przy określaniu tych warunków organ I instancji wziął pod uwagę wyjaśnienia inwestora, stanowiska organów współdziałających, które także pododawały badaniu planowane do realizacji przedsięwzięcie pod kątem jego wpływu na środowisko oraz zdrowie, życie i bezpieczeństwo ludzi, a także stanowiska stron oraz uwagi i wnioski społeczeństwa. Kolegium stwierdziło, że uzasadnienie warunków sformułowanych w sentencji zaskarżonej decyzji jest wystarczające. Kolegium nie znalazło podstaw do podważenia ustaleń poczynionych przez organ I instancji w tym zakresie. Dodał, że orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, które również podziela Kolegium, iż nieprzychylność lokalnego społeczeństwa w stosunku do powstania planowanej inwestycji nie może stanowić przyczyny odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań. Organ I instancji w ocenie Kolegium przeanalizował i ocenił protesty mieszkańców R., gdyż brane są one pod uwagę przy wydawaniu decyzji środowiskowej zgodnie z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.o.o.ś.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w zakresie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko i po zasięgnięciu stanowisk organów współdziałających wydał decyzję nie naruszającą prawa. Postępowanie organu I instancji w tym zakresie było prawidłowe. W trakcie toczącego się postępowania organ I instancji przeprowadził szereg czynności wyjaśniających i zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji i uznało, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wraz z jego uzupełnieniami i wyjaśnieniami do raportu zawiera wszystkie elementy i nie budzi zastrzeżeń. W ocenie Kolegium organ I Instancji, zgodnie z przepisami prawa, zapewnił udział społeczeństwu w toczącym się postępowaniu.
Odnosząc się do treści odwołań Kolegium wskazało, że zarzuty w nich zawarte nie były uzasadnione. Kolegium nie znalazło także podstaw, do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego.
Kolegium stwierdziło także, że bez wpływu na wynik przeprowadzonego postępowania pozostaje zarzut odwołania Gminy R. dotyczący naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. i szeroko uzasadniło swoje stanowisko.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. złożyli: A. B., A. H., J. M., A. N., W.P. Skarżący, działający osobiście, zarzucili:
1. organowi I instancji ograniczenie ich prawa stron do uczestniczenia w prowadzonym przez niego postępowaniu,
2. organowi I instancji oraz organowi II instancji stwierdzenie zgodności planowanej lokalizacji przedsięwzięcia "Budowa stacji paliw płynnych w R. przy ul. [...] na parcelach nr [...] i [...] " z planem zagospodarowania przestrzennego, na podstawie niewłaściwej interpretacji zapisów tego planu.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wnieśli o:
1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości,
2. uchylenie decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania w pierwszej instancji w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Budowa stacji paliw płynnych w R. przy ul. [...] na parcelach nr [...] i [...] ".
3. zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W uzasadnieniu skargi skarżący ponowili argumentację znajdującą się w treści odwołań od decyzji organu I instancji.
Skardze została nadana sygnatura II SA/GL 1859/23.
Skargę na decyzję Kolegium wywiodła również Gmina R., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika i zarzuciła jej naruszenie:
- przepisów prawa procesowego, poprzez;
1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 2 k.p.a., w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, gdyż w zaskarżonej decyzji organ oceniając postępowanie pierwszoinstancyjne nie odniósł się do z zarzutów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu, a mianowicie:
- naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie w sposób, który osłabia zaufanie do władzy publicznej; decyzja korzystna dla wnioskodawcy jest sprzeczna ze stanowiskiem Rady Miejskiej w R. i znacznej ilości mieszkańców R.,
- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom postępowania zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji jej podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, co powoduje, że dla stron postępowania decyzja może być niezrozumiała, a zarazem norma tego przepisu nie jest wykonana,
- art. 74 ust. 3a u.o.o.ś. poprzez niewyjaśnienie, na której z trzech przesłanek wyszczególnionych w tym przepisie ustalił strony postępowania, co determinuje prawidłowość ustalenia i możliwość sprawdzenia kręgu stron postępowania,
- art. 79 ust. 1 w związku z art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. poprzez nieczytelny sposób ujęcia w decyzji odpowiedzi na uwagi i wnioski społeczeństwa; organ pierwszej instancji przedstawił w decyzji daty pism osób biorących udział w konsultacjach społecznych, odpowiedzi są grupowane według odnośników: "do tiret 1", do tiret 2"...itp., co powoduje że nie sposób wywieść do jakich uwag czy wniosków jest przydzielona dana odpowiedź, uniemożliwia to również ustalenie czy na wszystkie uwagi została udzielona odpowiedź,
- art. 80 ust. 2 u.o.o.ś, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na braku przeprowadzenia dogłębnej analizy m.p.z.p. i tym samym wydaniem decyzji w sposób naruszający ten przepis,
2) naruszenia przez organ drugiej instancji art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i rozstrzygnięcie w sposób, który osłabia zaufanie do władzy publicznej; organ nie wyjaśnił, dlaczego w swych rozważaniach pominął stanowisko protestujących mieszkańców R. oraz stanowisko Rady Miejskiej w R. Organ utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a z uwagi na powyższe winien decyzję uchylić i przekazać do ponownego rozpatrzenia.
- przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:
1) naruszenie art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. poprzez ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia pomimo niezgodności jego prawa i lokalizacji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
1) uchylenie decyzji organów obu instancji,
2) zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego,
3) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (zrzeczenie się prawa do rozprawy).
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła argumenty zawarte w wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji i stanowiące rozszerzenie treści podniesionych zarzutów.
Skardze została nadana sygnatura II SA/GL 1864/23.
W odpowiedzi na skargi organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skarg.
Postanowieniem z 8 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 1864/23, tut. Sąd połączył sprawę o sygn. akt II SA/Gl 1864/23 ze sprawą o sygn. akt II SA/Gl 1859/23 celem wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skargi okazały się niezasadne.
Działając w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, zarówno w zakresie norm prawa materialnego, jak i procedury administracyjnej, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., czy też prawo to narusza. W zależności od tej oceny sąd administracyjny orzeka w sposób przewidziany w art. 145 p.p.s.a. lub art. 151 p.p.s.a. Stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a., Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
W ocenie Sądu organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który Sąd podziela i czyni podstawą do swoich dalszych rozważań. Mając przy tym na uwadze zakres materiału dowodowego niezbędnego do należytej oceny sprawy konieczne będzie odniesienie się w pierwszej kolejności do odpowiednich regulacji prawa materialnego.
W niniejszej sprawie kontrolą sądową objęta została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy M. z 2 sierpnia 2023 r., nr [...], w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn: "Budowa stacji paliw płynnych w R. przy ul. [...] na parcelach nr [...] i [...] ".
Decyzja środowiskowa jest podejmowana w postępowaniu administracyjnym związanym z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a jej podstawy materialne, procesowe i kompetencyjne regulują przepisy art. 71-87 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Planowane przedsięwzięcie, chociażby z uwagi na § 3 ust. 1 pkt 34 lit. b ("instalacje do dystrybucji produktów naftowych") i pkt 35 lit. b ("instalacje do podziemnego magazynowania produktów naftowych") zalicza się niewątpliwie do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie zatem z art. 71 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. wymagane jest dla planowanej inwestycji uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.o.o.ś. organem właściwym do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach był Wójt Gminy M. wyznaczony postanowieniem Kolegium z dnia 25 listopada 2021 r., który wydał decyzję I instancji w niniejszej sprawie. W związku powyższym Wnioskodawca do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedmiotowego przedsięwzięcia przedłożył dokumentację zgodnie z art. 74 ust. 1 u.o.o.ś., w tym kartę informacyjną przedsięwzięcia.
Jak stanowi art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta wydawana jest po uzyskaniu opinii, o których mowa w art. 64 ust. 1 i 1a u.o.o.ś.
Wzmiankowane opinie o jakich mowa w treści art. 64 ust. 1 i 1a u.o.o.ś. to opinie odpowiednio: regionalnego dyrektora ochrony środowiska (ust. 1 pkt 1); organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-28, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b (ust. 1 pkt 2; będzie to odpowiednio do wskazywanych w art. 78 przedsięwzięć państwowy wojewódzki inspektor sanitarny albo państwowy powiatowy inspektor sanitarny lub państwowy graniczny inspektor sanitarny, względnie właściwy organ Wojskowej Inspekcji Sanitarnej; w niniejszej sprawie – PPIS); organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy (ust. 1 pkt 3, która to sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje); organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (ust. 1 pkt 4; w niniejszej sprawie – Dyrektora Zlewni) i w przypadku, gdy przedsięwzięcie jest realizowane na obszarze morskim - dyrektora urzędu morskiego (ust. 1a; sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie).
Organ I instancji uzyskał wszystkie opinie wymagane przepisami prawa. Dwie z nich tj. RDOŚ i PPIS stwierdziły konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Po uzyskaniu ww. opinii, działając na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy u.o.o.ś. organ I instancji w dniu 4 lutego 2022 r. wydał postanowienie, którym nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia i jednocześnie ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wnioskodawca w dniu 24 listopada 2022 r. przedłożył raport o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko opracowany przez właściwy podmiot.
Warunki, które wskazały organy opiniujące, zostały uwzględnione przez organ I instancji w treści decyzji. Zgodnie bowiem z art. 84 ust. 1a u.o.o.ś., w decyzji, o której mowa w ust. 1, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek działań, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b lub c.
W punkcie II sentencji decyzji zobowiązał Wnioskodawcę do spełnienia warunków dotyczących korzystania ze środowiska w fazie realizacji przedsięwzięcia (14 punktów). Z kolei w pkt III sentencji zostały zawarte warunki korzystania ze środowiska w fazie eksploatacji przedsięwzięcia (łącznie 18 warunków). W pkt IV sentencji organ I instancji nałożył na Wnioskodawcę obowiązek (wymagania)
1) zaprojektowania ekranu akustycznego pochłaniającego o wysokości 4 m i długości ok. 30 m w przybliżonej lokalizacji, określonej za pomocą współrzędnych geograficznych zawartych w tabeli.
2) wyposażenia systemu kanalizacji deszczowej na terenie stacji w osadnik i separator substancji ropopochodnych przed odprowadzeniem wód opadowych i roztopowych do zewnętrznych urządzeń kanalizacyjnych - parametry urządzeń określono w pkt. III. 10) decyzji.
Ponadto w pkt VIII sentencji decyzji organ nałożył na Wnioskodawcę obowiązek sporządzenia analizy porealizacyjnej oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia w zakresie emisji hałasu i zanieczyszczeń do powietrza, celem weryfikacji założeń obliczeniowych w raporcie i określenia rzeczywistego oddziaływania na środowisko w celu podjęcia działań eliminujących ewentualne negatywne oddziaływanie na środowisko. Organ wskazał, że pomiary należy wykonać w normalnych warunkach pracy stacji, a analizę porealizacyjną należy przedłożyć w terminie do 3 miesięcy od rozpoczęcia działalności stacji paliw PPIS, RDOŚ i organowi, I instancji.
Zgodnie z art. 84 ust. 2 u.o.o.ś., charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg ten także został w niniejszej sprawie spełniony.
Przechodząc do dalszych rozważań zaznaczyć należy, że w myśl art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 u.o.o.ś., decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia (ust. 1). Uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (ust. 2 pkt 2).
Mając na uwadze niezwykle szczegółowe i wnikliwe ustalenia organu I instancji nie sposób zasadnie zarzucić niepełne i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i braki w ustaleniach faktycznych w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy był wystarczający dla rozpatrzenia sprawy i nie zawiera braków skutkujących uchyleniem decyzji wydanych w sprawie.
Z akt sprawy wynika bowiem, że organ I instancji dokonał analizy zgromadzonej dokumentacji, biorąc pod uwagę wniosek, kartę informacyjną, otrzymane opinie RDOŚ, PPIS oraz Dyrektora ZZ w P., Dyrektora Zarządu i uwarunkowania wymienione w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., jak rodzaj, cechy i skalę przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, prawdopodobieństwo, czas trwania, zasięg oddziaływania, możliwości ograniczenia oddziaływania oraz odwracalność oddziaływania, powiązania z innymi przedsięwzięciami, a także wykorzystanie zasobów naturalnych, różnorodność biologiczną, emisję i uciążliwości związane z eksploatacją przedsięwzięcia, gęstość zaludnienia wokół przedsięwzięcia oraz usytuowanie przedsięwzięcia względem obszarów wymagających specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt, ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszarów Natura 2000. Skutkiem tej oceny całego zebranego materiału dowodowego zasadnie Wójt nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, która została wykonana przez profesjonalny podmiot zgodnie z art. 74a u.o.o.ś. i dostarczona organowi I instancji przez Wnioskodawcę.
Z treści odwołań i skargi wynikają zarzuty, do których szczegółowo odniósł się organ odwoławczy. Sąd zgadza się z ich oceną dokonaną przez Kolegium. W zakresie zapewnienia udziału stronom w postępowania z materiału dowodowego sprawy wynika, że ilość stron w postępowaniu przekroczyła 10 osób i dlatego nie budzi wątpliwości Sądu, że w sprawie miał zastosowanie art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. i doręczenia dokonane przez organ I instancji w sprawie poprzez obwieszczenia było prawidłowe. W ocenie Sądu również zarzut braku rozpatrzenia uwag i wniosków nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. Organy obu instancji zapewniły stronom skarżącej także czynny udział w sprawie i mogła ona zgłaszać wnioski, czy inne dowody. Skarżący mogli przedłożyć także opinie prywatne, czego nie uczynili, polemizując w istocie z ustaleniami organów obu instancji. Nie jest bowiem, w świetle treści art. 77 § 1 k.p.a. tylko i wyłącznie obowiązkiem organu wszechstronne zbieranie materiału dowodowego służącego ustaleniu stanu faktycznego w sprawie. Także strony zobligowane są - zasadą współdziałania - do przedłożenia dowodów służących wyjaśnieniu sprawy, czy też naprowadzenia organu na okoliczności mające istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie odnosi bowiem zamierzonego skutku gołosłowne kwestionowanie czynności i ustaleń organów, zwłaszcza gdy są poparte takim konkretnym materiałem dowodowym, jak w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu również zarzut braku rozpatrzenia uwag i wniosków zgłoszonych przez mieszkańców R. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy. W toku postępowania środowiskowego zapewniony został udział społeczeństwa, które aktywnie w nim uczestniczyło, zgłaszając swoje wnioski i uwagi, powtórzone następnie w zarzutach odwołania. Do uwag tych szczegółowo ustosunkowały się organy obu instancji, wyjaśniając z jakich powodów uznają je za bezpodstawne. Podobnie zarzuty zawarte w skardze w dużej mierze stanowią powtórzenie argumentacji podnoszonych w toku postępowania środowiskowego, w tym również w odwołaniach. Zdaniem Sądu, z ww. powodów, nie mogą one skutecznie prowadzić do podważenia ustaleń i oceny organów obu instancji. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie prezentowane jest stanowisko, że wyrażony w toku postępowania środowiskowego sprzeciw okolicznych mieszkańców wobec przedsięwzięcia, nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji środowiskowej. W wyroku z 25 marca 2015 r. sygn. II OSK 2031/13, Naczelny Sąd Administracyjny wprost stwierdził, że odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia może nastąpić jedynie w prawem przewidzianych okolicznościach, natomiast sam sprzeciw okolicznych mieszkańców nie może decydować o odmowie wydania takiej decyzji". Podobny pogląd wyrażony został m.in. w wyrokach: WSA w Kielcach z 28 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Ke 23/15, WSA w Warszawie z 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1092/13, czy WSA w Łodzi z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 886/12. Pogląd ten tut. Sąd podziela w całej rozciągłości, podobnie jak stanowisko NSA zaprezentowane w wyroku z 20 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OSK 1620/12, CBOSA), że celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach, jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji, a nie jej zablokowanie. Jakkolwiek protesty społeczne (niezależnie od ich skali) kierowane przeciwko inwestycji, należy zatem dogłębnie ocenić, aby poznać ich powód, to jednak samo ich wystąpienie nie powoduje wniosku, że bez społecznej akceptacji przedsięwzięcia organ decyzji wydać nie może. W sytuacji stawiania zamierzeniu inwestycyjnemu konkretnych zarzutów i podnoszenia okoliczności istotnych dla oceny oddziaływania na środowisko, należy je wyjaśnić, co w sprawie niniejszej uczyniono. Innymi słowy, zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu nie może być rozumiane jako swoiste referendum czy głosowanie nad dopuszczalnością proponowanej inwestycji (vide wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Bk 464/18, Lex 262614).
Sąd stwierdza, że brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzut niezgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 19 grudnia 2013 r. Zapisy m.p.z.p. na terenie o przeznaczeniu MU - teren zabudowy mieszkaniowej i usługowej - nie wyłączają możliwości lokalizacji stacji benzynowych. Niewątpliwie przy braku w m.p.z.p. takiego zakazu pozostaje do ustalenia charakter tej inwestycji i możliwość zakwalifikowania stacji benzynowej do obiektów usługowych. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że stacja benzynowa ma właśnie taki charakter podobnie jak inne obiekty, w których odbywa się sprzedaż towarów. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do obecnie obowiązującego rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2404) pod oznaczeniem "U" wyróżnia się teren usług handlu UH (symbole klasy przeznaczenia terenu "UHD" i "UHH"), teren usług handlu wielkopowierzchniowego "UW" i teren usług rzemieślniczych "UL". Wprawdzie w momencie uchwalania m.p.z.p. (19 grudnia 2013 r.) dla Miasta R. obowiązywało wcześniejsze rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., Nr 164, poz. 1587) ale i z jego treści można wywieść, że stacje benzynowe mogły być lokalizowane tylko na terenach zabudowy usługowej lub terenach o charakterze mieszanym z udziałem terenów usługowych. Odwołanie do treści powyższych rozporządzeń, a więc aktów normatywnych dotyczących znaczenia oznaczeń używanych w planach miejscowych potwierdza dodatkowo zastosowaną przez organy obu instancji prawidłową wykładnię przepisów m.p.z.p z 19 grudnia 2013 r. Słusznie też Kolegium wskazało, że stacja paliw stanowi obiekt handlowo - usługowy zgodnie z Polska Klasyfikacją Obiektów Budowlanych.
Konkludując, Sąd zauważa także, na co wskazywał również organ odwoławczy, że zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 u.o.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) - dalej: "P.b." czy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że "co do zasady występuje związanie organu administracji architektoniczno-budowlanej decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Związanie to dotyczy charakterystycznych parametrów danej inwestycji i jej oddziaływania na środowisko, a więc nie zwalnia organu administracji architektoniczno-budowlanej od wynikającego z art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. obowiązku samodzielnego ocenienia zgodności planowanej inwestycji z wymogami ochrony środowiska, nie ograniczając się wyłącznie do ustaleń decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach" (zob. wyrok NSA z 11 lutego 2021 r., II OSK 2198/19, CBOSA).
Sąd uznał, że rozpoznając niniejszą sprawę organy nie naruszyły przepisów procedury administracyjnej w szerokim i niezbędnym zakresie gromadząc potrzebny materiał dowodowy oraz dokonując jego wyjątkowo wnikliwej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów prawa i podjęcia decyzji o stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia przez organ I instancji, zasadnie następnie utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją Kolegium. Uzasadnienia obu tych decyzji w dostatecznym stopniu czynią zadość wymogom z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również uchybień w zakresie realizacji zasady budzenia zaufania (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), które miałyby wpływ na wynik sprawy. W szczególności lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Kolegium jako organ ponownie merytorycznie rozpoznający sprawę w jej całokształcie, prawidłowo wyjaśniło przesłanki, którymi kierowało się przy załatwieniu sprawy. Sam fakt, że w istotnej mierze wyjaśnienia te nawiązywały do rozważań organu I instancji – zasadnie przez Kolegium zaakceptowanych – oraz że nie spotkały się one z aprobatą skarżących, nie świadczy o zasadności ich zarzutów w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze Sąd, uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło